# مسس (م-س-س) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B3%D8%B3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Ona dokundu

- Harfler: م - س - س
- Kur'an'da: 61 geçiş · 57 ayet · 30 sîga
- 9 sözlük

## Sîgalar (30)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [مَسَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91.md) | فَعَلَ | Dokundu | 7 | 7 | [3:140](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:140.md) |
| [مَسَّهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%87%D9%8F.md) | فَعَلَهُ | Ona dokundu | 6 | 6 | [10:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/10:12.md) |
| [مَسَّنِيَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%90%D9%8A%D9%8E.md) | فَعَلَنِيَ | Bana dokundu | 4 | 4 | [7:188](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/7:188.md) |
| [تَمَسُّوهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D8%AA%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8F%D9%91%D9%88%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | تَفْعَلُوهَا | Ona dokunmayın | 3 | 3 | [7:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/7:73.md) |
| [تَمَسُّوهُنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D8%AA%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8F%D9%91%D9%88%D9%87%D9%8F%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | تَفْعَلُوهُنَّ | Onlara dokunursunuz; Onlara dokunmazsınız | 3 | 3 | [2:236](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:236.md) |
| [يَمْسَسْكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%83%D9%8E.md) | يَفْعَلْكَ | Sana dokunur | 3 | 2 | [6:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/6:17.md) |
| [تَمَسَّنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D8%AA%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | تَفْعَلَنَا | Bize dokunur | 2 | 2 | [2:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:80.md) |
| [لَمَسَّكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | لَفَعَلَكُمْ | Öyleyse size dokundu | 2 | 2 | [8:68](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/8:68.md) |
| [مَسَّتْهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%AA%D9%92%D9%87%D9%8F.md) | فَعَلَتْهُ | Ona dokundu | 2 | 2 | [11:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/11:10.md) |
| [مَسَّتْهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%AA%D9%92%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَعَلَتْهُمْ | Onlara dokundu | 2 | 2 | [10:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/10:21.md) |
| [مَسَّكُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | فَعَلَكُمْ | Size dokundu | 2 | 2 | [16:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/16:53.md) |
| [مَسَّنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | فَعَلَنَا | Bize dokundu | 2 | 2 | [12:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/12:88.md) |
| [يَتَمَاسَّا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%AA%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%A7.md) | يَتَفَاعَلَا | İkisi birbirine dokunur | 2 | 2 | [58:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/58:3.md) |
| [يَمَسُّنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8F%D9%91%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | يَفْعَلُنَا | Bize dokunur | 2 | 1 | [35:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/35:35.md) |
| [يَمَسُّهُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8F%D9%91%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | يَفْعَلُهُمْ | Onlara dokunur | 2 | 2 | [6:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/6:49.md) |
| [يَمَسُّهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8F%D9%91%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | يَفْعَلُهُمْ | Onlara dokunur | 2 | 2 | [11:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/11:48.md) |
| [يَمْسَسْنِي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%86%D9%90%D9%8A.md) | يَفْعَلْنِي | Bana dokunur | 2 | 2 | [3:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:47.md) |
| [الْمَسِّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%90%D9%91.md) | الْفَعْلِ | Dokunmak | 1 | 1 | [2:275](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:275.md) |
| [تَمْسَسْكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D8%AA%D9%8E%D9%85%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | تَفْعَلْكُمْ | Size dokunur | 1 | 1 | [3:120](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:120.md) |
| [تَمْسَسْهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D8%AA%D9%8E%D9%85%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%87%D9%8F.md) | تَفْعَلْهُ | Ona dokunur | 1 | 1 | [24:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/24:35.md) |
| [فَتَمَسَّكُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%81%D9%8E%D8%AA%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | فَتَفْعَلَكُمْ | Size dokunur | 1 | 1 | [11:113](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/11:113.md) |
| [لَيَمَسَّنَّ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%84%D9%8E%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%8E%D9%91.md) | لَيَفْعَلَنَّ | Kesinlikle dokunacak | 1 | 1 | [5:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/5:73.md) |
| [مَسَّتْهُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%AA%D9%92%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | فَعَلَتْهُمْ | Onlara dokundu | 1 | 1 | [2:214](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:214.md) |
| [مَسَّهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَعَلَهُمْ | Onlara dokundu | 1 | 1 | [7:201](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/7:201.md) |
| [مِسَاسَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%85%D9%90%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%8E.md) | فِعَالَ | Dokunmak | 1 | 1 | [20:97](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/20:97.md) |
| [وَلَيَمَسَّنَّكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%8E%D9%91%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَلَيَفْعَلَنَّكُمْ | Ve kesinlikle size dokunacak | 1 | 1 | [36:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/36:18.md) |
| [يَمَسَّكَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%91%D9%83%D9%8E.md) | يَفْعَلَكَ | Sana dokunur | 1 | 1 | [19:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/19:45.md) |
| [يَمَسُّهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%B3%D9%8F%D9%91%D9%87%D9%8F.md) | يَفْعَلُهُ | Ona dokunur | 1 | 1 | [56:79](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/56:79.md) |
| [يَمْسَسْكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | يَفْعَلْكُمْ | Size dokunur | 1 | 1 | [3:140](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:140.md) |
| [يَمْسَسْهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%B3%D9%92%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | يَفْعَلْهُمْ | Onlara dokunur | 1 | 1 | [3:174](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:174.md) |

## Mücavir kökler — 83 mücavir (283 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [ضرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) — 17 ortak ayet · G² 88 · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir
2. [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) — 14 ortak ayet · G² 23 · Su yosunudur
3. [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) — 9 ortak ayet · G² 20 · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
4. [لغب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%BA%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 19 · Yalpa yapan bozuk ok demektir
5. [نأي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A3%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 15 · Ve uzaklaştı
6. [شرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 15 · Şerareden gelen bir kelimedir
7. [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md) — 11 ortak ayet · G² 15 · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir
8. [نعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%85.md) — 7 ortak ayet · G² 14 · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır
9. [ذوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D9%82.md) — 5 ortak ayet · G² 14 · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır
10. [أيوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%88%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 13 · Ve Eyüp
11. [ألم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%85.md) — 5 ortak ayet · G² 12 · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir
12. [كشف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B4%D9%81.md) — 3 ortak ayet · G² 12 · Açık baş demektir
13. [طلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%84%D9%82.md) — 3 ortak ayet · G² 11 · “Dalk” sansar demektir
14. [خول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%88%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 11 · Hal bir işte çalışanları gözetleyen kimsedir
15. [نور](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B1.md) — 7 ortak ayet · G² 11 · Ateş demektir
16. [نوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D9%82.md) — 2 ortak ayet · G² 11 · Dişi devedir
17. [دعو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D9%88.md) — 7 ortak ayet · G² 10 · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
18. [فضل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B6%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 10 · Fadl Deriden yapılan gömlektir
19. [نصب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 9 · Dikili taş demektir
20. [جنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 9 · Yan demektir
21. [متع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AA%D8%B9.md) — 4 ortak ayet · G² 9 · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…
22. [يأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%A3%D8%B3.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Hayızdan kesilen kadın demektir
23. [سدس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AF%D8%B3.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · سندس Hint kumaşıdır
24. [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) — 22 ortak ayet · G² 8 · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
25. [فرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B6.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Farz (dat) Ayırmada ayrılacak yerin belirtildiği yer…
26. [شطن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%B7%D9%86.md) — 4 ortak ayet · G² 8 · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
27. [أخذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B0.md) — 7 ortak ayet · G² 7 · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…
28. [نوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 7 · Nöbet kelimesinden gelmiştir
29. [عدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · İdad toplayıcılık zamanında meyve toplayanların aşiret…
30. [نكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Nikah
31. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 26 ortak ayet · G² 6 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
32. [نهي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · Nihayet, son demektir
33. [فرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…
34. [وعظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D8%B8.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · “Vea’de” (dal) yağmur yüklü bulut anlamına gelir
35. [بشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir
36. [خير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B1.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · Hayr : At sürüsü demektir
37. [رحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) — 7 ortak ayet · G² 5 · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir
38. [عرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B1%D8%B6.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Ön dişler demektir
39. [عفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Affetti
40. [عظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%85.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Büyük
41. [برك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Birkan yanardağ demektir
42. [عود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Kalabalık hayvan sürülerinin sulamalarında varış yoluyla…
43. [نسي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Çadırın kurulduğu yer demektir
44. [قبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84.md) — 6 ortak ayet · G² 4 · Önce
45. [مثل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AB%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir
46. [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
47. [حلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…
48. [وذر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B0%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · “Bezr” tohum, “tebzil” etmek tohumu saçmak demektir
49. [أكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Ekel pas demektir
50. [ندو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AF%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Nedve halkın toplandığı yerdir
51. [نسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Kadınlar
52. [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) — 4 ortak ayet · G² 3 · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
53. [ذهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%87%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir
54. [صوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Sağanak yağmur demektir
55. [نجو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Özel konuşmak
56. [عمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 1 · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
57. [وقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D9%8A.md) — 4 ortak ayet · G² 1 · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…
58. [صحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D8%AD%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Sahafe sahifa üzerine yazı yazılmış veya şekil çizilmiş…
59. [قوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%85.md) — 8 ortak ayet · G² 1 · Hayvanların ön ayaklarına denir
60. [يوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) — 6 ortak ayet · G² 1 · “Yemm” durgun akan su demektir

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B3%D8%B3/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | مسس |
| Yapı | Üçlü kök (mükerrer/muzaaf) |
| Özel Durum | Ayn ve lâm harfleri aynı cinsten olan muzaaf fiil |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [لمس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D8%B3.md), [مسح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%AD.md), [لصق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82.md) |
| Zıt Kök | [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İki cismin veya yüzeyin arada hiçbir engel bulunmaksızın birbirine doğrudan temas etmesi, değmesi |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın varlığına, bedenine, psikolojisine veya toplumun düzenine doğrudan nüfuz eden hayır veya şer hallerinin bizzat tecrübe edilmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Aracı olmaksızın gerçekleşen etki-tepki, yüz yüze geliş ve varoluşsal karşılaşma yasası |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca fiziksel el teması veya cinsel yakınlık zannederek ayetlerdeki ontolojik, psikolojik ve ahlaki yüzleşme boyutunu gözden kaçırmak |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| مس | Bir nesnenin yüzeyine doğrudan yönelme, sıyırma veya temas etme hareketi. Bu çekirdek [مسح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%AD.md) kökünde elin yüzeyde kaydırılarak sıvazlanması, [مسخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%AE.md) kökünde özün ve dış suretin bozulup değişmesi, [مسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%AF.md) kökünde liflerin bükülüp birbirine yapışması ve [مسك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D9%83.md) kökünde temas edilen nesnenin tutulup bırakılmaması anlamlarında belirgindir. | س | İkinci س harfinin eklenip şeddeli hale gelmesiyle kök, yüzeysel veya geçici bir teması iki yüzeyin birbirine tam anlamıyla kavuştuğu, etkinin doğrudan hissedildiği yalın ve dolaysız bir dokunma eylemine dönüştürmüştür. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | Su; akış, yayılma, kuşatma ve nüfuz etme | Temas anında başlayan ve yüzeyden içeriye doğru yayılan duyusal veya manevi etkinin akışını simgeler. |
| س | Diken, destek; batma, tutunma, ayrılmazlık | Temasın gerçekleştiği noktada varlığa tutunmayı, noktasal bir birleşmeyi ve etki bırakmayı ifade eder. |
| س | Diken, destek; pekiştirme, derinleşme, süreklilik | İlk tutunmanın teyit edilmesini, aradaki mesafenin tamamen sıfırlanarak etkinin kesinleşmesini temsil eder. |
| مسس | Bir akışın belirli bir sınıra tutunup oraya bizzat nüfuz etmesi | İki ayrı varlığın sınırlarının sıfırlanarak birbirine doğrudan değmesi ve etkinin kesintisiz biçimde karşı tarafa intikal etmesi hareketidir. |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | İki nesnenin yüzeylerinin arada perde veya hava boşluğu kalmaksızın birbirine değmesi; elin bir nesneye bizzat dokunması; susuzluğu dindiren tatlı ve hafif suyun boğaza teması için kullanılan mâün mesûs (مَاءٌ مَسُوسٌ) ifadesi. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap şiirinde göğe veya yüce mertebelere erişme, onlara dokunacak kadar yaklaşma anlamında İbn Mağrâ’ el-Abşemî’nin beytinde geçer: مِسْنا السَّماء فَنِلْناها وَطَاءَلَهُمْ / حتى رَأَوْا أُحُداً يَهْوِي وثَهْلانَا |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Ebû Hureyre’den nakledilen Medine haremine hürmet rivayetinde temas etmeme iradesi bu kökle ifade edilmiştir: لَوْ رَأَيْتُ الْوُعُولَ تَجْرُشُ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا مَا مِسْتُهَا. Ayrıca töhmet altındaki kimselerin birbirine yaklaşmaması ve dokunmaması için darbımesel olarak لَا مَسَاسَ لَا خَيْرَ فِي الْأَوْقَاسِ denilmiştir. |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

### Sami etimolojik katman

Sami dil ailesi genelinde kök, fiziksel temas, dokunma, hissetme ve doğrudan el sürme semantik çekirdeğini düzenli fonetik denkliklerle korumuştur. İbranicede m-sh-sh (משש) biçiminde el yordamıyla aramak, dokunmak, yoklamak anlamında kullanılırken, Süryanice ve Aramice katmanında m-sh (ܡܫ / משש) kökü hem doğrudan temas etmek hem de el sürmek, sıvazlamak bağlamlarında görülür. Arapçada kökün muzaaf formu olan مسس, arama veya yoklama çabasından ziyade temasın fiilen gerçekleştiği, iki yüzeyin sıfır mesafeyle buluştuğu kesin anı niteleyecek şekilde özelleşmiştir. Akrabalık zincirinde kökün en ilksel katmanı, derinin ve duyu organlarının bir nesneyle ilk karşılaşmasında uyanan hissi betimler; bu his Arapçada hem bedensel temas hem de soyut musibet ve nimetlerin doğrudan yaşanması yönünde gelişmiştir.

Güven: Kesin

Kaynak: Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, Lisān al-ʿArab.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | مس ikili çekirdeğinden türeyen muzaaf kök | Yüzeysel sürtünme ve temastan nesnelerin doğrudan birleşmesi ve etkinin nüfuz etmesi anlamına daralmıştır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice m-sh-sh (dokunmak, el yordamıyla aramak), Süryanice m-sh-sh (temas etmek) | Kuzeybatı Sami dillerinde el ile yoklama ve hissetme anlamı hakimken Arapçada doğrudan temas kesinliği öne çıkmıştır. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik dokunma ve sıvazlama göstergeleri | Çad ve Berberi dillerinde yüzeysel temas ve sürtünme bildiren m-s morfemleriyle muhtemel kök akrabalığı bulunur. | Muhtemel |

Kaynak: David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Brown-Driver-Briggs.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| مسس | Anlamlı | Doğrudan temas etmek, dokunmak | İki nesnenin veya durumun aracısız birleşmesi ve etkinin hissedilmesi | Hedef köktür; Kur'an'da 61 defa geçer. |
| [سمس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D8%B3.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik lügatlerde müstakil üçlü kök olarak tescil edilmemiştir; yalnızca سمسم (susam) katlamalı isminde yer alır. | Kur'an'da geçmez. |
| [سسم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B3%D9%85.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde fonetik kurallar gereği iki sîn harfinin mimden önce geldiği bu diziliş kullanım dışıdır (mühmel). | Kur'an'da geçmez. |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| مسس | Merkez | Doğrudan temas ve nüfuz | Arada hiçbir perde olmaksızın gerçekleşen ve doğrudan hissedilen kesin temas | Nesnenin veya halin bizzat varlığa değmesi durumudur. |
| [لمس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D8%B3.md) | Komşu | Arayarak dokunma ve yoklama | Genellikle istemli bir arama, araştırma ve el yordamıyla bulma gayretini içerir | مسس kökünde arama şartı yoktur; pasif veya ani karşılaşmaları da kapsar. |
| [مسح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%AD.md) | Komşu | Sıvazlama ve yayarak dokunma | Temasın yüzey boyunca hareket ettirilerek bir şeyi giderme veya temizleme amacıyla sürdürülmesidir | مسس kökünde temasın sürekliliği veya yüzeyde kayması değil temas anı esastır. |
| [لصق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B5%D9%82.md) | Komşu | Yapışma ve bitişme | İki nesnenin temas ettikten sonra birbirine tutunup ayrılmayacak şekilde yapışmasıdır | مسس birleşmeyi değil salt yüzey temasını ve etki aktarımını anlatır. |
| [بعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) | Zıt | Uzaklaşma ve mesafe | İki varlık arasında temas imkanını ortadan kaldıran fiziksel veya manevi açıklık | Temasın tam zıddı olarak mesafenin açılması ve bağın kopmasıdır. |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | مسس | Doğrudan temas etmek, dokunmak | Arada perde olmaksızın değme, hissetme ve maruz kalma durumlarının tamamını kapsar. | Kesin |
| Latince | Tangere, attingere | Dokunmak, ulaşmak, etkilemek | Fiziksel teması ve duygusal etkilenmeyi karşılar; ancak kökün içerdiği soyut musibet temasını tam yansıtmaz. | Güçlü |
| İngilizce | To touch, to afflict, to affect | Dokunmak, başına gelmek, çarpmak | Fiziksel temas (touch) ve musibetin dokunması (afflict) anlamlarını ayrı kelimelerle karşılar; Arapçadaki tekil kapsayıcılığı veremez. | Güçlü |
| Almanca | Berühren, betreffen, widerfahren | Dokunmak, isabet etmek, temas etmek | Berühren fiziksel ve duygusal teması karşılarken, felaketin dokunması için treffen veya widerfahren gerekir. | Güçlü |
| Fransızca | Toucher, effleurer, atteindre | Dokunmak, değmek, erişmek | Hem fiziksel değmeyi hem de kalbe ve ruha dokunmayı ifade eder; cinnet bağlamındaki مسّ karşılığı için ilave terim gerekir. | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| İnsana sıkıntı, hastalık veya musibet isabet etmesi | Fiili tecrübe, sarsılma | İmtihan, darlık ve hastalıkların kula doğrudan dokunması bağlamı (Bakara [2:214](https://lisan.digital/tr/ayet/2:214.md), Yûnus [10:12](https://lisan.digital/tr/ayet/10:12.md), Enbiyâ [21:83](https://lisan.digital/tr/ayet/21:83.md)). |
| İnsana ilahi rahmet, lütuf ve iyilik ulaşması | Nimetin bizzat idrak edilmesi | Zorluğun ardından gelen genişlik ve rahmetin kulun hayatına değmesi bağlamı (Âl-i İmrân [3:140](https://lisan.digital/tr/ayet/3:140.md), Hûd [11:10](https://lisan.digital/tr/ayet/11:10.md)). |
| Karı koca arasındaki cinsel yakınlık | Zifaf, meşru cinsel birleşme | Nikah, mehir ve boşanma hükümlerinin düzenlendiği fıkhî bağlamlar (Bakara [2:236](https://lisan.digital/tr/ayet/2:236.md), Bakara [2:237](https://lisan.digital/tr/ayet/2:237.md), Ahzâb [33:49](https://lisan.digital/tr/ayet/33:49.md)). |
| Şeytanın çarpması, aklî ve ruhî dengenin yitimi | Cinnet hali, kontrol kaybı | Faiz yiyenlerin kıyametteki sersemlemiş hali veya vesvese anı bağlamı (Bakara [2:275](https://lisan.digital/tr/ayet/2:275.md), Âl-i İmrân [3:47](https://lisan.digital/tr/ayet/3:47.md)). |
| Fiziksel azabın bedene ve ruha doğrudan teması | Cehennem azabının yakıcılığı | Ahirette suçluların ateşi bizzat tatmaları ve hiçbir aracı olmadan yanmaları bağlamı (Kamer [54:48](https://lisan.digital/tr/ayet/54:48.md), Bakara [2:80](https://lisan.digital/tr/ayet/2:80.md)). |
| Kutsal veya dokunulmaz bir varlığa el sürmeme yasağı | Hukuki ve ontolojik dokunulmazlık | Semûd kavminin devesine veya vahiy metnine yetkisizce dokunulmaması bağlamı (A'râf [7:73](https://lisan.digital/tr/ayet/7:73.md), Vâkıa [56:79](https://lisan.digital/tr/ayet/56:79.md)). |
| Sosyal ilişkilerden tamamen tecrit edilme | Mutlak temas yasağı, tecrit | Sâmirî'nin cezalandırılarak insan içine çıkamaması ve temastan menedilmesi bağlamı (Tâhâ [20:97](https://lisan.digital/tr/ayet/20:97.md)). |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Hayır ve şerrin yaratılması ve kula isabeti | İnsana dokunan zararın ve faydanın mutlak yaratıcısının Allah olduğu; şeytanın insan üzerindeki temasının ontolojik bir zorlama mı yoksa vesvese mi olduğu tartışması. | İnsanın fiili deneyiminde ilahi kudretin ve imtihanın doğrudan tecellisi. |
| Fıkıh | Nikah, boşanma ve Mushaf'a dokunma ahkamı | Zifafın gerçekleşip gerçekleşmediğinin mehrin tamamına veya yarısına etkisi; abdestsiz kimsenin Mushaf'a el sürmesinin cevazı tartışması. | Meşru cinsel birleşme kinayesi ve ibadet taharetiyle gerçekleşen fiziksel temas sınırı. |
| Tefsir | Tenzih, mecaz ve kinaye anlatımları | Ayetlerde geçen temas ifadelerinin hakiki fiziksel temas mı yoksa belanın ve rahmetin bizzat hissedilmesini anlatan istiareler mi olduğu. | Somut dokunma fiilinden soyut hallerin doğrudan idrakine geçiş. |
| Hadis | Beden temizliği, haram temas ve manevi sığınma | Namahreme el sürmekten kaçınma, hastalıklardan ve şeytanın dokunmasından Allah'a sığınma dualarındaki kullanımlar. | Bedensel sınırların ahlaki muhafazası ve manevi tesirlerden korunma iradesi. |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Varlık-yaratıcı ilişkisi ve imtihan | Dolaysız tecrübe | İnsanın acziyetini ve nimete muhtaçlığını bizzat tatması | Kul, zorluk ve rahmet hayatına doğrudan dokunduğunda aracıları unutup yalnızca Allah'a yönelir. | Kesin |
| İlmi | Gözlem ve ampirik bilgi | Doğrudan veri teması | Bilginin varsayımdan çıkıp doğrudan temas ve deneyle doğrulanması | Bir hakikatin teoride kalmayıp nesneyle doğrudan etkileşim kurularak kesinleşmesidir. | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal dokunulmazlık ve kamu hukuku | Sınır ihlali ve tecrit | Bireyin ve ortak değerlerin dokunulmazlığını sağlama veya suçluyu tecrit etme | Sâmirî örneğindeki gibi hukuku çiğneyenin toplumla temasının kesilmesi veya kamu emanetine el uzatılmamasıdır. | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve haksız kazanç | Gayrimeşru müdahale | Faiz veya yetim malı gibi haram kaynaklara el sürülmesinin engellenmesi | Faiz yiyenin cinnet çarpması gibi dengesizleşmesi, haksız sermaye temasının piyasa fıtratını bozduğunu gösterir. | Muhtemel |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Teğetlik ve sınır şartı etkileşimi (fizikte sınır tabaka teması) | Matematikte iki eğrinin kesişmeksizin tek bir noktada sıfır mesafeyle buluşması ($d = 0$ limiti) veya termodinamikte iki kütle arasındaki doğrudan iletim (kondüksiyon), kökün arada boşluk kalmaksızın enerji ve bilgi aktarma dinamiğiyle tam bir yapısal eşleşme gösterir. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Psikolojik travma ve doğrudan yaşantı (fenomenolojik temas) | Bireyin bir krizi, kaybı veya sevinci dolaylı anlatımlardan değil, bizzat kendi varlığında hissetmesi hali; dış dünyanın öznenin benlik sınırlarına doğrudan çarpması ve iz bırakmasıdır. | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir el değmesi (dokunma) eylemine veya sadece fıkıhtaki cinsel ilişki kinayesine indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök; fiziksel temastan öte, insanın varoluşunu sarsan musibetlerin, ilahi rahmetin, cehennem azabının, şeytani krizlerin ve ilahi dokunulmazlık yasalarının tamamında öznenin doğrudan muhatap kılındığı varoluşsal karşılaşmaları kapsar. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İnsana dokunan zorlukların (zarar, hastalık, korku) yalnızca dışsal ve rastlantısal birer olay sanılması; bu temasların aslında insanın kibrini kıran, onu sahte sığınaklardan arındırıp hakikatle yüzleştiren pedagojik ve ontolojik işlevinin kavranamaması. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan psikolojisini ve imtihan gerçeğini ne kadar yalın ve aracısız anlattığını gösterir. İnsan, refah anında kendini müstağni sayarken, hayatına ufacık bir zarar dokunduğunda (مَسَّهُ الشَّرُّ) fıtri çaresizliğiyle baş başa kalır. Kök, soyut inanç iddialarının pratik kriz anlarında nasıl sınandığını izah eden anahtar bir kavramdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Darlık ve bolluk anlarında insanın nankörlüğünü ve değişken ruh halini anlatan ayetlerde (Yûnus [10:12](https://lisan.digital/tr/ayet/10:12.md), Fussilet [41:49](https://lisan.digital/tr/ayet/41:49.md)-51, Meâric [70:19](https://lisan.digital/tr/ayet/70:19.md)-21); peygamberlerin çaresizlik içinde Allah'a sığındıkları yakarışlarda (Enbiyâ [21:83](https://lisan.digital/tr/ayet/21:83.md), Sâd [38:41](https://lisan.digital/tr/ayet/38:41.md)) ve aile hukukunun sınırlarını çizen ahkam ayetlerinde (Bakara [2:236](https://lisan.digital/tr/ayet/2:236.md)-237). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İmanın veya inkarın sadece zihinsel bir kabulden ibaret olduğu yanılgısını düzeltir. Kulun hakiki yönelişi, ilahi kudretin rahmet veya imtihan olarak hayatına bizzat temas ettiği kriz ve lütuf eşiklerinde açığa çıkar; kök, hakikatin masa başında değil, varoluşsal temas anında tecrübe edildiğini gösterir. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: İki yüzeyin veya nesnenin arada hiçbir engel, mesafe ve örtü kalmaksızın birbirine doğrudan değmesi, el sürmesi ve temas etmesi.
- Soyut anlam: Bir duygunun, ilahi rahmetin, sarsıcı bir afetin, azabın veya ruhsal dengesizliğin varlığın sınırlarına doğrudan nüfuz ederek bizzat tecrübe edilmesi.
- Sistematik karşılık: Aracısız etkileşim, varoluşsal yüzleşme ve imtihanın nesnel koşullarının doğrudan özneye yüklenerek sahte savunma mekanizmalarını sıfırlaması.
- LaTeX modeli: $$\lim_{\Delta x \to 0} f(A, B) = T \implies \frac{dE}{dt} > 0$$
- LaTeX açıklaması: Formülde $A$ ve $B$ etkileşim halindeki iki ayrı varlığı veya özne ile durumu temsil eder. $\Delta x$, bu iki unsur arasındaki mesafedir. Mesafe sıfıra yaklaştığında ($\lim_{\Delta x \to 0}$) fonksiyon doğrudan temas durumuna ($T$) ulaşır. Temasın kesinleşmesi ($T$), gecikmeksizin karşı tarafa doğrudan bir etki veya enerji aktarımının ($\frac{dE}{dt} > 0$) başladığını simgeler. Kökün anlattığı aralıksız temas ve doğrudan etki intikali matematiksel olarak bu sınır şartıyla ifade edilmiştir.

