# مصخ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B5%D8%AE/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B5%D8%AE/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مصخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B5%D8%AE.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: مصخ

المصخ لغة في المسخ. والمصخ: انتزاع الشيء واجتذابه عن جوف شيء آخر وأخذه, مصخ الشيء يمصخه مصخا، كالامتصاخ والتمصخ، امتصخه وتمصخه: اجتذبه. والأمصوخة، بالضم: خوصة الثمام، قال الليث: وضرب من الثمام لاورق له، إنما هي أنابيب مركب بعضها في بعض، كل أنبوبة منها أمصوخة، إذا اجتذبتها خرجت من جوف أخرى، كأنها عفاص أخرج من المكحلة. ج أمصوخ، وهو الجمع اللغوي، والجمع الحقيقي اأماصخ. وقال أبو حنيفة: الأمصوخة والأمصوخ، كلاهما: ما تنزعه من النصي مثل القضيب. قال: والأمصوخة أيضا: شحمة البردي البيضاء. وأمصخ الثمام: خرجت أماصيخه. ومصخها وامتصخها، إذا انتزع الأمصوخة منها وأخذها. وتمصخ البردي: نزع لبها. وفي الحديث: لو ضربك بأمصوخ عيشومة لقتلك هو خوص الثمام، وهو أضعف ما يكون. والمصوخة من الغنم: الشاة التي استرخى أصل ضرعها كأنها امتصخت ضرتها، كذا في التهذيب. وكرمان: نبات، قال الأزهري: رأيت في البادية نباتا يقال له المصاخ والثداء له قشور كالبصل بعضها فوق بعض، كلما قشرت أمصوخة ظهرت أخرى، وقشوره جيدة، وأهل هراة يسمونه دليزاد وامتصخ الشيء عن الشيء: انفصل. وامصخ الولد امصاخا: انفصل عن بطن أمه.

### Türkçe

**المصخ**: **المسخ**’ta bir lugattır (dil varyantıdır). Ve **المصخ**: bir şeyi başka bir şeyin iç boşluğundan söküp çekip çıkarmak ve onu almak; **مصخ** etti (bir şeyi) **يمصخه** **مصخا** (مصخ etmek), **كالامتصاخ** ve **التمصخ** gibi; **امتصخه** ve **تمصخه**: onu çekip çıkardı. Ve **الأمصوخة**, (mim’in) dammesiyle: **الثمام**’ın bir **خوصة**’si (yaprak/şerit parçası); **الليث** dedi: ve **الثمام**’dan bir tür ki onun yaprağı yoktur; ancak o, bazıları bazılarının içine geçirilmiş borucuklardır; onun her bir borucuğu **أمصوخة**’dir; onu çekip çıkardığında, başka birinin iç boşluğundan çıkar; sanki **عفاص** (kılıf) **المكحلة**’den (sürme kabından) çıkarılmış gibidir. Çoğulu **أمصوخ**’tur; bu lugavî çoğuldur; hakikî çoğul ise **اأماصخ**’tır. Ve **أبو حنيفة** dedi: **الأمصوخة** ve **الأمصوخ**, ikisi de: **النصي**’den (bir şeyden) çekip çıkardığın şeydir; tıpkı **القضيب** (çubuk) gibi. Dedi: ve **الأمصوخة** ayrıca: **البردي**’nin beyaz içyağı/yağlı kısmıdır. Ve **أمصخ الثمام**: onun **أماصيخ**’i çıktı. Ve **مصخها** ve **امتصخها**, ondan **الأمصوخة**’yi söküp çıkardığında ve onu aldığında (denir). Ve **تمصخ البردي**: onun özünü (içini) çekip çıkardı. Ve hadiste: “Eğer sana **أمصوخ** bir **عيشومة** ile vursaydı, seni öldürürdü”; o, **الثمام**’ın **خوص**’udur; ve o, olabilecek en zayıf şeydir. Ve koyundan **المصوخة**: memesi kökünün gevşediği koyundur; sanki onun memesini **امتصخت** (çekip çıkarmış) gibidir; **التهذيب**’de böyle (geçer). Ve **كرمان**: bir bitkidir; **الأزهري** dedi: Bâdiyede **المصاخ** denilen bir bitki gördüm; ve onun **الثداء**’sı (yumrusu/baş kısmı) soğan gibi, bazısı bazısının üstünde olan kabuklara sahiptir; her ne zaman bir **أمصوخة**’yi soyarsan, başka biri ortaya çıkar; ve onun kabukları iyidir; ve **هراة** halkı onu **دليزاد** diye adlandırır. Ve **امتصخ الشيء عن الشيء**: ayrıldı. Ve **امصخ الولد امصاخا**: annesinin karnından ayrıldı.
