# مصد — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B5%D8%AF/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B5%D8%AF/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مصد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B5%D8%AF.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: مصد

المَصْدُ والمَزْدِ والمَصادُ: الهَضْبةُ العالية الحمراء، وقيل: هي أَعْلى الجَبَل؛ قال الشاعر:
إِذا أَبْرَزَ الرَّوْعُ الكَعابَ فإِنَّهُمْ
مَصادٌ، لِمَنْ يَأْوِي إِليهم، ومَعْقِلُ
والجمع أَمْصِدةٌ ومُصدانٌ. الأَصمعي: المُصْدانُ أَعالي الجِبالِ، واحدها مَصادٌ. قال الأَزهري: ميم مَصادٍ ميم مَفْعَلٍ وجُمِع على مِصْدانٍ كما قالوا مَصِيرٌ ومُصْرانٌ، على توهم أَن الميم فاء الفِعل. والمَصْدُ: البَرْد؛ وما وجدنا لها العامَ مَصْدةً ومَزْدةً، على البدل، تبدل الصاد زاياً، يعني البرد؛ وقال كراع: يعني شدة البرْد وشدة الحرّ، ضد. وما أَصابتنا العامَ مَصْدة أَي مَطْرة. والمَصْد: الرَّعْد. والمَصْد: المطر. قال أَبو زيد: يقال: ما لها مَصْدَة أَي ما للأَرض قُرٌّ ولا حرّ. ومَصَدَ الرِّيقَ: مصَّه. ابن الأَعرابي: المَصْدُ المَصُّ؛ مَصَدَ جاريته ورَفَّها ومَصَّها ورَشَفها بمعنى واحد. الليث: المَصْدُ: الجماع. يقال: مَصَد الرجل جاريته وعَصَدها إِذا نكحها؛ وأَنشد:
فَأَبِيتُ أَعْتَنِقُ الثُّغُورَ، وأَتَّقى
عَنْ مَصْدِها، وشِفاؤُها المَصْدُ
قال الرياشي: المَصْدُ البَرْد، ورواه وأَنتفي عن مصدها أَي أَتَّقي.

### Türkçe

**المَصْدُ** ve **المَزْدِ** ve **المَصادُ**: yüksek kırmızı tepe; ve denildi ki: o, dağın en yükseğidir; şair dedi ki:

Eğer korku topukları ortaya çıkarırsa, şüphesiz onlar
kendilerine sığınan kimse için **مَصادٌ** ve sığınaktır.

Ve çoğulu **أَمْصِدةٌ** ve **مُصدانٌ**’dır. **الأَصمعي**: **المُصْدانُ** dağların yükseklikleridir, tekili **مَصادٌ**’dır. **الأَزهري** dedi ki: **مَصادٍ**’ın **ميم**’i **مَفْعَلٍ**’in **ميم**’idir ve **مِصْدانٍ** üzerine çoğul yapıldı; nitekim **مَصِيرٌ** ve **مُصْرانٌ** dedikleri gibi; **ميم**’in fiilin **فاء**’ı olduğu vehmi üzerine. Ve **المَصْدُ**: soğuk; ve onun için bu yıl **مَصْدةً** ve **مَزْدةً** bulmadık, بدل üzere; **الصاد**’ı **زاياً** olarak değiştirir, yani soğuk; ve **كراع** dedi ki: yani soğuğun şiddeti ve sıcağın şiddeti, zıddır. Ve bu yıl bize **مَصْدة** isabet etmedi, yani bir yağmur. Ve **المَصْد**: gök gürültüsü. Ve **المَصْد**: yağmur. **أَبو زيد** dedi ki: denir: onun için **مَصْدَة** yoktur, yani yer için ne soğuk vardır ne de sıcak. Ve **مَصَدَ الرِّيقَ**: onu emdi. **ابن الأَعرابي**: **المَصْدُ** emmedir; **مَصَدَ** cariyesini ve **رَفَّها** ve **مَصَّها** ve **رَشَفها** bir mânâdadır. **الليث**: **المَصْدُ**: cinsel birleşme. Denir: **مَصَد** adam cariyesini ve **عَصَدها** onu nikâhladıysa; ve inşad etti:

Böylece ben ağızları kucaklayarak gecelerim, ve sakınırım
onun **مَصْدِ**’inden; ve onun şifası **المَصْدُ**’dür.

**الرياشي** dedi ki: **المَصْدُ** soğuktur; ve onu rivayet etti: “ve sakınırım onun **مصد**’inden” yani sakınırım.
