# مرجن (م-ر-ج-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: م - ر - ج - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%86/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

الجيم والرّاء
فرجل:
الفَرجلةُ: التّفَجُّجُ، قال:
تقحُّمَ الفيلِ إذا ما فرجلا
نرجل:
النار جِئلُ، يهمزُ وعامةُ النّاس لا يهمزون، وهو الجوزُ الهندي. الواحدة: نازجيئلة.
مرجل:
المِرجلً: قِدرٌ من نُحاس. والمَراجلُ: ضرب من بُرود اليمن. وثوب مُمَرجَل: على صنعة المراجل من البرود، قال:
وأبـصـرتُ سـلـمـى بـين بُـردى		مراجلٍ وأخياشِ عصبٍ من مُهلهلةِ اليمن
برجم:
البرجمة للمفصل وهو الظّاهر في الأصابع كالعُقَد.
والإصبعُ الوسطى من كلِّ طائِر، هي البَرجمة.
والبَراجمُ: أحياءٌ من تميم. والنِّسبةُ: بُرجُميٌّ.
المِرجان: اللؤلؤ الصِّغار.

##### Türkçe

**الجيم** ve **الرّاء**
**فرجل**:
**الفَرجلةُ**: genişleme, (açılma); dedi ki:
“Filin, **فرجلا** olduğu vakit (kendini) atılıp dalması”
**نرجل**:
Ateş, **جِئلُ**’dür; hemzelenir; insanların çoğu hemzelemez; o, Hindistan cevizi(= **الجوزُ الهندي**)dir. Bir tanesi: **نازجيئلة**.
**مرجل**:
**المِرجلً**: bakırdan bir tencere. **المَراجلُ**: Yemen bürdelerinden bir tür. **ثوب مُمَرجَل**: bürdelerden **المراجل** sanatı üzere (yapılmış). Dedi ki:
“Selmâ’yı iki **بُـردى** arasında gördüm;		**مراجلٍ** ve Yemen’in gevşek dokumasından **عصبٍ**’ın torbaları”
**برجم**:
**البرجمة**: eklem içindir; o, parmaklarda düğümler gibi görünen (kısımdır).
Her kuşun orta parmağı, o **البَرجمة**’dir.
**البَراجمُ**: Temîm’den bir kabilelerdir. Nisbe: **بُرجُميٌّ**.
**المِرجان**: küçük inciler.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

التهذيب في الرباعي: في التنزيل العزيز: يَخْرُجُ منهما اللؤْلؤُ والمَرْجانُ؛ قال المفسرون: المرجان صغار اللؤلؤ، واللؤلؤ اسم جامع اللحبِّ الذي يخرج من الصدَفة، والمَرْجانُ أَشدُّ بياضاً، ولذلك خص الياقوت والمرجان فشبه الحور العين بهما. قال أَبو الهيثم: اختلفوا في المَرْجانِ فقال بعضهم هو البُسَّذُ، وهو جوهر أَحمر يقال إِن الجن تُلْقيه في البحر؛ وبيت الأَخطل حجة للقول الأَول:
كأَنما الفُطْرُ مَرْجان تساقِطُه،
إِذا عَلا الرَّوْحقَ والمَتْنَينِ والكَفَلا
مرزبان: في الحديث: أَتيت الحِيرَة فرأَيتهم يسْجُدون لمَرْزُبانٍ لهم؛ قال: هو بضم الزاي أَحد مَرازبة الفُرْس، وهو الفارس الشجاع المُقَدَّمُ على القوم دون المَلِك، وهو مُعَرَّب.

##### Türkçe

**التهذيب**’de dörtlü (kök) bahsinde: Aziz tenzilde: “İkisinden **اللؤلؤ** ve **المَرْجانُ** çıkar”; müfessirler dedi ki: **المرجان** küçük **اللؤلؤ**’dür; **اللؤلؤ** ise sedef kabuğundan çıkan **اللحبِّ** için toplayıcı bir addır; **المَرْجانُ** daha şiddetli beyazdır; bundan dolayı **الياقوت** ve **المرجان**’ı tahsis etti de **الحور العين**’i ikisiyle benzetti. Ebû’l-Heysem dedi ki: **المَرْجانِ** hakkında ihtilaf ettiler; onların bazısı dedi ki: o **البُسَّذُ**’dur; o, “cinler onu denize atar” denilen kırmızı bir cevherdir; ve el-Ahtal’ın beyti birinci söz için hüccettir:

Sanki **الفُطْرُ** bir **مَرْجان**dır; onu döker,
**الرَّوْحقَ** ve **المَتْنَينِ** ve **الكَفَلا** yükseldiği vakit.

**مرزبان**: Hadiste: “**الحِيرَة**’ye geldim de onları kendilerine ait bir **مَرْزُبانٍ** için secde ederken gördüm”; dedi ki: o, **الزاي**’ın dammesiyle (okunur); Farsların **مَرازبة**’sinden biridir; o, melikten aşağı, kavmin üzerine takdim edilmiş yiğit süvaridir; ve o, muarrebdir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ) المَرْجانُ : صِغارُ اللُّؤْلُؤ وهو أَشَدُّ

بَياضاً ، ذَكَرَه الأزْهرِيُّ في الرُّباعيِّ .
ونَقَلَ أَبو الهَيْثمِ عن بعضٍ أنَّه البُسَّذُ ، وهو جَوْهَرٌ أَحْمر يقالُ إنَّ الجِنَّ تُلْقِيه في البَحْرِ .
قُلْتُ : هذا القَوْلُ الأَخيرُ هو المُتَعارَفُ ، والمُفَسِّرونَ اقْتَصَرُوا على القَوْلِ الأوَّلِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

##### Türkçe

: ) **المَرْجانُ** : küçük **اللُّؤْلُؤ**(ler)dir ve daha şiddetli

beyazlıktır; onu el-Ezherî rubâîde zikretti.
Ebû’l-Heysem, bazılarından onun **البُسَّذُ** olduğunu nakletti; o, kırmızı bir cevherdir; denilir ki cinler onu denize atar.
Dedim: bu son söz, bilinen (söz)dür; müfessirler ise birinci söz üzerine iktisar ettiler.
Ve ondan üzerine istidrâk olunan(lar)dandır:
