# مقت (م-ق-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%82%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Mikat (tı) ile sicim demektir

- Harfler: م - ق - ت
- Kur'an'da: 6 geçiş · 5 ayet · 4 sîga
- 12 sözlük

## Sîgalar (4)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [مَقْتًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/siga/%D9%85%D9%8E%D9%82%D9%92%D8%AA%D9%8B%D8%A7.md) | فَعْلًا | Nefret | 3 | 3 | [35:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/35:39.md) |
| [لَمَقْتُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/siga/%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%82%D9%92%D8%AA%D9%8F.md) | لَفَعْلُ | Nefret | 1 | 1 | [40:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/40:10.md) |
| [مَقْتِكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/siga/%D9%85%D9%8E%D9%82%D9%92%D8%AA%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | فَعْلِكُمْ | Nefretiniz | 1 | 1 | [40:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/40:10.md) |
| [وَمَقْتًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/siga/%D9%88%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%82%D9%92%D8%AA%D9%8B%D8%A7.md) | وَفَعْلًا | Ve nefret | 1 | 1 | [4:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/4:22.md) |

## Mücavir kökler — 31 mücavir (46 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [كبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 16 · Yaşlı adamdır
2. [عند](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 14 · “Anid“ yulara gelmeyen devedir
3. [سلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%81.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Boynun üst tarafıdır
4. [طبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%A8%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Ağaç, taş gibi şeylerin üzrini çentmek için kullanılan taş…
5. [جبر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Kırıkların tutturulması için konan tahta parçasına denir
6. [نكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Nikah
7. [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Fahşa (ha) “Üns” oku atan yayın insan tarafı; “vahş” ise…
8. [جدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AF%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Cedle havan tokmağı demektir
9. [سلط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D8%B7.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Salata, doğranmış sebze demektir
10. [ندو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AF%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Nedve halkın toplandığı yerdir
11. [نسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Kadınlar
12. [خسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B3%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Husrin : “Hasre" harap olmuş yer demektir
13. [زيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Zade : Azık demektir
14. [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Hufre, çukur demektir
15. [فعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir
16. [أبو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Bab kapı demektir
17. [خلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%81.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Half : Ense demektir
18. [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Ğayr, Ğayr dışında demektir
19. [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
20. [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
21. [قلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır
22. [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Biribirini kesen yoldur
23. [دعو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
24. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
25. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
26. [جعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…
27. [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
28. [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
29. [أيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Evye kuş yuvası demektir
30. [ربب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 0 · Ribve, tümsek demektir
31. [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 0 · Kevn, tepe demektir

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | مقت |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [بغض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%B6.md), [شنأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A3.md), [كره](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%87.md) |
| Zıt Kök | [حبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%A8.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Çirkin, yüz kızartıcı veya hak edilmeyen bir fiilden ötürü duyulan en şiddetli nefret ve tiksinti |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi buyruğa aykırı ahlaki sapmalara, amelsiz iddialara ve hakikati inkâra yönelen kesin ilahi öfke ve kınama |
| Çekirdek Özet 3 | Varoluşsal ve ahlaki tutarsızlığın ontolojik değersizleşme ve ilahi gazap doğurması |
| Kritik Hata Riski | Kökün salt öznel ve duygusal bir kızgınlık veya düşmanlık sanılarak ahlaki-hukuki çirkinlik gerekçesinin göz ardı edilmesi |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| مق | Tadın bozulması, acılaşma, mide bulantısı veya sert çekmeyle dışarı atma hissi veren fiziksel sertlik ve rahatsızlık hâli; [مقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%B1.md) (acılık, ekşilik), [مقس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%B3.md) (mide bulantısı, tiksinti), [مقط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%B7.md) (sertçe yere vurma ve sımsıkı bağlama) köklerinde bu duyusal ve fiziksel rahatsızlık açıkça görülür. | ت | Çekirdekteki fiziksel bulantı, acılık ve itme hissini ahlaki ve eylemsel bir çirkinliğe yönelterek son derece sert, sabitlenmiş ve geri dönülmez bir ahlaki tiksinti ve nefrete dönüştürmüştür. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | Su; akış, çokluk, derinlik | Kişinin iç dünyasında yoğunlaşan, kaynayan ve taşan içsel tepkiyi ve duygu birikimini temsil eder. |
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Tepkinin odaklanmasını, katı bir sınır çekilerek çirkinliğin hedefe konmasını ve kesin ayrışmayı simgeler. |
| ت | İşaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, son | Ahlaki sınırın aşılmasını, nihai bir damgalamayı ve geri dönüşü olmayan bir dışlanma imini gösterir. |
| مقت | İçsel kabarma ve yoğunlaşmanın bir sınıra odaklanarak hedefteki çirkinliği nihai olarak dışlaması ve kınaması | Kötü bir fiilin doğurduğu şiddetli nefretin, faile dönük kesin bir ahlaki hüküm ve damgalama şeklinde dışa vurulması hareketini oluşturur. |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Midede kabaran ekşime ve tiksintiye benzer şekilde, açık bir çirkinlik ve fenalık işleyen kimseye karşı duyulan ve bedensel geri itimle birleşen şiddetli nefret ve uzaklaşma tavrı. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye Arapları babanın vefatı sonrası üvey anne ile evlenme âdetine son derece çirkin ve aşağılık gördükleri için nikâh-ı mekt adını vermişler ve bu fiili işleyeni toplumdan dışlamışlardır. |
| Erken Arapça kullanım | İnsanın yüzsüzce sürekli istemesinin dost gözünde nefret ve değersizlik üretmesini tasvir eden erken dönem beytinde geçer: ومن يكثر التسآل يا حر لا يزل / يمقت في عين الصديق ويصفح |

Kaynak: Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, el-Mufradāt.

### Sami etimolojik katman

Arapça مقت kökü, ahlaki bir çirkinlik karşısında duyulan en şiddetli nefret, iğrenme ve aşağılama tutumunu ifade eden özgün bir anlamsal yoğunlaşmaya sahiptir. Sami dillerinde doğrudan مقت biçiminde düzenli ses denkliklerine sahip yaygın bir ortak kök tespiti sınırlıdır; kökün biliteral çekirdeği olan مق unsuru, bozulma, acılaşma, midede ekşime veya sarsılma gibi duyusal iticilik bildiren köklerle akrabadır. İbranice ve Süryanice gibi kuzeybatı Sami dillerinde tiksinme, bıkkınlık ve aşağılama bildiren köklerle semantik matris düzeyinde kesişimler bulunmakla birlikte, üç harfli formun birincil ahlaki-toplumsal bir ıstılaha dönüşmesi belirgin biçimde Arap dilinin iç gelişimine aittir.

Güven: Güçlü

Kaynak: Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, Payne Smith.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Çirkinlik işleyen kimseye yönelen tiksinti | Kök, failin işlediği çirkin bir fiilden kaynaklanan aşırı öfke ve aşağılayıcı nefret anlamına yoğunlaşmıştır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Biliteral çekirdek düzeyinde ortak duyusal taban | Bozulma, acılık ve iticilik çağrıştıran çekirdek anlam diğer Sami dillerindeki tiksinme matrisleriyle uyuşur. | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami ailesi dışında güvenilir ve doğrulanabilir bir soydaş kelime tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| مقت | Anlamlı | Şiddetli nefret ve tiksinti | Çirkin bir fiil sebebiyle birinden son derece iğrenmek ve onu zelil görmek | Hedef köktür; Kur'an'da geçer. |
| متق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Tahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez. |
| قمت | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Tahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez. |
| [قتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D9%85.md) | Anlamlı | Toz rengi, koyu duman ve karanlık | Havanın toz veya dumanla kararması, nesnelerin renginin siyaha çalması | Tahdhīb al-Lugha müsta'mel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez. |
| تمق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Tahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez. |
| تقم | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Tahdhīb al-Lugha mühmel kaydetmiştir; Kur'an'da geçmez. |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| مقت | Merkez | Çirkin fiile dayalı şiddetli nefret | Nefretin mutlaka failin işlediği ahlaki ve hukuki bir çirkinlikten doğması ve onu aşağılaması | Hak edilmiş ve son derece ağır bir iğrenme ve dışlanma durumu |
| [بغض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%B6.md) | Komşu | Genel nefret ve hoşnutsuzluk | مقت kökünün aksine mutlaka fahiş bir çirkinlik gerektirmez; kalpteki genel iticiliktir | Sevginin zıddı olan her türlü soğukluk ve buğzetme hali |
| [شنأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%86%D8%A3.md) | Komşu | Düşmanlık üreten kin ve buğuz | Hasmı hedef alan, öç alma veya haksızlık yapma eğilimi doğuran düşmanca nefret | Hakkaniyetten saptırma riski taşıyan kökleşmiş kin |
| [كره](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%87.md) | Komşu | İsteksizlik ve hoşlanmama | Fiilin veya durumun tabiata ya da akla ağır gelmesi; nefret kadar sert bir ahlaki kınama içermez | Zorlama veya baskı hissiyle birleşen hoşnutsuzluk |
| [حبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%A8.md) | Zıt | Sevgi ve kalbi yönelim | Varlığa, iyiliğe ve güzele duyulan tam yakınlık, benimseme ve çekim | Dışlamanın ve tiksintinin karşıtı olan içsel muhabbet |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | مقت | Ahlaki çirkinlikten ötürü şiddetli nefret | Fiilin kötülüğünden kaynaklanan, aşağılayıcı ve ilahi gazabı içeren dışlama tutumu | Kesin |
| Latince | Abominatio, Odium vehemens | İğrenme, nefret | Ahlaki ve dini normu çiğneyene karşı duyulan nefret; ancak ilahi gazap derinliği Arapçadaki kadar merkezde değildir | Güçlü |
| İngilizce | Abhorrence, Utter detestation, Loathing | Şiddetli nefret, iğrenme | Fahiş ve ahlaken çirkin bir şeye karşı duyulan derin tiksinti; mekt kelimesinin hak edilmişlik yönünü kısmen karşılar | Güçlü |
| Almanca | Abscheu, Verabscheuung | Tiksinti, derin nefret | Ahlaki sınırların aşılmasına gösterilen sert içsel tepki | Güçlü |
| Fransızca | Abomination, Exécration | Lanetleme, tiksinti | Kutsalın veya ahlakın ihlali karşısında duyulan dışlayıcı ve kınayıcı nefret | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Ahlaki-hukuki haramın iğrençliği | Cinsel ve ailevi sınırları yıkan fahiş günaha duyulan nefret | Cahiliye dönemi üvey anneyle evlenme yasağının gerekçesi bağlamında (Nisâ [4:22](https://lisan.digital/tr/ayet/4:22.md)). |
| Amel-söz tutarsızlığına ilahi öfke | Yapılmayacak şeylerin söylenmesine yönelik ilahi gazap | Müminlerin söz ile eylem arasındaki tutarsızlığını kınayan uyarı bağlamında (Saff [61:3](https://lisan.digital/tr/ayet/61:3.md)). |
| Hakikate karşı delilsiz mücadele | Allah'ın ayetleri hakkında haksız yere tartışmanın doğurduğu gazap | Mütekebbirlerin delilsiz tartışmalarının Allah ve müminler katındaki çirkinliği bağlamında (Mü'min [40:35](https://lisan.digital/tr/ayet/40:35.md)). |
| Ahiretteki ontolojik pişmanlık | Kafirlerin kendi nefislerine duydukları nefret ve ilahi öfke | İnkarcıların azabı gördüklerinde kendilerine duydukları öfke ile dünyadaki ilahi davete sırt çevirmelerinin doğurduğu ilahi öfkenin kıyaslanması bağlamında (Mü'min [40:10](https://lisan.digital/tr/ayet/40:10.md)). |
| Küfürde ısrarın gazap artışı | İnkarda derinleşmenin ilahi nefreti artırması | İnkarcıların küfrünün Allah katında ancak şiddetli gazap ve ziyana yol açması bağlamında (Fâtır [35:39](https://lisan.digital/tr/ayet/35:39.md)). |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi sıfatlar ve gazap meselesi | Allah'ın mekt sıfatının zatında bir duygu değişimi mi yoksa azap ve kınama iradesi mi olduğu tartışması | İlahi adaletin ve kötülüğe verilen kesin karşılığın ifadesi olarak ilahi gazap |
| Fıkıh | Nikâh engelleri ve haramlar | Nikâh-ı mekt uygulaması üzerinden mahremiyet ihlalleri ve batıl akitlerin hukuki hükümleri | Şer'an ve fıtraten fahiş bulunan, kesinlikle menedilmiş ahlaki ve hukuki batıllık |
| Tefsir | Ahlaki tutarlılık ve nifak alametleri | Saff [61:3](https://lisan.digital/tr/ayet/61:3.md) tefsirinde amelsiz söz söylemenin münafıklık ve ahlaki yıkım üretmesi | Söz ve eylem çelişkisinin ilahi dergahta doğurduğu en ağır manevi düşüş |
| Hadis | Kulun Allah katındaki konumu | Allah'ın bir kulu sevmesi veya ona buğzetmesi durumunda Cibril'e nidasını bildiren rivayetler | Amellerin ve niyetlerin Allah katında kabul veya mutlak reddedilme ölçütü |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | İlahi rıza ve gazap dengesi | Mutlak dışlanma | Tevhit ve taat sınırını aşan fahiş günahlara karşı nihai red ve ceza gerekçesi | Kulun Allah katındaki itibarını sıfırlayan ve ilahi laneti celbeden durumdur. | Kesin |
| İlmi | Bilgi-eylem bütünlüğü | Epistemik ve ahlaki sahtelik | Söylenen sözün arkasında durulmamasının ilmi güvenilirliği yok etmesi | Teori ile pratik arasındaki tutarsızlığın ilmi zeminde kınanmasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal meşruiyet ve liderlik | Kamusal güvenin çöküşü | Söz verip yerine getirmeyen veya ahlaki yozlaşmaya batan otoritenin meşruiyetini yitirmesi | Yöneticinin halk ve hukuk nezdinde saygınlığını kaybedip nefretle anılmasıdır. | Güçlü |
| İktisadi | Akitler ve taahhüt ahlakı | Güvenin ve piyasa intizamının imhası | Yerine getirilmeyen ticari taahhütlerin ve haksız kazancın toplumsal tepki doğurması | Aldatıcı ve fahiş uygulamaların iktisadi ilişkileri tahrip etmesidir. | Muhtemel |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Elektrostatik itme kuvveti ve faz ayrışması | Aynı işaretli veya yapısı bozulmuş iki yükün birbirini en yüksek kuvvetle dışlaması gibi, sisteme aykırı yabancı unsurun sistem dışına fırlatılması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Toplumsal anomi ve tabu ihlali sonucu damgalama | Toplumun ve ahlak nizamının temel kurallarını kasten ve pervasızca çiğneyen bireye uygulanan kolektif aforoz ve radikal meşruiyet kaybı | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramın yalnızca sübjektif, psikolojik bir sevmeme, öfkelenme veya duygusal garez seviyesine indirgenmesi. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Eylemin nesnel çirkinliğine, haddi aşmaya, söz-eylem çelişkisine ve varoluşsal nankörlüğe karşı hak edilmiş, ilahi ve toplumsal ahlak nizamını koruyan radikal bir yaptırım olması. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Kur'an'daki ilahi mekt ifadelerinin keyfi bir öfke gibi algılanması ve özellikle ahlaki tutarlılık (söz-fiil uyumu) emrinin ontolojik ciddiyetinin kavranamaması. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Ahlaki çirkinlikler ve fıtrat ihlalleri karşısında ilahi gazabın keyfi değil, fiilin vahametiyle doğrudan orantılı bir adalet ilkesi olduğunu ortaya koyar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Aile ve mahremiyet sınırlarını belirleyen hüküm ayetlerinde, cihad ve sorumlulukta söz-eylem tutarlılığını emreden uyarılarda ve ahiretteki yüzleşme sahnelerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Müminlerin amelsiz kuru iddialarının önemsiz bir eksiklik olduğu yanılgısını yıkar; tutarsızlığın Allah katında en büyük nefret sebebi olduğunu gösterir. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Bozulmuş, kokuşmuş veya tabiatı tahrip eden bir çirkinlik karşısında bedensel tiksinti duyarak onu kesin bir şekilde dışlama hareketi.
- Soyut anlam: Ahlaki, hukuki ve inançsal sınırların pervasızca ihlali sonucu failin hak ettiği en ağır ilahi kınama, dışlanma ve manevi değersizleşme.
- Sistematik karşılık: İddia edilen ile gerçekleştirilen arasındaki negatif farkın ve fahiş sapmanın ilahi gazap fonksiyonunu maksimuma ulaştırması.
- LaTeX modeli: $$M(x) = \frac{\|P(x) - A(x)\| + C(x)}{\epsilon + R(x)}$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $M(x)$ hedeflenen özne veya eyleme yönelik mekt (şiddetli nefret ve gazap) düzeyini; $P(x)$ verilen sözü, iddiayı veya teorik taahhüdü; $A(x)$ fiilen sergilenen ameli; $\|P(x) - A(x)\|$ ikisi arasındaki tutarsızlık ve çelişki miktarını; $C(x)$ işlenen fiilin bizatihi fahiş ahlaki çirkinlik katsayısını; $R(x)$ ilahi rıza ve hidayete yönelme potansiyelini; $\epsilon$ paydanın sıfır olmasını engelleyen koruyucu sınırı temsil eder. Taahhüt ile amel arasındaki yarık büyüdükçe veya fiilin çirkinliği arttıkça mekt değeri en üst düzeye ulaşır.

