# مصد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B5%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B5%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مصد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B5%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: مصد

المصد: ضرب من الرضاع، قاله الليث. المصد: الجماع، يقال: مصد الرجل جاريته وعصدها، إذا نكحها، وأنشد:
  فأبيت أعتنق الثغور وأنتفشي                      عن مصدها وشفاءها المصد المصد: المص، قال ابن الأعرابي، مصد جاريته ومصها ورشفها، بمعنصى واحد. المصد: الرعد والمطر. المصد: البرد، قاله الرياشين وقال كراع: شدة البرد، ويحرك، وهذه عن الصاغاني، أيضا شدة الحر، ضد، وقال أبو زيد: يقال، مالها مصدة، أي ما للأرض قر ولا حر. المصد: التذليل. والمصد المزد: الهضبة العالية الحمراء، كالمصد، محركة، والمصاد كسحاب، أمصدة ومصدان بالضم، قال الأزهري: ميم مصاد ميم مفعل، وجمع على مصدان، كما قالوا مصير ومصران، على توهم أن الميم فاء الفعل. قولهم: ما أصابتنا العام مصدة ومزدة، على البدل، أي مطرة. المصاد، كسحاب: أعلى الجبل، قال الشاعر:
  إذا أبرز الروع الكعاب فإنهممصادق لمن ياوي إليهم ومعقل

  والجمع أمصدة ومصدان، كما في الصحاح، قال الصاغاني: توهم أن ميم مصاد أصلية، ولعله أخذه من كتاب ابن فارس، والبيت لأوس بن حجر. انتهى، ويقال: هو لقومه معقل ومصاد. وقال الأصمعي: المصدان: أعالي الجبال، واحدها مصد، مصاد اسم جبل بعينه. مصاد اسم فرس نبيشة بن حبيب نقله الصاغاني. مصاد: اسم رجل، ويضم. فبالفتح مصاد بن عقبة، عن محمد بن عمرو، وعنه عمر بن أيوب الموصلي وبالضم بشر بن عصمة بن مصاد المزني، كان مع علي بصفين.

### Türkçe

**المصد**: emzirmenin bir türü; bunu Leys söylemiştir. **المصد**: cinsel birleşme; denilir ki: **مصد الرجل جاريته** ve **عصدها**; onu nikâhladığı zaman. Ve şu beyit okunmuştur:
  “Böylece ben boğazları kucaklayarak ve yayılıp genişleyerek geceyi geçiririm;                      onun **مصدها**’sından ve onun şifasından; şifa **المصد المصد**’dir.”

**المصد**: emme; İbnü’l-A‘râbî söyledi. **مصد جاريته** ve **مصها** ve **رشفها**; tek bir mânâdadır. **المصد**: gök gürültüsü ve yağmur. **المصد**: soğuk; bunu er-Riyâşî söyledi. Ve Kurâ‘ dedi ki: soğuğun şiddeti; ve harekelenir. Bu, es-Sâğânî’dendir: ayrıca sıcağın şiddeti; zıddır. Ve Ebû Zeyd dedi ki: denilir: **مالها مصدة**; yani: yer için ne soğuk vardır ne sıcak.

**المصد**: alçaltma (zelil kılma). Ve **المصد المزد**: yüksek kırmızı tepe; **كالمصد** gibi; harekeli. Ve **المصاد** (bulut gibi): **أمصدة** ve **مصدان** (ضم ile). el-Ezherî dedi ki: **ميم مصاد** **ميم مفعل**’dir; ve **مصدان** üzere cem‘ edilmiştir; tıpkı **مصير** ve **مصران** dedikleri gibi; **الميم**’in fiilin **فاء**’ı olduğu vehmi üzere. Onların sözü: **ما أصابتنا العام مصدة ومزدة**; بدل üzere; yani: bir yağmur.

**المصاد** (bulut gibi): dağın en üstü. Şair dedi ki:
  “Korku, topuklu ayakkabıları ortaya çıkardığı zaman, onlar, kendilerine sığınana ve (kendilerine) bir sığınak olana karşı **مصادق**’tırlar ve bir kale(dirler).”

  Ve cem‘i **أمصدة** ve **مصدان**’dır; صحاح’ta olduğu gibi. es-Sâğânî dedi ki: **ميم مصاد**’ın aslî olduğu vehmedildi; ve belki onu İbn Fâris’in kitabından aldı. Beyit, Evs b. Hacer’indir. Bitti. Ve denilir ki: o, kavmi için bir sığınak ve **مصاد**’dır. Ve el-Asma‘î dedi ki: **المصدان**: dağların en üstleridir; tekili **مصد**’dür. **مصاد**: bizzat bir dağın adıdır. **مصاد**: Nebîşe b. Habîb’in atının adıdır; es-Sâğânî onu nakletti. **مصاد**: bir adam adıdır; ve ضم yapılır. فتح ile: **مصاد بن عقبة**; Muhammed b. Amr’dan; ondan da Ömer b. Eyyûb el-Mevsılî. Ve ضم ile: **بشر بن عصمة بن مصاد المزني**; Sıffîn’de Ali ile beraberdi.