## Geçtiği ayetler (57 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B3%D8%B3/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:80.md) — تَمَسَّنَا

وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Sayılı günlerden başka asla bize ateş dokunmayacaktır dediler. Deki: Siz Allah katından bir söz mü aldınız? Öyleyse Allah asla sözünden caymaz. Yoksa Allah’a karşı bilmediğiniz bir şey mi söylüyorsunuz.

### [Bakara 2:214](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:214.md) — مَسَّتْهُمُ

أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ

Meal (IK): Yoksa siz; sizden önce geçenlerin durumu başınıza gelmeden cennete girivereceğinizi mi sandınız? Onlara öyle yoksulluk, öyle sıkıntı gelmiş ve sarsıntıya uğramışlardı ki, nihayet Peygamber ve beraberindeki mü’minler: Allah’ın yardımı ne zaman? diyordu. Bilesiniz ki, Allah’ın yardımı pek yakındır.

### [Bakara 2:236](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:236.md) — تَمَسُّوهُنَّ

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ

Meal (IK): Temas etmediğiniz veya bir mehir kesmediğniz kadınları boşamışsanız, size vebal yoktur. Şu kadar ki, zengin olan kudretince, darda bulunan da halince ma’ruf bir fayda ile onları faydalandırmalıdır. Bu, iyilik edenlerin üzerine bir borçtur.

### [Bakara 2:237](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:237.md) — تَمَسُّوهُنَّ

وَإِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَ الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكَاحِ وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meal (IK): Bir mehir kestiğniz takdirde temas etmeden önce onları boşarsanız; kestiğiniz mehrin yarısı onlarındır. Meğer, kendilerini bağışlamış veya nikah düğümü elinde bulunan kimse bağışlamış ola. Bağışlamanız, takvaya daha yakındır. Aranızdaki fazileti unutmayın. Şüphesiz Allah, yaptığınız şeyleri görendir.

### [Bakara 2:275](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/2:275.md) — الْمَسِّ

الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Faiz yiyenler ancak, şeytan çarpan kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların: Zaten alış-veriş faiz gibidir, demelerinden dolayıdır. Halbuki Allah, alış-verişi helal, faizi haram kılmıştır. Kime Rabbından bir öğüt gelir de faizcilikten vazgeçerse, geçmiş olanlar kendisine ve hakkındaki hüküm Allah’a aittir. Kim de dönerse, onlar cehennem yaranıdırlar, orada temelli kalacaklardır.

### [Ali İmran 3:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:24.md) — تَمَسَّنَا

ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ وَغَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Meal (IK): Bu, onların: Sayılı günlerden başka bize, asla ateş dokunmayacak, demeleri yüzündendir. Ve uydurageldikleri şeyler, dinlerinde kendilerini aldatmıştır.

### [Ali İmran 3:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:47.md) — يَمْسَسْنِي

قَالَتْ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ قَالَ كَذَلِكِ اللَّهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ إِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

Meal (IK): Meryem dedi ki: Rabbım; bana bir beşer dokunmamışken, benim nasıl çocuğum olabilir? Melekler de: Allah, dilediğini öylece yaratır ve bir şeyin olmasını dilerse, ona; ol, der de oluverir, dediler.

### [Ali İmran 3:120](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:120.md) — تَمْسَسْكُمْ

إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا إِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ

Meal (IK): Sizlere bir iyilik dokunursa; bu onları, üzer. Ama başınıza bir felaket gelirse; buna sevinirler. Sabreder ve sakınırsanız, onların hilesi size hiçbir zarar veremez. Şüphesiz ki, Allah, onların yaptıklarını kuşatmıştır.

### [Ali İmran 3:140](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:140.md) — يَمْسَسْكُمْ · مَسَّ

إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ

Meal (IK): Eğer size bir yara dokunduysa; şüphesiz o kavme de o kadar yara dokunmuştur. Hem o günleri Biz, insanlar arasında döndürür dururuz. Bu; Allah’ın iman edenleri belirtmesi ve içinizden şahidler edinmesi içindir. Allah, zalimleri sevmez.

### [Ali İmran 3:174](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/3:174.md) — يَمْسَسْهُمْ

فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ

Meal (IK): Sonra da kendilerine hiç bir kötülük dokunmadan Allah’tan bir nimet ve bollukla geri döndüler. Allah’ın rızasına uydular. Ve Allah, çok büyük lutuf sahibidir.

### [Maide 5:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/5:73.md) — لَيَمَسَّنَّ

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلَاثَةٍ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلَّا إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Allah, gerçekten üçün üçüncüsüdür, diyenler andolsun ki; kafir olmuşlardır. Halbuki hiç bri tanrı yoktur, ancak bir tek tanrı vardır. Söylediklerinden vazgeçmezlerse; onlardan kafir olanlara acıklı bir azab dokunacaktır.

### [En'am 6:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/6:17.md) — يَمْسَسْكَ

وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Eğer Allah, sana bir sıkıntı dokundurursa; onu kendisinden başka giderecek hiçbir kimse yoktur. Şayet sana bir de hayır dokundurursa; işte O; her şeye Kadir’dir.

### [En'am 6:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/6:49.md) — يَمَسُّهُمُ

وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Ayetlerimizi yalanlayanlara ise fasıklık eder olmalarından dolayı azab dokunacaktır.

### [Araf 7:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/7:73.md) — تَمَسُّوهَا

وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَاقَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ هَذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Semud’a da kardeşleri Salih’i. Dedi ki: Ey kavmim; Allah’a ibadet edin, sizin için O’ndan başka hiç bir ilah yoktur. Size Rabbınızdan açık bir burhan gelmiştir. İşte size bir ayet olarak Allah’ın dişi devesi. Onu bırakın da Allah’ın toprağında otlasın. Ona bir kötülükle dokunmayın. Yoksa sizi elim bir azab yakalar.

### [Araf 7:95](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/7:95.md) — مَسَّ

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتَّى عَفَوْا وَقَالُوا قَدْ مَسَّ آبَاءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ فَأَخَذْنَاهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

Meal (IK): Sonra kötülüğün yerine iyilik koyduk. Nihayet çoğaldılar ve; atalarımıza da fakirlik, şiddet, hastalık, iyilik ve genişlik dokunmuştu, dediler. Bunun üzerine Biz de onları kendilerine farkına varmadan ansızın yakalayıverdik.

### [Araf 7:188](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/7:188.md) — مَسَّنِيَ

قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ وَلَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): De ki: Ben, kendime Allah’ın dilediğinden başka ne fayda verebilirim, ne de zarar. Eğer ben, gaybı bileydim; daha çok hayır yapmak isterdim. Ve bana, hiç bir fenalık da dokunmazdı. Ben, sadece iman eden bir kavme uyarıcı ve müjdeciyim.

### [Araf 7:201](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/7:201.md) — مَسَّهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ

Meal (IK): Muhakkak ki takvaya erenler; onlar şeytan tarafından bir vesveseye uğrayınca iyice düşünürler. Bir de bakarsın ki gördürücüdürler.

### [Enfal 8:68](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/8:68.md) — لَمَسَّكُمْ

لَوْلَا كِتَابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Eğer daha önceden Allah’ın geçmiş bir hükmü olmasaydı; aldıklarınızdan dolayı size büyük bir azab dokunurdu.

### [Yunus 10:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/10:12.md) — مَسَّ · مَسَّهُ

وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْبِهِ أَوْ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنَا إِلَى ضُرٍّ مَسَّهُ كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): İnsan bir sıkıntıya düşünce; yan gelip yattığı veya ayakta bulunduğu anlarda Bize yalvarıp yakarır. Biz, sıkıntısını giderince de; karşılaştığı sıkıntıdan ötürü Bize hiç yalvarmamışa döner. Böylece aşırı gidenlere işledikleri hoş görünür.

### [Yunus 10:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/10:21.md) — مَسَّتْهُمْ

وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُمْ مَكْرٌ فِي آيَاتِنَا قُلِ اللَّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ

Meal (IK): Kendilerine dokunan sıkıntılardan sonra insanlara bir rahmet tattırdığımızda; hemen ayetlerimize düzen kurmaya çalışırlar. De ki: Düzen kurmada Allah en hızlıdır. Elçilerimiz de kurduğunuz düzenleri hiç şüphesiz yazmaktadırlar.

### [Yunus 10:107](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/10:107.md) — يَمْسَسْكَ

وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

Meal (IK): Allah sana bir sıkıntı verirse; onu yine ancak Allah giderir. Sana biri iyilik dilediği takdirde; onun lütfunu geri çevirecek de yoktur. O, bunu kullarından dilediğine verir. O, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Hud 11:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/11:10.md) — مَسَّتْهُ

وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ نَعْمَاءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئَاتُ عَنِّي إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخُورٌ

Meal (IK): Şayet başına gelen bir sıkıntıdan sonra ona bir nimet tattırırsak; kötülükler başımdan gitti der, şımarır ve öğünür.

### [Hud 11:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/11:48.md) — يَمَسُّهُمْ

قِيلَ يَانُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Ey Nuh; bizim katımızdan selametle in. Sana ve seninle beraber olan ümmetlere hayır ve bereketler olsun. Ama öyle ümmetler var ki; onları bir süre geçindireceğiz. Sonra onlara can yakıcı bir azab vereceğiz, denildi.

### [Hud 11:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/11:64.md) — تَمَسُّوهَا

وَيَاقَوْمِ هَذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ

Meal (IK): Ey kavmim; bu, size bir ayet olarak Allah’ın yarattığı dişi devedir, bırakın onu da Allah’ın toprağında otlasın. Ona kötü maksadla dokunmayın. Yoksa siz, pek yakın bir azaba uğrarsınız.

### [Hud 11:113](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/11:113.md) — فَتَمَسَّكُمُ

وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ

Meal (IK): Zulmedenlere meyletmeyin, yoksa size de ateş dokunur. Sizin Allah’tan başka yardımcılarınız yoktur. Sonra yardım da göremezsiniz.

### [Yusuf 12:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/12:88.md) — مَسَّنَا

فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَيْهِ قَالُوا يَاأَيُّهَا الْعَزِيزُ مَسَّنَا وَأَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُزْجَاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَا إِنَّ اللَّهَ يَجْزِي الْمُتَصَدِّقِينَ

Meal (IK): Onlar yanına vardıklarında dediler ki: Ey Aziz; bizi de ailemizi de darlık bastı, pek değersiz bir malla geldik. Bize yine tam ölçek ver de tasadduk et. Muhakkak ki Allah, tasadduk edenleri mükafaatlandırır.

### [Hicr 15:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/15:48.md) — يَمَسُّهُمْ

لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُمْ مِنْهَا بِمُخْرَجِينَ

Meal (IK): Onlara orada hiç bir yorgunluk ve zahmet değmez. Oradan çıkarılacak da değillerdir.

### [Hicr 15:54](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/15:54.md) — مَسَّنِيَ

قَالَ أَبَشَّرْتُمُونِي عَلَى أَنْ مَسَّنِيَ الْكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُونَ

Meal (IK): Ben, kocamışken mi bana müjde veriyorsunuz? O halde neye dayanarak müjdeliyorsunuz? dedi.

### [Nahl 16:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/16:53.md) — مَسَّكُمُ

وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْأَرُونَ

Meal (IK): Sizdeki her nimet, Allah’tandır. Sonra bir sıkıntıya uğradığınızda yalnız O’na sığınırsınız.

### [İsra 17:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/17:67.md) — مَسَّكُمُ

وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْإِنْسَانُ كَفُورًا

Meal (IK): Denizde size bir sıkıntı dokununca; yalvardıklarınızın hepsi kaybolur. Ancak O, kalır. Ama O, sizi kurtarıp karaya çıkarınca, yüz çevirirsiniz. Ve insan, zaten pek nankör olandır.

### [İsra 17:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/17:83.md) — مَسَّهُ

وَإِذَا أَنْعَمْنَا عَلَى الْإِنْسَانِ أَعْرَضَ وَنَأَى بِجَانِبِهِ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَئُوسًا

Meal (IK): İnsana nimet verdiğimiz vakit; yüz çevirir ve yan çizer. Başına bir kötülük gelince de ümitsiz olur.

### [Meryem 19:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/19:20.md) — يَمْسَسْنِي

قَالَتْ أَنَّى يَكُونُ لِي غُلَامٌ وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ وَلَمْ أَكُ بَغِيًّا

Meal (IK): Meryem: Benim nasıl bir oğlum olabilir ki; bana hiç bir beşer dokunmamıştır. Ve ben, kötü kadın da değilim, dedi.

### [Meryem 19:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/19:45.md) — يَمَسَّكَ

يَاأَبَتِ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَمَسَّكَ عَذَابٌ مِنَ الرَّحْمَنِ فَتَكُونَ لِلشَّيْطَانِ وَلِيًّا

Meal (IK): Babacığım, sana Rahman’ın katından bir azabın gelmesinden korkuyorum. Böylece şeytanın dostu olarak kalırsın.

### [Taha 20:97](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/20:97.md) — مِسَاسَ

قَالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَيَاةِ أَنْ تَقُولَ لَا مِسَاسَ وَإِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَنْ تُخْلَفَهُ وَانْظُرْ إِلَى إِلَهِكَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفًا

Meal (IK): Dedi ki: Haydi git, doğrusu hayatta artık; bana dokunmayın, demenden başka yapacağın bir şey yoktur. Bir de senin için hiç kaçamayacağın bir ceza günü var. Sarılıp durduğun üstüne düşüp tapındığın ilahına bak; yemin olsun ki; biz onu yakacağız, sonra da parçaparça edip denize atacağız.

### [Enbiya 21:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/21:46.md) — مَسَّتْهُمْ

وَلَئِنْ مَسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَاوَيْلَنَا إِنَّا كُنَّا ظَالِمِينَ

Meal (IK): Andolsun ki Rabbının azabından onlara bir esinti dokunsa; eyvahlar bize, doğrusu biz gerçekten zalimlermişiz, diyeceklerdir.

### [Enbiya 21:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/21:83.md) — مَسَّنِيَ

وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

Meal (IK): Eyyub’a da. Hani Rabbına niyaz etmiş: Bu dert beni sarıverdi. Sen, merhametlilerin merhametlisisin, demişti.

### [Nur 24:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/24:14.md) — لَمَسَّكُمْ

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِي مَا أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Dünya ve ahirette Allah’ın lutfu ve rahmeti üzerinizde olmasaydı, içine daldığınız yaygaradan dolayı her halde size büyük bir azab dokunurdu.

### [Nur 24:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/24:35.md) — تَمْسَسْهُ

اللَّهُ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبَارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Meal (IK): Allah; göklerin ve yerin nurudur. O’nun nurunun misali; içinde çerağ bulunan bir kandil yuvası gibidir. O çerağ bir sırça içindedir. Sırça sanki inci gibi parlayan bir yıldızdır. Güneşin doğduğu yere de, battığı yere de nisbeti olmayan mübarek bir ağaçtan, zeytinden tutuşturulup yakılır. Ateş değmese dahi, neredeyse yağın kendisi aydınlatacak. Nur üstüne nurdur. Allah; dilediğini nuruna kavuşturur. Allah; insana misaller verir. Ve Allah; her şeyi bilendir.

### [Şuara 26:156](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/26:156.md) — تَمَسُّوهَا

وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيمٍ

Meal (IK): Sakın ona bir kötülük yapmayın. Yoksa sizi büyük bir günün azabı yakalayıverir.

### [Rum 30:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/30:33.md) — مَسَّ

وَإِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُنِيبِينَ إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا أَذَاقَهُمْ مِنْهُ رَحْمَةً إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ

Meal (IK): İnsanlara bir zarar dokununca; Rabblarına dönerek O’na yalvarırlar. Sonra onlara katından bir rahmet tattırınca; bakarsınız ki, içlerinden bir grup Rabblarına şirk koşup durmaktadırlar.

### [Ahzab 33:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/33:49.md) — تَمَسُّوهُنَّ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّونَهَا فَمَتِّعُوهُنَّ وَسَرِّحُوهُنَّ سَرَاحًا جَمِيلًا

Meal (IK): Ey iman edenler; mü’min kadınları nikahlayıp sonra onlarla temasta bulunmadan önce boşadığınızda, artık onlar için iddet saymanıza lüzum yoktur. Kendilerini geçindirin ve güzellikle serbest bırakın.

### [Fatır 35:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/35:35.md) — يَمَسُّنَا

الَّذِي أَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لَا يَمَسُّنَا فِيهَا نَصَبٌ وَلَا يَمَسُّنَا فِيهَا لُغُوبٌ

Meal (IK): Ki O; lutfuyla bizi kalınacak diyara yerleştirdi. Orada bize ne bir yorgunluk dokunacaktır, ne de bıkkınlık gelecektir.

### [Yasin 36:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/36:18.md) — وَلَيَمَسَّنَّكُمْ

قَالُوا إِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهُوا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Doğrusu, sizin yüzünüzden uğursuzluğa uğradık. Vazgeçmezseniz andolsun ki sizi taşlayacağız. Ve bizden size, elim bir azab dokunacaktır, dediler.

### [Sad 38:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/38:41.md) — مَسَّنِيَ

وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ

Meal (IK): Kulumuz Eyyub’u da hatırla. Hani Rabbına: Doğrusu şeytan bana yorgunluk ve azab verdi, diye seslenmişti.

### [Zümer 39:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/39:8.md) — مَسَّ

وَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهُ مُنِيبًا إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُو إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلَّهِ أَنْدَادًا لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا إِنَّكَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ

Meal (IK): İnsana bir sıkıntı dokunduğu zaman Rabbına yönelerek O’na yalvarır. Sonra O, kendi katından ona bir nimet verince; önceden O’na yalvarmış olduğunu unutuverir. Ve Allah’ın yolundan saptırmak için O’na eşler koşar. De ki: Küfrünle biraz eğlenedur. Muhakkak ki sen, ateş yaranındansın.

### [Zümer 39:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/39:49.md) — مَسَّ

فَإِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَا ثُمَّ إِذَا خَوَّلْنَاهُ نِعْمَةً مِنَّا قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْمٍ بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): İnsana bir sıkıntı gelince; Bize yalvarır. Sonra katımızdan ona bir nimet verdiğimizde; bu, bana bilgimden dolayı verilmiştir, der. Hayır, bu bir denemedir. Fakat çokları bilmezler.

### [Zümer 39:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/39:61.md) — يَمَسُّهُمُ

وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Allah muttakileri, kurtuluşlarına sebep olan ile selamete erdirir. Onlara hiç bir kötülük gelmez ve üzülmezler de.

### [Fussilet 41:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/41:49.md) — مَسَّهُ

لَا يَسْأَمُ الْإِنْسَانُ مِنْ دُعَاءِ الْخَيْرِ وَإِنْ مَسَّهُ الشَّرُّ فَيَئُوسٌ قَنُوطٌ

Meal (IK): İnsan; hayır istemekten usanmaz da, kendisine bir kötülük gelince ümitsizliğe düşer, meyus olur.

### [Fussilet 41:50](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/41:50.md) — مَسَّتْهُ

وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هَذَا لِي وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِنْ رُجِعْتُ إِلَى رَبِّي إِنَّ لِي عِنْدَهُ لَلْحُسْنَى فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِمَا عَمِلُوا وَلَنُذِيقَنَّهُمْ مِنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ

Meal (IK): Oysa ona dokunan bir sıkıntıdan sonra kendisine katımızdan bir rahmet tattırırsak; muhakkak: Bu, benim hakkımdır, kıyametin kopacağını sanmıyorum. Rabbıma döndürülürsem, muhakkak ki O’nun nezdinde de güzel şeyler bulacağım, der. Andolsun ki; Biz, küfredenlere yaptıklarını muhakkak bildireceğiz. Ve andolsun ki; Biz, onlara muhakkak ağır bir azab tattıracağız.

### [Fussilet 41:51](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/41:51.md) — مَسَّهُ

وَإِذَا أَنْعَمْنَا عَلَى الْإِنْسَانِ أَعْرَضَ وَنَأَى بِجَانِبِهِ وَإِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعَاءٍ عَرِيضٍ

Meal (IK): İnsana nimet verdiğimiz zaman yüz çevirir, yan çizer. Başına bir fenalık gelince de uzun uzun yalvarır.

### [Kaf 50:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/50:38.md) — مَسَّنَا

وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَمَا مَسَّنَا مِنْ لُغُوبٍ

Meal (IK): Andolsun ki; Biz, gökleri, yeri ve ikisinin arasında bulunanları altı günde yarattık. Ve Bize hiç bir yorgunluk da dokunmadı.

### [Kamer 54:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/54:48.md) — مَسَّ

يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ

Meal (IK): O gün, yüzleri üstü ateşe sürüldüklerinde: Tadın cehennemin tadını, denir.