## Geçtiği ayetler (5 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%82%D8%AA/occurrences?meal=IK

### [Nisa 4:22](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/4:22.md) — وَمَقْتًا

وَلَا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا

Meal (IK): Babalarınızın nikahladığı kadınları nikahlamayın. Geçmişte olanlar artık geçmiştir. Çünkü o, çok çirkin ve iğrenç bir şeydi. Ve o, fena adetti.

### [Fatır 35:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/35:39.md) — مَقْتًا

هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًا وَلَا يَزِيدُ الْكَافِرِينَ كُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًا

Meal (IK): O’dur; sizi, yeryüzünde halifeler kılmış olan. Kim, küfrederse; küfrü kendi aleyhinedir. Kafirlerin küfrü Rabbları katında ancak gazabı artırır. Kafirlerin küfrü onlara hüsrandan başka bir şeyi artırmaz.

### [Mü'min 40:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/40:10.md) — لَمَقْتُ · مَقْتِكُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمَانِ فَتَكْفُرُونَ

Meal (IK): Muhakkak küfredenlere seslenilir ki: Allah’ın gazabı sizin birbirinize öfkenizden daha büyüktür. Çünkü siz, imana davet olunuyordunuz da küfrediyordunuz.

### [Mü'min 40:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/40:35.md) — مَقْتًا

الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا كَذَلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ

Meal (IK): Onlar ki; kendilerine gelmiş bir huccet bulunmaksızın Allah’ın ayetleri üzerinde tartışırlar. Bu, Allah katında da, iman edenlerin yanında da öfkeyi arttırır. Ve böylece Allah; büyüklük taslayan her zorbanın kalbini mühürler.

### [Saff 61:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/ayet/61:3.md) — مَقْتًا

كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ

Meal (IK): Yapmayacağınızı söylemeniz; Allah katında büyük bir gazaba sebep olur.

## Sözlükler (12)

### ★ Akevler Sözlüğü

Mikat (tı) ile sicim demektir. Bir şeyi sımsıkı bağlamak anlamında fiil olmuştur. (Te ile) mekt yıkmak manasında iken kızdırmak veya kızmak anlamlarına gelmiştir. Kızgınlık demektir.

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والتاء والميم معهما
ق ت م، م ق ت يستعملان فقط قتم: الأَقْتَم الذي يعلوه سواد ليس بشديد كسواد ظهر البازي، والقُتْمَةُ مصدر كالقَتَم، وقَتِمَ يقتم قتماً.
والقَتَمُ: ريح ذات غبار، كريهة.
والقَتَمةُ: رائحة كريهة ضد الخمطة التي تستحب، والقَتَمةُ تُكرَهُ.
وقَتَمَ الغبار يقتم قتوماً أي ضرب إلى سواد، واسمه القَتامُ، وقال رؤبة:
وقاتِمُ الأعماقِ خاوي المخترقْ
يريد سواد أطراف المفازة.
مقت: المَقْتُ بغض من أمر قبيح ركبه، فهو مَقيتٌ، وقد مقت إلى الناس مَقاتةَ، ومَقَتَه الناس مَقْتَاً فهو مَمْقُوتُ.
والمُقيتُ: الحافظ للشيء.

##### Türkçe

**القاف** ve **التاء** ve **الميم** bunlarla birlikte

**ق ت م**، **م ق ت** yalnızca ikisi kullanılır: **قتم**: **الأَقْتَم** ki onun üzerine, **ظهر البازي**’nin siyahlığı gibi şiddetli olmayan bir siyahlık çıkar; **القُتْمَةُ** ise **القَتَم** gibi bir mastardır; **قَتِمَ** **يقتم** **قتماً**.

**القَتَمُ**: tozlu bir rüzgâr; kötü kokulu.

**القَتَمةُ**: hoş görülen **الخمطة**’nın zıddı olan kötü bir koku; **القَتَمةُ** kerih görülür.

**قَتَمَ** toz **يقتم** **قتوماً** yani siyahlığa vurdu; onun adı **القَتامُ**’dır. **رؤبة** dedi ki:
وقاتِمُ الأعماقِ خاوي المخترقْ
Issızlığın uçlarının siyahlığını kasteder.

**مقت**: **المَقْتُ**, işlediği çirkin bir işten dolayı bir buğzdur; o hâlde o **مَقيتٌ**’tir. Ve insanlara karşı **مَقَاتةَ** olarak **مقت** etti; insanlar onu **مَقْتَاً** olarak **مَقَتَه** ettiler; böylece o **مَمْقُوتُ**tur.

**والمُقيتُ**: şeyin koruyucusu.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

مَقَتَهُ مَقْتاً: أبغضه، فهو مَقيتٌ وممقوتٌ. ونِكاح المَقْتِ كان في الجاهلية: أن يتزوَّج الرجل امرأة أبيه.

##### Türkçe

**مَقَتَهُ** **مَقْتاً**: Ona buğzetti; o hâlde o **مَقيتٌ** ve **ممقوتٌ**tur. Ve **نِكاح المَقْتِ** câhiliyyede vardı: erkeğin babasının karısıyla evlenmesidir.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ق ت م
قتم ، مقت : ( مستعملة ) .
قتم : قال الليث : الأقتم : الذي يعلوه سوادٌ ليس بالشَّديد ، ولكنه كسوادِ ظهرٍ البازي . وأنشد :
كما انقضَّ بازٍ أقتم اللون كاسرُه
والمصدر المُقْتمة والقَتَم : ريحٌ ذات غُبار كريهة .
قال : والقَتمة : رائحة كريهة ، وهي ضدُّ الخمطة ، والخَمطة تُسْتَحبّ ، والقَتَمة تُكره .
قلت : أرَى الذي أراده ابن المظفَّر القَنَمة بالنون ، يقال : قَنِم السقاء يَقْنم : إذا أَرْوَح . وأمّا القَتَمة بالتاء فهي اللَّون الذي يضرب إلى السواد والقَنَمة بالنون الرائحة الكريهة ، ويقال : أسود قاتم وقاتن .
وقال الليث : القَتَام : الغُبار . وقد قَتم يَقْتِم قُتوماً : إذا ضرب إلى السواد .
وأنشد :
وقاتمِ الأعماق خاوِي المخثرقْ
أبو عبيد عن الأصمعيّ : إذا كانت فيه غبرة وحمرة فهو قاتم وفيه قُتْمة ، جاء به في الثياب وألوانها .
مقت : قال الله جل وعز : ( يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِن مَّقْتِكُمْ ) ( غافر : 10 ) .
قال قتادة : يقول : لمَقتُ الله إياكم حين دُعيتم إلى الإيمان فلم تؤمنوا أكبر من مقتكم أنفسَكم حين رأيتم العذاب .
وقال الليثُ : المَقْتُ : بُغضٌ من أمرٍ قبيح رَكِبه ، فهو مَقيت . وقد مَقُتَ إلى الناس مَقاتةً ، ومَقَتَه الناسُ مَقْتاً فهو ممقوت .
وقال الزجاج في قول الله جل وعز : ( وَلاَ تَنكِحُواْ مَا نَكَحَ ءَابَاؤُكُمْ مِّنَ النِّسَآءِ إِلاَّ مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتاً وَسَآءَ سَبِيلاً ) ( النساء : 22 ) .
قال : المقت أشدُّ البغض . والمعنى : أنهم علموا أنَّ ذلك في الجاهلية كان يقال له : مَقْت ، وكان المولود عليه يقال له : المَقْتيّ ، فأُعلِموا أنّ هذا الذي حُرم عليهم من نكاح امرأة الأب لم يزلْ منكراً في قلوبهم ، ممقوتاً عندهم .
وقال الليث : المُقيت : الحافظ .
قلت : الميم في المُقيت مضمومة ، وليست بأصلية ، وهو من باب المعتلّ .

##### Türkçe

ق ت م
**قتم** , **مقت** : (kullanılan).

**قتم** : Leys dedi: **الأقتم**: üzerinde şiddetli olmayan bir siyahlık bulunan; fakat doğanın sırtının siyahlığı gibi. Ve inşad etti:
“Bir doğan gibi daldı; rengi **أقتم** olan, onu kıran”

Ve masdar **المُقْتمة** ve **القَتَم**: tozlu, kötü kokulu bir rüzgâr.
Dedi: ve **القَتمة**: kötü bir koku; ve o, **الخمطة**’nın zıddıdır; **الخَمطة** sevilir, **القَتَمة** ise kerih görülür.

Dedim: İbnü’l-Muzaffar’ın murad ettiği şeyin **القَنَمة** (نون ile) olduğunu görüyorum; denir: **قَنِم السقاء يَقْنم**: eğer kokusu değişirse. Ama **القَتَمة** (تاء ile) siyahlığa çalan renktir; **القَنَمة** (نون ile) kötü kokudur. Ve denir: **أسود قاتم** ve **قاتن**.

Leys dedi: **القَتَام**: tozdur. Ve **قَتم يَقْتِم قُتوماً**: eğer siyahlığa çalarsa.
Ve inşad etti:
“Ve derinlikleri **قاتم** olan; boş, delinmiş”

Ebû Ubeyd, Asmaî’den: onda tozluluk ve kızıllık olursa o **قاتم**’dır ve onda **قُتْمة** vardır; onu elbiselerde ve onların renklerinde getirdi.

**مقت** : Allah جل وعز dedi: ( **يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِن مَّقْتِكُمْ** ) (غافر: 10).
Katâde dedi: der ki: imana çağrıldığınızda iman etmediğiniz vakit Allah’ın size olan **لمَقتُ**’u, azabı gördüğünüz vakit nefislerinize olan **مقت**’unuzdan daha büyüktür.

Leys dedi: **المَقْتُ**: çirkin bir işten dolayı bir buğz; onu işleyene **مَقيت** denir. Ve **مَقُتَ** insanlara karşı **مَقاتةً** (ile) (buğz etti). Ve insanlar onu **مَقْتاً** (ile) buğz etti; o da **ممقوت**tur.

Zeccâc, Allah جل وعز’in sözü hakkında dedi: ( **وَلاَ تَنكِحُواْ مَا نَكَحَ ءَابَاؤُكُمْ مِّنَ النِّسَآءِ إِلاَّ مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتاً وَسَآءَ سَبِيلاً** ) (النساء: 22).
Dedi: **المقت** en şiddetli buğzdur. Mana: onlar, cahiliyede bunun için **مَقْت** denildiğini, onun üzerine doğana da **المَقْتيّ** denildiğini bildiler; böylece, baba karısıyla nikâhlanmaktan kendilerine haram kılınan bu şeyin, kalplerinde sürekli münker, yanlarında **ممقوتاً** olduğu kendilerine bildirilmiş oldu.

Leys dedi: **المُقيت**: koruyan (muhafız).
Dedim: **المُقيت**’teki **الميم** dammelidir ve aslî değildir; ve o, illetli باب’dandır.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الميم والقاف وما يثلثهما)
(مقل)  الميم والقاف واللام ثلاثُ كلماتٍ غيرِ مُنقاسة. قالوا: مُقْلة العَين. وهي ناظِرُها. ومَقَلْتُه: نظرتُ إليه.
والكلمة الأُخْرى المَقْلة: الحصاة تُلقِيها في الماء تعرِف قَدْرَه. قال:
قَذَفُوا سَيِّدَهُمْ في ورطةٍ *** قذْفَكَ المَقْلةَ وَسْطَ المُعْتَرَكْ([1])ويقال: هي الحصاة التي يُقْسَم عليها الماءُ في المَفَاوز. ومَقَلهُ في الماء: غَوَّصَه فيه. وتماقَلا: تغَاوَصا.
والكلمة الأخرى المُقْل: حَمْل الدَّوْم.
(مقه)  الميم والقاف والهاء كلمةٌ تدل على لَون. يقولون: المَقَهُ: بياضٌ في زرقة. وامرأة مَقهاءُ وشرَابٌ أمْقَهُ. قال:
إذا خفَقَت بأمْقَه صَحصحانٍ *** رؤوسُ القَوم والتزَموا الرِّحالا([2])(مقو)  الميم والقاف والحرف المعتلّ. يقال فيه: امْقُ هذا مَقْوكَ مالَك، أي صُنْه صِيانَتَك مالَك. ومَقَوْتُ السَّيف: جَلَوْتُه، وكذا المِرْآة. قال ابن دريد: جاء بهما يُونس وأبو الخَطَّاب([3]).
(مقت)  الميم والقاف والتاء كلمةٌ واحدةٌ تدل على شَناءةٍ وقُبْح.
ومَقَته مَقْتاً فهو مَقِيتٌ وممقوت. ونِكاح المَقْت كان في الجاهليّة: أن يتزوَّج الرَّجُل امرأة أبِيه.
(مقد)  الميم والقاف والدال لا نَعرِف فيه شيئاً، إلاَّ أنَّ المَقدِّيَّ: شرابٌ منسوبٌ إلى قريةٍ بالشَّام، يتَّخَذُ من العَسَل.
(مقر)  الميم والقاف والراء كلمةٌ واحدة، هي المَقِر([4]): شِبْه الصَّبِر. وأمْقَرَ الشَّيءُ: أمَرَّ. واللَّبنُ الحامضُ مُمْقِر. ومن هذا قولهم: سَمَكٌ مَمْقُورٌ. والمَقْر: إنْقاع([5]) السَّمَك المالح في الماء. وقال ابن دريد([6]): أمقرتُ لفلانٍ الشَّرَابَ: أمْررتُه له.
(مقس)  الميم والقاف والسين كلمةٌ واحدة. يقال مَقِسَتْ نفسُه: غثت. وتمقَّستْ* أيضاً. قال:
* نَفسِي تَمقَّسُ عن سُمَانَى الأقْبُرِ([7]) *
(مقط)  الميم والقاف والطاء كلماتٌ لا تَرجِع إلى قياسٍ واحد، بل هي متباينةٌ جِدَّاً. فالمِقَاط: حبلٌ شديد الإغارة. والمَقْط: ضَرْبك بالكُرة على الأرض ثم تأخذُها إذا نَزَلتْ. قال:
* بكفّي مَاقِطٍ في صاعِ([8]) *
ومَقَطْتُ صاحبي أمْقُطُه، إذا غِظتَه. والماقِط: الحازِي([9]) الذي يتكهّن ويطرُق بالحَصَى.
(مقع)  الميم والقاف والعين كلماتٌ تدلُّ على نوعٍ من الضَّربِ والرَّمْي.
ومُقِع فلانٌ بالشَّيءِ رُمِيَ به. والمَقْع: أشدُّ الشُّرب. والفصيل يمقَع أمَّه، إذا رضِعها. ومن الباب: امتُقِع لونُه: تغيَّر، كأنَّه ضُرِب بشيءٍ حَتَّى يتغيَّر؛ وكذا انتُقِعَ، وسيأتي. والله أعلم.
--------------ـــ
([1])  ليزيد بن طعمة الخطمي، في اللسان (مقل) وشروح سقط الزند 1473.
([2])  لذي الرمة في ديوانه 439 واللسان (مقه).
([3])  الذي في الجمهرة (3: 166): "جاء به يونس وأبو الخطاب وغيرهما".
([4]) المقر بفتح فكسر، وربما قيل بالفتح.
([5]) في الأصل: "إيقاع"، تحريف.
([6]) الجمهرة (2: 407).
([7]) في اللسان: "قال أبو زيد: صاد أعرابي هامة فأكلها فقال ما هذا؟ فقيل سمانى. فعثت نفسه فقال....". وأنشد الشعر.
([8]) لعسيب بن علس في المفضليات (1: 60) وهو بتمامه فيها:
مرحت يداها للنجاء كأنما *** تكرو بكفي ماقط في صاع
 ([9]) في الأصل: "الجاري"، تحريف.

