# مذع — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B0%D8%B9/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B0%D8%B9/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مذع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B0%D8%B9.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: مذع

باب العين والذال مع الميم
عذم ، مذع
استعمل من وجوهه : عذم ، مذع .
عذم : قال ابن المظفّر : العَذْم : الأخذ باللسان واللومُ ، وقد عَذَم يَعْذِم عَذْما إذا عَنَف في لومه . والعَذِيمة : الملامة .
وقال الراجز :
يظلّ من جاراه في عذائم
من عُنْفُوان جَرْيه العُفاهِم
وفرس عَذُوم أي عَضُوض . قال : والعُذّام : شجر من الْحَمْض يَنْتمىء ، وانتماؤه : انشداخ ورقه إذا مسِسَتْه ، وله ورق كورق القاقلّ ، والواحدة عُذَّامة . وأخبرني المنذريّ عن الصَيْداويّ عن الرياشيّ أنه قال : العَذْم : العَضُ . وذكر عن عُمَارة بإسناد له أنه قال : العَذْم : المَنْع ، يقال : لأعْذِمنَّك عن ذلك . قال : والمرأة تَعْذِم الرجل إذا أربع لها بالكلام أي تشتمه إذا سألها المكروه ، وهو الإرباع . أبو العباس عن ابن الأعرابيّ قال : العُذُم : البراغيث ، واحدها عَذُوم . والعُذُم : اللوّامون والمعاتِبون . وفي ( النوادر ) : عَذَمته عن كذا وكذا وأعذمته أي منعته .
مذع : أهمله الليث . وقال أبو عبيد : قال الكسائي : إذا أخبر الرجل ببعض الخبر وكتم بعضاً قلت : مَذَع يَمْذَع مَذْعاً وماش
يميش مَيْشاً . وقال غيره : يقال للكذّاب : المَذَّاع ، وقد مَذَع إذا كَذَب . وقال المفضل مَذَع فلان يميناً إذا حَلَف . أبو العباس عن ابن الأعرابي : المَذْع : سيلان المزادة . المَذْع : السيلان من العيونِ التي تكون في شَغَفَات الجبال . وقال أبو زيد : المَذّاع ، الكذوب الذي لا وفاء له ولا يَحفظ أحداً بظهر الغَيْب .

### Türkçe

باب العين والذال مع الميم
**عذم** ، **مذع**

Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **عذم** ، **مذع** .

**عذم** : İbnü’l-Muzaffer dedi: **العَذْم**: dil ile alma ve kınamadır; ve kınamasında sert davrandığı zaman **عَذَم يَعْذِم عَذْما** (eder). **العَذِيمة**: kınamadır.

Râciz dedi ki:
يظلّ من جاراه في **عذائم**
من عُنْفُوان جَرْيه العُفاهِم

Ve **فرس عَذُوم**: yani ısırıcı. Dedi: **العُذّام**: **الْحَمْض**’dan bir ağaçtır; kabarır; ve onun kabarması: ona dokunulduğu zaman yaprağının çatlayıp yarılmasıdır; ve onun, **القاقلّ** yaprağı gibi yaprağı vardır; tekili **عُذَّامة**’dır. Ve bana Münzirî, Saydâvî’den, o da Riyâşî’den haber verdi ki o dedi: **العَذْم**: ısırmadır. Ve Umâre’den, ona ait bir isnad ile, zikretti ki o dedi: **العَذْم**: men’dir; denir ki: **لأعْذِمنَّك** عن ذلك (seni bundan mutlaka men edeceğim). Dedi: Kadın, kendisine sözle dörtlediği zaman erkeğe **تَعْذِم** eder; yani, kendisinden hoş olmayanı sorduğu zaman ona söver; ve o, **الإرباع**’dır. Ebü’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **العُذُم**: pirelerdir; tekili **عَذُوم**’dur. Ve **العُذُم**: kınayanlar ve azarlayanlardır. Ve (**النوادر**)’de: **عَذَمته** عن كذا وكذا ve **أعذمته**: yani onu men ettim.

**مذع** : Leys onu ihmal etti. Ebû Ubeyd dedi: Kisâî dedi: Adamın bir haberin bir kısmını haber verip bir kısmını gizlediği zaman, dedim ki: **مَذَع يَمْذَع مَذْعاً**; ve **ماش يميش مَيْشاً**. Başkası dedi: Yalancıya **المَذَّاع** denir; ve yalan söylediği zaman **مَذَع** etmiştir. Mufaddal dedi: Falan, yemin ettiği zaman **مَذَع** فلان يميناً (eder). Ebü’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **المَذْع**: kırbanın akmasıdır. **المَذْع**: dağların **شَغَفَات**’ında bulunan gözelerden akmadır. Ebû Zeyd dedi: **المَذّاع**: vefası olmayan ve hiç kimseyi gıyabında gözetmeyen çok yalancı.