### [Vakıa 56:79](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/56:79.md) — يَمَسُّهُ

لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ

Meal (IK): Ona arınmış olanlardan başkası dokunamaz.

### [Mücadele 58:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/58:3.md) — يَتَمَاسَّا

وَالَّذِينَ يُظَاهِرُونَ مِنْ نِسَائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا قَالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا ذَلِكُمْ تُوعَظُونَ بِهِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

Meal (IK): Karılarından zıhar ile ayrılmak isteyip de sonra dediklerini geri alanların aileleriyle temas etmeden önce bir köle azad etmeleri gerekir. Size böylece öğüt verilmektedir. Allah; yaptıklarınızdan haberdardır.

### [Mücadele 58:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/58:4.md) — يَتَمَاسَّا

فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا فَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَإِطْعَامُ سِتِّينَ مِسْكِينًا ذَلِكَ لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Kim de bulamazsa; temas etmezden önce birbiri peşinden iki ay oruç tutmalıdır. Buna da gücü yetmeyen altmış yoksulu doyurur. Bu; Allah’a ve peygamberine iman etmekte olduğunuz içindir. Bunlar, Allah’ın hudududur. Ve kafirler için elim bir azab vardır.

### [Mearic 70:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/70:20.md) — مَسَّهُ

إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا

Meal (IK): Başına bir fenalık gelince, feryadı basandır.

### [Mearic 70:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/ayet/70:21.md) — مَسَّهُ

وَإِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعًا

Meal (IK): Kendisine bir hayır dokununca da çok cimridir.

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب السين والميم
س م، م س يستعملان
سم:
جَمْعُ السَّمِّ القاتل سِمامٌ.
والسَّم: خَرْتُ الإبرة.
وكل مَشاقّ الرَّجُلِ والدّابَّةِ سُموم، واحدها سُمٌّ.
والسُّمُومُ: الثُّقُوبُ كلُّها: المِسْمَعانِ والمَنْخِرانِ والفَمُ.
والسَّمّانِ: عِرْقانِ في خَيشُوم الفَرَس، ويُجمَعُ السَّوامُّ.
وسامُّ أبرَصَ: ضَربٌ من كِبار الوَزَغ، وتقول: سامّا أَبرَصَ وسَوامُّ أَبرَصَ.
والسّامُّ والسّامَّةُ: الموت.
والسامَّةُ: خاصَّةُ الرجلِ والفِعلُ عَمَّتْ وسَمَّتْ، قال: هو الذي أنعَمَ نُعمَى عَمَّت على الذين أَسْلَمُوا لو سَمَّتِ والسُّمَّةُ والسَّمُّ والسُّمُومُ: الوَدَعُ وأشباهُه يُستَخرَج من البَحْر، يُنظَم للزِّينة، ويقال: كُلُّ خَرْقٍ في وَدَعٍ أو خَرَز، قال: يَمْدُّ بعِطفَيْهِ الوَضينَ المُسَمَّما أي وَضينٌ مُزَيَّنٌ بالسُّمُوم.
والسَّمامُ، والسَّمامةُ واحدة،: ضَرْبٌ من الطَّيْر دون القَطَا في الخِلْقِة، يُشبِهُه وليس به، قال النابغة: سَمامٍ تباري الطَّير ويقال: هو طيرٌ يُشبِه الحَمامَ الطوراني، وهو مذكَّر، ويُسَمَّى اللِّواءُ سَماماً تشبيهاً به.
والسَّمُومُ: الرِّيحُ الحارّة.
ونَباتٌ مُسْمُومٌ: أَصابته السَّمائِمُ.
والسِّمسِمُ: حَبُّ دُهنِ الحَلِّ، والسَّمْسَمُ: ضرب من الثعالب، وقال: فارَقَني ذَأْلانُه وسَمْسَمُهْ والسَّمسَمُ: موضِعٌ.
والسَّمْسمِةُ: دُوَيْبّة حمراءُ على خِلْقة الأَكَلة.
والسَّمامة والسَّماوةُ: الشخص من كلِّ شيءٍ.
والسَمُّ: الإِصلاح، وسَمَمْتُ بينَ القومِ وسَمَلْتُ أي أَصلَحْتُ، قال الكُميت:
فكَاسْمِكَ أنتَ اليومَ في غير جَفوةٍ		ولا عَنِفٍ في حُكمِه بيَّن السَّـمِّ
والسَّمسَمُ والسَّماسِمُ زَعَموا أنه شجر السير كذا? وسَمُّ الطريق: استِواؤه وقَصْدُه.
مس:
مَسِستُ الشيءَ بيَدي مَسّاً، ومِسْتُ، مخفف.
ورجل مَمْسُوسٌ من الجُنُون، وبه مَسُّ.
والمَسوسُ من المياه: ما نالته الأيدي، قال:
لو كنتَ ماءً كنـتَ لا		عَذْباً يُذاقُ ولا مَسُوسا
ومِساسٌ مصدرٌ لا اسمٌ، ويقال: لا مِساس أي لا مُماسَّة.
والرَّحِمُ المَسّاسة والماسَّة: القريبة، ومَسَّتْه مَواسُّ الخَبَل.
ويقال: مَسُّ المَرأةِ ومَماسَّتُها إِتيانُها.
والمَسْمسَةُ والمَسْماسُ: اختِلاط الأمر واشتِباهه، قال رؤبة: إنْ كنتَ من أمرِكَ في مَسماس فاسْطُ على أمَّكَ سَطوَ الماسِ خفَّفَ سينَ الماس كما يخفِّفُون في قولهم: مِسْتُ الشيءَ أي مَسِسْتُ، قال ابن مَغراء: مِسْنا السَّماء فنِلناهم وَطاءَ لَهُمْ والماسُّ: الذي لا يلتِفتُ الى موعظةٍ.
ورجلٌ ماسٌّ: خَفيفٌ.

##### Türkçe

باب **السين** و**الميم**
**س م**، **م س** kullanılırlar
**سم**:
Öldürücü **السَّمِّ**’in çoğulu **سِمامٌ**’dur.
Ve **السَّم**: iğnenin deliğidir.
Ve erkeğin ve binek hayvanının bütün eklem yerleri **سُموم**’dur; onun teki **سُمٌّ**’dur.
Ve **السُّمُومُ**: deliklerin hepsidir: **المِسْمَعانِ** ve **المَنْخِرانِ** ve ağız.
Ve **السَّمّانِ**: atın **خَيشُوم**’unda iki damardır; **السَّوامُّ** çoğul yapılır.
Ve **سامُّ أبرَصَ**: büyük kertenkelelerden bir türdür; ve dersin ki: **سامّا أَبرَصَ** ve **سَوامُّ أَبرَصَ**.
Ve **السّامُّ** ve **السّامَّةُ**: ölüm.
Ve **السامَّةُ**: erkeğin hususîsi; fiil **عَمَّتْ** ve **سَمَّتْ**’tir; dedi ki: “O, **نُعمَى**’yı nimetlendiren kimsedir; Müslüman olanların üzerine **عَمَّت**; eğer **سَمَّتِ** ve **السُّمَّةُ** ve **السَّمُّ** ve **السُّمُومُ**: **الوَدَعُ** ve benzerleridir; denizden çıkarılır; süs için dizilir; ve denilir ki: **وَدَعٍ** yahut boncukta her delik”; dedi ki: “iki omzuyla **الوَضينَ المُسَمَّما**’yı uzatır”; yani **وَضينٌ** **السُّمُوم** ile süslenmiş.
Ve **السَّمامُ** ve **السَّمامةُ** birdir: yaratılışta **القَطَا**’dan aşağı bir kuş türüdür; ona benzer, fakat o değildir; **النابغة** dedi ki: “**سَمامٍ** kuşlarla yarışır”; ve denilir ki: o, **الحَمامَ الطوراني**’ye benzeyen bir kuştur; ve o müzekkerdir; ve **اللِّواءُ** ona benzetilerek **سَماماً** diye adlandırılır.
Ve **السَّمُومُ**: sıcak rüzgârdır.
Ve **مُسْمُومٌ** bitki: **السَّمائِمُ** ona isabet etti.
Ve **السِّمسِمُ**: **الحَلِّ** yağının tanesi; ve **السَّمْسَمُ**: tilkilerden bir türdür; ve dedi ki: “**ذَأْلانُه**’u ve **سَمْسَمُهْ** benden ayrıldı”; ve **السَّمسَمُ**: bir yerdir.
Ve **السَّمْسمِةُ**: **الأَكَلة** yaratılışı üzere kırmızı bir küçük canlıdır.
Ve **السَّمامة** ve **السَّماوةُ**: her şeyden bir şahıs/tekil varlık.
Ve **السَمُّ**: ıslah etmektir; ve **سَمَمْتُ** kavim arasında ve **سَمَلْتُ** yani ıslah ettim; **الكُميت** dedi ki:
فكَاسْمِكَ أنتَ اليومَ في غير جَفوةٍ		ولا عَنِفٍ في حُكمِه بيَّن السَّـمِّ
Ve **السَّمسَمُ** ve **السَّماسِمُ**: onun **السير** ağacı olduğunu iddia ettiler, böyle? Ve yolun **سَمُّ**’u: onun düzgünlüğü ve kastı.
**مس**:
**مَسِستُ** şeyi elimle **مَسّاً**; ve **مِسْتُ**, hafifletilmiş.
Ve delilikten **مَمْسُوسٌ** adam; ve onda **مَسُّ** vardır.
Ve sulardan **المَسوسُ**: ellere değmiş olan; dedi ki:
لو كنتَ ماءً كنـتَ لا		عَذْباً يُذاقُ ولا مَسُوسا
Ve **مِساسٌ** bir mastardır, isim değildir; ve denilir ki: **لا مِساس** yani temas yok.
Ve **الرَّحِمُ المَسّاسة** ve **الماسَّة**: yakın olan; ve **مَواسُّ الخَبَل** ona dokundu.
Ve denilir ki: kadının **مَسُّ**’u ve onun **مَماسَّتُها**’sı: ona varmadır.
Ve **المَسْمسَةُ** ve **المَسْماسُ**: işin karışması ve şüpheli hale gelmesi; **رؤبة** dedi ki: “Eğer işinden **مَسماس** içinde isen, **الماسِ**’ın saldırması gibi annene saldır”; **الماس**’ın **سين**’ini hafifletti; onların “**مِسْتُ** şeyi” sözlerinde hafiflettikleri gibi; yani “**مَسِسْتُ**”; **ابن مَغراء** dedi ki: “**مِسْنا السَّماء**; böylece onlara, kendileri için bir ayak basma yeri elde ettik.”
Ve **الماسُّ**: öğüde dönüp bakmayan kimsedir.
Ve **ماسٌّ** adam: hafiftir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

مَسِسْتُ الشيء، بالكسر: أمَسُّهُ مَسًّا، فهذه اللغة الفصيحة. وحكى أبو عبيدة: مَسَسْتُ الشيءَ بالفتح أمُسُّهُ بالضم. وربَّما قالوا مِسْتُ الشيء يحذفون منه السين الأولى، ويحوِّلون كسرتها إلى الميم، ومنهم من لا يجوِّل ويترك الميم على حالها مفتوحة. وأنشد الأخفش:
مِسْنا السماءَ فنِلْناها وطالَهُـمُحتَّى رأوْا أحُداً يَهْوي وثَهْلانا
وأمْسَسْتُهُ الشيءَ فمَسَّهُ. والمَسيسُ: المَسُّ، وكذلك المِسِّيسى. والمَمْسوسُ: الذي به مَسٌّ من جنون. والمُماسَّةُ: كنايةٌ عن المُباضَعة؛ وكذلك التماسُّ. وقوله تعالى: "من قبل أن يتَماسَّا". وقوله تعالى: "أن تقول لا مَساسَ"، أي لا أمسُّ ولا أُمَسُّ. وأمَّا قول العرب لا مَساسِ، مثل قطامِ، فإنَّما بُني على الكسر لأنَّه معدولٌ عن المصدر، وهو المَسُّ. ويقال: بينهما رَحِمٌ ماسَّةٌ، أي قرابةٌ قريبةٌ. وقد مَسَّتْ بك رَحِمُ فلانٍ، إذا كان بينكما قرابةٌ قريبةٌ. وحاجةٌ ماسَّةٌ، أي مهمَّةٌ. وقد مَسَّتْ إليه الحاجة. والمَسوسُ من الماء: الذي بين العذب والملح. قال الشاعر:
لو كنتَ ماءً كـنـتَ لاعَذْبَ المذاق ولا مَسوسا

##### Türkçe

**مَسِسْتُ** şeyi, kesre ile: onu **أمَسُّهُ** **مَسًّا** (diye) (yaparım); işte bu fasih dildir. Ebû Ubeyde nakletti: **مَسَسْتُ** şeyi fetha ile, onu **أمُسُّهُ** damme ile (diye) (yaparım). Ve belki **مِسْتُ** şeyi derler; ondan birinci **السين**’i hazfederler ve onun kesresini **الميم**’e çevirirler; onlardan kimi de çevirmeyip **الميم**’i hâli üzere fethalı bırakır. Ahfeş inşad etti:
**مِسْنا السماءَ فنِلْناها وطالَهُـمُحتَّى رأوْا أحُداً يَهْوي وثَهْلانا**
Ve **أمْسَسْتُهُ** şeyi, böylece onu **فمَسَّهُ**. **المَسيسُ**: **المَسُّ**; ve كذلك **المِسِّيسى**. **المَمْسوسُ**: kendisinde delilikten bir **مَسٌّ** bulunan. **المُماسَّةُ**: **المُباضَعة** hakkında bir kinayedir; وكذلك **التماسُّ**. Ve O’nun sözü (yüce): “**من قبل أن يتَماسَّا**”. Ve O’nun sözü (yüce): “**أن تقول لا مَساسَ**”; yani “dokunmam ve dokunulmam”. Ama Arapların “**لا مَساسِ**” sözüne gelince, **قطامِ** gibi, ancak kesre üzerine bina edildi; çünkü o masdardan, yani **المَسُّ**’tan, عدول edilmiştir. Ve denir: ikisi arasında **رَحِمٌ ماسَّةٌ** vardır; yani yakın bir akrabalık. Ve “**مَسَّتْ** sana falanın **رَحِمُ**’i” (denir); eğer ikiniz arasında yakın bir akrabalık varsa. Ve **حاجةٌ ماسَّةٌ**; yani önemli. Ve ihtiyaç ona **مَسَّتْ**. Sudan **المَسوسُ**: tatlı ile tuzlu arasında olan. Şair dedi:
**لو كنتَ ماءً كـنـتَ لاعَذْبَ المذاق ولا مَسوسا**

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- المس كاللمس لكن اللمس قد يقال لطلب الشيء وإن لم يوجد، كما قال الشاعر:
*وألمسه فلا أجده*
(الشطر تقدم في مادة (لمس) )
والمس يقال فيما يكون معه إدراك بحاسة اللمس، وكني به عن النكاح، فقيل: مسها وماسها، قال تعالى: ﴿وإن طلقتموهن من قبل أن تمسوهن﴾ [البقرة /237]، وقال: ﴿لا جناح عليكم إن طلقتم النساء ما لم تمسوهن﴾ [البقرة /236] وقرئ: ﴿ما لم تماسوهن﴾ (وهي قراءة حمزة والكسائي وخلف. انظر: الإتحاف ص 159)، وقال: ﴿أنى يكون لي ولد ولم يمسسني بشر﴾ [آل عمران /47] والمسيس كناية عن النكاح، وكني بالمس عن الجنون. قال تعالى: ﴿كالذي يتخبطه الشيطان من المس﴾ [البقرة/275] والمس يقال في كل ما ينال الإنسان من أذى. نحو قوله: ﴿وقالوا لن تمسنا النار إلا أياما معدودة﴾ [البقرة/80]، وقال: ﴿مستهم البأساء والضراء﴾ [البقرة/214]، وقال: ﴿ذوقوا مس سقر﴾ [القمر/48]، ﴿مسني الضر﴾ [الأنبياء/83]، ﴿مسني الشيطان﴾ [ص/ 41]، ﴿مستهم إذا لهم مكر في آياتنا﴾ [يونس/21]، ﴿وإذا مسكم الضر في البحر ضل من تدعون إلا إياه﴾ [الإسراء/67].

##### Türkçe

- **المس** **كاللمس**; fakat **اللمس** bazen, şey bulunmasa bile, bir şeyi aramak için söylenir; şairin dediği gibi:
*Ve ona dokunurum da onu bulmam*
(Şiirin yarısı ( **لمس** ) maddesinde geçti.)
Ve **المس**, onunla birlikte dokunma duyusuyla idrak bulunan şey hakkında söylenir; ve onunla nikâhtan kinaye yapıldı; böylece “**مسها**” ve “**ماسها**” denildi. Yüce Allah dedi ki: ﴿Ve eğer onları, kendilerine **تمسوهن**’den önce boşarsanız﴾ [البقرة /237]; ve dedi ki: ﴿Kadınları, kendilerine **تمسوهن** olmadığınız sürece boşarsanız üzerinize bir günah yoktur﴾ [البقرة /236]. Ve şöyle de okundu: ﴿**ما لم تماسوهن**﴾ (ve bu, **حمزة**’nin, **الكسائي**’nin ve **خلف**’in kıraatidir. Bak: الإتحاف s. 159). Ve dedi ki: ﴿Bana bir çocuk nasıl olur; hâlbuki bana bir beşer **يمسسني** olmadı﴾ [آل عمران /47]. Ve **المسيس** nikâhtan kinayedir; ve **المس** ile delilikten kinaye yapıldı. Yüce Allah dedi ki: ﴿**المس**’ten şeytanın çarptığı kimse gibi﴾ [البقرة/275]. Ve **المس**, insanın eriştiği her eziyet hakkında söylenir. Şu sözü gibi: ﴿Ve dediler ki: Ateş bize, sayılı günler dışında, asla **تمسنا** olmayacaktır﴾ [البقرة/80]; ve dedi ki: ﴿Onlara **مستهم** darlık ve sıkıntı﴾ [البقرة/214]; ve dedi ki: ﴿Tadın **مس** Sekar’ı﴾ [القمر/48]; ﴿Bana **مسني** zarar﴾ [الأنبياء/83]; ﴿Bana **مسني** şeytan﴾ [ص/ 41]; ﴿Onlara **مستهم** olunca, bir de bakarsın ki âyetlerimiz hakkında bir hileleri vardır﴾ [يونس/21]; ﴿Ve denizde size **مسكم** zarar olunca, O’ndan başka çağırdıklarınız sapar﴾ [الإسراء/67].

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

م س س
مسّه مسّاً ومسيساً وماسّه مماسّة ومساساً وهما يتماسان وأمسّه الشيء ويقال‏:‏ لا مِساس ولا مَساس‏.‏
وتقول العرب للنّطفين المتهمين‏:‏ ‏"‏ لا مَساس لا خير في الأوقاس ‏"‏‏.‏
ومن المجاز‏:‏ مسه الكبر والمرض ومسه العذاب ومسه بالسوط ومس المرأة‏:‏ جامعها وماسها‏:‏ أتاها‏.‏
وبينهما رحم ماسة‏.‏
ومسته مواس الخير‏.‏
وإنه لحسن المس في ماله ورأيت له مساً في ماله‏:‏ أثراً حسناً كما يقال‏:‏ إصبعاً‏.‏
وأمسسته شكوى إذا شكوت إليه‏.‏
وبه مسٌّ ورجل ممسوس‏:‏ مجنون‏.‏
وماء مسوس‏:‏ مريء يمس الغلّة‏.‏
قال‏:‏ لو كنت ماءً كنت لا عذب المذاق ولا مسوسا ملحاً بعيد القعر قد فلّت حجارته الفؤوسا وقال ذو الرمّة يصف حمراً‏:‏ تيمّمن عيناً من أثالٍ مريةً مسوساً يمجّ المنقضات احتفالها

##### Türkçe

م س س
**مسّه** onu dokundu; **مسّاً** dokunma olarak; **مسيساً** dokunuş olarak; **وماسّه** ona dokundu; **مماسّة** dokunma olarak; **ومساساً** dokunma olarak; ve ikisi **يتماسان** birbirlerine dokunurlar; ve şey onu **أمسّه** dokundurdu; ve denilir: **لا مِساس** dokunma yok, **ولا مَساس** ve dokunma yok.
Ve Araplar, itham edilen iki nutfe için şöyle derler: " **لا مَساس** dokunma yok; **لا خير في الأوقاس** değersizlerde hayır yok."
Mecazdan: **مسه الكبر** yaşlılık ona dokundu; **والمرض** ve hastalık; **ومسه العذاب** ve azap ona dokundu; **ومسه بالسوط** ve onu kamçıyla dokundu; ve **مس المرأة** kadına dokundu: onunla cinsel birleşmede bulundu; ve **وماسها** ve ona dokundu: ona geldi.
Ve ikisinin arasında **رحم ماسة** dokunan (yakın) bir rahim (akrabalık) vardır.
Ve onu **مواس الخير** hayır mevsimleri dokundu.
Ve şüphesiz o, malında **حسن المس** dokunuşun güzeli (iyi tasarruf) sahibidir; ve onun için malında **مساً** bir dokunuş gördüm: güzel bir eser (iz) olarak; nitekim denildiği gibi: **إصبعاً** bir parmak (izi).
Ve ona şikâyet ettiğimde, şikâyeti ona **أمسسته** dokundurdum.
Ve onda **مسٌّ** bir dokunuş vardır; ve **رجل ممسوس** dokundurulmuş adam: deli.
Ve **ماء مسوس** dokundurulmuş su: içimi kolay; susuzluğu dokundurur (giderir).
Dedi ki: Eğer ben su olsaydım, ne tadı tatlı olurdum ne de **مسوسا** dokundurulmuş; tuzlu, dibi uzak; baltalar onun taşlarını gevşetmişti. Ve Zû’r-Rumme, yaban eşeklerini vasfederek dedi: Bir **عيناً** pınara yöneldiler; **من أثالٍ** ılgın(lar)dan; **مريةً** berrak; **مسوساً** dokundurulmuş; **يمجّ** tükürür; **المنقضات** çökenleri; **احتفالها** doluluğunu.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