ـ

##### Türkçe

(مîm ile **القاف** ve ikisini üçleyen şeyler bâbı)

(**مقل**)  **الميم** ve **القاف** ve **اللام** ölçüye vurulmayan üç kelimedir. Dediler: **مُقْلة العَين**. Ve o, onun bakıcısıdır. Ve **مَقَلْتُه**: ona baktım.

Ve öteki kelime **المَقْلة**: suya attığın çakıl taşıdır; onun miktarını bilirsin. Dedi:
قَذَفُوا سَيِّدَهُمْ في ورطةٍ *** قذْفَكَ **المَقْلةَ** وَسْطَ المُعْتَرَكْ([1])
Ve denilir: o, çöllerde suyun onunla taksim edildiği çakıl taşıdır. Ve **مَقَلهُ** suda: onu içinde daldırdı. Ve **تماقَلا**: birbirleriyle dalıştılar.

Ve öteki kelime **المُقْل**: **الدَّوْم** yükü (hamli).

(**مقه**)  **الميم** ve **القاف** ve **الهاء** bir kelimedir; bir renge delâlet eder. Derler: **المَقَهُ**: mavilik içinde bir beyazlıktır. Ve **امرأة مَقهاءُ** ve **شرَابٌ أمْقَهُ**. Dedi:
إذا خفَقَت بأمْقَه صَحصحانٍ *** رؤوسُ القَوم والتزَموا الرِّحالا([2])

(**مقو**)  **الميم** ve **القاف** ve illetli harf. Onda denilir: **امْقُ** bu **مَقْوكَ** malını; yani onu, malını koruman gibi koru. Ve **مَقَوْتُ السَّيف**: onu parlattım; ve aynı şekilde ayna. İbn Düreyd dedi: İkisini de Yûnus ve Ebû’l-Hattâb getirdi([3]).

(**مقت**)  **الميم** ve **القاف** ve **التاء** bir tek kelimedir; bir tiksindiriciliğe ve çirkinliğe delâlet eder.
Ve **مَقَته** **مَقْتاً**; o hâlde o **مَقِيتٌ** ve **ممقوت**tur. Ve **نِكاح المَقْت** câhiliyede vardı: erkeğin, babasının karısıyla evlenmesidir.

(**مقد**)  **الميم** ve **القاف** ve **الدال** hakkında bir şey bilmiyoruz; ancak **المَقدِّيَّ**: Şam’da bir köye nisbet edilen bir içecektir; baldan yapılır.

(**مقر**)  **الميم** ve **القاف** ve **الراء** bir tek kelimedir; o **المَقِر**([4]): sabır’a benzer. Ve **أمْقَرَ** şey: acılaştırdı. Ve ekşi süt **مُمْقِر**dir. Ve bundan onların sözü: **سَمَكٌ مَمْقُورٌ**. Ve **المَقْر**: tuzlu balığı suda ıslatma([5]). İbn Düreyd([6]) dedi: **أمقرتُ** falana içeceği: onu ona acılaştırdım.

(**مقس**)  **الميم** ve **القاف** ve **السين** bir tek kelimedir. Denilir: **مَقِسَتْ** nefsi: bulandı. Ve **تمقَّستْ** de. Dedi:
* نَفسِي تَمقَّسُ عن سُمَانَى الأقْبُرِ([7]) *

(**مقط**)  **الميم** ve **القاف** ve **الطاء** ölçü birliğine dönmeyen kelimelerdir; bilakis çokça ayrıdırlar. Şu hâlde **المِقَاط**: çokça baskın (yağma) olan sağlam bir iptir. Ve **المَقْط**: top ile yere vurmandır, sonra indiğinde onu alırsın. Dedi:
* بكفّي مَاقِطٍ في صاعِ([8]) *
Ve **مَقَطْتُ** arkadaşımı **أمْقُطُه**; onu öfkelendirdiğimde. Ve **الماقِط**: kehanette bulunan ve çakıl taşıyla vuran kâhindir([9]).

(**مقع**)  **الميم** ve **القاف** ve **العين** bir tür vurma ve atmaya delâlet eden kelimelerdir.
Ve **مُقِع** falan şey ile: onunla atıldı. Ve **المَقْع**: içmenin en şiddetlisidir. Ve sütten kesilmemiş yavru, annesini **يمقَع**; onu emdiğinde. Ve bâbdan: **امتُقِع** rengi: değişti; sanki bir şeyle vurulmuş da değişmiş gibidir; ve aynı şekilde **انتُقِعَ**; ve gelecektir. Ve Allah daha iyi bilir.
--------------ـــ
([1])  Yezîd b. Tu‘me el-Hatmî’nindir; Lisân’da (**مقل**) ve Şerhu Sakat ez-Zend 1473.
([2])  Zü’r-Rumme’nindir; Dîvân’ında 439 ve Lisân’da (**مقه**).
([3])  Cemhere’de (3: 166) olan: “Onu Yûnus ve Ebû’l-Hattâb ve başkaları getirdi”.
([4]) **المقر** fetha ile sonra kesra iledir; belki fetha ile de denilmiştir.
([5]) Asılda: “إيقاع”, tahrif.
([6]) Cemhere (2: 407).
([7]) Lisân’da: “Ebû Zeyd dedi: Bir bedevî bir baykuş avladı da onu yedi; sonra ‘bu nedir?’ dedi. ‘**سمانى**’ denildi. Nefsi bulandı da dedi....”. Ve şiiri inşâd etti.
([8]) ‘Useyb b. ‘Ales’indir; Mufaddaliyât’ta (1: 60) ve tamamı onda:
مرحت يداها للنجاء كأنما *** تكرو بكفي ماقط في صاع
([9]) Asılda: “الجاري”, tahrif.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- المقت: البغض الشديد لمن تراه تعاطى القبيح. يقال: مقت مقاتة فهو مقيت، ومقته فهو مقيت وممقوت. قال تعالى: ﴿إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا﴾ [النساء/22] وكان يسمى تزوج الرجل امرأة أبيه نكاح المقت، وأما المقيت فمفعل من القوت، وقد تقدم (راجع: مادة (قوت) ).

