# محح (م-ح-ح) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%AD%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: م - ح - ح
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D8%AD/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء مع الميم
ح م، م ح مستعملان
حم:
حُمَّ الأَمرُ: قُضِيَ. وقدَّرُوا احتَمَمْتُ الأمرَ اهتَمَمْتُ، قال: كأنّه من اهتمام بحَميم وقَريب. والحِمامُ: قَضاءُ المَوْت. والحميم: الماء الحارُّ.
وتقول: أَحَمَّني الأمرُ. والحامَّةُ: خاصَّةُ الرجل من أهله وولده وذوي قَرابته. والحَمّام: أُخِذَ من الحَميم، تُذكِّرُه العَرَب. والحميم: الماء الحارُّ. وأَحَمَّتِ الأرض: أي صارت ذاتَ حُمَّى كثيرة. وحُمَّ الرجُلُ فهو محموم، وأَحَمَّه الله.
والحَمَّةُ: عَيْنٌ فيها ماءٌ حارٌّ يُسْتَشْفَى فيه بالغُسْل. والحَمُّ: ما اصطَهْرتَ إهالتَه من الأَلْيَةِ والشَّحْم، الواحدة: حَمّة، قال:
كأنَّما أصواتُها في المَعْـزاء		صوتُ نَشيش الحَمِّ عند القلاّء
والحُمَم: المَنايا، واحدتُها حُمَّة. والحُمَم أيضاً: الفَحْم البارد، الواحدة حُمَمة. والمَحَمَّةُ: أرضٌ ذاتُ حُمَّى.
وجاريةٌ حُمَّةٌ: أي سَوداء كأنها حُمَمة. والأَحَمُّ من كلِّ شيء: الأسَود، والجميع الحُمُّ. والحَمّة: الاسم. والحَمّةُ: ما رَسَبَ في أسفَل النِحْي من سَواد ما احتَرَقَ من السَّمْن، قال:
لا تَحسَبَنْ أنَّ يَدي في غُمَّهْ		في قَعْرِ نِحْيٍ أستثيرُ حُمَّهْ
وقوله تعالى: "وظِلٍّ من يَحْمُوم" هو الدُخان. والحُمام: حُمَّى الإبِلِ والدَوابِّ وتقول: حُمَّ هذا لذاك أي قُضِيَ وقُدِّرَ وقُصِدَ، قال الأعشى:
هو اليَوْمَ حَمٌّ لميعادِها
أي قصد لميعادها، يقول: واعدتها أن لا أحط عنها حتى القى سلامة ذا فائش. وأَحَمَّني فاحتَتَمْتُ، قال زُهَير:
وكنت إذا ما جئت يوماً لـحـاجة		مضت وأَحَمَّتْ حاجةُ الغَدِ ما تخلو
أي حانت ولَزِمَتْ. والحَميمُ: الذي يَوَدُّكَ وتَوَدُّه. والحَمام: طائر، والعَرَبُ تقول: حَمامةٌ ذَكَر وحَمامةٌ أُن أُنْثَى، والجميع حَمام. والحَميم: العرق. والحَمّاءُ الدُبُر لأنه مُحَمَّم بالشَّعْر، وهو من قولك: حُمَّ الفَرْخُ إذا نَبَتَ ريشهُ.
واليَحْمُومُ: من أسماء الفَرَس، على يَفعُول، يَحْتَمِلُ أن يكون بناؤه من الأَحَمّ الأسود ومن الحميم العَرَق. والحِمْحِمُ: نَبات، قال عنترة:
تَسَفُّ حَبَّ الحِمْحِمِ
ويُروَى بالخاء. واستحَمَّ الفَرَس: إذا عَرِقَ. والرجُلُ يُطَلِّق المرأة فَيُحمِّمُها: أي يُمَتِّعُها تَحميماً، قال:
أنتَ الذي وَهَبْتَ زَيْداً بعدَما		هَمَمْتَ بالعَجُوز أن تُحَممَّا
والحَمْحَمةُ: صَوْتُ الفَرَس دونَ الصوت العالي.
مح:
المَحُّ: الثَوبُ البالي. والمَحّاحُ: الذي يَرَى الناسَ بلا فِعلٍ من الرجال. والمُحُّ: صُفرة البَيْض، قال:
كانَتْ قُرَيشٌ بَيْضةً فتَفَلَّقَتْ		فالمُحُّ خالِصُة لعَبْدِ مَنافِ
وأَمَحَّ الثَوْبُ يُمِحُّ: إذا خَلِقُ، ولو استعمل في أَثَر الدارِ إذا عَفَّتْ كان جائزاً، قال:
ألا يا قَتْلَ قد خَلُقَ الجَديدُ		وحُبُّكِ ما يُمِحُّ وما يَبيدُ

