# مجع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AC%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%AC%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مجع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AC%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: مجع

المَجْعُ والتمجُّعُ: أَكل التمر اليابس. ومَجَعَ يَمْجُعُ مَجْعاً وتَمَجَّعَ: أَكل التمر باللبن معاً، وقيل: هو أَن يأْكل التمر ويشرب عليه اللبن. يقال: هو لا يزال يَتَمَجَّعُ، وهو أَن يَحْسُوَ حَسْوةً من اللبن ويَلْقَمَ عليها تَمْرةً، وذلك المَجِيعُ عند العرب، وربما أُلْقِيَ التمرُ في اللبن حتى يتشربه فيؤكل التمرُ وتَبْقى المَجاعةُ. وفي حديث بعضهم: دخلت على رجل وهو يَتَمَجَّعُ من ذلك، وقيل: المَجِيعُ التمر يُعْجَنُ باللبن وهو ضرب من الطعام؛ وقال:
إِنَّ في دارِنا ثلاثَ حَبالى،
فَوَدِدْنا أنْ لو وَضَعْنَ جَمِيعا:
جارَتي ثم هِرَّتي ثم شاتي،
فإِذا ما وَضَعْنَ كُنّ رَبيعا
جارتي للخَبِيص، والهرُّ للفأْ
رِ، وشاتي، إِذا اشْتَهَيْنا مَجِيعا
كأَنه قال: وشاتي للمَجِيع إِذا اشْتَهَيْناه. والمجاعةُ: فُضالةُ المَجِيع. ورجل مَجّاعٌ ومَجّاعةٌ ومُجّاعةٌ إِذا كان يجب المَجِيعَ، وهو كثير التمجُّع.
وتماجَعَ الرجلانِ: تَماجَنا وتَرافَثا. ومَجِعَ الرجلُ، بالكسر، يَمْجَعُ مَجاعةً إِذا تماجَنَ.
والمِجْعُ والمُجْعةُ والمُجَعةُ، مثال الهُمَزةِ: الرجل الأَحمق الذي إِذا جلس لم يَكَدْ يَبْرَحُ مكانه،والأُنثى مِجْعةٌ. قال ابن سيده: وأرى أَنه حُكِيَ فيه المِجَعةُ. قال ابن بري: المِجْعُ الجاهِلُ، وقيل: المازِحُ.
ويقال: مَجُعَ مَجاعةً، بالضم، مِثل قَبُحَ قباحةً. وفي حديث عمر بن عبد العزيز: أَنه دخل على سليمان ابن عبد الملك فَمازَحَه بكلمة فقال: إِياي وكلامَ المِجَعةِ، واحدهم مِجْعٌ مثل قِرَدةٍ وقِرْدٍ؛ قال الزمخشري: لو روي بالسكون لكان المراد إِياي وكلامَ المرأَةِ الغَزِلةِ، ويروى إِيّايَ وكلامَ المَجاعة أَي التصريح بالرَّفَثِ. يقال: في نساء بني فلان مَجاعةٌ أَي يُصَرِّحْنَ بالرَّفَثِ الذي يكنى عنه، وقوله إِياي يقول احْذَرُوني وجَنِّبُوني وتَنَحَّوا عَني. وامرأَة مَجِعةٌ: قليلةُ الحَياءِ مثال جَلِعةٍ في الوزْنِ والمعنى؛ عن يعقوب. والمَجِعةُ: المتكلمة بالفُحْشِ، والاسم المَجاعةُ، والمِجْعُ والمَجْعُ: الداعِرُ،وهو مِجْع نساء يُجالِسُهُنّ ويَتَحَدَّثُ إِليهن. ومَجّاعٌ: اسم.

