# مرجل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مرجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: مرجل

الليث: المَراجِل ضرْب من بُرود اليمن؛ وأَنشد:
وأَبْصَرْتُ سَلْمَى بين بُرْدَيْ مَراجِلٍ،
وأَخْياشِ عصبٍ من مُهَلْهلَة اليَمنْ
وأَنشد ابن بري لشاعر:
يُسائِلْنَ: مَنْ هذا الصَّريعُ الذي نَرَى؟
ويَنْظُرْنَ خَلْساً من خِلال المَراجِل
وثوب مُمَرْجَل: على صنعة المَراجِلِ من البُرود. وفي الحديث: وعليها ثِياب مراجِل، يروى بالجيم والحاء، فالجيم معناه أَن عليها نُقوشاً تِمْثال الرجال، والحاء معناه أَن عليها صُوَرَ الرِّحال وهي الإِبل بأَكْوَارِها. ومنه: ثوبٌ مُرَحَّل، والروايتان معاً من باب الراء، والميم فيهما زائدة، وهو مذكور أَيضاً في موضعه. وفي الحديث: فبعث معهما بِبُرْد مَرَاجِل؛ هو ضرْب من بُرود اليمن، قال: وهذا التفسير
(* قوله «قال وهذا التفسير»
عبارة النهاية: قال الازهري هذا إلخ) يشبه أَن تكون الميم أَصلية. والمُمَرْجَل: ضرْب من ثياب الوَشْيِ؛ قال العجاج:
بِشِيَةٍ كَشِيَةِ المُمَرْجَلِ
قال الجوهري: قال سيبويه مَرَاجِل ميمُها من نفس الحرف وهي ثياب الوَشْيِ.
وفي الحديث: ولِصَدْرِه أَزِيزٌ كأَزِيزِ المِرْجَل؛ هو، بالكسر: الإِناء الذي يُغْلى فيه الماء، وسواء كان من حديد أَو صُفْر أَو حجارة أَو خَزَف، والميم زائدة، قيل: لأَنه إِذا نُصِب كأَنه أُقيم على أَرْجُل. قال ابن بري: والمِرْجَل المُِشط، ميمه زائدة لأَنه يرجَّل به الشعر؛ قال الشاعر:
مَرَاجِلُنا من عَظْمِ فِيلٍ، ولم تكن
مَرَاجلُ قَومي من جَديد القَماقِم

### Türkçe

الليث: **المَراجِل** Yemen **بُرود**’undan bir türdür; ve inşad etti:

Ve **سَلْمَى**’yı **مَراجِل**’den iki **بُرْد** arasında gördüm,
ve Yemen’in **مُهَلْهلَة**’sinden **عصب**’dan **أَخْياش**(ler)i (arasında).

Ve İbn Berrî bir şair için inşad etti:

Sorarlar: “Gördüğümüz bu **الصَّريعُ** kimdir?”
Ve **المَراجِل**’in aralarından gizlice bakarlar.

Ve **ثوب مُمَرْجَل**: **البُرود**’dan **المَراجِل** sanatı üzere (olan). Ve hadiste: ve onun üzerinde **ثِياب مراجِل**; **الجيم** ve **الحاء** ile rivayet olunur; **الجيم** (ile) mânâsı: onun üzerinde erkeklerin timsali nakışlar olduğudur; **الحاء** (ile) mânâsı: onun üzerinde **الرِّحال** sûretleri olduğudur; ve o, **الإِبل**’dir, **أَكْوَارِها** ile. Ve ondan: **ثوبٌ مُرَحَّل**; ve iki rivayet birlikte **الراء** بابındandır; ve ikisinde de **الميم** zâiddir; ve o, yerinde de zikredilmiştir. Ve hadiste: “İkisiyle beraber **بِبُرْد مَرَاجِل** gönderdi”; o, Yemen **بُرود**’undan bir türdür; dedi: ve bu tefsir
(* “dedi: ve bu tefsir” sözü
en-Nihâye’nin ibaresi: el-Ezherî dedi: bu vb.) **الميم**’in aslî olmasına benzer.

Ve **المُمَرْجَل**: **الوَشْيِ** elbiselerinden bir türdür; el-Accec dedi:

**بِشِيَةٍ** ile, **المُمَرْجَل**’in **شِيَة**’si gibi.

el-Cevherî dedi: Sîbeveyh dedi: **مَرَاجِل**’in **ميم**’i harfin kendisindendir; ve o, **الوَشْيِ** elbiseleridir.

Ve hadiste: “Onun göğsü için **أَزِيزٌ** vardır, **المِرْجَل**’in **أَزِيز**’i gibi”; o, kesre ile: içinde suyun kaynatıldığı kaptır; ister demirden, ister **صُفْر**’dan, ister taşlardan, ister **خَزَف**’tan olsun; ve **الميم** zâiddir; denildi: çünkü o dikildiği zaman sanki ayaklar üzerine dikilmiş gibi olur. İbn Berrî dedi: ve **المِرْجَل** **المُِشط**’tır; **ميم**’i zâiddir, çünkü onunla saç **يرجَّل** edilir; şair dedi:

Bizim **مَرَاجِل**’imiz fil kemiğindendir; ve olmadı
kavmimin **مَرَاجل**’i yeni **القَماقِم**’den.