##### Türkçe

باب **الحاء** ile **الميم**
**ح م**, **م ح** kullanımdadırlar.
**حم**:
**حُمَّ الأَمرُ**: hükme bağlandı. Ve **احتَمَمْتُ الأمرَ**’ü **اهتَمَمْتُ** (önem verdim) diye takdir ettiler; dedi ki: sanki o, **حَميم** ve **قَريب**e (yakın ve akraba olana) önem vermekten gibidir. Ve **الحِمامُ**: ölümün gerçekleşmesi. Ve **الحميم**: sıcak su.
Ve dersin: **أَحَمَّني الأمرُ**. Ve **الحامَّةُ**: adamın ehlinden, çocuğundan ve akrabalarından olan kendisine mahsus olanlar. Ve **الحَمّام**: **الحَميم**den alınmıştır; Araplar onu müzekker yaparlar. Ve **الحميم**: sıcak su. Ve **أَحَمَّتِ الأرض**: yani çokça **حُمَّى** sahibi oldu. Ve **حُمَّ الرجُلُ**; o hâlde o **محموم**dur; ve Allah onu **أَحَمَّه**.
Ve **الحَمَّةُ**: içinde sıcak su bulunan, yıkanmakla onda şifa aranan bir pınar. Ve **الحَمُّ**: kuyruk yağı ve iç yağdan erittiğin, eriyip akanı; bir tanesi: **حَمّة**; dedi ki:
كأنَّما أصواتُها في المَعْـزاء		صوتُ نَشيش الحَمِّ عند القلاّء
Ve **الحُمَم**: ölümler; bir tanesi **حُمَّة**. Ve **الحُمَم** ayrıca: soğuk kömür; bir tanesi **حُمَمة**. Ve **المَحَمَّةُ**: **حُمَّى** sahibi bir yer.
Ve **جاريةٌ حُمَّةٌ**: yani sanki bir **حُمَمة** gibi siyah. Ve her şeyden **الأَحَمُّ**: siyah; çoğulu **الحُمُّ**. Ve **الحَمّة**: isimdir. Ve **الحَمّةُ**: tulumun dibinde, iç yağdan yanmış olanın siyahlığından çöken şey; dedi ki:
لا تَحسَبَنْ أنَّ يَدي في غُمَّهْ		في قَعْرِ نِحْيٍ أستثيرُ حُمَّهْ
Ve Yüce Allah’ın sözü: “وظِلٍّ من **يَحْمُوم**” o, dumandır. Ve **الحُمام**: develerin ve binek hayvanlarının hummasıdır. Ve dersin: **حُمَّ هذا لذاك** yani hükme bağlandı ve takdir edildi ve kastedildi; A‘şâ dedi ki:
هو اليَوْمَ حَمٌّ لميعادِها
yani onunla buluşma vaktine kastetmiş; der ki: ona, Selâme Zâ Fâiş’i buluncaya kadar ondan ayrılmayacağıma dair söz verdim. Ve **أَحَمَّني** de, böylece **احتَتَمْتُ**; Züheyr dedi ki:
وكنت إذا ما جئت يوماً لـحـاجة		مضت وأَحَمَّتْ حاجةُ الغَدِ ما تخلو
yani vakti geldi ve gerekli oldu. Ve **الحَميمُ**: seni seven ve senin de onu sevdiğin kimsedir. Ve **الحَمام**: bir kuştur; Araplar “**حَمامةٌ** erkek” ve “**حَمامةٌ** dişi” derler; çoğulu **حَمام**dır. Ve **الحَميم**: terdir. Ve **الحَمّاءُ**: dübürdür; çünkü kılla **مُحَمَّم**dir; bu, senin “**حُمَّ الفَرْخُ**” (civcivin tüyü bitti) demendendir.
Ve **اليَحْمُومُ**: atın isimlerindendir; **يَفعُول** vezni üzerinedir; yapısının **الأَحَمّ** (siyah)dan ve **الحميم** (ter)den olması muhtemeldir. Ve **الحِمْحِمُ**: bir bitkidir; Antere dedi ki:
تَسَفُّ حَبَّ الحِمْحِمِ
Ve **الخاء** ile de rivayet olunur. Ve **استحَمَّ الفَرَس**: terlediği zaman. Ve adam kadını boşar da onu **يُحمِّمُها**: yani onu **تَحميماً** ile faydalandırır; dedi ki:
أنتَ الذي وَهَبْتَ زَيْداً بعدَما		هَمَمْتَ بالعَجُوز أن تُحَممَّا
Ve **الحَمْحَمةُ**: yüksek sesin altındaki at sesidir.
**مح**:
**المَحُّ**: eski elbise. Ve **المَحّاحُ**: insanları, erkeklerden bir fiil olmaksızın gören kimse. Ve **المُحُّ**: yumurtanın sarılığı; dedi ki:
كانَتْ قُرَيشٌ بَيْضةً فتَفَلَّقَتْ		فالمُحُّ خالِصُة لعَبْدِ مَنافِ
Ve **أَمَحَّ الثَوْبُ يُمِحُّ**: eskidiği zaman; ve evin izinde, silinip yok olduğu zaman kullanılsa caiz olurdu; dedi ki:
ألا يا قَتْلَ قد خَلُقَ الجَديدُ		وحُبُّكِ ما يُمِحُّ وما يَبيدُ