مَسِسْتُه، بالكسر، أَمَسُّه مَسّاً ومَسيساً: لَمَسْتُه، هذه اللغة الفصيحة، ومَسَسْتُه، بالفتح، أَمُسُّه، بالضم، لغة، وقال سيبويه: وقالوا مِسْتُ، حذفوا فأَلقَوا الحركة على الفاء كما قالوا خِفْتُ، وهذا النحو شاذ، قال: والأَصل في هذا عربي كثير، قال: وأَمَّا الذين قالوا مَسْتُ فشبهوها بلست، الجوهري: وربما قالوا مِسْتُ الشيء، يحذفون منه السين الأُولى ويحولون كسرتها إِلى الميم. وفي حديث أَبي هريرة: لو رأَيْتُ الوُعُولَ تَجْرُشُ ما بين لابَتَيْها ما مِسْتُها؛ هكذا روي، وهي لغة في مَسْتُها؛ ومنهم من لا يحوّل كسرة السين إِلى الميم بل يترك الميم على حالها مفتوحة، وهو مثل قوله تعالى: فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُون، يكسر ويفتح، وأَصله ظَلِلْتُم وهو من شواذ التخفيف؛ وأَنشد الأَخفش لابن مَغْرَاءَ: مِسْنا السَّماء فَنِلْناها وَطَاءَلَهُمْ،
حتى رَأَوْا أُحُداً يَهْوِي وثَهْلانَا
وأَمْسَسْتُه الشيء فَمَسَّه. والمَسِيسُ: المَسُّ، وكذلك المِسِّيسَى مثل الخِصِّيصَى. وفي حديث موسى، على نبينا وعليه الصلاة والسلام: ولم نجد مَسّاً من النَّصَب؛ هو أَول ما يُحَسُّ به من التَّعب. والمَسُّ؛ مَسُّك الشيءَ بيدك. قال اللَّه تعالى: وإِن طلَّقْتُمُوهُنَّ من قَبْلِ أَن تُمَاسُّوهُنَّ، وقرئ: من قبل أَن تَمَسُّوهُنّ، قال أَحمد بن يحيى: اختار بعضهم ما لم تَمَسُّوهُنّ، وقال: لأَنَّا وجَدنا هذا الحرف في غير موضع من الكتاب بغير أَلف: يَمْسَسْنِي بَشَرٌ، فكل شيء من هذا الكتاب، فهو فعل الرجل في باب الغشيان. وفي حديث فتح خيبر: فَمَسَّهُ بعذاب أَي عاقَبَه. وفي حديث أَبي قتادة والمِيضَأَة: فأَتيته بها فقال: مَسُّوا منها أَي خذوا منها الماء وتوضَّؤُوا. ويقال: مَسِسْتُ الشيءَ أَمَسُّه مَسّاً لَمَسْتَه بيدك، ثم استعير للأَخذ والضرب لأَنهما باليد، واستعير للجماع لأَنه لَمْسٌ، وللجُنون كأَن الجن مَسَّتْه؛ يقال: به مَسٌّ من جنون. وقوله تعالى: ولم يَمْسَسْني بَشَرٌ أَي لم يَمْسَسْني على جهة تزوُّجٍ، ولم أَكُ بغيّاً أَي ولا قُرِبْتُ على غير حد التزوُّج.
وماسَّ الشيءُ مُمَاسَّةً ومِساساً: لَقِيَه بذاته. وتَمَاسَّ الجِرْمانِ: مَسَّ أَحدُهما الآخر. وحكى ابن جني: أَمَسَّهُ إِياه فعدَّاه إِلى مفعولين كما ترى، وخص بعض أَهل اللغة: فرس مُمَسٌّ بِتَحْجيل؛ أَراد مُمَسٌّ تَحْجيلاً واعتقد زيادة الباء كزيادتها في قراءة من قرأَ: يُذْهِبُ بالأَبصار ويُنبِت بالدُّهن، من تذكرة أَبي عليّ.
ورَحِمٌ ماسَّةٌ ومَسَّاسَةٌ أَي قَرَابَة قَرِيبة. وحاجةٌ ماسَّة أَي مُهِمَّة، وقد مَسَّتْ إِليه الحاجة. ووجَدَ مَسَّ الحُمَّى أَي رَسَّها وبَدْأَها قبل أَن تأْخذه وتظهر، وقد مَسَّتْه مَوَاسُّ الخَبَلِ. والمَسُّ: الجُنون. ورجل مَمْسُوسٌ: به مَسٌّ من الجُنون. ومُسْمِسَ الرجلُ إِذا تُخُبِّطَ. وفي التنزيل العزيز: كالذي يَتَخَبَّطُه الشيطان من المَسِّ؛ المَسُّ: الجنون، قال أَبو عمرو: الماسُوسُ
(* قوله «الماسوس» هكذا في
الأصل، وفي شرح القاموس بالهمز. وقوله المدلس هكذا بالأصل، وفي شرح القاموس والمالوس.) والمَمْسُوس والمُدَلَّسُ كله المجنون.
وماءٌ مَسُوسٌ: تََناولته الأَيدي، فهو على هذا في معنى مفعول كأَنه مُسَّ حين تُنُووِل باليد، وقيل: هو الذي إِذا مَسَّ الغُلَّة ذَهَبَ بها؛ قال ذو الإِصْبَع العَدْواني:
لوْ كُنْتَ ماءً، كُنْتَ لا
عَذْبَ المَذاقِ ولا مَسُوسا،
مِلْحاً بعِيدَ القَعْرِ قَدْ
فَلَّتْ حِجارَتُهُ الفُؤُوسا
فهو على هذا فعول في معنى فاعل. قال شمر: سئل أَعرابي عن رَكِيَّةٍ فقال: ماؤها الشِّفاء المَسُوسُ الذي يَمسُّ الغُلَّة فيَشْفِيها. والمَسُوس: الماء العذب الصافي. ابن الأَعرابي: كل ما شفى الغَلِيلَ، فهو مَسُوسٌ، لأَنه يَمُسُّ الغُلَّةَ. الجوهري: المَسُوس من الماء الذي بين العذْبِ والمِلح. وريقة مَسُوسٌ؛ عن ابن الأَعرابي: تذهب بالعطش؛ وأَنشد: يا حَبَّذا رِيقَتُكِ المَسُوسُ،
إِذْ أَنْتِ خَوْدٌ بادِنٌ شَمُوسُ
وقال أَبو حنيفة: كَلأ مسوسٌ نامٍ في الراعية ناجعٌ فيها. والمَسُوسُ: التِّرْياقُ؛ قال كثيِّر:
فقَدْ أَصْبَحَ الرَّاضُونَ، إِذ أَنْتُمُ بها
مَسُوسُ البِلادِ، يَشْتَكُونَ وبالَها
وماء مَسُوسٌ: زُعاقٌ يُحْرِق كل شيء بمُلوحته، وكذلك الجمع. ومَسَّ المرأَة وماسَّها: أَتاها. ولا مَساسَ أَي لا تَمَسَّني. ولا مِساس أَي لا مُماسَّة، وقد قرئ بهما. وروي عن الفراء: إِنه لَحَسَنُ المَسّ. والمَسِيس: جماع الرجلِ المرأَةَ. وفي التنزيل العزيز: إِنَّ لَك في الحَياةِ أَن تَقُولَ لا مِساس؛ قرئ لا مَساسَ، بفتح السين، منصوباً على التَّبْرِئَة، قال: ويجوز لا مَساسِ، مبني على الكسر، وهي نفي قولك مَساسِ فهو نفي ذلك، وبنيت مَساسِ
(* قوله «وبنيت مساس إلخ» كذا بالأصل.) على
الكسر وأَصلها الفتح، لمكان الأَلف فاختير الكسر لالتقاء الساكنين. الجوهري: أَما قول العرب لا مَساسِ مثل قَطامِ فإِنما بني على الكسر لأَنه معدول عن المصدر وهو المَسُّ، وقوله لا مَساس لا تخالط أَحداً، حرم مخالطة السامريّ عقوبة له، ومعناه أَي لا أَمَسّ ولا أُمَس، ويكنى بالمساس عن الجماع. والمُماسَّةُ: كناية عن المباضَعَة، وكذلك التَّمَاس؛ قال تعالى: من قبل أَن يَتَماسَّا. وفي الحديث: فأَصَبْت منها ما دون أَن أَمَسَّها؛ يريد أَنه لم يجامعها. وفي حديث أُم زرع: زوجي المَسُّ مَسُّ أَرْنَب؛ وصفَتْه بلين الجانب وحسن الخَلْقِ. قال الليث: لا مِساس لا مُماسَّة أَي لا يَمَسُّ بعضُنا بعضاً. وأَمَسَّه شَكْوى أَي شكا إِليه.
أَبو عمرو: الأَسْنُ لُعْبة لهم يسمونها المَسَّة والضَّبَطَة. غيره: والطَّريدةُ لعبة تسميها العامة المَسَّة والضَّبَطَة، فإِذا وقعت يد اللاعب من الرَّجُلِ على بدنه رأْسه أَو كَتِفه فهي المَسَّة، فإِذا وقعت على رجله فهي الأَسْنُ.
والمِسُّ: النُّحاس؛ قال ابن دريد: لا أَدري أَعربي هو أم لا. والمَسْمَسَة والمَسْماسُ: اختلاط الأَمر واشتباهه؛ قال رؤبة: إِن كُنْتَ من أَمْرِكَ في مَسْماس،
فاسْطُ على أُمِّكَ سَطْوَ الماس
خفف سين الماس كما يخففونها في قولهم مَسْتُ الشيءَ أَي مَسَسْتُه قال الأَزهري: هذا غلط، الماسِي هو الذي يُدْخل يده في حَياء الأُنثى لاستخراج الجنين إِذا نَشِب؛ يقال: مَسَيْتُها أَمْسِيها مَسْياً؛ روى ذلك أَبو عبيد عن الأَصمعي، وليس المَسْيُ من المَسِّ في شيء؛ وأَما قول الشاعر: أَحَسْنَ بِهِ فَهُنَّ إِلَيْه شُوسُ
أَراد أَحْسَسْنَ، فحذف إِحدى السينين، فافهم.

##### Türkçe

**مَسِسْتُه**; kesre ile; **أَمَسُّه** **مَسّاً** ve **مَسيساً**: ona dokundum; bu fasih dildir. Ve **مَسَسْتُه**; fetha ile; **أَمُسُّه**; damme ile; bir dildir. Sîbeveyh dedi ki:
Ve dediler: **مِسْتُ**; hazfettiler de harekeyi **الفاء** üzerine attılar; tıpkı **خِفْتُ** dedikleri gibi; ve bu tür şâzdır. Dedi ki: bunun aslı Arapçada çoktur. Dedi ki: **مَسْتُ** diyenlere gelince, onu **لست**’e benzettiler. Cevherî: Bazen **مِسْتُ** **الشيء** derler; ondan ilk **السين**’i hazfederler ve onun kesresini **الميم**’e çevirirler. Ebû Hureyre hadîsinde: “Eğer **الوُعُولَ**’u iki **لابَتَيْها** arasını gıcırdatarak otlarken görseydim, ona dokunmazdım”; böyle rivayet edildi; bu, **مَسْتُها**’da bir dildir. Onlardan kimi de **السين**’in kesresini **الميم**’e çevirmez; bilakis **الميم**’i hâli üzere fethalı bırakır; bu, Yüce Allah’ın sözü gibidir: **فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُون**; kesrelenir ve fethalanır; aslı **ظَلِلْتُم**’dur ve bu, hafifletmenin şâzlarındandır. Ahfeş, İbn Mağrâ’ için inşâd etti:
مِسْنا السَّماء فَنِلْناها وَطَاءَلَهُمْ،
حتى رَأَوْا أُحُداً يَهْوِي وثَهْلانَا

Ve **أَمْسَسْتُه** **الشيء**: ona dokundurdum da o dokundu. **المَسِيسُ**: **المَسُّ**; ve yine **المِسِّيسَى**; **الخِصِّيصَى** gibi. Nebîmize ve ona salât ve selâm üzerine olan Mûsâ hadîsinde: “ve yorgunluktan bir **مَسّاً** bulmadık”; o, yorgunluktan ilk hissedilendir. **المَسُّ**: senin şeyi elinle dokunmandır. Yüce Allah dedi ki: **وإِن طلَّقْتُمُوهُنَّ من قَبْلِ أَن تُمَاسُّوهُنَّ**; ve şöyle de okunmuştur: **من قبل أَن تَمَسُّوهُنّ**. Ahmed b. Yahyâ dedi ki: Bazıları **ما لم تَمَسُّوهُنّ**’u seçti; ve dedi ki: Çünkü biz bu harfi kitabın başka yerinde elifsiz bulduk: **يَمْسَسْنِي بَشَرٌ**; bu kitaptan bunun her şeyi, cima‘ babında erkeğin fiilidir. Hayber’in fethi hadîsinde: “ona bir azap ile dokundu” yani onu cezalandırdı. Ebû Katâde ve **المِيضَأَة** hadîsinde: “Onu ona getirdim; dedi ki: **مَسُّوا** ondan” yani ondan su alın ve abdest alın. Ve denir: **مَسِسْتُ** **الشيءَ** **أَمَسُّه** **مَسّاً**: onu elinle dokundun; sonra, ikisi de elle olduğundan, alma ve vurma için ödünç alındı; ve cima‘ için ödünç alındı, çünkü o bir dokunuştur; ve delilik için (de), sanki cin ona dokunmuş gibi; denir: onda delilikten bir **مَسٌّ** vardır. Ve Yüce Allah’ın sözü: **ولم يَمْسَسْني بَشَرٌ** yani nikâh cihetinden bana dokunmadı; ve **ولم أَكُ بغيّاً** yani nikâh sınırı dışında da yaklaşılmadım.

Ve **ماسَّ** şey, **مُمَاسَّةً** ve **مِساساً**: zatıyla ona rastladı. Ve **تَمَاسَّ** iki cisim: birisi ötekine dokundu. İbn Cinnî hikâye etti: **أَمَسَّهُ** onu; onu iki mef‘ûle geçişli kıldı, gördüğün gibi. Ve dil ehlinin bazısı tahsis etti: **فرس مُمَسٌّ بِتَحْجيل**; **مُمَسٌّ تَحْجيلاً** demek istedi ve **الباء**’nın ziyade olduğuna inandı; tıpkı **يُذْهِبُ بالأَبصار** ve **يُنبِت بالدُّهن** okuyan kimsenin kıraatinde onun ziyadesi gibi; Ebû Ali’nin tezkiresinden.

Ve **رَحِمٌ ماسَّةٌ** ve **مَسَّاسَةٌ**: yani yakın bir akrabalık. Ve **حاجةٌ ماسَّة**: yani önemli; ve ihtiyaç ona dokundu. Ve **مَسَّ الحُمَّى**’yı buldu: yani onun hafifini ve başlangıcını, onu tutmadan ve ortaya çıkmadan önce (buldu); ve **مَوَاسُّ الخَبَلِ** ona dokundu.

Ve **المَسُّ**: deliliktir. Ve **رجل مَمْسُوسٌ**: onda delilikten bir **مَسٌّ** vardır. Ve adam **مُسْمِسَ** olur; sarsılıp bocaladığı zaman. Aziz tenzilde: **كالذي يَتَخَبَّطُه الشيطان من المَسِّ**; **المَسُّ**: deliliktir. Ebû Amr dedi ki: **الماسُوسُ** ve **المَمْسُوس** ve **المُدَلَّسُ**; hepsi delidir.

Ve **ماءٌ مَسُوسٌ**: ellerin onu alıp kullanmasıdır; bu hâlde o, mef‘ûl mânasında olur; sanki elle alınıp verildiğinde dokundurulmuş gibidir. Ve denildi: O, susuzluğa dokunduğu zaman onu giderendir. Zû’l-İsba‘ el-‘Advânî dedi ki:
لوْ كُنْتَ ماءً، كُنْتَ لا
عَذْبَ المَذاقِ ولا مَسُوسا،
مِلْحاً بعِيدَ القَعْرِ قَدْ
فَلَّتْ حِجارَتُهُ الفُؤُوسا

Bu hâlde o, fâil mânasında **فعول** üzerinedir. Şemmer dedi ki: Bir bedevîye bir kuyu hakkında soruldu; dedi ki: “Suyu, susuzluğa dokunan da onu iyileştiren **الشِّفاء المَسُوسُ**’tur.” **المَسُوس**: tatlı, duru sudur. İbnü’l-A‘râbî: Susuzluğu gideren her şey **مَسُوسٌ**’tur; çünkü susuzluğa dokunur. Cevherî: Suda **المَسُوس**, tatlı ile tuzlu arasındaki olandır. Ve **ريقة مَسُوسٌ**; İbnü’l-A‘râbî’den: susuzluğu giderir; ve inşâd etti:
يا حَبَّذا رِيقَتُكِ المَسُوسُ،
إِذْ أَنْتِ خَوْدٌ بادِنٌ شَمُوسُ

Ebû Hanîfe dedi ki: **كَلأ مسوسٌ**; otlayan için büyüyen, onda faydalı olandır. **المَسُوسُ**: tiryaktır; Kesîr dedi ki:
فقَدْ أَصْبَحَ الرَّاضُونَ، إِذ أَنْتُمُ بها
مَسُوسُ البِلادِ، يَشْتَكُونَ وبالَها

Ve **ماء مَسُوسٌ**: tuzluluğuyla her şeyi yakan, çok acı sudur; cem‘i de böyledir.

Ve **مَسَّ** kadına ve **ماسَّها**: ona geldi. **ولا مَساسَ**: yani bana dokunma. Ve **ولا مِساس**: yani temas yok; ikisiyle de okunmuştur. Ferrâ’dan rivayet edildi: “O, **المَسّ**’ı güzeldir.” **المَسِيس**: erkeğin kadınla cima‘ıdır. Aziz tenzilde: **إِنَّ لَك في الحَياةِ أَن تَقُولَ لا مِساس**; **لا مَساسَ** diye de okunmuştur; **السين**’in fethasıyla; **التَّبْرِئَة** üzere mansûb olarak. Dedi ki: **لا مَساسِ** da câizdir; kesre üzere mebnî; bu, senin **مَساسِ** sözünün nefyidir; o hâlde bu onun nefyidir. Ve **مَساسِ** kesre üzere bina edildi; aslı fethadır; elif sebebiyle, iki sâkinin birleşmesi için kesre tercih edildi. Cevherî: Arapların **لا مَساسِ** sözüne gelince, **قَطامِ** gibi; ancak kesre üzere bina edildi; çünkü o, masdardan, yani **المَسُّ**’tan çevrilmiştir. Ve **لا مَساس** sözü: hiç kimseyle karışma; Sâmirî’ye ceza olarak karışma haram kılındı. Mânası: yani ne dokunayım ne de bana dokunulsun. Ve **المساس** ile cima‘ kastedilir. **المُماسَّةُ**: mübâza‘aya kinayedir; **التَّمَاس** da böyledir; Yüce Allah dedi ki: **من قبل أَن يَتَماسَّا**. Hadîste: “Ondan, ona dokunmadan aşağısını elde ettim”; onunla cima‘ etmediğini ister. Ümmü Zer‘ hadîsinde: “Kocam **المَسُّ**; bir tavşanın dokunuşu gibi dokunuş”; onu yumuşak huyluluk ve güzel ahlâk ile vasfetti. Leys dedi ki: **لا مِساس**: **لا مُماسَّة**; yani bazımız bazımıza dokunmaz. Ve **أَمَسَّه** **شَكْوى**: yani ona şikâyet etti.

Ebû Amr: **الأَسْنُ**; onların bir oyunudur; ona **المَسَّة** ve **الضَّبَطَة** adını verirler. Başkası: **والطَّريدةُ**; avamın **المَسَّة** ve **الضَّبَطَة** adını verdiği bir oyundur; oyuncunun elinin adamın bedenine, başına yahut omzuna düşmesi hâlinde o **المَسَّة**’dir; ayağına düşmesi hâlinde ise o **الأَسْنُ**’dür.

Ve **المِسُّ**: bakırdır. İbn Düreyd dedi ki: Arapça mıdır değil midir bilmiyorum.

Ve **المَسْمَسَة** ve **المَسْماسُ**: işin karışması ve şüpheli olmasıdır. Ru’be dedi ki:
إِن كُنْتَ من أَمْرِكَ في مَسْماس،
فاسْطُ على أُمِّكَ سَطْوَ الماس

**الماس**’ın **السين**’ini hafifletti; tıpkı onların **مَسْتُ** **الشيءَ** yani **مَسَسْتُه** sözlerinde onu hafifleştirdikleri gibi. Ezherî dedi ki: Bu yanlıştır; **الماسِي**; dişinin hayâsına, yavru sıkıştığında cenini çıkarmak için elini sokan kimsedir; denir: **مَسَيْتُها** **أَمْسِيها** **مَسْياً**; bunu Ebû Ubeyd, Asma‘î’den rivayet etti; ve **المَسْيُ**, **المَسِّ**’ten hiçbir şey değildir. Şairin sözüne gelince:
أَحَسْنَ بِهِ فَهُنَّ إِلَيْه شُوسُ
**أَحْسَسْنَ** demek istedi; iki **السين**’den birini hazfetti; öyleyse anla.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* م س س * * مَسَّ * الشيء يَمَسُّهُ بالفتح * مَسًا * وبابه فهِم وهذه هي اللغة الفصيحة وفيه لغة أخرى من باب ردَّ وربما قالوا * مِسْتُ * الشيء يحذفون منه السين الأولى ويُحولون كسرتها إلى الميم ومنهم من لا يُحَوِّل ويترك الميم على حالها مفتوحة ونظيره قوله تعالى ﴿فظلْتُم تفكهون﴾ تُكسر وتُفتح وأصله ظللتم وهو من شواذ التخفيف و * أمَسَّهُ * الشيء * فَمَسَّهُ * و * المَسِيسُ * المَسُّ و * المُمَاسَّةُ * كناية عن المُباضعة وكذا * التَّمَاسُّ * قال الله تعالى ﴿من قبل أن يَتَمَاسًّا﴾ وقوله تعالى ﴿لا مِسَاسَ﴾ أي لا أَمَسُّ ولا أُمَسُّ وبينهما رحم * مَاسَّةٌ * أي قرابة قريبة وحاجة مَاسَّةٌ أي مُهِمَّة وقد * مَسَّتْ * إليه الحاجة

##### Türkçe

* م س س * * **مَسَّ** * **الشيء** **يَمَسُّهُ** بالفتح * **مَسًا** * ve bâbı **فَهِم**’dir; bu, fasih dildir. Onda, **رَدَّ** bâbından başka bir dil daha vardır. Bazen de **مِسْتُ** **الشيء** derler; ondan birinci **السين**’i hazfederler ve onun kesrasını **الميم**’e aktarırlar. Onlardan kimi de aktarmaz; **الميم**’i hâli üzere fetha üzere bırakır. Bunun benzeri, Yüce Allah’ın sözü: ﴿فظلْتُم تفكهون﴾; kesra ile de okunur, fetha ile de; aslı **ظلَلْتُم**’dur ve bu, tahfîfin şâzlarındandır. Ve **أمَسَّهُ** **الشيء**: yani **فَمَسَّهُ**. Ve **المَسِيسُ**: **المَسُّ**’tur. Ve **المُمَاسَّةُ**: mübâzaaya kinayedir; yine **التَّمَاسُّ** da böyledir. Allah تعالى dedi: ﴿من قبل أن يَتَمَاسًّا﴾. Ve O’nun sözü تعالى: ﴿لا مِسَاسَ﴾; yani “ne **أَمَسُّ** ederim ne de **أُمَسُّ** olunur.” Ve aralarında **رحم مَاسَّةٌ**: yani yakın akrabalık. Ve **حاجة مَاسَّةٌ**: yani mühim (önemli) ihtiyaç. Ve ihtiyaç ona doğru **مَسَّتْ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

مسسته، بالكسر، أمسه مسا ومسيسا، كأمير، ومسيسي كخليفي، من حد علم، هذه اللغة الفصيحة، ومسستته، كنصرته، مسا، لغة، حكاه أبو عبيدة، وربما قيل: مسته، بحذف سين الأولى وإلقاء الحركة على الفاء كما قالوا: خفت، نقله سيبويه، وهو شاذ: أي لمسته بيدي. قال الراغب في ا لمفردات: المس كاللمس، ولكن المس يقال لطلب الشيء وإن لم يوجد، واللمس يقال فيما يكون معه إدراك بحاسة اللمس. قال الجوهري: ومنهم من لا يحول كسرة السين إلى الميم، بل يترك الميم على حالها مفتوحة، وهو مثل قوله تعالى:  فظلتم تفكهون  يكسر الظاء ويفتح، وأصله ظللتم، وهو من شواهد التخفيف، وأنشد الأخفش لابن مغراء.

