# مشط — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B4%D8%B7/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B4%D8%B7/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مشط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B4%D8%B7.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: مشط

باب الشين والطاء والميم معهما
ش م ط، م ش ط، ط م ش مستعملات
شمط:
الشَّمطُ في الرَّجل: شيبُ اللِّحية، وهو المرأة: شيبُ الرأس، ولا يقال: أمةٌ شيباء شمطاء، ويقال للرَّجل: أشمط والشَّميطُ من النَّبات: الذي بعضه هائجٌ، وبعضه أخضر، وقد يُقال لبعض الطَّير، إذا كان في ذنبه سواد وبياض: إنه لشميط الذُّنابى.
والشَّماطيط: الخيلُ المتفرقة يقال: جاءت الخيلُ شماطيط، أي: متفرِّقة، قال الأعشى:
تباري الرِّياح مغـاويرُهـا		شماطيط في رهجٍ كالدَّخن
مشط:
المشطُ والمشطُ، لغتان، والمشطة: ضرب من المشط، والمشطةُ: واحدة.
والماشطةُ: الجاريةُ التي تُحسنُ المشاطة.
وضربٌ من الإبل يسمى: المشط، يقال: بعير ممشوط، به سمةُ المُشط ورجلٌ ممشوطٌ، أي: به رقة وطول.
والمُشطُ: سلاميات ظهر القدم. والمُشطُ: نبتٌ صغيرٌ يُقال له: مُشطُ الذِّئب.
ومِشطت يدُه مشطاً وهو أن يمس الرَّجل الشَّوك أو الجِذع فيدخل منه في يده.
طمش:
الطَّمشُ: الناس، وجمعه: طُموش، قال:
وحشٌ ولا طمشٌ من الطُّمُوشِ

### Türkçe

باب **الشين** ve **الطاء** ve **الميم** onlarla birlikte
**ش م ط**، **م ش ط**، **ط م ش** kullanımdadırlar.

**شمط**:
Erkekte **الشَّمطُ**: sakalın ağarmasıdır; kadında ise: başın ağarmasıdır. Ve “**أمةٌ** شيباء شمطاء” denilmez. Erkeğe: **أشمط** denir. Bitkiden **الشَّميطُ**: onun bir kısmı coşkun (kurumuş/sertleşmiş), bir kısmı yeşil olandır. Ve bazı kuş için de denilebilir; kuyruğunda siyahlık ve beyazlık bulunduğu zaman: “O, elbette **شميط الذُّنابى**dır” denir.
Ve **الشَّماطيط**: dağınık atlar; “Atlar **شماطيط** geldi” denir; yani: dağınık. **الأعشى** dedi ki:
تباري الرِّياح مغـاويرُهـا		شماطيط في رهجٍ كالدَّخن

**مشط**:
**المشطُ** ve **المشطُ**: iki lugattır (iki söyleyiştir). **المشطة**: **المشط**’tan bir türdür. **المشطةُ**: bir tanedir (tekil).
**والماشطةُ**: **المشاطة**yı güzel yapan cariyedir.
Ve develerden bir tür: **المشط** diye adlandırılır. “**بعير ممشوط**” denir; onda **المُشط**’un damgası vardır. Ve “**رجلٌ ممشوطٌ**” (denir); yani: onda incelik ve uzunluk vardır.
**والمُشطُ**: ayağın üstünün boğumlarıdır. **والمُشطُ**: küçük bir bitkidir; ona: **مُشطُ الذِّئب** denir.
“**مِشطت** eli **مشطاً**” (denir); bu, adamın dikene yahut kütüğe dokunması ve ondan bir şeyin eline girmesidir.

**طمش**:
**الطَّمشُ**: insanlardır; onun çoğulu: **طُموش**. Dedi ki:
وحشٌ ولا طمشٌ من الطُّمُوشِ