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D8%AD/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

المَحُّ: الثوب البالي. وقد مَحَّ الثوبُ وأَمَحَّ: بَلِيَ. والمُحُّ بالضم: صُفْرَةُ البيض. وقال ابن الزِبَعْرى:
كانت قريشٌ بيضَةٌ فَتَفَلَّقَتْفالمُحُّ خالصُهُ لعبدِ منافِ
والمَحَّاحُ: الذي يرضيك بالقول ولا فِعْلَ له، وهو الكذَّاب.

##### Türkçe

**المَحُّ**: eskiyen elbise. Ve elbise **مَحَّ** ve **أَمَحَّ**: eskidi. Ve ötre ile **المُحُّ**: yumurtanın sarılığı. İbn ez-Zib‘arâ dedi ki:
Kureyş bir yumurta idi de yarıldı;
işte **المُحُّ**, Abd Menâf için onun hâlisidir.

Ve **المَحَّاحُ**: seni sözle razı eden, fakat onun için bir fiil olmayan; ve o, yalancıdır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D8%AD/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

م ح ح
كأنه محّ البيضة ومحّ الثوب وأمحّ‏:‏ بلى‏.‏
قال‏:‏ ألا يا قتل قد خلق الجديد وحبّك ما يمحّ وما يبيد

##### Türkçe

م ح ح
Sanki **محّ البيضة** ve **محّ الثوب**; ve **أمحّ**: evet.
Dedi: Dikkat edin ey öldürme; yeni yaratılmıştır; ve senin sevgin, **يمحّ** etmez ve yok olmaz.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D8%AD/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