  مسنا السماء فنلناها وطاء لهمحتى رأوا أحدا يهوي وثهلانا روي بالوجهين. ومن المجاز: المس: الجنون، كالألس واللمم، قال الله عز وجل:  كالذي يتخبطه الشيطان من المس  وقد مس به بالضم أي مبنيا للمفعول فهو ممسوس: به مس من الجنون، كأن الجن مسته، وقال أبو عمرو: المأسوس والممسوس والمألوس: كله المجنون. ومن المجاز: قوله تعالى:  ذوقوا مس سقر  أي أول ما ينالكم منها، قال الأخفش: جعل المس مذاقا، كما يقال: كيف وجدت طعم الضرب? وكقولك: وجد فلان مس الحمى، أي أول ما ناله منها. وفي اللسان: أي رسها وبدأها قبل أن تأخذه وتظهر. وبينهما رحم ماسة، أي قرابة قريبة، وكذلك مساسة، وهو مجاز. وقد مست بك رحم فلان، أي قربت. وحاجة ماسة، أي مهمة. وقد مست إليه الحاجة، ويقولون: مسيس الحاجة. والمسوس، كصبور، من الماء: الذي بين العذب والملح قاله الجوهري، وهو مجاز، وقيل: المسوس: الماء نالته هكذا في النسخ، والصواب: تناولته الأيدي، فهو على هذا في معنى مفعول، كأنه مس حين تنوول باليد، وقيل: هو المريء الذي إذا مس الغلة ذهب بها، قال ذو الإصبع العدواني:
  لو كنت ماء كـنـت لا                      عذب المذاق ولا مسوسا

  ملحا بعيد القعر قـد                      فلت حجارته الفؤوسا قال شمر: سئل أعرابي عن ركية، فقال: ماؤها الشفاء المسوس. الذي يمس الغلة فيشفيها، فهو على ذلك فعول بمعنى فاعل. وقال ابن الأعرابي: كل ما شفى الغليل فهو مسوس. وقيل: المسوس: الماء العذب الصافي، عن الأصمعي. وقيل: هو الزعاق يحرق كل شيء بملوحته، ضد، ولا يظهر وجه الضدية إلا بما ذكرنا، وكلام المصنف منظور فيه. والمسوس: الفادزهر، وهو الترياق، قال كثير:
  فقد أصبح الراضون إذ أنتم بها                      مسوس البلاد يشتكون وبالها ومسوس: ة، بمرو، نقله الصاغاني، والمسماس، بالفتح: الخفيف، يقال: قتام مسماس، قال رؤبة:
  وبلد يجري عليه العسعـاس
  من السراب والقتام المسماس نقله الصاغاني. وأبو الحسن بشرى بن مسيس، كأمير الفاتني، محدث مشهور. ومسة، بالضم: علم للنساء، ومنهن: مسة الأزدية، تابعية قلت: روى عنها أبو سهل البرساني، شيخ لابن عبد الأعلى. وفي الصحاح: أما قول العرب لا مساس، كقطام، فإنما بني على الكسر، لأنه معدول عن المصدر، وهو المس، أي لا تمس، وبه قريء في الشواذ، وهو قراءة أبي حيوة وأبي عمرو. وقد يقال: مساس، في الأمر، كدراك ونزال، وقوله تعالى.  فإن لك في الحياة أن تقول لا مساس  بالكسر، أي وفتح السين منصوبا على التنزيه: أي لا أمس ولا أمس، حرم مخالطة السامري عقوبة له، فلا مساس، معناه لا تمسني، أو لا مماسة، وقد قرئ بهما، فلو قال: وقوله  لا مساس  كقطام وكتاب، أي لا تمسني أو لا مماسة، لأصاب في الإختصار، فتأمل. وكذلك، أي كما أن المساس يكون من الجانبين كذا التماس، ومنه قوله تعالى:  من قبل أن يتماسا  وهو كناية عن المباضعة، وعبارة التهذيب: والمماسة: كناية عن المباضعة، وكذلك التماس، وهذا أحسن من قول المصنف، فتأمل. والمسماس، بالكسر، والمسمسة: إختلاط الأمر وإلتباسه وإشتباهه، قال رؤبة:
  إن كنت من أمرك في مسماس
  فاسط على أمك سطو الماسي

  هكذا أنشده الجوهري والليث والأزهري لرؤبة، قال الصاغاني: وليس له، كأنه لم يجده في ديوانه. قيل: خفف سين الماسي، كما يخففونها في قولهم: مست الشيء، أي مسسته. وغلطه الأزهري، وقال: إنما الماسي: الذي يدخل يده في حياء الأنثى لإستخراج الجنين إذا نشب، يقال: مسيتها مسيا. روى ذلك أبو عبيد عن الأصمعي، وليس المسي من المس في شيء. ومما يستدرك عليه: أمسسته الشيء فمسه. ومنه الحديث: ولم يجد مسا من النصب، هو أول ما يحس به من التعب، ويطلق في كل ما ينال الإنسان من أذى، كقوله تعالى:  لن تمسنا النار   ومستهم البأساء  و  مسني الضر  و  مسني الشيطان  كل ذلك نظائر لقوله تعالى:  ذوقوا مس سقر  . والمس: كني به عن النكاح، فقيل: مسها، وماسها، وقوله تعالى:  من قبل أن تمسوهن  و  ما لم تمسوهن  وقرئ:  ما لم تماسوهن  . والمعنى واحد، وكذلك المسيس والمساس. وقال أحمد بن يحيى: إختار بعضهم:  ما لم تمسوهن  وقال: لأنا وجدنا هذا الحرف في موضع من الكتاب بغير ألف، فكل شيء من هذا الباب فهو فعل الرجل في باب الغشيان. وفي الحديث: فمسه بعذاب، أي عاقبه. وفي حديث أبي قتادة والميضأة: فأتيته بها فقال: مسوا منها، أي خذوا منها الماء وتوضؤوا. وأصل المس باليد، ثم إستعير للأخذ والضرب، لأنهما باليد. وللجماع، لأنه لمس، وللجنون، كأن الجن مسته. وماس الشيء بالشيء مماسة ومساسا: لقيه بذاته. وتماس الجرمان: مس أحدهما الآخر، وحكى ابن جنى: فأمسه إياه. فعداه إلى مفعولين، كما ترى، وخص بعض أهل اللغة: فرس ممس بتحجيل، أراد: ممس تحجيلا، وإعتقد زيادة الباء، كزيادتها في قوله  تنبت بالدهن  و  يذهب بالأبصار  . من تذكرة أبي علي الهجري. وقال ابن القطاع: أمس الفرس: صار في يديه ورجليه بياض، لا يبلغه التحجيل. وقد مسته مواس الخير والشر: عرضت له. ومسمس الرجل، إذا تخبط. وريقة مسوس، عن ابن الأعرابي: تذهب بالعطش، وأنشد:
  يا حبذا ريقتك المسوس
  إذ أنت خود بادن شموس وقال أبو حنيفة رحمه الله تعالى: كلأ مسوس: نام في الراعية ناجع فيها. وأمسه شكوى، أي شكا إليه، وهو مجاز. والمسة: لعبة للعرب، وهي الضبطة. والمس، بالكسر: النحاس. قال ابن ديد: لا أدري أعربي هو أم لا. قلت: هي فارسية، والسين. مخففة. ويقال: هو حسن المس في ماله، ورأيت له مسا في ماله، أي أثرا حسنا، كما يقال: أصبعا، وهو مجاز.

##### Türkçe

**مسسته**; kesre ile; onu **أمسه** ederim, **مسا** ve **مسيسا** ( **أمير** gibi), ve **مسيسي** ( **خليفي** gibi), bildiğim kadarıyla, bu fasih dildir. Ve **مسستته** ( **نصرته** gibi) **مسا**; bir dildir; onu Ebû Ubeyde hikâye etti. Bazen de: **مسته** denildi; birinci **سين**’in hazfi ve harekenin **الفاء** üzerine atılmasıyla; onların “**خفت**” dedikleri gibi; onu Sîbeveyh nakletti; ve o şâzdır: yani onu elimle dokundum. Râgıb, **المفردات**’ta dedi: **المس** **اللمس** gibidir; fakat **المس** şeyin talebi için söylenir, bulunmasa bile; **اللمس** ise, onunla beraber dokunma duyusuyla idrak bulunan şeyde söylenir. Cevherî dedi: Onlardan kimi **سين**’in kesresini **ميم**’e çevirmeyip, bilakis **ميم**’i hâli üzere fethalı bırakır; bu, Yüce Allah’ın sözü gibidir:  **فظلتم تفكهون**; **الظاء**’ı kesreler ve fetha eder; aslı **ظلـلتم**’dir; ve bu, hafifletmenin şahitlerindendir. Ahfeş, İbn Mugrâ için inşâd etti:

  **مسنا السماء فنلناها وطاء لهمحتى رأوا أحدا يهوي وثهلانا**
İki vecihle rivayet olundu. Mecazdandır: **المس**: delilik; **الألس** ve **اللمم** gibi. Yüce Allah dedi:  **كالذي يتخبطه الشيطان من المس**  ; ve onunla **مس** olundu, damme ile; yani meçhul bina üzere; o hâlde o **ممسوس**’tur: onda delilikten bir **مس** vardır; sanki cin ona **مست** etti. Ebû Amr dedi: **المأسوس** ve **الممسوس** ve **المألوس**: hepsi delidir. Mecazdandır: Yüce Allah’ın sözü:  **ذوقوا مس سقر**  ; yani ondan size erişecek ilk şey. Ahfeş dedi: **المس**’i bir tatma kıldı; “Dövmenin tadını nasıl buldun?” denildiği gibi. Ve senin sözün gibi: Falan, hummanın **مس**’ini buldu; yani ondan kendisine erişen ilk şey. **اللسان**’da: yani onun dokunuşu ve başlangıcı; onu alıp ortaya çıkarmadan önce. “Aralarında **رحم ماسة** vardır”; yani yakın bir akrabalık; ve yine **مساسة**; ve o mecazdır. “Sana falanın rahmi **مست** etti”; yani yaklaştı. “**حاجة ماسة**”; yani mühim. “İhtiyaç ona **مست** etti”; ve derler: **مسيس الحاجة**. **المسوس** ( **صبور** gibi), sudan: tatlı ile tuzlu arasında olan; Cevherî söyledi; ve o mecazdır. Ve denildi: **المسوس**: su; nüshalarda böyle ona erişti; doğrusu: eller ona uzandı; bu hâlde o, mef‘ûl manasındadır; sanki elle alınırken **مس** olundu. Ve denildi: o, boğazı yakıcıdır; azığı **مس** edince onu götürür. Zû’l-İsba‘ el-‘Advânî dedi:
  **لو كنت ماء كـنـت لا                      عذب المذاق ولا مسوسا**

  **ملحا بعيد القعر قـد                      فلت حجارته الفؤوسا**
Şemmer dedi: Bir a‘râbîye bir kuyu hakkında soruldu; dedi ki: “Suyu, şifâ olan **المسوس**’tur”; azığı **يمس** eder de onu iyileştirir; o hâlde o, **فعول** vezninde, fâil manasınadır. İbnü’l-A‘râbî dedi: Susuzluğu gideren her şey **مسوس**’tur. Ve denildi: **المسوس**: tatlı, duru su; Asma‘î’den. Ve denildi: o, tuzluluğuyla her şeyi yakan **الزعاق**’tır; zıddır; zıtlığın vechi ancak bizim zikrettiğimizle görünür; musannifin sözüne bakılır. **المسوس**: **الفادزهر**’dir; o, tiryaktır. Kesîr dedi:
  **فقد أصبح الراضون إذ أنتم بها                      مسوس البلاد يشتكون وبالها**
Ve **مسوس**: Merv’de bir köy; onu Sâgânî nakletti. Ve **المسماس** fetha ile: hafif; “**قتام مسماس**” denir. Ru’be dedi:
  **وبلد يجري عليه العسعـاس**
  **من السراب والقتام المسماس**
Onu Sâgânî nakletti. Ve Ebû’l-Hasen Bişrâ b. **مسيس** ( **أمير** gibi) el-Fâtinî, meşhur bir muhaddistir. Ve **مسة**, damme ile: kadınlar için bir özel addır; onlardan: **مسة الأزدية**; tâbiîdir. Dedim: Ebû Sehl el-Bersânî ondan rivayet etti; İbn Abdü’l-A‘lâ için bir şeyhtir. **الصحاح**’ta: Arapların “**لا مساس**” ( **قطام** gibi) sözüne gelince; ancak kesre üzere bina edildi; çünkü masdardan, o da **المس**’ten, çevrilmiştir; yani “dokunma”; ve şâzlarda onunla kıraat olundu; o, Ebû Hayve ve Ebû Amr’ın kıraatidir. Bazen de “**مساس**” denir; işte; **دراك** ve **نزال** gibi. Ve Yüce Allah’ın sözü:  **فإن لك في الحياة أن تقول لا مساس**  kesre ile; yani **سين**’in fethasıyla, tenzîh üzere mansub: yani “dokunma yok ve dokunma yok”; Sâmirî’nin karışması ona ceza olarak haram kılındı; artık **لا مساس**; manası: “Bana dokunma” yahut “dokunma yok”; ikisiyle de kıraat olundu. Eğer “ve onun sözü: **لا مساس** ( **قطام** ve **كتاب** gibi), yani bana dokunma yahut dokunma yok” deseydi, ihtisarda isabet ederdi; öyleyse düşün. Yine; yani **المساس** iki taraftan olabildiği gibi **التماس** da böyledir. Ondandır Yüce Allah’ın sözü:  **من قبل أن يتماسا**  ; ve o, cinsel birleşmeye kinayedir. **التهذيب**’in ibaresi: **المماسة**: cinsel birleşmeye kinayedir; ve yine **التماس**; bu, musannifin sözünden daha güzeldir; öyleyse düşün. Ve **المسماس**, kesre ile, ve **المسمسة**: işin karışması ve iltibas etmesi ve şüpheli olması. Ru’be dedi:
  **إن كنت من أمرك في مسماس**
  **فاسط على أمك سطو الماسي**

Cevherî, Leys ve Ezherî bunu Ru’be’ye böyle inşâd ettiler. Sâgânî dedi: Bu ona ait değildir; sanki onu divanında bulmamıştır. Denildi: **الماسي**’nin **سين**’ini hafifletti; onların “**مست** الشيء” demelerinde hafiflettikleri gibi; yani “onu **مسسته** ettim”. Ezherî onu hatalı saydı ve dedi: **الماسي** ancak, sıkışıp kaldığında cenini çıkarmak için elini dişinin hayâsına sokan kimsedir; “onu **مسيتها** **مسيا** ettim” denir. Bunu Ebû Ubeyd, Asma‘î’den rivayet etti; ve **المسي**’nin **المس** ile hiçbir ilgisi yoktur. Ona ilâve olarak istidrâk olunanlardandır: “**أمسسته** şeyi, o da onu **فمسه** etti.” Ondandır hadis: “Yorgunluktan bir **مسا** bulmadı”; o, yorgunluktan hissedilen ilk şeydir; ve insana eziyetten erişen her şeyde kullanılır; Yüce Allah’ın sözü gibi:  **لن تمسنا النار**  ,  **مستهم البأساء**  ,  **مسني الضر**  ,  **مسني الشيطان**  ; bunların hepsi, Yüce Allah’ın sözüne benzerler:  **ذوقوا مس سقر**  . Ve **المس**: onunla nikâhtan kinaye olundu; “onu **مسها** etti” ve “onu **ماسها** etti” denildi. Yüce Allah’ın sözü:  **من قبل أن تمسوهن**  ve  **ما لم تمسوهن**  ; ve şöyle kıraat olundu:  **ما لم تماسوهن**  . Mana birdir; yine **المسيس** ve **المساس** da böyledir. Ahmed b. Yahyâ dedi: Bazıları  **ما لم تمسوهن**  ’i seçti ve dedi: Çünkü biz bu harfi Kitap’ta bir yerde elifsiz bulduk; bu bâbdan her şey, cima‘ bâbında erkeğin fiilidir. Hadiste: “Ona bir azapla **فمسه** etti”; yani onu cezalandırdı. Ebû Katâde ve **الميضأة** hadîsinde: “Onu onunla bana getirdi; dedi ki: ‘Ondan **مسوا** edin’; yani ondan su alın ve abdest alın.” **المس**’in aslı el ile dokunmaktır; sonra alma ve vurma için istiâre olundu; çünkü ikisi de el iledir. Ve cima‘ için; çünkü o, dokunmadır. Ve delilik için; sanki cin ona **مست** etti. “Şey, şey ile **مماسة** ve **مساسا** etti”: zatıyla ona rastladı. “İki cisim **تماس** etti”: ikisinden biri ötekine dokundu. İbn Cinnî hikâye etti: “Onu ona **فأمسه إياه** etti”; onu iki mef‘ûle ta‘diye etti, gördüğün gibi. Ehl-i lugattan kimi tahsis etti: “**فرس ممس بتحجيل**”; muradı: “**ممس تحجيلا**”; ve **باء**’ın ziyadesine inandı; onun ziyadesi gibi:  **تنبت بالدهن**  ve  **يذهب بالأبصار**  . Ebû Ali el-Hecrî’nin tezkiresinden. İbnü’l-Kattâ‘ dedi: “Atı **أمس** etti”: ellerinde ve ayaklarında beyazlık oldu; **التحجيل** ona ulaşmaz. “Hayır ve şer **مواس**’ı ona **مست** etti”: ona arız oldu. “Adam **مسمس** etti”: sendelediği zaman. İbnü’l-A‘râbî’den: “**وريقة مسوس**”: susuzluğu giderir. Ve inşâd etti:
  **يا حبذا ريقتك المسوس**
  **إذ أنت خود بادن شموس**
Ebû Hanîfe (Allah ona rahmet etsin) dedi: “**كلأ مسوس**”: otlayan hayvanda uyudu; onda otlakça elverişli oldu. “Ona bir şikâyet **أمسه** etti”: yani ona şikâyet etti; ve o mecazdır. Ve **المسة**: Araplar için bir oyundur; o, **الضبطة**’dır. Ve **المس**, kesre ile: bakır. İbn Dîd dedi: Onun Arapça olup olmadığını bilmiyorum. Dedim: O Farsçadır; ve **السين** hafifletilmiştir. Ve denilir: “O, malında güzel **المس** sahibidir”; ve “Onun malında bir **مسا** gördüm”; yani güzel bir eser; “**أصبعا**” denildiği gibi; ve o mecazdır.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

مَسَّ
مَسَّ A ,  U ( n. ac. مَسّ 1 ,  مَسِيْس 25 ,  مِسِّيْسَى 30ya ),
a.  Felt, touched.

b.  Befell, came upon; smote.

c.  [ pass. ], Was touched, insane.

d.  [ acc. &  Ila ], Obliged, compelled to ( necessity ).

e.  ( n. ac. مَسّ 1 ,  مَسِيْس 25 ) [ Ila ], Distressed.

f.  Took.

مَاْسَسَ
مَاْسَسَ III ,
a.  Felt, touched; came in contact with; was contiguous to.

أَمْسَسَ
أَمْسَسَ IV ,
a.  Made to touch.

b.  Wetted with; smeared with.

تَمَاْسَسَ
تَمَاْسَسَ VI ,
a.  Touched; came in contact.

مَسّ
مَسّ 1 ,
a.  Touch; contact.

b.  Madness, insanity.

c.  Fit; access, attack.

d.  Impress.

أَمْسَسُ
أَمْسَسُ 14 ,
a.  More; greater; principal.

مَاْسِس
مَاْسِس 21 ,
a.  Touching.

b.  Contiguous; close.

مَاْسِسَة
مَاْسِسَة 21t ,
a.  fem of مَاْسِس 21 .

b.  Pressing, urgent ( necessity ).

c.  Contiguity; kinship.

مِسَاْس
مِسَاْس 23 ,
a.  Touch; contact.

مَسُوْس
مَسُوْس 26 ,
a.  Brackish water.

b.  Sweet, clear water.

c.  Within reach ( water ).

d.  The bezoar-stone.

e.  Fattening ( herbage ).

مَسَّاْس
مَسَّاْس 28 ,
a.  Touching, feeling.

b.  [ coll. ], Goad; switch.

مَسَّاْسَة
مَسَّاْسَة 28t ,
a.  see 21t (c) .

مَوَاْسِسُ
مَوَاْسِسُ 41 ,
a.  Haps, vicissitudes.

مَسڤسَ
N. P. مَسڤسَ I ,
a.  Touched, mad, insane; madman, lunatic.

لَا مَسَاسِ
لَا مَسَاسِ
a.  Touch not.

مُمَاسَّة
مُمَاسَّة [ N. Ac. مَاْسَسَ III ( مِسّ 2 )],
a.  Contiguity; juxtaposition.

رِيْقَة مَسُوْس
رِيْقَة مَسُوْس
a.  Saliva that takes away thirst.

مَسَّهُ بِعَذَابٍ
مَسَّهُ بِعَذَابٍ
a.  He punished him.

مَسَّتْ بِكَ رَحِمُ فُلَان
مَسَّتْ بِكَ رَحِمُ فُلَان
a.  Such a one is closely related to you.

أَمَسَّهُ شَكْوَى
أَمَسَّهُ شَكْوَى
a.  He made a complaint to him.

##### Türkçe

مَسَّ
**مَسَّ** A , U ( n. ac. **مَسّ** 1 , **مَسِيْس** 25 , **مِسِّيْسَى** 30ya ),
a. Hissetti, dokundu.

b. Başına geldi, üzerine geldi; vurdu.

c. [ edilgen ], Dokunuldu, deli oldu.

d. [ acc. & Ila ], (zaruret sebebiyle) -e mecbur oldu, zorlandı.

e. ( n. ac. **مَسّ** 1 , **مَسِيْس** 25 ) [ Ila ], Sıkıntıya düştü.

f. Aldı.

مَاْسَسَ
**مَاْسَسَ** III ,
a. Hissetti, dokundu; temas etti; bitişik oldu.

أَمْسَسَ
**أَمْسَسَ** IV ,
a. Dokundurdu.

b. İle ıslattı; ile sıvadı.

تَمَاْسَسَ
**تَمَاْسَسَ** VI ,
a. Dokundu; temas etti.

مَسّ
**مَسّ** 1 ,
a. Dokunma; temas.

b. Delilik, cinnet.

c. Nöbet; eriş, saldırı.

d. İz, etki.

أَمْسَسُ
**أَمْسَسُ** 14 ,
a. Daha; daha büyük; başlıca.

مَاْسِس
**مَاْسِس** 21 ,
a. Dokunan.

b. Bitişik; yakın.

مَاْسِسَة
**مَاْسِسَة** 21t ,
a. **مَاْسِس** 21’in müennesi.

b. Baskın, acil (zaruret).

c. Bitişiklik; akrabalık.

مِسَاْس
**مِسَاْس** 23 ,
a. Dokunma; temas.

مَسُوْس
**مَسُوْس** 26 ,
a. Acımsı su.

b. Tatlı, berrak su.

c. Erişim içinde (su).

d. Bezoar taşı.

e. Semirten (ot).

مَسَّاْس
**مَسَّاْس** 28 ,
a. Dokunan, hisseden.

b. [ topluluk ], Üvendire; değnek.

مَسَّاْسَة
**مَسَّاْسَة** 28t ,
a. bkz. 21t (c).

مَوَاْسِسُ
**مَوَاْسِسُ** 41 ,
a. Haller, değişimler.

مَسڤسَ
N. P. **مَسڤسَ** I ,
a. Dokunmuş, deli, mecnun; deli, mecnun.

لَا مَسَاسِ
**لَا مَسَاسِ**
a. Dokunma.

مُمَاسَّة
**مُمَاسَّة** [ N. Ac. **مَاْسَسَ** III ( **مِسّ** 2 )],
a. Bitişiklik; yan yana oluş.

رِيْقَة مَسُوْس
**رِيْقَة مَسُوْس**
a. Susuzluğu gideren tükürük.

مَسَّهُ بِعَذَابٍ
**مَسَّهُ بِعَذَابٍ**
a. Ona azap ile dokundu (onu cezalandırdı).

مَسَّتْ بِكَ رَحِمُ فُلَان
**مَسَّتْ بِكَ رَحِمُ فُلَان**
a. Falanın rahmi sana dokundu (falan sana pek yakından akrabadır).

أَمَسَّهُ شَكْوَى
**أَمَسَّهُ شَكْوَى**
a. Ona bir şikâyet dokundurdu (ona şikâyette bulundu).