##### Türkçe

- **المقت**: Senin, çirkini işlediğini gördüğün kimseye karşı şiddetli buğz. Denir ki: **مقت** **مقاتة**; o hâlde o **مقيت**tir; ve **مقته**; o hâlde o **مقيت** ve **ممقوت**tur. Yüce Allah dedi ki: ﴿إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا﴾ [النساء/22]. Ve erkeğin babasının karısıyla evlenmesine **نكاح المقت** denilirdi. **المقيت**e gelince, o, **القوت**tan **مفعل** veznindedir; ve daha önce geçti (bakınız: madde (**قوت**)).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

م ق ت
مقته مقتاً وهو بغض عن أمر قبيح‏.‏
ومنه قيل لنكاح الرجل رابّته‏:‏ نكاح المقت ‏"‏ إنه كان فاحشة ومقتاً ‏"‏ ومقت إلى الناس مقاتة نحو‏:‏ بغض بغاضة وهو ممقوت ومقيت وتمقت إليه‏:‏ نقيض تحبّب إليه‏.‏
وماقته‏.‏
وتماقتوا ومقّته إليّ‏:‏ قبّح فعله‏.‏

##### Türkçe

م ق ت
**مقته**’yi **مقتاً** (olarak) [yaptı]; o, çirkin bir işten dolayı bir buğzdur.
Bundan dolayı, adamın üvey annesiyle nikâhına şöyle denildi: **نكاح المقت**: “Şüphesiz o, bir fuhuş ve **مقتاً** idi.” Ve **مقت**’i insanlara karşı **مقاتة** (olarak) [yaptı]; şu örnekte olduğu gibi: **بغض** **بغاضة** (olarak); ve o, **ممقوت** ve **مقيت**’tir. Ve ona karşı **تمقت** etti: ona karşı **تحبّب** etmenin zıddıdır.
Ve **ماقته**.
Ve **تماقتوا**; ve onu bana karşı **مقّته**: fiilini çirkin gördü.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

المَقِيتُ: الحافِظُ. الأَزهري: المُقِيتُ، الميم فيه مضمومة وليست بأَصلية، وهو في المعتلات. ابن سيده: المَقْتُ أَشَدُّ الإِبْغاضِ. مَقُتَ مَقاتَةً، ومَقَتَه مَقْتاً: أَبْغضه، فهو مَمْقُوتٌ ومَقِيتٌ، ومَقَّتَه؛ قال:
ومن يُكْثِرِ التَّسْآلَ، يا حُرُّ، لا يَزَلْ
يُمَقَّتُ في عَينِ الصَّدِيقِ، ويَصْفَحُ
وما أَمْقَتَه عندي وأَمْقَتَني له. قال سيبويه هو على معنيين: إِذا قلت ما أَمْقَتَه عندي، فإِنما تُخْبر أَنه ممقوت؛ وإِذا قلتَ ما أَمْقَتَني له، فإِنما تُخْبر أَنك ماقِتٌ. وقال قتادة في قوله: لمَقْتُ اللهِ أَكْبر من مَقْتِكم أَنْفُسَكم؛ قال: يقول لمَقْتُ اللهِ إِياكم حين دُعِيتُم إِلى الإِيمان فلم تؤْمنوا، أَكبرُ من مَقْتكْم أَنفسَكم حين رأَيتم العذاب. قال الليث: المَقْتُ بُغْضٌ عن أَمر قبيح رَكِبَه، فهو مَقِيتٌ؛ وقد مَقُتَ إِلى الناس مَقاتةً. الزجاج في قوله تعالى. ولا تَنْكِحُوا ما نَكح آباؤُكم من النساء إِلاَّ ما قد سَلَف إِنه كان فاحشةً ومَقْتاً وساءَ سبيلاَّ؛ قال: المَقْتُ أَشدّ البُغْض. المعنى: أَنهم أُعْلِمُوا أَن ذلك في الجاهلية كان يقال له مَقْتٌ، وكان المولود عليه يقال له المَقْتيُّ، فأُعْلِمُوا أَن هذا الذي حُرّم عليهم من نكاح امرأَةِ الأَبِ لم يَزَلْ مُنْكَراً في قلوبهم، مَمْقُوتاً عندهم.
ابن سيده: المَقْتِيُّ الذي يتزوج امرأَة أَبيه، وهو من فعل الجاهلية؛ وتَزويجُ المَقْتِ فِعْلُ ذلك.
وفي الحديث: لم يُصِبْنا عيبٌ من عُيوب الجاهلية في نكاحها ومَقْتها؛ المَقْتُ، في الأَصل: أَشدُّ البُغْض، ونكاحُ المَقْتِ: أَن يَتَزَوَّجَ الرجلُ امرأَةَ أَبيه إِذا طَلَّقها أَو ماتَ عنها، وكان يُفْعل في الجاهلية، وحَرَّمه الإِسلامُ.

##### Türkçe

**المَقِيتُ**: koruyan. **الأَزهري**: **المُقِيتُ**; ondaki **الميم** ötrelidir ve aslî değildir; o, illetli (harfli)lerde(ndir). **ابن سيده**: **المَقْتُ** buğzun en şiddetlisidir.

**مَقُتَ** **مَقاتَةً**, ve **مَقَتَه** **مَقْتاً**: ona buğzetti; o hâlde o **مَمْقُوتٌ** ve **مَقِيتٌ**(tir), ve **مَقَّتَه**; dedi ki:
ومن يُكْثِرِ التَّسْآلَ، يا حُرُّ، لا يَزَلْ
يُمَقَّتُ في عَينِ الصَّدِيقِ، ويَصْفَحُ

Ve: “Onu yanımda ne kadar da **أَمْقَتَه**; ve onun için beni ne kadar da **أَمْقَتَني**.” **سيبويه** dedi: o iki mânâ üzeredir: **ما أَمْقَتَه عندي** dediğin zaman, ancak onun **ممقوت** olduğunu haber verirsin; **ما أَمْقَتَني له** dediğin zaman ise, ancak senin **ماقِتٌ** olduğunu haber verirsin.

Ve **قتادة**, şu sözü hakkında: **لمَقْتُ اللهِ أَكْبر من مَقْتِكم أَنْفُسَكم**; dedi: “Şöyle der: **لمَقْتُ اللهِ** (Allah’ın size buğzu), imana çağrıldığınızda iman etmediğiniz vakit size (olan buğzu), azabı gördüğünüz vakit nefislerinize buğzunuzdan daha büyüktür.”

**الليث** dedi: **المَقْتُ**, işlediği çirkin bir işten dolayı (olan) bir buğzdur; o hâlde o **مَقِيتٌ**(tir); ve gerçekten **مَقُتَ** insanlara karşı **مَقاتةً**.

**الزجاج**, Yüce Allah’ın sözü hakkında: **ولا تَنْكِحُوا ما نَكح آباؤُكم من النساء إِلاَّ ما قد سَلَف إِنه كان فاحشةً ومَقْتاً وساءَ سبيلاَّ**; dedi: **المَقْتُ** daha şiddetli buğzdur. Mânâ: Onlara, bunun câhiliyede **مَقْتٌ** diye adlandırıldığı, ve onun üzerine doğana **المَقْتيُّ** denildiği bildirilmiştir; böylece onlara, kendilerine haram kılınan babanın karısıyla evlenmenin, kalplerinde sürekli münker (kabul edilmez) olduğu, yanlarında **مَمْقُوتاً** olduğu bildirilmiştir.

**ابن سيده**: **المَقْتِيُّ**, babasının karısıyla evlenen kimsedir; o, câhiliye fiilindendir; ve **تَزويجُ المَقْتِ** bunun fiilidir.