المَحُّ: الثوبُ الخَلَقُ البالي. مَحَّ يَمِحُّ ويَمُحُّ ويَمَحُّ مُحُوحاً ومَحَحاً وأَمَحَّ يُمِحُّ إِذا أَخْلَقَ؛ وكذلك الدار إِذا عَفَتْ؛ وأَنشد:
أَلا يا قَتْلَ قد خَلُقَ الجَدِيدُ،
وحُبُّكِ ما يُمِحُّ وما يَبِيدُ
وثوب ماحٌّ. وفي الحديث: فلن تأْتِيَكَ حجة إِلا دَحَضَتْ ولا كتاب زُخْرُفٌ إِلا ذهب نوره ومَحَّ لونُه؛ مَحَّ الكتابُ وأَمحَّ أَي دَرَس. وثوب مَحٌّ: خَلَقٌ. وفي حديث المُنَعَّمةِ. وثوبي مَحٌّ أَي خَلَقٌ بالٍ. ومُحُّ كل شيءٍ: خالصه. والمُحُّ والمُحَّةُ: صُفْرة البيض، قال ابن سيده: وإِنما يريدون فَصَّ البيضة لأَن المُحَّ جوهر والصفرة عرض، ولا يعبر بالعرض عن الجوهر، اللهم إِلا أَن تكون العرب قد سمت مُحَّ البيضة صُفْرَةً، قال: وهذا ما لا أَعرفه وإِن كانت العامّة قد أُولِعَتْ بذلك؛ وأَنشد الأَزهري لعبد الله بن الزِّبَعْرى:
كانت قُرَيشٌ بَيْضَةً فتَفَلَّقَتْ،
فالمُحُّ خالِصُها لعبدِ مَنافِ
قال ابن بري: من روى خالصة، بالتاء، فهو في الأصل مصدر كالعافية؛ ومنه قوله تعالى: إِنا أَخلصناهم بخالصة ذِكْرَى الدار، فذكرى فاعلة بخالصة، تقديره بأَن خلصت لهم ذكرى الدار، وقد قرئَ بالإِضافة، وهي في القِراءَتين مصدر؛ ومن روى خالصه بالهاء فلا إِشكال فيه. وقال ابن شُمَيْل: مُحُّ البيض ما في جوفه من أَصفر وأَبيض، كلُّه مُحٌّ، قال: ومنهم من قال: المُحَّةُ الصفراء، والغِرْقئُ البياضُ الذي يؤْكل. أَبو عمرو: يقال لبياض البيض الذي يؤْكل الآحُ، ولصفرتها الماحُ. والمُحاحُ: الجوعُ. ورجل مَحَّاحٌ: كذاب يُرْضِي الناسَ بالقول دون الفعل؛ وفي التهذيب: يرضي الناسَ بكلامه ولا فعل له وهو الكذوب؛ وقيل: هو الكذاب الذي لا يصدقك أَثره يكذبك من أَين جاءَ؛ قال ابن دريد: أَحسبهم رووا هذه الكلمة عن أَبي الخطاب الأَخفش؛ ويقال: مَحَّ الكذاب يَمُحُّ مَحاحَةً.
ورجل مَحْمَحٌ ومُحامِحٌ
(* قوله «ومحامح» الذي في القاموس: المحمح
والمحماح أي بفتح فسكون فيهما، لكن الشارح أقر ما هنا، فيكون ثلاث لغات، وزاد المجد أيضاً. المحاح كسحاب الأرض القليلة الحمض. والأمح: السمين، كالأبج. وتمحمح: تبحبح، وتمحمحت المرأَة دنا وضعها.): خفيف نَذْلٌ، وقيل: ضَيِّقٌ بخيل. قال اللحياني: وزعم الكسائي أَنه سمع رجلاً من بني عامر يقول: إِذا قيل لنا أَبَقِيَ عندكم شيءٌ؟ قلنا: مَحْماح أَي لم يبق شيءٌ. الأَزهري: مَحْمَحَ الرجلُ إِذا أَخلص مودته.