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

مسس
مَسَّ - يَمَسُّ - مَسّ - مِسَاس - مَاسَّ - يُماسِسُ - تََمَاسَّ - يَتَمَاسُّ
مَسَّ - يَمَسُّ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يؤثر عليه فيغير في بنيته أو تكوينه: يؤثر شيء (عامل مادي، أو عمل يقوم به كائن آخر) يؤثر على كائن أو شيء بحيث يؤدي إلى تغيير في بنيته أو تكوينه
مَسَّ - يَمَسُّ + شيء + شيئاً: الشيء يؤثر على الشيء الآخر
مَسَّ - يَمَسُّ + شيء + كائناً + بـ شيء: يؤثر على الكائن الآخر بشيء ما
مَسّ - المَسّ: اسم فعل " مَسَّ - يَمَسُّ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: الأثر أو التأثير والفعل الحاصل
مِساس: على وزن " فِعال اسم فعل مبالغة من " مَسَّ - يَمَسُّ " : المس المتكرر والشديد: وهو كناية عن التأثير بمرء بالآخر بالقول أو الفعل
ماسَّ - يُماسِسُ: على وزن " فاعَل " من " مَسَّ - يَمَسُّ ": يبادل آخر فعل " مَسَّ - يَمَسُّ ": يؤثر كل منهما في صاحبه
تََمَاسَّ - يَتَمَاسُّ: على وزن " تفاعـَل " من " مَسَّ - يَمَسُّ ": يتبادل فعل " مَسَّ - يَمَسُّ  " مع آخر بإرادة ذاتية: يسعى كل منهما للتأثير والفعل في صاحبه بإرادة ذاتية: وهو كناية عن الجماع
﴿فمن لم يجد فصيام شهرين متتابعين من قبل أن يتماسا﴾
يفرق لفظاَ ومعنىً:
لَمَسَ - يَلْمِسُ + كائن + شيئاً أو كائناً + بشيء (أو بيده): يتصل ويحتك سطح جسم الكائن بالشيء، دون التحام تام، وذلك غالبا بغرض الشعور بالشيء والتعرف إليه والتفاعل معه
مَسَّ - يَمَسُّ + كائن أو شيء + كائناً أو شيئاً: يؤثر عليه فيغير في بنيته أو تكوينه: وليس فيه معنى اللمس
ملاحظة: لا يمسه إلا المطهرون: لا يؤثر عليه فيغير من بنيته وتركيبه إلا المطهرون، وهم ملائكة مختصون أوكل الله  لهم هذه الوظيفة، وهذا المعنى قد يكون مكملاً لمعنى ﴿إنا أنزلنا الذكر وإنا له لحافظون﴾  بمعنى أنه لا يقدر على التأثير عليه وتغييره كائن من الكائنات إلا الملائكة المختصون بإذن ربهم
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الفعل والتأثير في بناء وتكوين كائن آخر "، وهي:
مَسَّ - يَمَسُّ، صَابَ - يَصِيبُ، سَامَ - يَسُوْمُ، وَسَمَ - يَسِمُ، أَثَرَ - يَأْثُرُ (أَثَرَ - يَأْثِرُ)، قَرِبَ - يَقْرَبُ
مسَّ - يَمَسُّ
1 -  يمس - شيء شيئاً
أ - بشكل حسي مادي
1) النار تمس الناس
	﴿وقالوا لن تمسنا النار إلا أياما معدودة قل أاتخذتم عند الله عهدا فلن يخلف الله عهده أم تقولون على الله ما لا تعلمون(80)﴾ البقرة ﴿ذلك بأنهم قالوا لن تمسنا النار إلا أياما معدودات وغرهم في دينهم ما كانوا يفترون (24)﴾ آل عمران
النار - سقر	﴿يوم يسحبون في النار على وجوههم ذوقوا مس سقر (48)﴾ القمر ﴿ولا تركنوا إلى الذين ظلموا فتمسكم النار وما لكم من دون الله من أولياء ثم لا تنصرون(113)﴾ هود
2) الرجال يمسون النساء
 ﴿لا جناح عليكم إن طلقتم النساء ما لم تمسوهن أو تفرضوا لهن فريضة ومتعوهن على الموسع قدره وعلى المقتر قدره متاعا بالمعروف حقا على المحسنين(236)﴾ البقرة ﴿وإن طلقتموهن من قبل أن تمسوهن وقد فرضتم لهن فريضة فنصف ما فرضتم إلا أن يعفون أو يعفو الذي بيده عقدة النكاح وأن تعفوا أقرب للتقوى ولا تنسوا الفضل بينكم إن الله بما تعملون بصير(237)﴾ البقرة
 	﴿قالت رب أنى يكون لي ولد ولم يمسسني بشر قال كذلك الله يخلق ما يشاء إذا قضى أمرا فإنما يقول له كن فيكون(47)﴾ آل عمران ﴿قالت أنى يكون لي غلام ولم يمسسني بشر ولم أكن بغيا(20)﴾ مريم
 	﴿ياأيها الذين آمنوا إذا نكحتم المؤمنات ثم طلقتموهن من قبل أن تمسوهن فما لكم عليهن من عدة تعتدونها فمتعوهن وسرحوهن سراحا جميلا(49)﴾ الأحزاب
3) النار تمس الزيت
 ﴿الله نور السماوات والأرض مثل نوره كمشكاة فيها مصباح المصباح في زجاجة الزجاجة كأنها كوكب دري يوقد من شجرة مباركة زيتونة لا شرقية ولا غربية يكاد زيتها يضيء ولو لم تمسسه نار نور على نور يهدي الله لنوره من يشاء ويضرب الله الأمثال للناس والله بكل شيء عليم(35)﴾ النور
4) الكبر يمس
 ﴿قال أبشرتموني على أن مسني الكبر فبم تبشرون(54)﴾ الحجر
5) يمس ( الناس ) القرآن
 ﴿لا يمسه إلا المطهرون (79)﴾ الواقعة
ب - بشكل معنوي
1) الضر يمس الناس
الارتكاس لمس الضر
دعوا ربهم منيبين إليه﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم
 	﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم ﴿وإذا مس الإنسان ضر دعا ربه منيبا إليه ثم إذا خوله نعمة منه نسي ما كان يدعو إليه من قبل وجعل لله أندادا ليضل عن سبيله قل تمتع بكفرك قليلا إنك من أصحاب النار (8)﴾ الزمر
 	﴿وما بكم من نعمة فمن الله ثم إذا مسكم الضر فإليه تجأرون(53)﴾ النحل ﴿وإذا مسكم الضر في البحر ضل من تدعون إلا إياه فلما نجاكم إلى البر أعرضتم وكان الإنسان كفورا(67)﴾ الإسراء
 	﴿فإذا مس الإنسان ضر دعانا ثم إذا خولناه نعمة منا قال إنما أوتيته على علم بل هي فتنة ولكن أكثرهم لا يعلمون(49)﴾ الزمر ﴿وإذا مس الإنسان الضر دعانا لجنبه أو قاعدا أو قائما فلما كشفنا عنه ضره مر كأن لم يدعنا إلى ضر مسه كذلك زين للمسرفين ما كانوا يعملون(12)﴾ يونس
 	﴿وأيوب إذ نادى ربه أني مسني الضر وأنت أرحم الراحمين(83)﴾ الأنبياء
الارتكاس لكشف الضر	﴿وإذا مس الإنسان الضر دعانا لجنبه أو قاعدا أو قائما فلما كشفنا عنه ضره مر كأن لم يدعنا إلى ضر مسه كذلك زين للمسرفين ما كانوا يعملون(12)﴾ يونس
الارتكاس للرحمة بعد الضر  	﴿ولئن أذقناه رحمة منا من بعد ضراء مسته ليقولن هذا لي وما أظن الساعة قائمة ولئن رجعت إلى ربي إن لي عنده للحسنى فلننبئن الذين كفروا بما عملوا ولنذيقنهم من عذاب غليظ(50)﴾ فصلت ﴿وإذا أذقنا الناس رحمة من بعد ضراء مستهم إذا لهم مكر في آياتنا قل الله أسرع مكرا إن رسلنا يكتبون ما تمكرون(21)﴾ يونس
 	﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم
الارتكاس للنعمة بعد الضر  	﴿ولئن أذقناه نعماء بعد ضراء مسته ليقولن ذهب السيئات عني إنه لفرح فخور(10)﴾ هود ﴿وإذا مس الإنسان ضر دعا ربه منيبا إليه ثم إذا خوله نعمة منه نسي ما كان يدعو إليه من قبل وجعل لله أندادا ليضل عن سبيله قل تمتع بكفرك قليلا إنك من أصحاب النار (8)﴾ الزمر ﴿فإذا مس الإنسان ضر دعانا ثم إذا خولناه نعمة منا قال إنما أوتيته على علمبل هي فتنة ولكن أكثرهم لا يعلمون(49)﴾ الزمر
الضراء	﴿ثم بدلنا مكان السيئة الحسنة حتى عفوا وقالوا قد مس آباءنا الضراء والسراء فأخذناهم بغتة وهم لا يشعرون(95)﴾ الأعراف
يمس آخر بضر - بخير	﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يردك بخير فلا راد لفضله يصيب به من يشاء من عباده وهو الغفور الرحيم(107)﴾ يونس ﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يمسسك بخير فهو على كل شيء قدير(17)﴾ الأنعام
2 ) البأساء تمس الناس
﴿أم حسبتم أن تدخلوا الجنة ولما يأتكم مثل الذين خلوا من قبلكم مستهم البأساء والضراء وزلزلوا حتى يقول الرسول والذين آمنوا معه متى نصر الله ألا إن نصر الله قريب(214)﴾ البقرة ﴿فلما دخلوا عليه قالوا ياءيها العزيز مسنا وأهلنا الضر وجئنا ببضاعة مزجاة فأوف لنا الكيل وتصدق علينا إن الله يجزي المتصدقين(88)﴾ يوسف
3 ) قرح
 ﴿إن يمسسكم قرح فقد مس القوم قرح مثله وتلك الأيام نداولها بين الناس وليعلم الله الذين آمنوا ويتخذ منكم شهداء والله لا يحب الظالمين(140)﴾ آل عمران
4) الشر
 ﴿وإذا أنعمنا على الإنسان أعرض ونأى بجانبه وإذا مسه الشر كان يئوسا (83)﴾ الإسراء ﴿لا يسأم الإنسان من دعاء الخير وإن مسه الشر فيئوس قنوط (49)﴾ فصلت ﴿وإذا أنعمنا على الإنسان أعرض ونأى بجانبه وإذا مسه الشر فذو دعاء عريض (51)﴾ فصلت ﴿إذا مسه الشر جزوعا (20)﴾ المعارج
5) يمس بسوء
يمس آخر بسوء﴿وياقوم هذه ناقة الله لكم آية فذروها تأكل في أرض الله ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب قريب (64)﴾ هود { وإلى ثمود أخاهم صالحا قال ياقوم اعبدوا الله ما لكم من إله غيره قد جاءتكم بينة من ربكم هذه ناقة الله لكم آية فذروها تأكل في أرض الله ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب أليم (73)  الأعراف ﴿ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب يوم عظيم (156)﴾ الشعراء
 	﴿فانقلبوا بنعمة من الله وفضل لم يمسسهم سوء واتبعوا رضوان الله والله ذو فضل عظيم(174)﴾ آل عمران ﴿قل لا أملك لنفسي نفعا ولا ضرا إلا ما شاء الله ولو كنت أعلم الغيب لاستكثرت من الخير وما مسني السوء إن أنا إلا نذير وبشير لقوم يؤمنون(188)﴾ الأعراف ﴿وينجي الله الذين اتقوا بمفازتهم لا يمسهم السوء ولا هم يحزنون(61)﴾ الزمر
6) يمس العذاب
 ﴿لولا كتاب من الله سبق لمسكم فيما أخذتم عذاب عظيم (68)﴾ الأنفال ﴿ولولا فضل الله عليكم ورحمته في الدنيا والآخرة لمسكم في ما أفضتم فيه عذاب عظيم (14)﴾ النور
 	﴿لقد كفر الذين قالوا إن الله ثالث ثلاثة وما من إله إلا إله واحد وإن لم ينتهوا عما يقولون ليمسن الذين كفروا منهم عذاب أليم (73)﴾ المائدة ﴿قيل يانوح اهبط بسلام منا وبركات عليك وعلى أمم ممن معك وأمم سنمتعهم ثم يمسهم منا عذاب أليم (48)﴾ هود
 	﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون (49)﴾ الأنعام ﴿ياأبت إني أخاف أن يمسك عذاب من الرحمان فتكون للشيطان وليا(45)﴾ مريم ﴿ولئن مستهم نفحة من عذاب ربك ليقولن ياويلنا إنا كنا ظالمين (46)﴾ الأنبياء
 	﴿قالوا إنا تطيرنا بكم لئن لم تنتهوا لنرجمنكم وليمسنكم منا عذاب أليم(18)﴾ يس
النصب والعذاب	﴿واذكر عبدنا أيوب إذ نادى ربه أني مسني الشيطان بنصب وعذاب(41)﴾ ص
7) يمس بنصب
نصب﴿لا يمسهم فيها نصب وما هم منها بمخرجين(48)﴾ الحجر ﴿الذي أحلنا دار المقامة من فضله لا يمسنا فيها نصب ولا يمسنا فيها لغوب (35)﴾ فاطر
النصب	﴿واذكر عبدنا أيوب إذ نادى ربه أني مسني الشيطان بنصب وعذاب(41)﴾ ص
8) اللغوب يمس
لغوب﴿الذي أحلنا دار المقامة من فضله لا يمسنا فيها نصب ولا يمسنا فيها لغوب (35)﴾ فاطر ﴿ولقد خلقنا السماوات والأرض وما بينهما في ستة أيام وما مسنا من لغوب(38)﴾ ق
9) مسهم طائف من الشيطان
 ﴿إن الذين اتقوا إذا مسهم طائف من الشيطان تذكروا فإذا هم مبصرون (201)﴾ الأعراف ﴿الذين يأكلون الربا لا يقومون إلا كما يقوم الذي يتخبطه الشيطان من المسذلك بأنهم قالوا إنما البيع مثل الربا وأحل الله البيع وحرم الربا فمن جاءه موعظة من ربه فانتهى فله ما سلف وأمره إلى الله ومن عاد فأولئك أصحاب النار هم فيها خالدون(275)﴾ البقرة
10) حسنة
 ﴿إن تمسسكم حسنة تسؤهم وإن تصبكم سيئة يفرحوا بها وإن تصبروا وتتقوا لا يضركم كيدهم شيئا إن الله بما يعملون محيط(120)﴾ آل عمران
11) السراء
 ﴿ثم بدلنا مكان السيئة الحسنة حتى عفوا وقالوا قد مس آباءنا الضراء والسراء فأخذناهم بغتة وهم لا يشعرون(95)﴾ الأعراف
12) الخير
 ﴿وإذا مسه الخير منوعا (21)﴾ المعارج ﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يمسسك بخير فهو على كل شيء قدير(17)﴾ الأنعام
2 -  يمس آخر بـ
يمس آخر بضر - بخير﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يردك بخير فلا راد لفضله يصيب به من يشاء من عباده وهو الغفور الرحيم(107)﴾ يونس ﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يمسسك بخير فهو على كل شيء قدير(17)﴾ الأنعام
مَسٌّ - المس
 ﴿يوم يسحبون في النار على وجوههم ذوقوا مس سقر (48)﴾ القمر
مساس
 ﴿قال فاذهب فإن لك في الحياة أن تقول لا مساس وإن لك موعدا لن تخلفه وانظر إلى إلهك الذي ظللت عليه عاكفا لنحرقنه ثم لننسفنه في اليم نسفا(97)﴾ طه
تَماسَّ - يَتماسُّ -  يتماسا
 ﴿والذين يظاهرون من نسائهم ثم يعودون لما قالوا فتحرير رقبة من قبل أن يتماسا ذلكم توعظون به والله بما تعملون خبير(3)﴾ المجادلة ﴿فمن لم يجد فصيام شهرين متتابعين من قبل أن يتماسا فمن لم يستطع فإطعام ستين مسكينا ذلك لتؤمنوا بالله ورسوله وتلك حدود الله وللكافرين عذاب أليم(4)﴾ المجادلة
مختار الصحاح
● [مسس] م س س: مَسَّ الشيء يَمَسُّهُ بالفتح مَسًا وبابه فهِم وهذه هي اللغة الفصيحة وفيه لغة أخرى من باب ردَّ وربما قالوا مِسْتُ الشيء يحذفون منه السين الأولى ويُحولون كسرتها إلى الميم ومنهم من لا يُحَوِّل ويترك الميم على حالها مفتوحة ونظيره قوله تعالى ﴿فظلْتُم تفكهون﴾ تُكسر وتُفتح وأصله ظللتم وهو من شواذ التخفيف و أمَسَّهُ الشيء فَمَسَّهُ و المَسِيسُ المَسُّ و المُمَاسَّةُ كناية عن المُباضعة وكذا التَّمَاسُّ قال الله تعالى ﴿من قبل أن يَتَمَاسًّا﴾ وقوله تعالى ﴿لا مِسَاسَ﴾ أي لا أَمَسُّ ولا أُمَسُّ وبينهما رحم مَاسَّةٌ أي قرابة قريبة وحاجة مَاسَّةٌ أي مُهِمَّة وقد مَسَّتْ إليه الحاجة
الراغب
مسس
- المس كاللمس لكن اللمس قد يقال لطلب الشيء وإن لم يوجد، كما قال الشاعر:
- 422 - وألمسه فلا أجده
(الشطر تقدم في مادة (لمس) )
والمس يقال فيما يكون معه إدراك بحاسة اللمس، وكني به عن النكاح، فقيل: مسها وماسها، قال تعالى: }وإن طلقتموهن من قبل أن تمسوهن﴿[البقرة /237]، وقال:﴾لا جناح عليكم إن طلقتم النساء ما لم تمسوهن﴿[البقرة /236] وقرئ:﴾ما لم تماسوهن﴿(وهي قراءة حمزة والكسائي وخلف. انظر: الإتحاف ص 159)، وقال:﴾أنى يكون لي ولد ولم يمسسني بشر﴿[آل عمران /47] والمسيس كناية عن النكاح، وكني بالمس عن الجنون. قال تعالى:﴾كالذي يتخبطه الشيطان من المس﴿[البقرة/275] والمس يقال في كل ما ينال الإنسان من أذى. نحو قوله:﴾وقالوا لن تمسنا النار إلا أياما معدودة﴿[البقرة/80]، وقال:﴾مستهم البأساء والضراء﴿[البقرة/214]، وقال:﴾ذوقوا مس سقر﴿[القمر/48]،﴾مسني الضر﴿[الأنبياء/83]،﴾مسني الشيطان﴿[ص/ 41]،﴾مستهم إذا لهم مكر في آياتنا﴿[يونس/21]،﴾وإذا مسكم الضر في البحر ضل من تدعون إلا إياه{ [الإسراء/67].
ملخص اللسان:
1.    مَسِسْتُه، بالكسر، أَمَسُّه مَسّاً ومَسيساً: لَمَسْتُه، هذه  اللغة الفصيحة، ومَسَسْتُه، بالفتح، أَمُسُّه، بالضم - وأَمْسَسْتُه الشيء فَمَسَّه. والمَسِيسُ: المَسُّ
2.     ولم نجد  مَسّاً من النَّصَب؛ هو أَول ما يُحَسُّ به من التَّعب.
3.      والمَسُّ؛  مَسُّك الشيءَ بيدك.
4.     قال اللَّه تعالى: وإِن طلَّقْتُمُوهُنَّ من قَبْلِ أَن  تُمَاسُّوهُنَّ، وقرئ: من قبل أَن تَمَسُّوهُنّ، يَمْسَسْنِي بَشَرٌ، فكل شيء من هذا الكتاب، فهو  فعل الرجل في باب الغشيان، واستعير للجماع  لأَنه لَمْسٌ . وقوله  تعالى: ولم يَمْسَسْني بَشَرٌ أَي لم يَمْسَسْني على جهة تزوُّجٍ، ولم  أَكُ بغيّاً أَي ولا قُرِبْتُ على غير حد التزوُّج.وماسَّ الشيءُ مُمَاسَّةً ومِساساً: لَقِيَه بذاته. وتَمَاسَّ  الجِرْمانِ: مَسَّ أَحدُهما الآخر ،
5.    ومَسَّ المرأَة وماسَّها: أَتاها ، ويكنى بالمساس عن  الجماع. والمُماسَّةُ: كناية عن المباضَعَة، وكذلك التَّمَاس؛ قال تعالى: من  قبل أَن يَتَماسَّا
6.     في حديث فتح خيبر: فَمَسَّهُ بعذاب أَي  عاقَبَه.
7.     فقال: مَسُّوا منها أَي  خذوا منها الماء وتوضَّؤُوا.
8.     ويقال: مَسِسْتُ الشيءَ أَمَسُّه مَسّاً  لَمَسْتَه بيدك،
9.     ثم استعير للأَخذ والضرب لأَنهما باليد، ،
10.                        وللجُنون كأَن الجن مَسَّتْه؛ يقال: به مَسٌّ من جنون ، والمَسُّ: الجُنون. ورجل مَمْسُوسٌ: به مَسٌّ من الجُنون. ومُسْمِسَ الرجلُ إِذا  تُخُبِّطَ. وفي التنزيل العزيز: كالذي يَتَخَبَّطُه الشيطان من المَسِّ؛  المَسُّ: الجنون،
11.                        وحاجةٌ ماسَّة أَي  مُهِمَّة، وقد مَسَّتْ إِليه الحاجة.
12.                        ووجَدَ مَسَّ الحُمَّى أَي رَسَّها وبَدْأَها قبل أَن تأْخذه وتظهر، وقد مَسَّتْه مَوَاسُّ الخَبَلِ.
13.                        وماءٌ مَسُوسٌ: تََناولته الأَيدي
14.                         والمَسُوس:  الماء العذب الصافي. كل ما شفى الغَلِيلَ، فهو مَسُوسٌ،  لأَنه يَمُسُّ الغُلَّةَ.
15.                         المَسُوس من الماء الذي بين العذْبِ والمِلح.
16.                        ولا مَساسَ أَي لا تَمَسَّني. ولا  مِساس أَي لا مُماسَّة، وقوله لا مَساس لا تخالط أَحداً، حرم مخالطة  السامريّ عقوبة له، ومعناه أَي لا أَمَسّ ولا أُمَس،
لسان العرب
● - مسس: مَسِسْتُه، بالكسر، أَمَسُّه مَسّاً ومَسيساً: لَمَسْتُه، هذه  اللغة الفصيحة، ومَسَسْتُه، بالفتح، أَمُسُّه، بالضم، لغة، وقال سيبويه:  وقالوا مِسْتُ، حذفوا فأَلقَوا الحركة على الفاء كما قالوا خِفْتُ، وهذا  النحو شاذ، قال: والأَصل في هذا عربي كثير، قال: وأَمَّا الذين قالوا مَسْتُ  فشبهوها بلست، الجوهري: وربما قالوا مِسْتُ الشيء، يحذفون منه السين  الأُولى ويحولون كسرتها إِلى الميم. وفي حديث أَبي هريرة: لو رأَيْتُ  الوُعُولَ تَجْرُشُ ما بين لابَتَيْها ما مِسْتُها؛ هكذا روي، وهي لغة في  مَسْتُها؛ ومنهم من لا يحوّل كسرة السين إِلى الميم بل يترك الميم على حالها  مفتوحة، وهو مثل قوله تعالى: فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُون، يكسر ويفتح، وأَصله  ظَلِلْتُم وهو من شواذ التخفيف؛ وأَنشد الأَخفش لابن مَغْرَاءَ:  مِسْنا السَّماء فَنِلْناها وَطَاءَلَهُمْ،  حتى رَأَوْا أُحُداً يَهْوِي وثَهْلانَا  وأَمْسَسْتُه الشيء فَمَسَّه. والمَسِيسُ: المَسُّ، وكذلك المِسِّيسَى  مثل الخِصِّيصَى. وفي حديث موسى، على نبينا وعليه الصلاة والسلام: ولم نجد  مَسّاً من النَّصَب؛ هو أَول ما يُحَسُّ به من التَّعب. والمَسُّ؛  مَسُّك الشيءَ بيدك. قال اللَّه تعالى: وإِن طلَّقْتُمُوهُنَّ من قَبْلِ أَن  تُمَاسُّوهُنَّ، وقرئ: من قبل أَن تَمَسُّوهُنّ، قال أَحمد بن يحيى:  اختار بعضهم ما لم تَمَسُّوهُنّ، وقال: لأَنَّا وجَدنا هذا الحرف في غير موضع  من الكتاب بغير أَلف: يَمْسَسْنِي بَشَرٌ، فكل شيء من هذا الكتاب، فهو  فعل الرجل في باب الغشيان. وفي حديث فتح خيبر: فَمَسَّهُ بعذاب أَي  عاقَبَه. وفي حديث أَبي قتادة والمِيضَأَة: فأَتيته بها فقال: مَسُّوا منها أَي  خذوا منها الماء وتوضَّؤُوا. ويقال: مَسِسْتُ الشيءَ أَمَسُّه مَسّاً  لَمَسْتَه بيدك، ثم استعير للأَخذ والضرب لأَنهما باليد، واستعير للجماع  لأَنه لَمْسٌ، وللجُنون كأَن الجن مَسَّتْه؛ يقال: به مَسٌّ من جنون. وقوله  تعالى: ولم يَمْسَسْني بَشَرٌ أَي لم يَمْسَسْني على جهة تزوُّجٍ، ولم  أَكُ بغيّاً أَي ولا قُرِبْتُ على غير حد التزوُّج.  وماسَّ الشيءُ مُمَاسَّةً ومِساساً: لَقِيَه بذاته. وتَمَاسَّ  الجِرْمانِ: مَسَّ أَحدُهما الآخر. وحكى ابن جني: أَمَسَّهُ إِياه فعدَّاه إِلى  مفعولين كما ترى، وخص بعض أَهل اللغة: فرس مُمَسٌّ بِتَحْجيل؛ أَراد  مُمَسٌّ تَحْجيلاً واعتقد زيادة الباء كزيادتها في قراءة من قرأَ: يُذْهِبُ  بالأَبصار ويُنبِت بالدُّهن، من تذكرة أَبي عليّ.  ورَحِمٌ ماسَّةٌ ومَسَّاسَةٌ أَي قَرَابَة قَرِيبة. وحاجةٌ ماسَّة أَي  مُهِمَّة، وقد مَسَّتْ إِليه الحاجة. ووجَدَ مَسَّ الحُمَّى أَي رَسَّها  وبَدْأَها قبل أَن تأْخذه وتظهر، وقد مَسَّتْه مَوَاسُّ الخَبَلِ.  والمَسُّ: الجُنون. ورجل مَمْسُوسٌ: به مَسٌّ من الجُنون. ومُسْمِسَ الرجلُ إِذا  تُخُبِّطَ. وفي التنزيل العزيز: كالذي يَتَخَبَّطُه الشيطان من المَسِّ؛  المَسُّ: الجنون، قال أَبو عمرو: الماسُوسُ  (* قوله «الماسوس» هكذا في  الأصل، وفي شرح القاموس بالهمز. وقوله المدلس هكذا بالأصل، وفي شرح القاموس  والمالوس.) والمَمْسُوس والمُدَلَّسُ كله المجنون.وماءٌ مَسُوسٌ: تََناولته الأَيدي، فهو على هذا في معنى مفعول كأَنه  مُسَّ حين تُنُووِل باليد، وقيل: هو الذي إِذا مَسَّ الغُلَّة ذَهَبَ بها؛  قال ذو الإِصْبَع العَدْواني:  لوْ كُنْتَ ماءً، كُنْتَ لا  عَذْبَ المَذاقِ ولا مَسُوسا،  مِلْحاً بعِيدَ القَعْرِ قَدْ  فَلَّتْ حِجارَتُهُ الفُؤُوسا  فهو على هذا فعول في معنى فاعل. قال شمر: سئل أَعرابي عن رَكِيَّةٍ  فقال: ماؤها الشِّفاء المَسُوسُ الذي يَمسُّ الغُلَّة فيَشْفِيها. والمَسُوس:  الماء العذب الصافي. ابن الأَعرابي: كل ما شفى الغَلِيلَ، فهو مَسُوسٌ،  لأَنه يَمُسُّ الغُلَّةَ. الجوهري: المَسُوس من الماء الذي بين العذْبِ  والمِلح. وريقة مَسُوسٌ؛ عن ابن الأَعرابي: تذهب بالعطش؛ وأَنشد:  يا حَبَّذا رِيقَتُكِ المَسُوسُ،  إِذْ أَنْتِ خَوْدٌ بادِنٌ شَمُوسُ  وقال أَبو حنيفة: كَلأ مسوسٌ نامٍ في الراعية ناجعٌ فيها. والمَسُوسُ:  التِّرْياقُ؛ قال كثيِّر:  فقَدْ أَصْبَحَ الرَّاضُونَ، إِذ أَنْتُمُ بها  مَسُوسُ البِلادِ، يَشْتَكُونَ وبالَها  وماء مَسُوسٌ: زُعاقٌ يُحْرِق كل شيء بمُلوحته، وكذلك الجمع.  ومَسَّ المرأَة وماسَّها: أَتاها. ولا مَساسَ أَي لا تَمَسَّني. ولا  مِساس أَي لا مُماسَّة، وقد قرئ بهما. وروي عن الفراء: إِنه لَحَسَنُ  المَسّ. والمَسِيس: جماع الرجلِ المرأَةَ. وفي التنزيل العزيز: إِنَّ لَك في  الحَياةِ أَن تَقُولَ لا مِساس؛ قرئ لا مَساسَ، بفتح السين، منصوباً على  التَّبْرِئَة، قال: ويجوز لا مَساسِ، مبني على الكسر، وهي نفي قولك  مَساسِ فهو نفي ذلك، وبنيت مَساسِ  (* قوله «وبنيت مساس إلخ» كذا بالأصل.) على  الكسر وأَصلها الفتح، لمكان الأَلف فاختير الكسر لالتقاء الساكنين.  الجوهري: أَما قول العرب لا مَساسِ مثل قَطامِ فإِنما بني على الكسر لأَنه  معدول عن المصدر وهو المَسُّ، وقوله لا مَساس لا تخالط أَحداً، حرم مخالطة  السامريّ عقوبة له، ومعناه أَي لا أَمَسّ ولا أُمَس، ويكنى بالمساس عن  الجماع. والمُماسَّةُ: كناية عن المباضَعَة، وكذلك التَّمَاس؛ قال تعالى: من  قبل أَن يَتَماسَّا. وفي الحديث: فأَصَبْت منها ما دون أَن أَمَسَّها؛  يريد أَنه لم يجامعها. وفي حديث أُم زرع: زوجي المَسُّ مَسُّ أَرْنَب؛  وصفَتْه بلين الجانب وحسن الخَلْقِ. قال الليث: لا مِساس لا مُماسَّة أَي لا  يَمَسُّ بعضُنا بعضاً. وأَمَسَّه شَكْوى أَي شكا إِليه.  أَبو عمرو: الأَسْنُ لُعْبة لهم يسمونها المَسَّة والضَّبَطَة. غيره:  والطَّريدةُ لعبة تسميها العامة المَسَّة والضَّبَطَة، فإِذا وقعت يد  اللاعب من الرَّجُلِ على بدنه رأْسه أَو كَتِفه فهي المَسَّة، فإِذا وقعت على  رجله فهي الأَسْنُ.  والمِسُّ: النُّحاس؛ قال ابن دريد: لا أَدري أَعربي هو أم لا.  والمَسْمَسَة والمَسْماسُ: اختلاط الأَمر واشتباهه؛ قال رؤبة:  إِن كُنْتَ من أَمْرِكَ في مَسْماس،  فاسْطُ على أُمِّكَ سَطْوَ الماس  خفف سين الماس كما يخففونها في قولهم مَسْتُ الشيءَ أَي مَسَسْتُه قال  الأَزهري: هذا غلط، الماسِي هو الذي يُدْخل يده في حَياء الأُنثى لاستخراج  الجنين إِذا نَشِب؛ يقال: مَسَيْتُها أَمْسِيها مَسْياً؛ روى ذلك أَبو  عبيد عن الأَصمعي، وليس المَسْيُ من المَسِّ في شيء؛ وأَما قول الشاعر:  أَحَسْنَ بِهِ فَهُنَّ إِلَيْه شُوسُ  أَراد أَحْسَسْنَ، فحذف إِحدى السينين، فافهم.
مقاييس اللغة:
(مس) الميم والسين أصلٌ صحيح واحدٌ يدلُّ على جَسِّ الشّيء باليد. ومَسِسْتُهُ أَمَسُّهُ. وربما قالوا: مَسَسْتُ أَمُسُّ. والممسُوسُ: الذي به مَسٌّ، كأنَّ الجِنّ مسَّتْه. والمَسُوس من الماء: ما نالته الأيدي. قال:
لو كنت ماءً كنت لا *** عذبَ المذاقِ ولا مَسُوسا([13])
القاموس المحيط:
مَسِسْتُهُ، بالكسر، أمَسُّهُ مَسّاً ومَسيساً ومِسِّيسَى، كخِلِّيفَى، ومَسَسْتُه، كنَصَرْتُهُ، وربما قِيلَ مِسْتُه، بحذفِ سينٍ، أي لَمَسْتُهُ، والمَسُّ الجُنونُ. مُسَّ، بالضم، فهو ممْسوسٌ. و " ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ " ، أي أوَّلَ ما يَنالُكُمْ منها، كقولكَ وجَدَ مَسَّ الحُمَّى. وبينهُم رَحِمٌ ماسَّةٌ، أي قَرابَةٌ قَريبةٌ، وقد مَسَّتْ بكَ رَحِمُ فلانٍ. وحاجَةٌ ماسَّةٌ مُهِمَّةٌ، وقد مَسَّتْ إليه الحاجةُ. والمَسوسُ، كصَبورٍ الماءُ بينَ العَذْبِ والمِلْحِ، والماءُ نالَتْه الأيْدي، والذي يَمَسُّ الغُلَّةَ فَيَشْفيها، وكُلُّ ما شَفَى الغليلَ، والعَذْبُ الصَّافي، ضدٌّ، والفادَزَهْر، وة بمَرْوَ. والمَسْماسُ الخفيفُ. وبُشْرى بنُ مَسيسٍ، كأميرٍ محدّثٌ. ومُسَّةُ، بالضم عَلَمٌ للنِّساءِ. ولا مَساسِ، كقَطامِ، أي لا تَمَسَّ، وبه قُرِىءَ، وقد يقالُ مَساسِ في الأمرِ، كدَراكِ ونَزالِ. وقولُه تعالى " لامِساسَ " ، بالكسر أي لا أمَسُّ ولا أُمَسُّ، وكذلك التَّماسُّ، ومنه " من قَبْلِ أن يَتَماسَّا " . والمِسْماسُ، بالكسر، والمَسْمَسَةُ اختِلاطُ الأمْرِ والتِباسُهُ.
تاج العروس:
م س س
مَسِسْتُه بالكسر أَمَسُّه مَسّاً ومَسِيساً كأَمِيرٍ ومِسِّيسَي كخِلِّيفَي من حَدِّ عَلِمَ هذه اللُّغَةُ الفَصِيحَةُ ومَسَستْتَه كنَصَرْتُه مَسّاً لغة حكاه أَبو عُبَيْدَةَ ورُبَّمَا قيل : مِسْتُه بحذفِ سِينٍ الأُولَى وإِلقاءِ الحَرَكَةِ على الفاءِ كما قالوا : خِفِتُ نقلَه سِيبَوَيْهِ وهو شاذٌّ : أَي لَمَسْتُه بِيَدِي . قال الرّاغِبُ في ا لمُفْرَدَاتِ : المَسُّ كاللَّمْسِ ولكن المَسَّ يُقَال لِطَلَبِ الشَّيْءِ وإِن لم يُوجَدْ واللَّمْسُ يُقَالُ فيما يكونُ معه إِدْرَاكٌ بحاسَّةِ اللَّمْسِ . قال الجَوْهَرِيُّ : ومنهم مَن لا يُحَوِّلُ كَسرِةَ السّين إِلى المِيمِ بل يَتْرُكُ المِيمَ على حالِهَا مفتوحةً وهو مثلْ قولِه تعالَىَ : " فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ " يُكْسَرُ الظاءُ ويُفْتَح وأَصله ظَلِلْتُم وهو من شَوَاهِدِ التَّخْفِيفِ وأَنشد الأَخْفَشُ لابن مَغْراءَ
" مِسْنا السَّمَاءَ فنِلْنَاهَا وَطَاءَ لَهُمْحَتَّى رأَوْا أُحُداً يَهْوِي وثَهْلاَنَاً رُوِيَ بالوَجْهَيْنِ . ومن المَجَاز : المَسُّ : الجُنُونُ كالأَلْس واللَّمَم قال اللهُ عَزَّ وجَلَّ : " كَالَّذي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ " وقّد مُسَّ بِه بالضَّمِّ أَي مَبْنِيّاً للمَفْعُولِ فهو مَمْسوسٌ : به مَسٌّ من الجُنُونِ كأَنَّ الجِنَّ مَسَّتْه وقال أَبو عَمْروٍ : المَأْسُوسُ والمَمْسُوسُ والمَأْلُوسُ : كُلُّه المَجْنُونُ . ومن المَجَازِ : قولُه تَعالَى : " ذُوقُوَا مَسَّ سَقَرَ " أَي أَوّلَ ما يَنَالُكُمْ مِنْهَا قال الأَخْفَشُ : جَعلَ المَسَّ مَذَاقاً كما يُقَال : كيفَ وَجَدْتَ طَعْمَ الضَّرْبِ ؟ وكقَوْلِكَ : وَجَدَ فُلاَنٌ مَسَّ الحُمَّى أَيْ أَوّلَ ما نَالَهُ مِنْهَا . وفي اللِّسَان : أَي رَسَّهَا وبَدْأَهَا قبلَ أَنْ تَأْخُذَه وتَظْهَرَ . وَبَيْنَهُمَا رَحِمٌ ماسَّةٌ أَي قَرَابَةٌ قَرِيبَةٌ وكذلِكَ مَسَّاسَةٌ وهو مَجَازٌ . وقد مَسَّتْ بِكَ رَحِمُ فُلاَنٍ أَي قَرُبَتْ . وحَاجَةٌ ماسَّةٌ أَي مُهِمَّةٌ . وقد مَسَّتْ إِليه الحَاجَةُ ويَقُولُونَ : مَسِيسُ الحاجَة . والمَسُوسُ كصَبُورٍ من المَاءِ : الذِي بَيْنَ العَذْبِ والْمِلْح قَالُهُ الجَوْهَرِيُّ وهو مَجَازٌ وقيل : المَسُوسُ : المَاءُ نالَتْهُ هكذا في النُّسَخِ والصَّوَاب : تَنَاوَلَتْهُ الأَيْدِي فهو على هذا في معنى مَفْعُول كأنَّه مُسَّ حِيَن تُنُووِلَ باليَدِ وقيل : هو المَرِيءُ الَّذِي إِذا مَسَّ الغُلَّةَ ذَهَبَ بهَا قالَ ذُو الإِصْبَعِ العَدْوَانِيُّ :
لَوْ كُنْتَ ماءً كُنْتَ لاَ ... عَذْبَ المَذَاقِ ولاَ مَسُوسَاً
مِلْحاً بَعِيدَ القَعْرِ قَدْ ... فَلِّتْ حِجَارَتُهُ الفُؤُوسَا قال شَمِرٌ : سُئِلَ أَعْرَابيٌّ عَن رَكِيَّةٍ فقال : ماؤُها الشِّفَاءُ المَسُوسُ . الذي يَمَسُّ الغُلَّةَ فيَشْفِيها فهو على ذلك فَعُولٌ بمَعْنَى فاعِلٍ . وقال ابنُ الأَعْرابيّ : كل ما شَفَى الغَلِيلَ فهو مَسُوسٌ . وقيل : المَسُوسُ : المَاءُ العَذْبُ الصَّافي عن الأَصْمَعِيّ . وقِيلَ : هو الزُّعَاقُ يُحْرِقُ كُلَّ شَيْءٍ بمُلُوحَتِه ضِدٌّ ولا يَظْهَرُ وَجْهُ الضِّدِّيّةِ إِلاّ بما ذكَرْنا وكلامُ المصنِّفِ مَنْظُورٌ فيه . والمَسُوسُ : الفَادَزَهْرُ وهو التِّرْيَاقُ قال كُثَيِّر :
فَقَدْ أَصْبَحَ الراضُونَ إِذْ أَنْتُمُ بهَا ... مَسُوسَ البِلاَدِ يَشْتَكُون وَبَالَهَا ومَسُوسُ : ة بمَرْوَ نَقَلَه الصِّاغَانِيُّ والمَسْمَاسُ بالفَتْحِ : الخَفِيفُ يُقَال : قَتَامٌ مَسْمَاسٌ قال رُؤْبَةُ :
" وَبَلَدٍ يَجْرِي عَليْهِ العَسْعَاسْ
" منَ السَّرَابِ والقَتَامِ المَسْمَاسْ نقله الصاغانِيُّ . وأَبُو الحَسنِ بُشْرى بنُ مَسِيسٍ كأَمِيرٍ الفاتِنِي مُحَدِّثٌ مشْهُورٌ . ومُسَّةُ بالضّمِّ : عَلَمٌ للنِّسَاءِ ومنهنّ : مُسَّةُ الأَزْدِيَّة تابِعِيَّةٌ قلتُ : رَوَى عنها أَبُو سَهْلٍ البُرْسَانيُّ شيخٌ لابنِ عَبْد الأَعْلَى . وفي الصّحَاحِ : أَمّا قَوْلُ العَرَبِ لا مَسَاسِ كقَطَامِ فإِنَّمَا بُنِيَ على الكَسْرِ لأَنَّهُ مَعْدُولٌ عن المَصْدَرِ وهو المَسُّ أَيْ لا تَمَسُّ وبه قُريءَ في الشواذِّ وهو قِرَاءَةُ أَبي حَيْوَةَ وأَبي عَمْروٍ . وقَد يُقَال : مَسَاسِ في الأَمْرِ كدَرَاكِ ونَزَالِ وقولُه تعالَى . " فإِنَّ لَكَ في الحَيَاةِ أَنْ تَقُولَ لاَ مِسَاسَ " بالكَسْر أَي وَفَتْحِ السّين مَنْصُوباً على التَّنْزِيهِ : أَي لا أَمَسُّ ولا أُمَسُّ حَرَّم مخَالَطَةَ السَّامِرِيِّ عُقُوبَةً له فلا مِسَاسَ معناهُ لا تَمَسَّنِي أَو لا مُمَاسَّةَ وقد قُرِئ بهمَا فلَوْ قالَ : وقَوْلُه " لا مسَاس " كقَطَامِ وكِتَابٍ أَي لا تَمَسَّنِي أَو لا مُمَاسَّةَ لأَصَابَ في الإخِتْصَارِ فَتَأَمَّلْ . وكذلكَ أَي كَمَا أَنَّ المِسَاسَ يكونُ منْ الجَانِبَيْن كذا التَّماسُّ ومنه قولُه تَعَالَى : " منْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا " وهو كِنَايةٌ عَنِ المُبَاضَعَةِ وعِبَارَةُ التّهْذِيبِ : والمُمَاسَّةُ : كنَايَةٌ عن المُبَاضَعَةِ وكذلك التَّمَاسُّ وهذا أَحْسَنُ منْ قولِ المُصَنِّفِ فتأَمَّلْ . والْمِسْمَاسُ بالكَسْر والمَسْمَسَةُ : إخِتِلاطُ الأَمْرِ وإِلْتِبَاسُه وإِشْتبَاهُه قال رُؤبَةُ :
" إِنْ كُنْتَ منْ أَمْرِكَ في مِسْمَاسِ
" فَاسْطُ عَلَى أُمِّكَ سَطْوَ المَاسِي
هكذا أَنْشَدَه الجَوْهَريُّ واللَّيْثُ والأَزْهَريُّ لرُؤْبَةَ قالَ الصّاغَانيُّ : وليسَ له كَأَنَّهُ لم يَجِدْه في دِيوَانِه . قِيلَ : خَفَّف سِينَ المَاسِي كما يُخَفِّفُونَها في قَوْلِهمْ : مِسْتُ الشَّيْءَ أَي مَسِسْتُهُ . وغَلَّطه الأَزْهَريُّ وقال : إِنّمَا الماسِي : الَّذِي يُدْخِل يدَه في حَيَاءِ الأَنْثَى لإسْتخْرَاجِ الجَنِين إِذا نَشِبَ يُقَال : مَسَيْتُها مَسْياً . رَوَى ذلِك أَبُو عُبَيْدٍ عنِ الأْصْمَعِيّ وليس المَسْيُ مِن المَسِّ في شَيْءٍ . ومِمَّا يُسْتَدْركُ عَلَيْه : أَمْسَسْتُه الشَّيْءَ فمَسَّهُ . ومنه الحَدِيثُ : ولم يَجِدْ مَسّاً مِن النَّصَبِ هو أَوَّلُ ما يُحِسُّ به من التَّعَبِ ويُطْلَق في كُلّ مَا يَنَالُ الإِنْسَانَ مِن أَذىً كقوله تعالى : " لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ " " ومَسَّتْهُمُ البَأْسَاءُ " و " مَسَّنِيَ الضُّرُّ " و " مَسَّنِيَ الشَّيطَانُ " كلُّ ذلك نَظَائِرُ لقَوْلِه تَعَالَى : " ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ " . والمَسُّ : كُنِّيَ به عن النِّكاح فقيل : مَسَّهَا ومَاسَّهَا وقولُه تَعَالَى : " مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنّ " و " مَا لَمْ تَمَسّوهُنَّ " وقُرِئَ : " مَا لَمْ تَمَاسُّوهُنَّ " . والمَعْنَى وَاحِدٌ وكذلِكَ المَسِيسُ والمَسَاسُ . وقَال أَحمدُ بنُ يحيى : إخْتَار بعضُهُم : " مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ " وقال : لأَنَّا وَجَدْنَا هذا الحَرْفَ في مَوْضِعٍ مِنَ الكِتَاب بغَيْرِ أَلِفٍ فكُلّ شيءٍ من هذا البابِ فهو فِعْلُ الرجُلِ في بَابِ الغِشْيَانِ . وفي الحَدِيثِ : فمَسَّهُ بِعَذَابٍ أَي عاقَبَهُ . وفي حَدِيث أِبِي قَتَادَةَ والمِيضَأَة : فأَتَيْتُه بها فَقَالَ : مَسُّوا مِنْهَا أَي خُذُوا منها المَاءَ وتَوَضَّؤُوا . وأَصْلُ المَسِّ باليَدِ ثمّ إستُعِير للأَخْذ والضَّرْبِ لأَنَّهُمَا باليَدِ . وللْجِمَاعِ لأَنّه لَمْسٌ وللجُنُونِ كأَنَّ الجِنَّ مَسَّتْه . ومَاسَّ الشَّيْءَ بالشَّيْءِ مُماسَّةً ومِسَاساً : لَقِيَه بذاتِه . وتَمَاسَّ الجِرْمانِ : مَسَّ أَحدُهما الآخَرَ وحَكَى ابنُ جِنِّى : فأَمَسَّه إِيّاهُ . فعَدّاه إِلى مفعولَيْنِ كما تَرَى وخَصَّ بعضُ أَهلِ اللُّغَة : فَرَسٌ مُمَسٌّ بتَحْجِيلٍ أَراد : مُمَسٌّ تَحْجِيلاً وإعْتقدَ زيادةَ الباءِ كزيَادَتِهَا في قَوْله " تُنْبِتُ بالدُّهْنِ " و " يُذْهِبُ بالأَبْصَارِ " . من تَذْكِرَةِ أَبِي عَلِيّ الهَجَرِيّ . وقال ابنُ القَطّاع : أَمَسَّ الفَرَسُ : صارَ في يَدَيْه ورِجْلَيْه بَيَاضٌ لا يَبْلُغُه التَّحْجِيلُ . وقد مَسَّتْه مَوَاسُّ الخَيْرِ والشَّرِّ : عَرَضَتْ له . ومَسْمَسَ الرَّجُلُ إِذا تَخَبَّطَ . ورِيقَةٌ مَسُوسٌ عن ابن الأَعْرَابِيِّ : تَذْهَبُ بالعَطَشِ وأَنْشَد :
" يا حَبَّذَا رِيقَتُكِ المَسُوسُ
" إِذْ أَنْتِ خَوْدٌ بادِنٌ شَمُوسُ وقال أَبو حَنِيفَةَ رحِمَهُ اللهُ تَعَالَى : كَلأٌ مَسُوسٌ : نَامٍ في الرَّاعِيَةِ ناجِعٌ فيها . وأَمَسّهُ شَكْوَى أي شَكَا إِليه وهو مَجَازٌ . والمَسَّةُ : لُعْبَةٌ للعَرَبِ وهي الضَّبْطَةُ . والمِسُّ بالكَسْرِ : النُّحاسُ . قال ابنُ دَُيْدٍ : لا أَدْرِي أَعربيٌّ هو أَم لا . قلْت : هي فارِسِيَّةٌ والسِّينُ . مخفَّفَة . ويُقَال : هو حَسَنُ المَسِّ في ماله ورأَيتُ له مَسّاً في مالِه أَي أَثَراً حَسَناً كما يُقَال : أُصْبُعاً وهو مَجَازٌ

