# مقه — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D9%87/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%82%D9%87/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مقه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%82%D9%87.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: مقه

: ( المَقَهَ ، محرَّكةً : بياضٌ في زُرْقَةٍ ) ؛ ) نَقَلَهُ الجوْهرِيُّ .
قالَ الأزْهرِيُّ : كالمَهَقِ ، وهو ( مَذْمومٌ ) .
( قالَ الجوْهرِيُّ : ( و ) منهم مَنْ يقولُ المَقَهُ مثْلُ ( المَرَهِ ) ، وهو البَياضُ الذي فَسَّرْناه .
ولم يَذْكُرْه المصنِّفُ هناك .
( والنَّعْتُ أَمْقَهُ ومَقْهاءُ ) .
( وقالَ النَّضْرُ : امْرأَةٌ مَقْهاءُ قَبيحَةُ البَياضِ يُشْبِه بياضُها بياضَ الجِصِّ ؛ نَقَلَهُ الجَوْهرِيُّ .
وقالَ ابنُ الأعْرابيِّ : الأمْقَهُ الأبْيضُ القَبيحُ البياضِ ، وهو الأَمْهَقُ .
( والأَمْقَهُ : البَعيدُ ) ؛ ) قالَ رُؤْبَة :
بالفَيْفِ مِنْ ذاكَ البَعيدِ الأَمْقَهِ ورَوَاهُ أَبو عَمْروٍ : الأَقْمَهُ ؛ قالَ : وهو البَعيدُ ؛ وقد تقدَّمَ .
( و ) الأَمْقَهُ : ( المَكانُ لا يَنْبُتُ فيه شَجَرٌ ) ؛ ) وبه فُسِّر قَوْلُ رُؤْبَة .
وقالَ ابنُ بَرِّي : يُريدُ القَفْرَ الذي لا نَباتَ به .
وقالَ نَفْطَويه : الأَمْقَهُ هنا الأَرضُ الشَّديدَةُ البَياضِ التي لا نَباتَ بها ؛ والأَمْقَهُ : المَكانُ الذي اشْتَدَّتْ عليه الشمسُ حتى كُرِهَ النَّظرُ إلى أَرْضِهِ .
وقالَ النَّضْرُ : المَقْهاءُ الأرضُ

التي اغْبَرَّتْ مُتونُها وآباطُها وبِراقُها بِيضٌ .
( و ) الأَمْقَهُ من الرِّجالِ : ( المُحْمَرُّ المآقِي والجُفُونِ من قلَّةِ الأَهْدابِ ) والأَشْفارِ ، وهي مَقْهاءُ .
وقيلَ : هو المُحْمَرُّ أَشْفارِ العَيْنِ ، وقد مَقِهَ مَقَهاً .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
سَرابٌ أَمْقَهُ أَبْيضُ ؛ قالَ رُؤْبَة :
كأَنَّ رَقْرَاقَ السَّرابِ الأَمْقَهِيَسْننُّ في رَيْعانِه المُرَيَّهِوفلاةٌ مَقْهاءُ ، وفَيْفٌ أَمْقَه : إذا ابْيضَّ مِن السَّرابِ ؛ وأَنْشَدَ الجَوهرِيُّ لذي الرُّمَّةِ :
إذا خَفَقَتْ بأَمْقَه صَحْصَحانِرؤوسُ القوْمِ والْتَزَمُوا الرِّحالاوقيلَ : المَقَهُ حُمْرةٌ في غُبْرةٍ ، أَو غُبْرةٌ إلى البَياضِ .
والأمْقَهُ من الناسِ : الذي يَرْكَبُ رأْسَه لا يَدْرِي أَيْنَ يَتَوَجَّهُ كالأَقْمَهِ .

### Türkçe

: (**المَقَهَ** , harekeli olarak: mavilik içinde bir beyazlık)؛ ) onu **الجوهري** nakletti.

**الأزهري** dedi: **المَهَق** gibi; ve o (kınanmıştır).

( **الجوهري** dedi: (ve) onlardan **المَقَهُ**’u (**المَرَهِ**) gibi söyleyen kimse vardır; ve o, tefsir ettiğimiz beyazlıktır.

Musannif onu orada zikretmedi.

( Sıfat: **أَمْقَهُ** ve **مَقْهاءُ**’dır).

( **النضر** dedi: **امْرأَةٌ مَقْهاءُ**: beyazlığı çirkin olan (kadın); onun beyazlığı alçının beyazlığına benzer; onu **الجوهري** nakletti.

**ابن الأعرابي** dedi: **الأمْقَهُ**: beyazlığı çirkin olan beyazdır; ve o **الأَمْهَقُ**’tur.

( **الأَمْقَهُ**: uzak olan)؛ ) **رؤبة** dedi:

O uzak **الأَمْقَه**’den olan **الفيف**’te

Ve onu **أبو عمرو**: **الأَقْمَهُ** diye rivayet etti; dedi ki: o uzak olandır; ve (bu) daha önce geçti.

( Ve) **الأَمْقَهُ**: (içinde ağaç bitmeyen yer)؛ ) ve onunla **رؤبة**’nin sözü tefsir edildi.

**ابن بري** dedi: bitkisi olmayan çölü kastediyor.

**نفطويه** dedi: buradaki **الأَمْقَهُ**, içinde bitki olmayan, beyazlığı şiddetli olan arazidir; ve **الأَمْقَهُ**: güneşin üzerine şiddetlendiği, ta ki onun toprağına bakmak çirkin görüldüğü yer.

**النضر** dedi: **المَقْهاءُ** topraktır

ki sırtları, koltuk altları tozlanmıştır; ve parıltıları beyazdır.

( Ve) erkeklerden **الأَمْقَهُ**: (kirpiklerin azlığından dolayı göz pınarları ve göz kapakları kızarmış olan) ve kirpikler; ve o **مَقْهاءُ**’dır.

Ve denildi: o, gözün kirpikleri kızarmış olandır; ve **مَقِهَ** **مَقَهاً**.

Ve ona istidrâk olunanlardandır:

**سَرابٌ أَمْقَهُ**: beyaz; **رؤبة** dedi:

Sanki **السَّرابِ الأَمْقَهِ**’nin dalgalısı, onun **رَيْعان**’ında **المُرَيَّه**’de diş bileyip durur

Ve **وفلاةٌ مَقْهاءُ** ve **فَيْفٌ أَمْقَه**: seraptan beyazlaştığı zaman; ve **الجوهري** **ذي الرُّمَّة**’ye ait olarak inşad etti:

**بأَمْقَه** **صَحْصَحان**’da kavmin başları çırpındığı zaman ve yükleri bağladılar

Ve denildi: **المَقَهُ**, bir tozluluk içinde bir kızıllıktır; yahut beyazlığa doğru bir tozluluktur.

İnsanlardan **الأمْقَهُ**: başına binen, nereye yöneleceğini bilmeyen; **الأَقْمَهِ** gibi.