##### Türkçe

**المَحُّ**: yıpranmış, eskimiş elbise. **مَحَّ يَمِحُّ ويَمُحُّ ويَمَحُّ مُحُوحاً ومَحَحاً وأَمَحَّ يُمِحُّ**: eskittiği zaman; aynı şekilde ev de, silinip yok olduğu zaman; ve inşad etti:

أَلا يا قَتْلَ قد خَلُقَ الجَدِيدُ،
وحُبُّكِ ما يُمِحُّ وما يَبِيدُ

Ve **ثوب ماحٌّ**. Hadiste: “Sana hiçbir hüccet gelmeyecek ki düşürmüş olmasın; ve hiçbir yaldızlı kitap yoktur ki nuru gitmiş ve rengi **مَحَّ** olmuş olmasın”; **مَحَّ الكتابُ وأَمحَّ** yani silindi. Ve **ثوب مَحٌّ**: yıpranmış. **المُنَعَّمةِ** hadîsinde. Ve “elbisem **مَحٌّ**” yani yıpranmış, eskimiş. Ve her şeyin **مُحُّ**’u: onun hâlisi. Ve **المُحُّ** ve **المُحَّةُ**: yumurtanın sarılığı; İbn Sîde dedi ki: ancak yumurtanın parçasını kastediyorlar; çünkü **المُحَّ** cevherdir, sarılık ise arazdır; ve araz ile cevherden ibaret kılınmaz; meğer ki Araplar yumurtanın **مُحَّ**’unu **صُفْرَةً** diye adlandırmış olsunlar; dedi ki: bunu bilmem; her ne kadar avam buna düşkün olmuşsa da; ve Ezherî, Abdullah b. ez-Zib‘arâ için inşad etti:

كانت قُرَيشٌ بَيْضَةً فتَفَلَّقَتْ،
فالمُحُّ خالِصُها لعبدِ مَنافِ

İbn Berrî dedi ki: kim **خالصة**’yı, **التاء** ile rivayet ederse, o aslında **العافية** gibi bir masdardır; ve ondan Yüce Allah’ın sözü: “Biz onları, yurdun hatırlanması olan bir **خالصة** ile hâlis kıldık”; böylece **ذكرى** **خالصة** ile fâiledir; takdiri: yurdun hatırlanması onlar için hâlis oldu diye; ve izafetle de okunmuştur; ve o, iki kıraatte de masdardır; kim **خالصه**’yi **الهاء** ile rivayet ederse onda işkâl yoktur. İbn Şümeyl dedi ki: yumurtanın **مُحُّ**’u, içindeki sarıdan ve beyazdan olandır; hepsi **مُحٌّ**’dur; dedi ki: onlardan kimi dedi: **المُحَّةُ** sarıdır; ve **الغِرْقئُ** yenilen beyazlıktır. Ebû Amr: yenilen yumurta beyazına **الآحُ**, sarılığına **الماحُ** denir. Ve **المُحاحُ**: açlık.

Ve **رجل مَحَّاحٌ**: fiil olmaksızın sözle insanları razı eden yalancı; ve **التهذيب**’de: insanları sözüyle razı eder, fiili yoktur; ve o çok yalancıdır; ve denildi ki: o, izi seni doğrulamayan, nereden geldi diye seni yalanlayan yalancıdır; İbn Düreyd dedi ki: onları, bu kelimeyi Ebû’l-Hattâb el-Ahfeş’ten rivayet etmişler sanırım; ve denir: **مَحَّ الكذاب يَمُحُّ مَحاحَةً**.

Ve **رجل مَحْمَحٌ** ve **مُحامِحٌ**
(* «ومحامح» sözü: Kāmûs’ta olan: **المحمح** ve **المحماح** yani ikisinde de fetha ile sonra sükûn iledir; fakat şârih buradakini onayladı; böylece üç lehçe olur; ve Mecd de artırdı. **المحاح**: az ekşi otlu yer, **كسحاب**. Ve **الأمح**: semiz, **كالأبج**. Ve **تمحمح**: genişledi. Ve kadın **تمحمحت**: doğumu yaklaştı.): hafif, alçak; ve denildi ki: dar, cimri. Lihyânî dedi ki: ve Kisâî, Benî Âmir’den bir adamın şöyle dediğini işittiğini iddia etti: “Bize: ‘Yanınızda bir şey kaldı mı?’ denildiğinde, ‘**مَحْماح**’ deriz”; yani hiçbir şey kalmadı. Ezherî: **مَحْمَحَ الرجلُ**: muhabbetini hâlis kıldığı zaman.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D8%AD/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

