# مكث — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%83%D8%AB/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%83%D8%AB/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مكث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%83%D8%AB.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: مكث

مكث
مَكَثَ - يَمْكُثُ - مُكْث - مَاكِث - مَاكِثُوْن
مَكَثَ - يَمْكُثُ + كائن + في مكان: يظل في موقعه المكاني من غير تغيير أوانتقال
مُكْث: على وزن " فُعْل " اسم فعل من " مَكَثَ - يَمْكُثُ ": البقاء في موقع أو على فعل من غيرانتقال أو تغيير
على مُكْث: على ثبات ودون تنقل
﴿وقرآنا فرقناه لتقرأه على الناس على مكث﴾: لتقرأ كُلَّ فِرْقَةٍ من القرآن وحدها على ثبات ومن غير تنقل إلى غيرها، إلى أن يفرغوا من كتابة وحفظ ما تقرأه من الفرقة من القرآن
مَاكِث: اسم فاعل صفة مشبهة من " مَكَثَ - يَمْكُثُ ": الذي يظل في مكانه لايغادره ولا يفارقه
مَاكِثُوْن: جمع " مَاكِث "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الإقامة في موقع مدة قصيرة"، وهي:
لَبَثُ - يَلْبَثُ، مَكَثَ - يَمْكُثُ، عَمَر - يَعْمُرُ، سَكَنَ - يَسْكُنُ (المتعدي)، زارَ - يَزوْرُ، بَاتَ - يَبيْتُ

