# مجل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AC%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%AC%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AC%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: مجل

مَجِلَتْ يدُه، بالكسر، ومَجَلَت تَمْجَل وتَمْجُل مَجَلاً ومَجْلاً ومُجُولاً لغتان: نَفِطَتْ من العمل فمَرَنَتْ وصَلُبت وثَخُن جلدُها وتَعَجَّر وظهر فيها ما يشبه البَثَر من العمل بالأَشياء الصُّلْبة الخشِنة؛ وفي حديث فاطمة: أَنها شكت إِلى عليّ، عليهما السلام، مَجْلَ يديْها من الطَّحْن؛ وفي حديث حذيفة: فَيظَلُّ أَثرُها مثل أَثَر المَجَل. وأَمْجَلَها العملُ، وكذلك الحافِرُ إِذا نَكَبَتْه الحجارة فرَهَصَتْه ثم بَرِئ فصلُب واشتدّ؛ وأَنشد لرؤبة:
رَهْصاً ماجِلاً
والمَجْلُ: أَثرُ العملِ في الكفِّ يعالج بها الإِنسانُ الشيء حتى يغلظ جلدُها؛ وأَنشد غيره:
قد مَجِلَتْ كَفَّاه بعدَ لِينِ،
وهَمَّتا بالصَّبْرِ والمُرُونِ
وفي الحديث: أَن جبريل نَقَر رأْس رجل من المستهزئين فَتَمَجَّل رأْسُهُ قيْحاً ودماً أَي امتلأَ، وقيل: المَجْل أَن يكون بين الجلد واللحم ماء. والمَجْلةُ: قِشرة رقيقة يجتمع فيها ماء من أَثر العمل، والجمع مَجْلٌ ومِجالٌ. والمَجْل: أَن يُصيب الجلدَ نارٌ أَو مشقَّة فيَتَنَفَّط ويَمْتلئ ماء. والرَّهْص الماجِلُ: الذي فيه ماء فإِذا بُزِغَ خرج منه الماء، ومن هذا قيل لِمُسْتَنْقَع الماء ماجِل؛ هكذا رواه ثعلب عن ابن الأَعرابي، بكسر الجيم غير مهموز، وأَما أَبو عبيد فإِنه روى عن أَبي عمرو المَأْجَل، بفتح الجيم وهمزة قبلها، قال: وهو مثل الجَيْئةِ، وجمعه مآجِل؛ وقال رؤبة:
وأَخْلَفَ الوِقْطانَ والمَآجِلا
وفي حديث أَبي واقد: كُنَّا نَتَماقَلُ في ماجِلٍ أَو صِهْريج؛ الماجِلُ: الماء الكثير المجتمع؛ قال ابن الأَثير: قاله ابن الأَعرابي بكسر الجيم غير مهموز، وقال الأَزهري: هو بالفتح والهمز، وقيل: إِن ميمه زائدة، وهو من باب أَجل، وقيل: هو معرَّب، والتَّماقُل: التَّغاوُصُ في الماء. وجاءت الإِبلُ كأَنها المَجْلُ من الرِّيِّ أَي ممتلئة رِواء كامتلاء المَجْل، وذلك أَعظم ما يكون من رِيِّها. والمَجْلُ: انفِتاق من العَصَبة التي في أَسفل عُرْقوب الفرس، وهو من حادث عيوب الخيل.

### Türkçe

**مَجِلَتْ** onun eli, kesre ile; ve **مَجَلَت** **تَمْجَل** ve **تَمْجُل** **مَجَلاً**
ve **مَجْلاً** ve **مُجُولاً** iki lugattır: işten kabarcıklandı; böylece sertleşti ve katılaştı ve derisi kalınlaştı
ve düğümlendi; ve onda, sert
pürüzlü şeylerle çalışmaktan, sivilceye benzer şey ortaya çıktı;
ve Fâtıma hadîsinde: onun, Ali’ye—ikisine de selâm olsun—iki elinin **مَجْلَ**’ini
öğütmeden dolayı şikâyet ettiği (rivayet edilmiştir); ve Huzeyfe hadîsinde: “Böylece onun izi, **المَجَل** izine benzer kalır.”
Ve iş onu **أَمْجَلَ** etti; ve aynı şekilde toynak da, taşlar onu saptırdığı zaman, onu ezip zedelediğinde, sonra
iyileşip katılaştığında ve sertleştiğinde; ve Ru’be’ye ait olarak okundu:
رَهْصاً ماجِلاً
Ve **المَجْلُ**: insanın onunla bir şeyi işlediği avuç içinde işin izi; ta ki onun
derisi kalınlaşıncaya kadar; ve başkası okudu:
قد مَجِلَتْ كَفَّاه بعدَ لِينِ،
وهَمَّتا بالصَّبْرِ والمُرُونِ
Ve hadîste: Cebrâil’in, alay edenlerden bir adamın başını gagaladığı, böylece onun başının
irin ve kan ile **فَتَمَجَّل** ettiği, yani dolduğu; ve denildi: **المَجْل** derinin ve etin arasında su bulunmasıdır.
Ve **المَجْلةُ**: işin izinden içinde su toplanan ince bir kabuktur; çoğulu **مَجْلٌ**
ve **مِجالٌ**’dır. Ve **المَجْل**: deriye ateş yahut meşakkat isabet etmesi, böylece kabarcıklanması
ve su ile dolmasıdır. Ve **الرَّهْص الماجِلُ**: içinde su olan; böylece yarıldığı zaman ondan su çıkar,
ve bundan dolayı suyun birikintisine **ماجِل** denildi; bunu Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den,
**الجيم**’in kesresiyle, hemzesiz olarak böyle rivayet etti; أما Ebû Ubeyd ise, Ebû Amr’dan
**المَأْجَل**’i, **الجيم**’in fethasıyla ve ondan önce hemze ile rivayet etti; dedi ki: o, **الجَيْئةِ** gibidir; çoğulu **مآجِل**’dir; ve
Ru’be dedi:
وأَخْلَفَ الوِقْطانَ والمَآجِلا
Ve Ebû Vâkıd hadîsinde: “Biz, bir **ماجِلٍ** yahut bir **صِهْريج** içinde dalıp çıkardık” (rivayet edilmiştir);
**الماجِلُ**: çok, toplanmış sudur; İbnü’l-Esîr dedi ki: onu İbnü’l-A‘râbî, **الجيم**’in kesresiyle,
hemzesiz olarak söyledi; Ezherî dedi ki: o, fetha ve hemze iledir; ve denildi: onun **ميم**’i زائدedir; ve o,
**أَجل** bâbındandır; ve denildi: o, mu‘arrebdir; ve **التَّماقُل**: suda dalıp batmadır.
Develer geldi; sanki onlar, suluktan **المَجْلُ** gibiydiler; yani, **المَجْل**’in doluluğu gibi, dolu bir sululukla dolu;
ve bu, onların sululuklarının en büyüğüdür. Ve **المَجْلُ**: atın aşık kemiğinin altında bulunan sinirden bir yarılmadır;
ve o, atların sonradan olan kusurlarındandır.
