# مظع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B8%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B8%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مظع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B8%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: مظع

مَظَعَ الوَتَرَ يَمْظَعُه مَظْعاً ومَظَّعَه تَمْظِيعاً: مَلَّسَه ويبَّسَه، وقيل: وأَلانه، وكذلك الخشبة، وقيل: كلُّ ما أَلانَه ومَلَّسَه، فقد مَظَعَه، ومَظَعَتِ الريحُ الخَشَبة: امْتَخَرَتْ نُدُوَّتَها. ومَظَّعْتُ الخشَبةَ إِذا قَطَعْتَها رطْبةً ثم وَضعْتَها بِلِحائها في الشمس حتى تَتَشَرَّبَ ماءَها ويُتْرَك لِحاؤها عليها لئَلا تَتَصَدَّعَ وتَتَشَقَّقَ؛ قال أَوس ابن حجر يصف رجلاً قطع شجرة يتخذ منها قوْساً: فَمَظَّعَها حَوْلَيْنِ ماءَ لِحائِها،
تُعالى على ظَهْر العَرِيشِ وتُنْزَلُ
العريش: البيت؛ يقول تُرْفَع عليه بالليل وتُنْزَلُ بالنهار لئلا تصيبها الشمس فتتفطر. والتَّمَظُّعُ: شرب القضِيب ماء اللِّحاء تتركه عليه حتى يَتَشَرَّبَه فيكون أَصلب له، وقد مَظَّعَه الماءَ؛ قال أَوس بن حجر: فلمّا نَجا من ذلكَ الكَرْبِ، لم يَزَلْ
يُمَظِّعُها ماءَ اللِّحاءِ لِتَذْبُلا
ويقال للرجل إِذا رَوَّى بالدسَمِ الثَّرِيدَ: قد رَوَّغَه ومَرَّغَه ومَظَّعَه ومَرْطَلَه وسَغْبَلَه وسَغْسَغَه. وقال أَبو حنيفة: مَظَّعَ القوْسَ والسَّهْمَ شَرّبهما؛ وقال الشماخ يصف قوساً:
فمَظّعَها شَهْرَيْنِ ماءَ لحائِها،
ويَنْظُرُ فِيها أَيَّها هو غامِزُ
والمَظْعُ فعله مُماتٌ، ومنه اشتقاق مَظَّعْت العود إِذا تركته في لِحائِه ليشرب ماءه. ومَظَّعَ فلان الإِهابَ إِذا سقاه الدُّهْنَ حتى يَشْرَبَه. وتَمَظَّعَ ما عنده: تَلَحَّسَه كله. وفلان يَتَمَظّعُ الظلَّ أَي يَتَتَبَّعُه من موضع إِلى موضع. والمُظْعةُ: بَقِيّةٌ من الكَلإِ.

### Türkçe

**مَظَعَ** **الوَتَرَ** **يَمْظَعُه** **مَظْعاً** ve **مَظَّعَه** **تَمْظِيعاً**: onu pürüzsüzleştirdi
ve kuruttu; ve denildi ki: ve onu yumuşattı; aynı şekilde tahta da; ve denildi ki: her neyi yumuşatıp
pürüzsüzleştirdiyse, onu **مَظَعَه** yapmıştır. Ve rüzgâr **مَظَعَتِ** tahtayı: onun nemini çekip aldı.
Ve ben tahtayı **مَظَّعْتُ**: onu yaş iken kestiğin zaman, sonra onu kabuğuyla birlikte
güneşe koyduğun zaman; ta ki suyunu emsin; ve kabuğu üzerinde bırakılır ki çatlayıp
yarılmasın; Evs b. Hacer, yay yapmak için bir ağaç kesen bir adamı vasfederek dedi:
فَمَظَّعَها حَوْلَيْنِ ماءَ لِحائِها،
تُعالى على ظَهْر العَرِيشِ وتُنْزَلُ
**العريش**: ev; der ki: geceleyin onun üzerine kaldırılır ve gündüzleyin indirilir; ona
güneş isabet edip de yarılıp parçalanmasın diye. Ve **التَّمَظُّعُ**: çubuğun kabuk suyunu içmesidir; onu üzerinde bırakırsın, ta ki
onu emsin; böylece onun için daha sert olur; ve su onu **مَظَّعَه**; Evs b. Hacer dedi:
فلمّا نَجا من ذلكَ الكَرْبِ، لم يَزَلْ
يُمَظِّعُها ماءَ اللِّحاءِ لِتَذْبُلا
Ve adama, yağlılıkla **الثَّرِيدَ**’i ıslattığı zaman denilir: onu **رَوَّغَه** yaptı ve **مَرَّغَه**
yaptı ve **مَظَّعَه** yaptı ve **مَرْطَلَه** yaptı ve **سَغْبَلَه** yaptı ve **سَغْسَغَه** yaptı. Ve Ebû Hanîfe dedi: **مَظَّعَ**
yayı ve oku: ikisini içirdi (ıslattı); ve eş-Şemmâh bir yayı vasfederek dedi:
فمَظّعَها شَهْرَيْنِ ماءَ لحائِها،
ويَنْظُرُ فِيها أَيَّها هو غامِزُ
Ve **المَظْعُ**: onun fiili öldürülmüş (kullanımdan düşmüş) bir fiildir; ve ondan, “kabuğunda bıraktığım zaman, suyunu içsin diye” odunu **مَظَّعْت** demenin türetimi vardır. Ve falan kimse deriyi **مَظَّعَ**: yağı ona içirdi, ta ki
onu emsin. Ve “yanındakini” **تَمَظَّعَ**: onun hepsini yalayıp bitirdi. Ve falan kimse gölgeyi **يَتَمَظّعُ** eder; yani
onu bir yerden bir yere takip eder. Ve **المُظْعةُ**: otlağın bir kalıntısıdır.