مكث - يمكث - أمكثوا
 	﴿إذ رأى نارا فقال لأهله امكثوا إني آنست نارا لعلي آتيكم منها بقبس أو أجد على النار هدى(10)﴾ طه ﴿فلما قضى موسى الأجل وسار بأهله آنس من جانب الطور نارا قال لأهله امكثوا إني آنست نارا لعلي آتيكم منها بخبر أو جذوة من النار لعلكم تصطلون(29)﴾ القصص
 	﴿أنزل من السماء ماء فسالت أودية بقدرها فاحتمل السيل زبدا رابيا ومما يوقدون عليه في النار ابتغاء حلية أو متاع زبد مثله كذلك يضرب الله الحق والباطل فأما الزبد فيذهب جفاء وأما ما ينفع الناس فيمكث في الأرض كذلك يضرب الله الأمثال(17)﴾ الرعد
 	﴿فمكث غير بعيد فقال أحطت بما لم تحط به وجئتك من سبإ بنبإ يقين(22)﴾ النمل
ماكث - ماكثون - ماكثين
﴿ماكثين فيه أبدا (3)﴾ الكهف ﴿ونادوا يامالك ليقض علينا ربك قال إنكم ماكثون (77)﴾ الزخرف
على مكث
﴿وقرآنا فرقناه لتقرأه على الناس على مكث ونزلناه تنزيلا(106)﴾ الإسراء
مختار الصحاح
● [مكث] م ك ث: المُكْثُ اللبث والانتظار وبابه نصر و مَكُثَ أيضا بالضم مَكْثاً بفتح الميم والاسم المُكْثُ و المِكْثُ بضم الميم وكسرها و تَمَكَّثَ تلبث
الراغب
مكث
- المكث: ثبات مع انتظار، يقال: مكث مكثا. قال تعالى: }فمكث غير بعيد﴿[النمل/22]، وقرئ:﴾مكث﴿(وهي قراءة جميع القراء إلا عاصما وروحا. الإتحاف ص 335)، قال:﴾إنكم ماكثون﴿[الزخرف/77]،﴾قال لأهله امكثوا{ [القصص/29].
ملخص اللسان:
1.     المُكْثُ: الأَناةُ واللَّبَثُ والانتظار؛ مَكَثَ يَمْكُثُ، ومَكُثَ مَكْثاً ومُكْثاً ومُكوثاً ومَكاثاً ومَكاثةً ومِكِّيثَى؛
2.     والمَكِيثُ: الرَّزينُ الذي لا يَعْجَل في أَمره
3.     والماكِثُ: المُنْتَظِرُ، وتَمَكَّثَ إِذا انتَظَر أَمْراً وأَقام عليه، فهو مُتَمَكِّثٌ  منتظِر. وتَمَكَّثَ: تَلَبَّث.والمُكْثُ: الإِقامةُ مع الانتظار والتَّلَبُّث في المكان، والاسم  المُكْث والمِكْثُ، بضم الميم وكسرها
4.     فمَكَثَ غير بعيدٍ ، ومعنى غيرَ بعيدٍ أَي غيرَ طويل، من الإِقامة
5.     وسار الرجلُ مُتَمَكِّثاً أَي مُتَلَوِّماً. وفي الحديث أَنه توضَّأَ وضوءاً مَكِيثاً أَي بطيئاً مُتأَنّياً غيرَ مستعجل.
6.     ورجل مَكِيثٌ: ماكِث.  والمَكيثُ أَيضاً: المُقيم الثابت؛
لسان العرب
● -   مكث: المُكْثُ: الأَناةُ واللَّبَثُ والانتظار؛ مَكَثَ يَمْكُثُ،  ومَكُثَ مَكْثاً ومُكْثاً ومُكوثاً ومَكاثاً ومَكاثةً ومِكِّيثَى؛ عن كراع  واللحياني، يمدّ ويقصر. وتَمَكَّثَ: مَكَثَ.  والمَكِيثُ: الرَّزينُ الذي لا يَعْجَل في أَمره، وهم المُكَثاءُ  والمَكِيثون، ورجل مَكِيثٌ أَي رَزِينٌ؛ قال أَبو المُثَلَّمِ يعاتب  صخراً:أَنَسْلَ بَني شِعارَةَ، مَن لِصَخْرٍ؟  فإِنِّي عن تَقَفُّرِكم مَكِيثُ  قوله: عن تَقَفُّرِكم أَي عن أَن أَقتفي آثاركم، ويروى عن تفقركم أَي  أَن أَعْمَلَ بكم فاقِرَةً.  والماكِثُ: المُنْتَظِرُ، وإِن لم يكن مَكِيثاً في الرِّزانة. وقول الله  عز وجل: فمَكُثَ غير بعيدٍ؛ قال الفراء: قرأَها الناس بالضم، وقرأَها  عاصم بالفتح: فمَكَثَ؛ ومعنى غيرَ بعيدٍ أَي غيرَ طويل، من الإِقامة. قال  أَبو منصور: اللغة العالية مَكُثَ، وهو نادر؛ ومَكَثَ جائزة وهو القياس.  قال: وتَمَكَّثَ إِذا انتَظَر أَمْراً وأَقام عليه، فهو مُتَمَكِّثٌ  منتظِر. وتَمَكَّثَ: تَلَبَّث.  