# معن — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B9%D9%86/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D8%B9%D9%86/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [معن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B9%D9%86.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: معن

المَعْنُ: الشيء اليسير الهيِّن. قال النَمْر ابن تولب:
وما ضَيَّعْتُـهُ فـأُلامَ فـيهفإنَّ هلاكَ مالِكَ غيرُ مَعْنِ
أي ليس بهيّنٍ. ورجلٌ مَعْنٌ في حاجته. ويقال: ماله سَعْنَةٌ ولا مَعْنَةٌ، أي شيء. والماعونُ: اسمٌ جامعٌ لمنافع البيت، كالقِدْر والفأس ونحوها. ويسمى الماء أيضاً ماعوناً. وينشد:
يَمُجُّ صَبيرُهُ الماعونَ صَبًّا
وتسمَّى الطاعة ماعوناً. وقوله تعالى: "ويَمْنَعونَ الماعونَ" قال أبو عبيدة: الماعون في الجاهلية كلُّ منفعةٍ وعطيّةٍ. قال الأعشى:
قومٌ على الإسلام لَمَّا يَمْنَعوا		ما عونَهُمْ ويُضَيِّعوا التهليلا
ومن الناس من يقول: الماعونُ أصله مَعونَةٌ والألف عوضٌ من الهاء. وأمْعَنَ الفرس: تباعَدَ في عَدْوه. وأمْعَنَ فلانٌ بحقّي: ذهب به. وأمْعَنَتِ الأرض: رَوِيَتْ. وماءٌ مَعينٌ، أي جارٍ. ويقال هو مفعولٌ من عُنْتُ الماءَ إذا استنبطتَه. وكلأٌ مَمْعونٌ: جرى فيه الماء. والمُعْنانُ: مَجاري الماء في الوادي. والمَعانُ: المباءة والمنزل.

### Türkçe

**المَعْنُ**: az, küçük, kolay (şey). en-Nemr b. Tevleb dedi ki:
وما ضَيَّعْتُـهُ فـأُلامَ فـيهفإنَّ هلاكَ مالِكَ غيرُ **مَعْنِ**
yani: kolay değildir. Ve bir adam, ihtiyacında **مَعْنٌ** (olur). Ve denilir: onun ne **سَعْنَةٌ**’si vardır ne de **مَعْنَةٌ**’si; yani bir şey. Ve **الماعونُ**: evin menfaatleri için toplayıcı bir isimdir; tencere, balta ve benzerleri gibi. Su da **ماعوناً** diye adlandırılır. Ve şu okunur:
يَمُجُّ صَبيرُهُ **الماعونَ** صَبًّا
Ve itaat **ماعوناً** diye adlandırılır. Ve Yüce Allah’ın sözü: "ويَمْنَعونَ **الماعونَ**" Ebû Ubeyde dedi ki: **الماعون** cahiliye devrinde her menfaat ve bağış idi. el-A‘şâ dedi ki:
قومٌ على الإسلام لَمَّا يَمْنَعوا		ما عونَهُمْ ويُضَيِّعوا التهليلا
Ve insanlardan kimi der ki: **الماعونُ**’un aslı **مَعونَةٌ**’dir; elif, هاء’dan bir bedeldir. Ve **أمْعَنَ** at: koşusunda uzaklaştı. Ve falan, benim hakkım hususunda **أمْعَنَ**: onu alıp götürdü. Ve yer **أمْعَنَتِ**: sulandı. Ve **ماءٌ مَعينٌ**: yani akan. Ve denilir: o, “suyu çıkardığımda” **عُنْتُ الماءَ**’dan mef‘ûldür. Ve **كلأٌ مَمْعونٌ**: içinde su aktı. Ve **المُعْنانُ**: vadide suyun akış yerleri. Ve **المَعانُ**: barınak ve konak.