Ve hadiste: “Onun nikâhında ve **مَقْتها**sında câhiliyenin ayıplarından bir ayıp bize isabet etmedi”; **المَقْتُ**, aslında: buğzun en şiddetlisidir; ve **نكاحُ المَقْتِ**: erkeğin, onu boşadığı yahut ondan öldüğü zaman babasının karısıyla evlenmesidir; câhiliyede yapılırdı; İslâm onu haram kıldı.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* م ق ت * * مَقَتَهُ * أبغضه من باب نصر فهو * مَقِيتٌ * و * مَمْقُوتٌ * ونكاح * المَقْتِ * كان في الجاهلية أن يتزوج الرجل امرأة أبيه

##### Türkçe

* م ق ت * * **مَقَتَهُ** * ona buğzetti; **نصر** babındandır; o hâlde o, * **مَقِيتٌ** * ve * **مَمْقُوتٌ** *tur. Ve **المَقْتِ** nikâhı, câhiliyede, erkeğin babasının karısıyla evlenmesi idi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

مقته مقتا  ، مقت إلى الناس، ككرم،  مقانة  ، هكذا في المصباح، والأفعال، والأساس، وصريح كلام المصنف أن مقاتة مصدر مقت، كنصر، وليس كذلك. وفي المحكم: المقت: أشد الإبغاض مقت مقاتة، ومقته مقتا  أبغضه، كمقته  تمقيتا،  فهو مقيت  ، فعيل بمعنى فاعل، ككريم  وممقوت  ، قال:
  ومن يكثر التسآل ياحر لـم يزل                      يمقت في عين الصديق ويصفح

  وفي الأساس: مقته مقتا، وهو بغض عن أمر قبيح. وفي المفردات للراغب: هو أشد البغض. قلت: والذي في الأساس مأخوذ عن عبارة الليث، فإنه قال: المقت: بغض عن أمر قبيح ركبه، فهو مقيت، وقد مقت إلى الناس مقاتة. عن الزجاج- في قوله تعالى:  ولا تنكحوا ما نكح آباؤكم من النساء إلا ما قد سلف إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا  - قال: المقت: أشد البغض، المعنى: أنهم علموا أن ذلك في الجاهلية كان يقال له: المقت،  وكان المولود عليه يقال له المقتى  فأعلموا أن هذا الذي حرم عليهم من نكاح امرأة الأب لم يزل منكرا في قلوبهم، ممقوتا عندهم. وفي الحديث:  لم يصبنا عيب من عيوب الجاهلية في نكاحها ومقتها  .  ونكاح المقت: أن يتزوج  الرجل  امرأة أبيه بعده  أي إذا طلقها، أو مات عنها، وكان يفعل في الجاهلية، وحرمه الإسلام.  والمقتى: ذلك المتزوج  ، قاله ابن سيده،  أو ولده  ، حكاه الزجاج.  وما أمقته عندي  وأمقتني له، قال سيبويه: هو على معنيين: إذا قلت: ما أمقته عندي فإنما  تخبر أنه ممقوت، و  إذا قلت:  ما أمقتني له  فإنما  تخبر أنك ماقت  . وقال قتادة- في قول الله تعالى:  لمقت الله أكبر من مقتكم أنفسكم  - قال: يقول: لمقت الله إياكم حين دعيتم إلى الإيمان فلم تؤمنوا أكبر من مقتكم أنفسكم حين رأيتم العذاب. وفي الأساس: تمقت إليه، نقيض تحبب، وماقته، وتماقتوا.
 واستدرك شيخنا: مقتى، وهي قرية قريبة من أيلة لها ذكر في غزوة تبوك. ومقت إذا خدم، ومنه المقتوى، ذكره المصنف في قتا وأهمله هنا.

##### Türkçe

**مقته** **مقتا**: onu şiddetle buğzetti.
Ve **مقت** insanlara karşı, **ككرم** (kalıbında); **مقانة** (da böyledir); işte bu, **المصباح**’da, **الأفعال**’da ve **الأساس**’ta böyledir. Müellifin sözünün açık ifadesi, **مقاتة**’nin **مقت**’in masdarı olduğudur, **كنصر** (gibi); fakat öyle değildir. **المحكم**’de: **المقت**: buğzun en şiddetlisidir. **مقت** **مقاتة** (şiddetli buğzetti). Ve **مقته** **مقتا**: onu buğzetti; **كمقته** **تمقيتا** (onu şiddetle buğzetti) gibi. O hâlde o **مقيت**tir; **فعيل** vezninde, **فاعل** mânasında; **ككريم** (gibi). Ve **ممقوت** (da vardır). Dedi ki:

ومن يكثر التسآل ياحر لـم يزل                      يمقت في عين الصديق ويصفح

**الأساس**’ta: **مقته** **مقتا**; ve o, çirkin bir işten dolayı olan buğzdur. **المفردات**’ta, راغب’e göre: o, buğzun en şiddetlisidir. Dedim: **الأساس**’taki, ليث’in ibaresinden alınmıştır; çünkü o dedi ki: **المقت**: işlediği çirkin bir işten dolayı buğzdur; o hâlde o **مقيت**tir. Ve insanlara karşı **مقت** etti, **مقاتة** (ile). Zجاج’dan—Yüce Allah’ın şu sözü hakkında: **ولا تنكحوا ما نكح آباؤكم من النساء إلا ما قد سلف إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا**—dedi ki: **المقت**: buğzun en şiddetlisidir. Mânâ: onlar, cahiliye devrinde bunun için **المقت** denildiğini biliyorlardı; ve onun üzerine doğana **المقتى** denilirdi. Böylece, kendilerine haram kılınan baba karısıyla evlenmenin, kalplerinde daima münker olduğunu, yanlarında **ممقوتا** (nefret edilen) olduğunu bildirdiler. Hadiste: **لم يصبنا عيب من عيوب الجاهلية في نكاحها ومقتها**.
Ve **نكاح المقت**: erkeğin, ondan sonra babasının karısıyla evlenmesidir; yani onu boşadığı zaman yahut ondan öldüğü zaman; cahiliyede yapılırdı, İslâm onu haram kıldı. Ve **المقتى**: o evlenen kimsedir; bunu İbn Sîde söyledi; yahut onun çocuğudur; bunu Zجاج nakletti.
Ve **ما أمقته عندي** ve **أمقتني له**. Sîbeveyh dedi ki: o iki mânâ üzeredir: **ما أمقته عندي** dediğin zaman ancak onun **ممقوت** olduğunu haber verirsin; **ما أمقتني له** dediğin zaman ise ancak senin **ماقت** olduğunu haber verirsin. Ve Katâde—Allah’ın şu sözü hakkında: **لمقت الله أكبر من مقتكم أنفسكم**—dedi ki: “Allah’ın, imana çağrıldığınızda iman etmediğiniz için size olan **مقت**i, azabı gördüğünüzde kendinize olan **مقت**inizden daha büyüktür” der. **الأساس**’ta: **تمقت** ona karşı; **تحبب**’in zıddıdır. Ve **ماقته**; ve **تماقتوا**.

Şeyhimiz ilâve etti: **مقتى**; ve o, Eyle’ye yakın bir köydür; Tebük gazvesinde zikri vardır. Ve **مقت**: hizmet ettiğinde (denir); ondan **المقتوى** (gelir); bunu müellif **قتا** maddesinde zikretti ve burada ihmal etti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

مَقَتَهُ
1 مَقَتَهُ ذ , (aor. مَقُتَ , Msb,) inf. n. مَقْتٌ (and, accord. to the K, مَقَاتَةٌ; but this is the inf. n. of مَقُتَ, q. v.; TA) He hated him: (S, K:) as also ↓ مقّته, (K,) inf. n. تَمْقِيتٌ; (TA;) [but this has, probably, an intensive signification;] or he hated him on account of a foul action that he had committed: (Lth:) or he hated him with the most violent hatred, (Zj, M, Er-Rلghib, Msb,) on account of a foul action. (Msb.) ― -b2- مَقُتَ اِلَى النَّاسِ, aor. مَقُتَ , inf. n. مَقَاتَةٌ, He was hateful, or an object of hatred, to men, on account of a foul action that he had committed: (Lth:) or he was hateful, or an object of hatred, in the utmost degree, (M, Msb,) on account of a foul action. (Msb.)

2 مَقَّتَ see 1.

مَاقَتَهُ
3 مَاقَتَهُ ذ He hated him [or hated him in the utmost degree] reciprocally, on account of some foul, or evil, affair. (A.) ― -b2- مَاقَتُوا [They bore hatred, one to another.] (TA, art. بهت.)

مَا أَمْقَتَهُ عِنْدِى
4 مَا أَمْقَتَهُ عِنْدِى ذ How hated, or hateful, or odious, is he to me! (Sb, K.) ― -b2- مَا أَمْقَتَنِى لَهُ How I hate him! (Sb, K.)

تمقّت اِلَيْهِ
5 تمقّت اِلَيْهِ ذ He showed, or manifested, hatred [or the utmost hatred] to him: contr. of تحبّب اليه. (A.)

تماقتوا
6 تماقتوا ذ They hated one another, [or hated one another in the utmost degree,] on account of some foul, or evil, affair. (A.)