##### Türkçe

**مسس**
**مَسَّ - يَمَسُّ - مَسّ - مِسَاس - مَاسَّ - يُماسِسُ - تََمَاسَّ - يَتَمَاسُّ**
Pazar, 13 Şubat/Şubat 2011 21:59 yazar: Administrator
**مَسَّ - يَمَسُّ** + bir varlık veya şey + bir varlığı veya şeyi: ona tesir eder de onun yapısında veya oluşumunda değiştirir: bir şey tesir eder (maddî bir etken, yahut başka bir varlığın yaptığı bir iş) bir varlığa veya şeye öyle tesir eder ki onun yapısında veya oluşumunda değişikliğe götürür.
**مَسَّ - يَمَسُّ** + bir şey + bir şeyi: şey, öteki şeye tesir eder.
**مَسَّ - يَمَسُّ** + bir şey + bir varlığı + bir şey ile: öteki varlığa bir şeyle tesir eder.
**مَسّ - المَسّ**: “**مَسَّ - يَمَسُّ**” fiilinin fiil adı (ism-i fiil)dir; ve yine mef‘ûl mânasında: iz/etki yahut tesir ve meydana gelen fiil.
**مِساس**: “**فِعال**” vezninde, “**مَسَّ - يَمَسُّ**”tan mübalağa ism-i fiilidir: tekrarlı ve şiddetli **المس**; ve o, birinin ötekine söz veya fiille tesir etmesine kinayedir.
**ماسَّ - يُماسِسُ**: “**فاعَل**” vezninde, “**مَسَّ - يَمَسُّ**”tan: “**مَسَّ - يَمَسُّ**” fiilini bir başkasıyla karşılıklı yapar: her biri arkadaşına tesir eder.
**تََمَاسَّ - يَتَمَاسُّ**: “**تفاعـَل**” vezninde, “**مَسَّ - يَمَسُّ**”tan: “**مَسَّ - يَمَسُّ**” fiilini bir başkasıyla öz iradeyle karşılıklı yapar: her biri arkadaşına öz iradeyle tesir ve fiil etmeye çalışır: ve o, cinsel birleşmeye kinayedir.
﴿فمن لم يجد فصيام شهرين متتابعين من قبل أن يتماسا﴾
Lafız ve mânâ bakımından ayrılır:
**لَمَسَ - يَلْمِسُ** + bir varlık + bir şeyi veya bir varlığı + bir şey ile (yahut eliyle): varlığın beden yüzeyi şeyle temas eder ve sürtünür; tam bir kaynaşma olmaksızın; bu da çoğunlukla şeyi hissetmek, onu tanımak ve onunla etkileşmek maksadıyladır.
**مَسَّ - يَمَسُّ** + bir varlık veya şey + bir varlığı veya şeyi: ona tesir eder de onun yapısında veya oluşumunda değiştirir: ve onda dokunma mânası yoktur.
Not: **لا يمسه إلا المطهرون**: onu, yapısını ve terkibini değiştirerek ancak **المطهرون** tesir eder; onlar, Allah’ın kendilerine bu görevi tevdi ettiği hususî meleklerdir; ve bu mânâ, ﴿إنا أنزلنا الذكر وإنا له لحافظون﴾ mânasını tamamlayıcı olabilir; yani, Rablerinin izniyle hususî meleklerden başka varlıklardan bir varlık ona tesir etmeye ve onu değiştirmeye güç yetiremez.
Ve lafız, “başka bir varlığın yapı ve oluşumunda fiil ve tesir” lafızları grubuna mensuptur; onlar:
**مَسَّ - يَمَسُّ**، **صَابَ - يَصِيبُ**، **سَامَ - يَسُوْمُ**، **وَسَمَ - يَسِمُ**، **أَثَرَ - يَأْثُرُ** (**أَثَرَ - يَأْثِرُ**)، **قَرِبَ - يَقْرَبُ**