### Türkçe

**المَجْعُ** ve **التمجُّعُ**: kuru hurma yeme. Ve **مَجَعَ يَمْجُعُ مَجْعاً** ve **تَمَجَّعَ**: hurmayı süt ile birlikte yedi; ve denildi ki: o, hurmayı yemesi ve onun üzerine süt içmesidir. Denilir: o hâlâ **يَتَمَجَّعُ**; ve o, sütten bir yudum yudumlaması ve onun üzerine bir hurma lokmalamasıdır; ve bu, Araplar katında **المَجِيعُ**’dir. Ve belki hurma süte atılır, ta ki onu emsin; böylece hurma yenir ve **المَجاعةُ** kalır. Ve bazılarının hadisinde: “Bir adamın yanına girdim, o bundan **يَتَمَجَّعُ** idi.” Ve denildi ki: **المَجِيعُ** hurmadır; süt ile yoğrulur ve o, yiyecekten bir türdür; ve dedi ki:

“Şüphesiz bizim evimizde üç gebe vardır,
bu yüzden diledik ki keşke hepsi birlikte doğursalar:
komşum, sonra kedim, sonra koyunum;
öyle ki doğurdukları vakit bahar olurlar.
Komşum **الخَبِيص** için, kedi fare için,
koyunum ise, eğer **مَجِيعا** iştah edersek.”

Sanki dedi ki: “Ve koyunum, onu iştah ettiğimizde **المَجِيع** içindir.” Ve **المجاعةُ**: **المَجِيع**’in artığı. Ve bir adam **مَجّاعٌ** ve **مَجّاعةٌ** ve **مُجّاعةٌ**; eğer **المَجِيع**’i sever ise; ve o, **التمجُّعُ**’u çok olandır.

Ve **تماجَعَ** iki adam: **تَماجَنا** ettiler ve **تَرافَثا** ettiler. Ve adam **مَجِعَ** (kesre ile) **يَمْجَعُ مَجاعةً**; eğer **تماجَنَ** ettiyse.

Ve **المِجْعُ** ve **المُجْعةُ** ve **المُجَعةُ** ( **الهُمَزةِ** misali): ahmak adam; o ki oturduğu zaman neredeyse yerinden ayrılmaz; dişisi **مِجْعةٌ**’dir. İbn Sîde dedi: ve ben görüyorum ki onda **المِجَعةُ** rivayet edilmiştir. İbn Berrî dedi: **المِجْعُ** cahildir; ve denildi ki: şakacı.

Ve denilir: **مَجُعَ مَجاعةً** (damme ile), **قَبُحَ قباحةً** gibi. Ömer b. Abdülazîz’in hadisinde: Süleyman b. Abdülmelik’in yanına girdiği, ona bir sözle şakalaştığı; bunun üzerine dedi ki: “Benden uzak durun ve **المِجَعةِ**’nin sözünden”; onların teki **مِجْعٌ**’dır; **قِرَدةٍ** ve **قِرْدٍ** gibi. Zemahşerî dedi: eğer sükûn ile rivayet edilseydi murat “Benden uzak durun ve ip eğiren kadının sözünden” olurdu; ve “Benden uzak durun ve **المَجاعة**’nin sözünden” diye rivayet edilir; yani **الرَّفَثِ** ile açıkça söylemek. Denilir: falan oğullarının kadınlarında **مَجاعةٌ** vardır; yani kendisi hakkında kinaye yapılan **الرَّفَثِ**’i açıkça söylerler. Ve onun “Benden uzak durun” sözü: “Benden sakının, benden uzak durun ve benden çekilin” demektir. Ve bir kadın **مَجِعةٌ**: hayâsı az; vezin ve anlamda **جَلِعةٍ** misali; Yakub’dan. Ve **المَجِعةُ**: çirkin sözle konuşan; isim **المَجاعةُ**’dır. Ve **المِجْعُ** ve **المَجْعُ**: fâhişe; ve o, kadınların **مِجْع**’ıdır; onlarla oturur ve onlara konuşur. Ve **مَجّاعٌ**: isim.
