# مدع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AF%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%AF%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مدع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AF%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: مدع

المدعة، كحمزة، أهمله الجوهري وقال الصاغاني هو عند أهل اليمن: النارجيل المفرغ من لبه، يغترف به.
 قلت: والعامة يكسرون الميم.
 والميدع، كحيدر: صغار الكنعد، قاله ابن عباد، وهو: سمك صغار من سمك البحر.
 وميدعان بفتح الميم والدال ع.
 ومدع، كعنب: حصن باليمن من حصون حمير، هكذا ضبطه في العباب، والمشهور الآن مثال صرد.
 قال الأزهري في هذا التركيب: روى ثعلب عن ابن الأعرابي: والمدعي: المتهم في نسبه قال: كأنه يعني ابن الأعرابي جعله من الدعوة في النسب، وليست الميم بأصلية.
 قال الصاغاني: ههنا وجهان: قيل: منسوب إلى المدعة وهي النارجيل المفرغ من لبه، كأنه فارغ مما يدعيه، خال منه، فتكون الميم أصلية أو من الدعوة في النسب على لغة من يقول دعيت، في موضع دعوت فتكون الميم زائدة.
 ومما يستدرك عليه: ميدوع: فرس عبد الحارث بن ضرار الضبي، استدركه صاحب اللسان، ولم يزد على هذا.
 قلت: وقد تقدم في ب-د-ع أن اسم هذا الفرس مبدوع، وسيأتي في ى-د-ع أيضا.

### Türkçe

**المدعة**, **كحمزة**: el-Cevherî onu ihmal etti; es-Sağânî dedi ki: Yemen ehli katında o, içi özünden boşaltılmış **النارجيل**dir; onunla su alınır.

Dedim ki: avam **الميم**i kesreler.

**والميدع**, **كحيدر**: **الكنعد**ın küçükleri; bunu İbn Abbâd söyledi; o da: deniz balığından küçük balıktır.

Ve **ميدعان**: **الميم** ve **الدال**ın fethiyle, a.

Ve **مدع**, **كعنب**: Yemen’de, Himyer kalelerinden bir kaledir; onu **العباب**’da böyle ضبط etti; şimdi meşhur olan **صرد** misalidir.

el-Ezherî bu terkibde dedi ki: Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: ve **المدعي**: nesebinde itham olunan (kimsedir). Dedi ki: sanki İbnü’l-A‘râbî, onu nesebdeki **الدعوة**dan kıldı; ve **الميم** aslî değildir.

es-Sağânî dedi ki: burada iki vecih vardır: denildi ki: **المدعة**ya nisbetlidir; o da içi özünden boşaltılmış **النارجيل**dir; sanki iddia ettiği şeyden boş, ondan hâlîdir; böylece **الميم** aslî olur. Yahut nesebdeki **الدعوة**dandır; **دعيت** diyenin lügatince, **دعوت** yerinde; böylece **الميم** زائد olur.

Ve onun üzerine istidrâk olunan şeylerdendir: **ميدوع**: ed-Dabbî, Abdülhâris b. Dırâr’ın atı; onu Lisân sahibi istidrâk etti ve bunun üzerine bir şey artırmadı.

Dedim ki: b-d-ع’da, bu atın adının **مبدوع** olduğu geçti; ve ى-d-ع’da da gelecektir.