نِكَاحُ المَقْتِ
نِكَاحُ المَقْتِ ذ The marrying the wife of one's father after him; (K;) that is, after his having divorced her or died: (TA:) this was done in the time of paganism, (S,) and was then thus called; مَقْتٌ signifying the “ most violent hatred: ” it is forbidden in the Kur, iv. 26. (Zj.)

مَقْتِىًّ
مَقْتِىًّ ذ A man who has contracted the kind of marriage termed نكاح المقت: (ISd, K:) or the son of such a man. (Zj, K.)

مَقِيتٌ
مَقِيتٌ ذ and ↓ مَمْقُوتٌ Hated: (S, K:) or the former signifies hateful, and the latter hated: (MF:) [or hateful, and hated, on account of his having committed a foul action: in this sense مقيت is mentioned by Lth: or hateful, and hated, in the utmost degree, on account of a foul action: in this sense مقيت is mentioned in the Msb.]

مَمْقُوتٌ
مَمْقُوتٌ ذ : see مَقِيتٌ.

##### Türkçe

**مَقَتَهُ**
1 **مَقَتَهُ** ذ, (muzâri‘ **مَقُتَ**, Msb,) mastar ismi **مَقْتٌ** (ve K’ye göre **مَقَاتَةٌ**; fakat bu, **مَقُتَ**’ın mastar ismidir, bkz.; TA) Ona buğzetti: (S, K:) ve ayrıca ↓ **مقّته**, (K,) mastar ismi **تَمْقِيتٌ**; (TA;) [fakat bunda, muhtemelen, bir şiddetlendirme anlamı vardır;] yahut işlediği çirkin bir fiil sebebiyle ona buğzetti: (Lth:) yahut çirkin bir fiil sebebiyle ona en şiddetli buğz ile buğzetti. (Zj, M, Er-Rلghib, Msb,) (Msb.) ― -b2- **مَقُتَ اِلَى النَّاسِ**, muzâri‘ **مَقُتَ**, mastar ismi **مَقَاتَةٌ**, İşlediği çirkin bir fiil sebebiyle insanlara karşı nefret edilen, yahut nefretin konusu olan, oldu: (Lth:) yahut çirkin bir fiil sebebiyle en ileri derecede nefret edilen, yahut nefretin konusu olan, oldu. (M, Msb,) (Msb.)

2 **مَقَّتَ**: 1’e bak.

**مَاقَتَهُ**
3 **مَاقَتَهُ** ذ O, bazı çirkin yahut kötü bir iş sebebiyle, ona karşılıklı olarak buğzetti [yahut en ileri derecede buğzetti]. (A.) ― -b2- **مَاقَتُوا** [Birbirlerine karşı buğz taşıdılar.] (TA, md. بهت.)

**مَا أَمْقَتَهُ عِنْدِى**
4 **مَا أَمْقَتَهُ عِنْدِى** ذ Bana karşı ne kadar nefret edilen, yahut nefret verici, yahut iğrençtir! (Sb, K.) ― -b2- **مَا أَمْقَتَنِى لَهُ** Ona ne kadar buğz ederim! (Sb, K.)

**تمقّت اِلَيْهِ**
5 **تمقّت اِلَيْهِ** ذ Ona karşı buğzu [yahut en ileri derecede buğzu] gösterdi, yahut açığa vurdu: **تحبّب اليه**’nin zıddı. (A.)

**تماقتوا**
6 **تماقتوا** ذ Bazı çirkin yahut kötü bir iş sebebiyle birbirlerine buğzettiler, [yahut birbirlerine en ileri derecede buğzettiler]. (A.)

**نِكَاحُ المَقْتِ**
**نِكَاحُ المَقْتِ** ذ Kişinin babasının karısını, ondan sonra, nikâhlaması; (K;) yani onu boşamasından yahut ölmesinden sonra: (TA:) bu, câhiliye zamanında yapılırdı, (S,) ve o vakit böyle adlandırılırdı; **مَقْتٌ**, “en şiddetli buğz” anlamındadır: Kur’ân’da, iv. 26’da, yasaklanmıştır. (Zj.)

**مَقْتِىًّ**
**مَقْتِىًّ** ذ **نكاح المقت** diye adlandırılan nikâh türünü akdetmiş bir adam: (ISd, K:) yahut böyle bir adamın oğlu. (Zj, K.)

**مَقِيتٌ**
**مَقِيتٌ** ذ ve ↓ **مَمْقُوتٌ** Nefret edilen: (S, K:) yahut birincisi nefret verici, ikincisi nefret edilen, anlamındadır: (MF:) [yahut çirkin bir fiil işlemiş olması sebebiyle nefret verici ve nefret edilen: bu anlamda **مقيت**, Lth tarafından zikredilmiştir: yahut çirkin bir fiil sebebiyle en ileri derecede nefret verici ve nefret edilen: bu anlamda **مقيت**, Msb’de zikredilmiştir.]

**مَمْقُوتٌ**
**مَمْقُوتٌ** ذ: **مَقِيتٌ**’e bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D8%AA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

مَقَتَ
مَقَتَ U ( n. ac. مَقْت 1 ),
a.  Hated, detested, abhorred.

مَقُتَ
مَقُتَ U ( n. ac. مَقَاْتَة 22t ,)
a.  [ Ila ], Was hateful, odious to.

مَقَّتَ
مَقَّتَ II ,  مَاْقَتَ III ,
a.  see I .

تَمَقَّتَ
تَمَقَّتَ V
a.  [ Ila ], Showed hatred to.

تَمَاْقَتَ
تَمَاْقَتَ VI ,
a.  Hated each other.

مَقْت
مَقْت 1 ,
a.  Hatred, hate, abhorrence.

مَقْتِيّ
مَقْتِيّ 1yi ,
a.  One who has married his father's wife.

مَقِيْت
مَقِيْت 25 ,
a.  Hated; hateful, odious, detestable, abominable.

مَقڤتَ
N. P. مَقڤتَ I ,
a.  see 25 .

مَا أَمْقَتَهُ عَنْدِي
مَا أَمْقَتَهُ عَنْدِي
a.  How odious he is to me!

مَا أَمْقَتَنِى لَهُ
مَا أَمْقَتَنِى لَهُ
a.  How I hate him.

مَقَدِيّ
مَقَدِيّ ,  مَقَدِّيّ
a.  Mead.

ثُوْب مَقَدِيّ
ثُوْب مَقَدِيّ
a.  A certain kind of garment.

##### Türkçe

مَقَتَ
مَقَتَ U ( n. ac. **مَقْت** 1 ),
a. Nefret etti, tiksindi, iğrendi.

مَقُتَ
مَقُتَ U ( n. ac. **مَقَاْتَة** 22t ,)
a. [ **إِلَى** ], -e karşı nefret verici oldu, iğrenç oldu.

مَقَّتَ
مَقَّتَ II , **مَاْقَتَ** III ,
a. I’e bak.

تَمَقَّتَ
تَمَقَّتَ V
a. [ **إِلَى** ], -e nefret gösterdi.

تَمَاْقَتَ
تَمَاْقَتَ VI ,
a. Birbirlerinden nefret ettiler.

مَقْت
**مَقْت** 1 ,
a. Nefret, kin, iğrenme.

مَقْتِيّ
**مَقْتِيّ** 1yi ,
a. Babasının karısıyla evlenmiş olan kimse.

مَقِيْت
**مَقِيْت** 25 ,
a. Nefret edilen; nefret verici, iğrenç, tiksindirici, menfur.

مَقڤتَ
N. P. **مَقڤتَ** I ,
a. 25’e bak.

مَا أَمْقَتَهُ عَنْدِي
مَا أَمْقَتَهُ عَنْدِي
a. Bana karşı ne kadar iğrençtir!

مَا أَمْقَتَنِى لَهُ
مَا أَمْقَتَنِى لَهُ
a. Ona ne kadar nefret ederim.

مَقَدِيّ
**مَقَدِيّ** , **مَقَدِّيّ**
a. Bal şarabı.

ثُوْب مَقَدِيّ
ثُوْب **مَقَدِيّ**
a. Elbisenin belirli bir türü.