والمُكْثُ: الإِقامةُ مع الانتظار والتَّلَبُّث في المكان، والاسم  المُكْث والمِكْثُ، بضم الميم وكسرها. والمِكِّيثَى مثل الخِصِّيصَى:  المُكْثُ. وسار الرجلُ مُتَمَكِّثاً أَي مُتَلَوِّماً. وفي الحديث أَنه توضَّأَ  وضوءاً مَكِيثاً أَي بطيئاً مُتأَنّياً غيرَ مستعجل. ورجل مَكِيثٌ: ماكِث.  والمَكيثُ أَيضاً: المُقيم الثابت؛ قال كثير:  وعَرَّسَ بالسَّكرانِ يَومَين، وارتكَى  يَجرُّ، كما جَرَّ المَكِيثُ المُسافرُ
مقاييس اللغة:
(مكث) الميم والكاف والثاء كلمةٌ تدلُّ على توقف وانتظار. ومَكَثَ مَكْثاً ومُكْثاً ورجل مَكِيث: رزينٌ غير عجول. ومَكَثَ ومَكُثَ والتمكُّث: الانتظار.
القاموس المحيط:
المُكْثُ، مُثَلَّثَاً، ويُحَرَّكُ، والمِكِّيثَى، ويُمَدُّ، والمُكوثُ والمُكْثانُ، بضمِّهما اللُّبْثُ، والفعلُ كَنَصَرَ، وكَرُمَ. والتَّمَكُّثُ التَّلبُّثُ، والتَّلَوُّمُ. والمَكيثُ، كأَميرٍ الرَّزينُ، ووالِدُ رافِعٍ وجُنْدَبٍ الصحابِيَّيْنِ، ووالدُ جَنابٍ، وجَدُّ الحارِثِ بن رافِعٍ.
تاج العروس:
م - ك - ث
" المكْثُ مُثَلّثاً ويُحَرَّكُ والمِكِّيثَى " مثال الخِصِّيصَى عن كُرَاع واللِّحْيَانيّ ويُقْصَر " ويُمَدّ والمُكُوثُ والمُكْثانُ بضمِّهما " والمَكَاثُ والمَكَاثَةُ بفتحهما : الأَنَاةُ و " اللُّبْثُ " والانْتِظَارُ . ويقال : المُكْثُ : الإِقَامَةُ مع الانْتِظَار والتَّلَبُّثِ في المَكَان . " والفِعْلُ كنَصَرَ وكَرُمَ " . قال اللهُ عزّ وجلّ " فَمَكَثَ غيرَ بَعِيد " قال الفَرَّاءُ : قَرَأَها النّاسُ بالضّم وقرأَها عاصمٌ بالفَتْح ومعنى " غَيْرَ بَعِيدٍ " : غيرَ طَوِيلٍ من الإِقَامَةِ . قال أَبو منصور : اللُّغَة العَالِيَة مَكُثَ وهو نادرٌ ومَكَثَ جائِزَةٌ وهو القياسُ . " والتَّمَكُّثُ : التَّلَبُّثُ " وقال أَبو منصور : تَمَكَّثَ إِذا انْتَظَر أَمْراً . وأَقام عليهِ فهو مُتَمَكِّثٌ منتظِرٌ . التَّمَكُّثُ أَيضاً : " التَّلَوُّمُ " يقال : سار الرجُلُ مُتَمَكِّثاً أَي مُتَلَوِّماً . " والمَكِيثُ كأَمِير : الرَّزِينُ " الذي لا يَعْجَلُ في أَمرِه وهُم المُكَثَاء والمَكِيثُون قال أَبو المُثَلَّم يعاتِبُ صَخْراً :
أَنَسْلَ بَنِى شِعَارَةَ مَنْ لِصَخْرٍ ... فإِنِّي عن تَقَفُّرِ كُمْ مَكِيثُ وفي شرح نَهْجِ البلاغَةِ لابن أَبي الحَدِيد : ومن المَجَازِ : فُلانٌ مَكِيثُ الكلامِ أَي بَطِيئُة . مَكِيثُ بنُ عَمْرِو بنِ جَرادٍ الجُهَنِىّ " جَدّ رافِعٍ وجُنْدَبٍ الصّحابِيَّيْنِ " رضى الله عنهما هكذا في النُّسَخ والصواب والدُ بَدل جَدّ شَهِدَ رافعٌ الحُدَيْبِيَة ووَلىَ جُنْدَبٌ صَدقاتِ جُهَيْنَةَ . مَكِيثٌ " والِدُ جَنَابٍ " عن سَلْمِ بنِ عَبْدِ اللهِ بنِ حَبِيبٍ . مَكِيثُ " جَدُّ الحارِثِ بنِ رَافِعٍ " روى عن أَبيهِ المذكور . والمَاكِثُ : المُنْتَظِرُ وإِنْ لم يَكُنْ مَكيثاً في الرَّزانَةِ وفي الحديثِ : " أَنَّه تَوَضَّأَ وُضُوءاً مَكِيثاً " أَي بَطِيئاً مُتَأَنِّياً غيرَ مُستعجِلٍ ورَجُلٌ مَكِيثٌ : ماكِثٌ . والمَكِيثُ أَيضاً : المُقِيمُ الثَّابِتُ قال كُثَيِّرٌ :
وَعَرَّسَ بالسَّكْرَانِ يَوْمَيْنِ وارْتَكَى ... يَجُرُّ كما جَرَّى المَكِيثُ المُسافِرُ

### Türkçe

**مكث**
**مَكَثَ - يَمْكُثُ - مُكْث - مَاكِث - مَاكِثُوْن**
**مَكَثَ - يَمْكُثُ** + var olan + bir yerde: mekânî konumunda değişiklik veya intikal olmaksızın bulunduğu yerde kalır.
**مُكْث**: “**فُعْل**” vezninde, “**مَكَثَ - يَمْكُثُ**”tan fiil ismi: bir konumda kalma veya bir fiil üzerinde, intikal yahut değişiklik olmaksızın (kalma).
**على مُكْث**: sebat üzere ve yer değiştirmeksizin.
﴿Ve bir Kur’an (indirdik ki) onu ayırdık; onu insanlara **على مكث** üzere okuyasın﴾: Kur’an’dan her bir bölüğü, sebat üzere ve ondan başkasına intikal etmeksizin, Kur’an’dan o bölükten okuduğunu yazmayı ve ezberlemeyi bitirinceye kadar, tek başına okuyasın diye.
**مَاكِث**: “**مَكَثَ - يَمْكُثُ**”tan, müşebbehe sıfat olarak ism-i fâil: yerinde kalan; onu terk etmeyen ve ondan ayrılmayan.
**مَاكِثُوْن**: “**مَاكِث**”in çoğulu.
Ve lafız, “kısa bir müddet bir konumda ikamet etme” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**لَبَثُ - يَلْبَثُ**، **مَكَثَ - يَمْكُثُ**، **عَمَر - يَعْمُرُ**، **سَكَنَ - يَسْكُنُ** (müteaddî olan), **زارَ - يَزوْرُ**، **بَاتَ - يَبيْتُ**

**مكث - يمكث - أمكثوا**
﴿Nitekim bir ateş gördü de ailesine dedi ki: **امكثوا**; ben bir ateş sezdim; umulur ki size ondan bir kor getiririm yahut ateş üzerinde bir hidayet bulurum (10)﴾ Tâhâ ﴿Derken Mûsâ süreyi tamamlayınca ve ailesiyle yürüyünce, Tûr’un yanından bir ateş sezdi; ailesine dedi ki: **امكثوا**; ben bir ateş sezdim; umulur ki size ondan bir haber getiririm yahut ateşten bir kor; umulur ki ısınırsınız (29)﴾ el-Kasas
﴿Gökten bir su indirdi de vadiler kendi ölçülerince aktı; sel kabarmış bir köpük yüklendi; ve ateşte üzerine yaktıkları şeylerden, süs eşyası veya meta arayarak, onun benzeri bir köpük (çıkar); işte Allah hak ile bâtılı böyle misal verir: köpük ise atılıp gider; insanlara fayda veren ise yerde **فيمكث**; Allah misalleri böyle verir (17)﴾ er-Ra‘d
﴿Derken **فمكث** uzak olmayan (bir süre) kaldı; sonra dedi ki: Senin kuşatmadığını kuşattım ve sana Sebe’den kesin bir haber getirdim (22)﴾ en-Neml

**ماكث - ماكثون - ماكثين**
﴿Orada ebedî **ماكثين** (olarak) (3)﴾ el-Kehf ﴿Ve seslendiler: Ey Mâlik! Rabbin bizim işimizi bitirsin; dedi ki: Şüphesiz siz **ماكثون**sunuz (77)﴾ ez-Zuhruf

**على مكث**
﴿Ve bir Kur’an (indirdik ki) onu ayırdık; onu insanlara **على مكث** üzere okuyasın; ve onu tenzîl ile indirdik (106)﴾ el-İsrâ

Muhtâr es-Sıhâh
● [**مكث**] **م ك ث**: **المُكْثُ**; **اللبث** ve bekleyiştir; babı **نصر**’dır; ve **مَكُثَ** da (vardır) zamme ile; **مَكْثاً** (mîm fethasıyla); isim **المُكْثُ** ve **المِكْثُ** (mîm zammesiyle ve kesresiyle); ve **تَمَكَّثَ**: **تلبث** etti.

er-Râgıb
**مكث**
- **المكث**: bekleyiş ile birlikte sebat; denir ki: **مكث** **مكثا**. Yüce Allah dedi ki: }**فمكث غير بعيد**﴿[en-Neml/22]; ve﴾**مكث**﴿diye okunmuştur (ve bu, Âsım ve Rûh hariç bütün kurrânın kıraatidir. el-İthâf s. 335); dedi ki:﴾**إنكم ماكثون**﴿[ez-Zuhruf/77];﴾**قال لأهله امكثوا**{ [el-Kasas/29].

Lisân özeti:
1. **المُكْثُ**: teenni, **اللَّبَثُ** ve bekleyiş; **مَكَثَ يَمْكُثُ**; ve **مَكُثَ** **مَكْثاً** ve **مُكْثاً** ve **مُكوثاً** ve **مَكاثاً** ve **مَكاثةً** ve **مِكِّيثَى**;
2. ve **المَكِيثُ**: ağırbaşlı olan; işinde acele etmeyen.
3. ve **الماكِثُ**: bekleyen; ve **تَمَكَّثَ** bir işi beklediği ve onun üzerinde ikamet ettiği zaman; o hâlde o, **مُتَمَكِّثٌ** (olarak) bekleyendir. Ve **تَمَكَّثَ**: **تَلَبَّث** etti. Ve **المُكْثُ**: mekânda bekleyiş ve oyalanma ile birlikte ikamet; isim **المُكْث** ve **المِكْثُ**; mîm zammesiyle ve kesresiyle.
4. **فمَكَثَ غير بعيدٍ**; ve **غيرَ بعيدٍ**’in manası: ikametten, yani uzun olmayan.
5. Adam **مُتَمَكِّثاً** olarak yürüdü; yani ağırdan alarak. Hadiste: onun **وضوءاً مَكِيثاً** ile abdest aldığı; yani yavaş, teenni ile, acele etmeyen.
6. **رجل مَكِيثٌ**: **ماكِث**. Ve **المَكيثُ** ayrıca: ikamet eden, sabit olan.

Lisânü’l-ʿArab
● - **مكث**: **المُكْثُ**: teenni, **اللَّبَثُ** ve bekleyiş; **مَكَثَ يَمْكُثُ**; ve **مَكُثَ** **مَكْثاً** ve **مُكْثاً** ve **مُكوثاً** ve **مَكاثاً** ve **مَكاثةً** ve **مِكِّيثَى**; Kurâʿ ve el-Lihyânî’den; uzatılır ve kısaltılır. Ve **تَمَكَّثَ**: **مَكَثَ** etti. Ve **المَكِيثُ**: işinde acele etmeyen ağırbaşlı; onlar **المُكَثاءُ** ve **المَكِيثون**dur; ve **رجل مَكِيثٌ** yani ağırbaşlıdır; Ebû’l-Müsellem, Sahr’ı azarlayarak dedi:
أَنَسْلَ بَني شِعارَةَ، مَن لِصَخْرٍ؟  فإِنِّي عن تَقَفُّرِكم مَكِيثُ
Onun sözü: **عن تَقَفُّرِكم** yani izlerinizi takip etmemden; ve **عن تفقركم** diye de rivayet edilir; yani size bir felaket işlememden. Ve **الماكِثُ**: bekleyendir; ağırbaşlılıkta **مَكِيثاً** olmasa bile. Ve Yüce Allah’ın sözü: **فمَكُثَ غير بعيدٍ**; Ferrâ dedi ki: insanlar onu zamme ile okudu; Âsım ise fetha ile okudu: **فمَكَثَ**; ve **غيرَ بعيدٍ**’in manası: ikametten, yani uzun olmayan. Ebû Mansûr dedi ki: yüksek dil **مَكُثَ**tır; o nadirdir; **مَكَثَ** câizdir ve o kıyastır. Dedi ki: ve **تَمَكَّثَ** bir işi beklediği ve onun üzerinde ikamet ettiği zaman; o hâlde o, **مُتَمَكِّثٌ** (olarak) bekleyendir. Ve **تَمَكَّثَ**: **تَلَبَّث** etti. Ve **المُكْثُ**: mekânda bekleyiş ve oyalanma ile birlikte ikamet; isim **المُكْث** ve **المِكْثُ**; mîm zammesiyle ve kesresiyle. Ve **المِكِّيثَى** tıpkı **الخِصِّيصَى** gibi: **المُكْثُ**tur. Adam **مُتَمَكِّثاً** olarak yürüdü; yani ağırdan alarak. Hadiste: onun **وضوءاً مَكِيثاً** ile abdest aldığı; yani yavaş, teenni ile, acele etmeyen. **رجل مَكِيثٌ**: **ماكِث**. Ve **المَكِيثُ** ayrıca: ikamet eden, sabit olan; Kesîr dedi ki:
وعَرَّسَ بالسَّكرانِ يَومَين، وارتكَى  يَجرُّ، كما جَرَّ المَكِيثُ المُسافرُ