**مسَّ - يَمَسُّ**
1 -  **يمس** - bir şey bir şeyi
أ - hissî maddî biçimde
1) ateş insanlara **تمس**
	﴿وقالوا لن تمسنا النار إلا أياما معدودة قل أاتخذتم عند الله عهدا فلن يخلف الله عهده أم تقولون على الله ما لا تعلمون(80)﴾ البقرة ﴿ذلك بأنهم قالوا لن تمسنا النار إلا أياما معدودات وغرهم في دينهم ما كانوا يفترون (24)﴾ آل عمران
ateş - **سقر**	﴿يوم يسحبون في النار على وجوههم ذوقوا مس سقر (48)﴾ القمر ﴿ولا تركنوا إلى الذين ظلموا فتمسكم النار وما لكم من دون الله من أولياء ثم لا تنصرون(113)﴾ هود
2) erkekler kadınlara **يمسون**
 ﴿لا جناح عليكم إن طلقتم النساء ما لم تمسوهن أو تفرضوا لهن فريضة ومتعوهن على الموسع قدره وعلى المقتر قدره متاعا بالمعروف حقا على المحسنين(236)﴾ البقرة ﴿وإن طلقتموهن من قبل أن تمسوهن وقد فرضتم لهن فريضة فنصف ما فرضتم إلا أن يعفون أو يعفو الذي بيده عقدة النكاح وأن تعفوا أقرب للتقوى ولا تنسوا الفضل بينكم إن الله بما تعملون بصير(237)﴾ البقرة
 	﴿قالت رب أنى يكون لي ولد ولم يمسسني بشر قال كذلك الله يخلق ما يشاء إذا قضى أمرا فإنما يقول له كن فيكون(47)﴾ آل عمران ﴿قالت أنى يكون لي غلام ولم يمسسني بشر ولم أكن بغيا(20)﴾ مريم
 	﴿ياأيها الذين آمنوا إذا نكحتم المؤمنات ثم طلقتموهن من قبل أن تمسوهن فما لكم عليهن من عدة تعتدونها فمتعوهن وسرحوهن سراحا جميلا(49)﴾ الأحزاب
3) ateş yağa **تمس**
 ﴿الله نور السماوات والأرض مثل نوره كمشكاة فيها مصباح المصباح في زجاجة الزجاجة كأنها كوكب دري يوقد من شجرة مباركة زيتونة لا شرقية ولا غربية يكاد زيتها يضيء ولو لم تمسسه نار نور على نور يهدي الله لنوره من يشاء ويضرب الله الأمثال للناس والله بكل شيء عليم(35)﴾ النور
4) ihtiyarlık **يمس**
 ﴿قال أبشرتموني على أن مسني الكبر فبم تبشرون(54)﴾ الحجر
5) **يمس** (insanlar) Kur’an’ı
 ﴿لا يمسه إلا المطهرون (79)﴾ الواقعة

ب - معنî biçimde
1) zarar insanlara **يمس**
sarsılma, zararın **لمس**’udur
Rablerine, O’na yönelerek dua ettiler ﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم
 	﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم ﴿وإذا مس الإنسان ضر دعا ربه منيبا إليه ثم إذا خوله نعمة منه نسي ما كان يدعو إليه من قبل وجعل لله أندادا ليضل عن سبيله قل تمتع بكفرك قليلا إنك من أصحاب النار (8)﴾ الزمر
 	﴿وما بكم من نعمة فمن الله ثم إذا مسكم الضر فإليه تجأرون(53)﴾ النحل ﴿وإذا مسكم الضر في البحر ضل من تدعون إلا إياه فلما نجاكم إلى البر أعرضتم وكان الإنسان كفورا(67)﴾ الإسراء
 	﴿فإذا مس الإنسان ضر دعانا ثم إذا خولناه نعمة منا قال إنما أوتيته على علم بل هي فتنة ولكن أكثرهم لا يعلمون(49)﴾ الزمر ﴿وإذا مس الإنسان الضر دعانا لجنبه أو قاعدا أو قائما فلما كشفنا عنه ضره مر كأن لم يدعنا إلى ضر مسه كذلك زين للمسرفين ما كانوا يعملون(12)﴾ يونس
 	﴿وأيوب إذ نادى ربه أني مسني الضر وأنت أرحم الراحمين(83)﴾ الأنبياء

sarsılma, zararın giderilmesine (keşfine) karşıdır	﴿وإذا مس الإنسان الضر دعانا لجنبه أو قاعدا أو قائما فلما كشفنا عنه ضره مر كأن لم يدعنا إلى ضر مسه كذلك زين للمسرفين ما كانوا يعملون(12)﴾ يونس

sarsılma, zarardan sonra rahmete karşıdır  	﴿ولئن أذقناه رحمة منا من بعد ضراء مسته ليقولن هذا لي وما أظن الساعة قائمة ولئن رجعت إلى ربي إن لي عنده للحسنى فلننبئن الذين كفروا بما عملوا ولنذيقنهم من عذاب غليظ(50)﴾ فصلت ﴿وإذا أذقنا الناس رحمة من بعد ضراء مستهم إذا لهم مكر في آياتنا قل الله أسرع مكرا إن رسلنا يكتبون ما تمكرون(21)﴾ يونس
 	﴿وإذا مس الناس ضر دعوا ربهم منيبين إليه ثم إذا أذاقهم منه رحمة إذا فريق منهم بربهم يشركون(33)﴾ الروم

sarsılma, zarardan sonra nimete karşıdır  	﴿ولئن أذقناه نعماء بعد ضراء مسته ليقولن ذهب السيئات عني إنه لفرح فخور(10)﴾ هود ﴿وإذا مس الإنسان ضر دعا ربه منيبا إليه ثم إذا خوله نعمة منه نسي ما كان يدعو إليه من قبل وجعل لله أندادا ليضل عن سبيله قل تمتع بكفرك قليلا إنك من أصحاب النار (8)﴾ الزمر ﴿فإذا مس الإنسان ضر دعانا ثم إذا خولناه نعمة منا قال إنما أوتيته على علمبل هي فتنة ولكن أكثرهم لا يعلمون(49)﴾ الزمر

**الضراء**	﴿ثم بدلنا مكان السيئة الحسنة حتى عفوا وقالوا قد مس آباءنا الضراء والسراء فأخذناهم بغتة وهم لا يشعرون(95)﴾ الأعراف

bir başkasına zarar ile - hayır ile **يمس**	﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يردك بخير فلا راد لفضله يصيب به من يشاء من عباده وهو الغفور الرحيم(107)﴾ يونس ﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يمسسك بخير فهو على كل شيء قدير(17)﴾ الأنعام

2 ) **البأساء** insanlara **تمس**
﴿أم حسبتم أن تدخلوا الجنة ولما يأتكم مثل الذين خلوا من قبلكم مستهم البأساء والضراء وزلزلوا حتى يقول الرسول والذين آمنوا معه متى نصر الله ألا إن نصر الله قريب(214)﴾ البقرة ﴿فلما دخلوا عليه قالوا ياءيها العزيز مسنا وأهلنا الضر وجئنا ببضاعة مزجاة فأوف لنا الكيل وتصدق علينا إن الله يجزي المتصدقين(88)﴾ يوسف

3 ) **قرح**
 ﴿إن يمسسكم قرح فقد مس القوم قرح مثله وتلك الأيام نداولها بين الناس وليعلم الله الذين آمنوا ويتخذ منكم شهداء والله لا يحب الظالمين(140)﴾ آل عمران

4) **الشر**
 ﴿وإذا أنعمنا على الإنسان أعرض ونأى بجانبه وإذا مسه الشر كان يئوسا (83)﴾ الإسراء ﴿لا يسأم الإنسان من دعاء الخير وإن مسه الشر فيئوس قنوط (49)﴾ فصلت ﴿وإذا أنعمنا على الإنسان أعرض ونأى بجانبه وإذا مسه الشر فذو دعاء عريض (51)﴾ فصلت ﴿إذا مسه الشر جزوعا (20)﴾ المعارج

5) kötülükle **يمس**
bir başkasına kötülükle **يمس** ﴿وياقوم هذه ناقة الله لكم آية فذروها تأكل في أرض الله ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب قريب (64)﴾ هود { وإلى ثمود أخاهم صالحا قال ياقوم اعبدوا الله ما لكم من إله غيره قد جاءتكم بينة من ربكم هذه ناقة الله لكم آية فذروها تأكل في أرض الله ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب أليم (73)  الأعراف ﴿ولا تمسوها بسوء فيأخذكم عذاب يوم عظيم (156)﴾ الشعراء
 	﴿فانقلبوا بنعمة من الله وفضل لم يمسسهم سوء واتبعوا رضوان الله والله ذو فضل عظيم(174)﴾ آل عمران ﴿قل لا أملك لنفسي نفعا ولا ضرا إلا ما شاء الله ولو كنت أعلم الغيب لاستكثرت من الخير وما مسني السوء إن أنا إلا نذير وبشير لقوم يؤمنون(188)﴾ الأعراف ﴿وينجي الله الذين اتقوا بمفازتهم لا يمسهم السوء ولا هم يحزنون(61)﴾ الزمر

6) azap **يمس**
 ﴿لولا كتاب من الله سبق لمسكم فيما أخذتم عذاب عظيم (68)﴾ الأنفال ﴿ولولا فضل الله عليكم ورحمته في الدنيا والآخرة لمسكم في ما أفضتم فيه عذاب عظيم (14)﴾ النور
 	﴿لقد كفر الذين قالوا إن الله ثالث ثلاثة وما من إله إلا إله واحد وإن لم ينتهوا عما يقولون ليمسن الذين كفروا منهم عذاب أليم (73)﴾ المائدة ﴿قيل يانوح اهبط بسلام منا وبركات عليك وعلى أمم ممن معك وأمم سنمتعهم ثم يمسهم منا عذاب أليم (48)﴾ هود
 	﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون (49)﴾ الأنعام ﴿ياأبت إني أخاف أن يمسك عذاب من الرحمان فتكون للشيطان وليا(45)﴾ مريم ﴿ولئن مستهم نفحة من عذاب ربك ليقولن ياويلنا إنا كنا ظالمين (46)﴾ الأنبياء
 	﴿قالوا إنا تطيرنا بكم لئن لم تنتهوا لنرجمنكم وليمسنكم منا عذاب أليم(18)﴾ يس

**النصب** ve azap	﴿واذكر عبدنا أيوب إذ نادى ربه أني مسني الشيطان بنصب وعذاب(41)﴾ ص

7) **نصب** ile **يمس**
**نصب** ﴿لا يمسهم فيها نصب وما هم منها بمخرجين(48)﴾ الحجر ﴿الذي أحلنا دار المقامة من فضله لا يمسنا فيها نصب ولا يمسنا فيها لغوب (35)﴾ فاطر
**النصب**	﴿واذكر عبدنا أيوب إذ نادى ربه أني مسني الشيطان بنصب وعذاب(41)﴾ ص

8) **اللغوب** **يمس**
**لغوب** ﴿الذي أحلنا دار المقامة من فضله لا يمسنا فيها نصب ولا يمسنا فيها لغوب (35)﴾ فاطر ﴿ولقد خلقنا السماوات والأرض وما بينهما في ستة أيام وما مسنا من لغوب(38)﴾ ق

9) şeytandan bir dolaşma onları **مسهم**
 ﴿إن الذين اتقوا إذا مسهم طائف من الشيطان تذكروا فإذا هم مبصرون (201)﴾ الأعراف ﴿الذين يأكلون الربا لا يقومون إلا كما يقوم الذي يتخبطه الشيطان من المسذلك بأنهم قالوا إنما البيع مثل الربا وأحل الله البيع وحرم الربا فمن جاءه موعظة من ربه فانتهى فله ما سلف وأمره إلى الله ومن عاد فأولئك أصحاب النار هم فيها خالدون(275)﴾ البقرة

10) **حسنة**
 ﴿إن تمسسكم حسنة تسؤهم وإن تصبكم سيئة يفرحوا بها وإن تصبروا وتتقوا لا يضركم كيدهم شيئا إن الله بما يعملون محيط(120)﴾ آل عمران

11) **السراء**
 ﴿ثم بدلنا مكان السيئة الحسنة حتى عفوا وقالوا قد مس آباءنا الضراء والسراء فأخذناهم بغتة وهم لا يشعرون(95)﴾ الأعراف

12) **الخير**
 ﴿وإذا مسه الخير منوعا (21)﴾ المعارج ﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يمسسك بخير فهو على كل شيء قدير(17)﴾ الأنعام

2 -  bir başkasına **يمس** + بـ
bir başkasına zarar ile - hayır ile **يمس** ﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يردك بخير فلا راد لفضله يصيب به من يشاء من عباده وهو الغفور الرحيم(107)﴾ يونس ﴿وإن يمسسك الله بضر فلا كاشف له إلا هو وإن يمسسك بخير فهو على كل شيء قدير(17)﴾ الأنعام

**مَسٌّ - المس**
 ﴿يوم يسحبون في النار على وجوههم ذوقوا مس سقر (48)﴾ القمر

**مساس**
 ﴿قال فاذهب فإن لك في الحياة أن تقول لا مساس وإن لك موعدا لن تخلفه وانظر إلى إلهك الذي ظللت عليه عاكفا لنحرقنه ثم لننسفنه في اليم نسفا(97)﴾ طه

**تَماسَّ - يَتماسُّ -  يتماسا**
 ﴿والذين يظاهرون من نسائهم ثم يعودون لما قالوا فتحرير رقبة من قبل أن يتماسا ذلكم توعظون به والله بما تعملون خبير(3)﴾ المجادلة ﴿فمن لم يجد فصيام شهرين متتابعين من قبل أن يتماسا فمن لم يستطع فإطعام ستين مسكينا ذلك لتؤمنوا بالله ورسوله وتلك حدود الله وللكافرين عذاب أليم(4)﴾ المجادلة

مختار الصحاح
● [**مسس**] م س س: **مَسَّ** şeyi, فتح ile **يَمَسُّهُ**; **مَسًا**; ve babı **فهِم**; ve bu fasih dildir. Ve onda başka bir dil vardır, bab **ردَّ**’dendir; ve bazen “**مِسْتُ**” şeyi derler; ondan birinci sîn’i düşürürler ve onun kesrasını mîm’e aktarırlar; ve onlardan kimi aktarmaz, mîm’i olduğu hâl üzere açık (fetha üzere) bırakır. Ve benzeri, Allah’ın sözü ﴿فظلْتُم تفكهون﴾: kesrelenir ve fethalanır; aslı **ظلْلتم**’dur; ve o, hafifletmenin şâzlarındandır. Ve **أمَسَّهُ** şey, onu **فَمَسَّهُ**. Ve **المَسِيسُ**: **المَسُّ**. Ve **المُمَاسَّةُ**: **المُباضعة** hakkında kinayedir; ve yine **التَّمَاسُّ**. Allah تعالى dedi: ﴿من قبل أن **يَتَمَاسًّا**﴾. Ve Allah’ın sözü ﴿لا **مِسَاسَ**﴾: yani “ne ben dokunurum ne de bana dokunulur”. Ve ikisi arasında **رَحِمٌ مَاسَّةٌ**: yani yakın akrabalık. Ve **حاجةٌ مَاسَّةٌ**: yani önemli. Ve ihtiyaç ona **مَسَّتْ**.

الراغب
**مسس**
- **المس** **اللمس** gibidir; ancak **اللمس**, şeyin talebi için de söylenebilir, bulunmasa bile; şairin dediği gibi:
- 422 - **وألمسه فلا أجده**
(şatr, (لمس) maddesinde geçti)
Ve **المس**, dokunma duyusuyla idrakin bulunduğu şey hakkında söylenir; ve onunla nikâh hakkında kinaye yapıldı; “ona **مسها** ve **ماسها**” denildi. Allah تعالى dedi: }وإن طلقتموهن من قبل أن **تمسوهن**﴿[البقرة /237]، ve dedi:﴾لا جناح عليكم إن طلقتم النساء ما لم **تمسوهن**﴿[البقرة /236] ve okundu:﴾ما لم **تماسوهن**﴿(ve o, Hamza, Kisâî ve Halef’in kıraatidir. bk. الإتحاف s. 159)، ve dedi:﴾أنى يكون لي ولد ولم **يمسسني** بشر﴿[آل عمران /47]. Ve **المسيس**, nikâh hakkında kinayedir. Ve **المس** ile delilik hakkında kinaye yapıldı. Allah تعالى dedi:﴾كالذي يتخبطه الشيطان من **المس**﴿[البقرة/275]. Ve **المس**, insana erişen her eziyet hakkında söylenir. Şu söz gibi:﴾وقالوا لن **تمسنا** النار إلا أياما معدودة﴿[البقرة/80]، ve dedi:﴾**مستهم** البأساء والضراء﴿[البقرة/214]، ve dedi:﴾ذوقوا **مس** سقر﴿[القمر/48]،﴾**مسني** الضر﴿[الأنبياء/83]،﴾**مسني** الشيطان﴿[ص/ 41]،﴾**مستهم** إذا لهم مكر في آياتنا﴿[يونس/21]،﴾وإذا **مسكم** الضر في البحر ضل من تدعون إلا إياه{ [الإسراء/67].

ملخص اللسان:
1.    **مَسِسْتُه**; kesre ile; **أَمَسُّه** **مَسّاً** ve **مَسيساً**: ona **لَمَسْتُه**; bu fasih dildir. Ve **مَسَسْتُه**; fetha ile; **أَمُسُّه**; damme ile — ve **أَمْسَسْتُه** şeyi, onu **فَمَسَّه**. Ve **المَسِيسُ**: **المَسُّ**.
2.     Ve **النَّصَب**’tan bir **مَسّ** bulmadık; o, yorgunluktan ilk hissedilendir.
3.      Ve **المَسُّ**: senin şeyi elinle **مَسُّ** etmen.
4.     Allah تعالى dedi: **وإِن طلَّقْتُمُوهُنَّ من قَبْلِ أَن  تُمَاسُّوهُنَّ**; ve okundu: **من قبل أَن تَمَسُّوهُنّ**; **يَمْسَسْنِي بَشَرٌ**; bu kitaptan her şey, erkeğin cima babındaki fiilidir; ve cinsel birleşmeye istiâre edildi; çünkü o, bir **لَمْس**’tur. Ve Allah’ın sözü: **ولم يَمْسَسْني بَشَرٌ**: yani nikâh cihetinden bana dokunmadı; ve **ولم  أَكُ بغيّاً**: yani nikâh haddi dışında yaklaşılmadım. Ve şey, **ماسَّ**; **مُمَاسَّةً** ve **مِساساً**: zatıyla ona rastladı. Ve iki cisim **تَمَاسَّ** etti: ikisinden biri ötekine **مَسَّ** etti.
5.    Ve kadınla **مَسَّ** etti ve **ماسَّها**: ona geldi; ve **المساس** ile cinsel birleşme hakkında kinaye yapılır. Ve **المُماسَّةُ**: **المباضَعَة** hakkında kinayedir; ve yine **التَّمَاس**; Allah تعالى dedi: **من  قبل أَن يَتَماسَّا**.
6.     Hayber’in fethi hadîsinde: onu azapla **فَمَسَّهُ**: yani onu cezalandırdı.
7.     Ve dedi: ondan **مَسُّوا**: yani ondan su alın ve abdest alın.
8.     Ve denir: şeyi **مَسِسْتُ**; **أَمَسُّه**; **مَسّاً**: onu elinle **لَمَسْتَه**.
9.     Sonra, el ile oldukları için alma ve vurma için istiâre edildi.
10.                        Ve delilik için; sanki cin ona **مَسَّتْ**; denir: onda delilikten bir **مَسٌّ** vardır; ve **المَسُّ**: deliliktir. Ve **رجل مَمْسُوسٌ**: onda delilikten bir **مَسٌّ** vardır. Ve adam **مُسْمِسَ** olur; sarsılıp çarpıtıldığı zaman. Ve aziz tenzilde: **كالذي يَتَخَبَّطُه الشيطان من المَسِّ**; **المَسُّ**: deliliktir.
11.                        Ve **حاجةٌ ماسَّة**: yani önemli; ve ihtiyaç ona **مَسَّتْ**.
12.                        Ve hummanın **مَسَّ**’ını buldu: yani onu ve başlangıcını, onu tutup ortaya çıkmadan önce hissetti; ve ona bozukluğun **مَوَاسُّ**’u **مَسَّتْ**.
13.                        Ve **ماءٌ مَسُوسٌ**: eller onu aldı.
14.                         Ve **المَسُوس**: tatlı, duru sudur. Susuzluğu gideren her şey **مَسُوسٌ**’tur; çünkü o, susuzluğu **يَمُسُّ** eder.
15.                         Ve **المَسُوس**, tatlı ile tuzlu arasındaki sudandır.
16.                        Ve **لا مَساسَ**: yani bana dokunma. Ve **لا  مِساس**: yani temas yok. Ve **لا مَساس** sözü: kimseyle karışma; Sâmirî’nin karışması ona ceza olarak haram kılındı; mânası: ne ben dokunurum ne de bana dokunulur.