المح: الثوب الخلق البالي كالماح. وقد مح يمح كشد يشد، ومح يمح كفر يفر، لغتان صحيحتان، خلافا لشيخنا، فإنه ادعي في الثانية الشذوذ، محا ومححا، محركة، ومحوحا، بالضم، وأمح يمح، إذا أخلق وكذلك الدار إذا عفت. وأنشد:
  ألا يا قيل قد خلق الجديد                      وحبك ما يمح وما يبيد وهذه قد ذكرها الزمخشري في الأساس، وابن منظور في اللسان. والمح، بالضم: خالص كل شيء، والمح: صفرة البيض كالمحة. قال ابن سيده: وإنما يريدون فص البيضة، لأن المح جوهر والصفرة عرض، ولا يعبر بالعرض عن الجوهر، اللهم إلا أن تكون العرب قد سمت مح البيضة صفرة. قال: وهذا ما لا أعرفه، وإن كانت العامة قد أولعت بذلك. أنشد الأزهري لعبد الله بن الزبعري:
  كانت قريش بيضة فتفلقت                      فالمح خالصها لعبد مناف أو ما في البيض كله من أصفر وأبيض، قاله ابن شميل. قال: ومنهم من قال المحة: الصفراء، والغرقيء: البياض الذي يؤكل. وقال أبو عمرو: يقال لبياض البيض الذي يؤكل: الآح، ولصفرته الماح، وسيأتي. والمحاح كغراب: الجوع. والمحاح ككتان: الكذاب، ومن يرضيك بقوله ولا فعل، وفي التهذيب يرضي الناس بكلامه ولا فعل له، وهو الكذوب وقيل هو الكذاب الذي لا يصدقك أثره، يكذبك من أين جاء، قال ابن دريد: أحسبهم رووا هذه الكلمة عن أبي الخطاب الأخفش. ويقال مح الكذاب يمح محاحة. والمحاح، كسحاب، من الأرض: القليلة الحمض. يقال أرض محاح. والمحمح والمحماح والمحامح: الخفيف النزق ككتف، وفي نسخة: النذل وقيل: هو الضيق البخيل. والأمخ: السمين، كالأبح. وفي التهذيب: محمح فلانا، إذا أخلص مودته. وتمحمح: تبحبح. ومحمحت المرأة: دنا وضعها. ومحماح، بالكسر، بمعنى بحباح. قال اللحياني: وزعم الكسائي أنه سمع رجلا من بني عامر يقول: إذا قيل لنا أبقي عندكم شيء قلنا: محماح، أي لم يبق شيء. ومما يستدرك عليه: مح الكتاب وأمح، أي درس.

##### Türkçe

**المح**: yıpranmış, eski elbise; **الماح** gibi. Ve **مح يمح** “**شد يشد**” gibi, ve **مح يمح** “**فر يفر**” gibi; iki sahih lugattır; şeyhimize muhalif olarak; çünkü o ikincisinde şâzlık iddia etti; **محا** ve **مححا**, harekeli; ve **محوحا**, zamme ile; ve **أمح يمح**, eskidiği zaman; ve aynı şekilde ev de, silinip yok olduğu zaman. Ve inşad etti:
  ألا يا قيل قد خلق الجديد                      وحبك ما يمح وما يبيد
Ve bunu Zemahşerî **الأساس**’ta, İbn Manzûr da **اللسان**’da zikretmiştir. Ve **المح** (zamme ile): her şeyin hâlisi. Ve **المح**: yumurtanın sarılığı; **المحة** gibi. İbn Sîde dedi: Ancak onlar yumurtanın parçasını kastederler; çünkü **المح** cevherdir, sarılık ise arazdır; ve araz ile cevherden ibaret edilmez; meğer ki Araplar yumurtanın **مح**’ını sarılık diye adlandırmış olsunlar. Dedi: Ve bu, benim bilmediğim bir şeydir; her ne kadar avam buna düşkün olmuşsa da. Ezherî, Abdullah b. ez-Zeb‘arâ için inşad etti:
  كانت قريش بيضة فتفلقت                      فالمح خالصها لعبد مناف
Veya yumurtanın tamamında olan sarı ve beyaz; bunu İbn Şümeyl söyledi. Dedi: Onlardan kimi dedi ki: **المحة**: sarı olan; **الغرقيء**: yenilen beyazlık. Ebû Amr dedi: Yenilen yumurta beyazına **الآح** denir; sarılığına **الماح**; ve gelecektir. Ve **المحاح** “**غراب**” gibi: açlık. Ve **المحاح** “**كتان**” gibi: yalancı; ve seni sözüyle razı edip fiili olmayan kimse. Ve **التهذيب**’de: insanları sözüyle razı eder, fiili yoktur; ve o çok yalancıdır. Ve denildi ki: o, eseri seni doğrulamayan yalancıdır; nereden geldiğini sana yalanlar. İbn Düreyd dedi: Sanırım onlar bu kelimeyi Ebû’l-Hattâb el-Ahfeş’ten rivayet ettiler. Ve denilir: **مح الكذاب يمح محاحة**. Ve **المحاح**, “**سحاب**” gibi, yerden: asidi az olan. Denilir: **أرض محاح**. Ve **المحمح** ve **المحماح** ve **المحامح**: “**كتف**” gibi, hafif, atılgan; bir nüshada: alçak. Ve denildi ki: o, dar (gönüllü), cimridir. Ve **الأمخ**: şişman; **الأبح** gibi. Ve **التهذيب**’de: **محمح فلانا**; onun sevgisini hâlis kıldığı zaman. Ve **تمحمح**: genişledi. Ve **محمحت المرأة**: doğumu yaklaştı. Ve **محماح**, kesre ile, **بحباح** manasındadır. Lihyânî dedi: Kisâî, Benî Âmir’den bir adamın şöyle dediğini işittiğini iddia etti: Bize “Yanınızda bir şey kaldı mı?” denildiğinde “**محماح**” deriz; yani hiçbir şey kalmadı. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **مح الكتاب** ve **أمح**; yani silindi (ders oldu).

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AD%D8%AD/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

مَحَّ
مَحَّ A ,  I ( n. ac. مَحّ 1 ,  مَحَح 4 ,  مُحُوْح 27 ,  مُحُوْحَة 27t ),
a.  Was worn out.

b.  Became obliterated.

c.  U ( n. ac. مَحَاْحَة 22t ), Flattered ( liar ).

أَمْحَحَ
أَمْحَحَ IV ,
a.  see I (a) .

مَحّ
مَحّ 1 ,
a.  Worn-out ( garment ).

مُحّ
مُحّ 3 ,
a.  The best of. - Yolk of an egg.

مُحَّة
مُحَّة 3t ,
a.  see 3 (b) .

مَحَح
مَحَح 4 ,
a.  see 1 .

أَمْحَحُ
أَمْحَحُ 14 ,
a.  Fat.

مُحَاْح
مُحَاْح 24 ,
a.  Hunger.

مَحَّاْح
مَحَّاْح 28 ,
a.  Wheedler, cozener, cheat.

##### Türkçe

**مَحَّ**
**مَحَّ** A , I ( n. ac. **مَحّ** 1 , **مَحَح** 4 , **مُحُوْح** 27 , **مُحُوْحَة** 27t ),
a. Eskimiş oldu.

b. Silinmiş oldu.

c. U ( n. ac. **مَحَاْحَة** 22t ), (yalancıyı) yağladı.

**أَمْحَحَ**
**أَمْحَحَ** IV ,
a. I (a)’ya bak.

**مَحّ**
**مَحّ** 1 ,
a. Eskimiş (elbise).

**مُحّ**
**مُحّ** 3 ,
a. En iyisi. - Yumurtanın sarısı.

**مُحَّة**
**مُحَّة** 3t ,
a. 3 (b)’ye bak.

**مَحَح**
**مَحَح** 4 ,
a. 1’e bak.

**أَمْحَحُ**
**أَمْحَحُ** 14 ,
a. Şişman.

**مُحَاْح**
**مُحَاْح** 24 ,
a. Açlık.

**مَحَّاْح**
**مَحَّاْح** 28 ,
a. Yağcı, dalkavuk, hilekâr.