Mekâyîsü’l-Luğa:
(**مكث**) mîm, kâf ve sâ; durma ve bekleyişe delâlet eden bir kelimedir. Ve **مَكَثَ** **مَكْثاً** ve **مُكْثاً**; ve **رجل مَكِيث**: ağırbaşlı, aceleci olmayan. Ve **مَكَثَ** ve **مَكُثَ** ve **التمكُّث**: bekleyiştir.

el-Kâmûsü’l-Muhît:
**المُكْثُ**, üçlü (hareke ile), ve harekelenir; ve **المِكِّيثَى**, uzatılır; ve **المُكوثُ** ve **المُكْثانُ**, ikisinin zammesiyle: **اللُّبْثُ**tur; fiil **نصر** gibi ve **كرم** gibi (gelir). Ve **التَّمَكُّثُ**: **التَّلبُّثُ** ve **التَّلَوُّمُ**dur. Ve **المَكيثُ**, **أَمير** gibi: ağırbaşlıdır; ve Râfiʿ ile Cündeb sahâbîlerinin babasıdır; ve Cenâb’ın babasıdır; ve el-Hâris b. Râfiʿ’in dedesidir.

Tâcü’l-ʿArûs:
**م - ك - ث**
“**المكْثُ مُثَلّثاً ويُحَرَّكُ والمِكِّيثَى**” **الخِصِّيصَى** misali; Kurâʿ ve el-Lihyânî’den; kısaltılır “ve uzatılır; ve **المُكُوثُ** ve **المُكْثانُ** ikisinin zammesiyle”; ve **المَكَاثُ** ve **المَكَاثَةُ** ikisinin fethasıyla: teenni ve “**اللُّبْثُ**” ve bekleyiş. Ve denir ki: **المُكْثُ**: mekânda bekleyiş ve oyalanma ile birlikte ikamettir. “Ve fiil **نَصَرَ** gibi ve **كَرُمَ** gibi (gelir).” Yüce Allah dedi ki: “**فَمَكَثَ غيرَ بَعِيد**”; Ferrâ dedi ki: insanlar onu zamme ile okudu; Âsım ise fetha ile okudu; ve “**غَيْرَ بَعِيدٍ**”in manası: ikametten, yani uzun olmayan. Ebû Mansûr dedi ki: yüksek dil **مَكُثَ**tır; o nadirdir; **مَكَثَ** câizdir ve o kıyastır. “Ve **التَّمَكُّثُ**: **التَّلَبُّثُ**tür.” Ebû Mansûr dedi ki: **تَمَكَّثَ** bir işi beklediği zaman; ve onun üzerinde ikamet etti; o hâlde o, **مُتَمَكِّثٌ** (olarak) bekleyendir. **التَّمَكُّثُ** ayrıca: “**التَّلَوُّمُ**”dur; denir ki: adam **مُتَمَكِّثاً** yürüdü; yani ağırdan alarak. “Ve **المَكِيثُ** **أَمِير** gibi: ağırbaşlıdır”; işinde acele etmeyen; onlar **المُكَثَاء** ve **المَكِيثُون**dur. Ebû’l-Müsellem, Sahr’ı azarlayarak dedi:
أَنَسْلَ بَنِى شِعَارَةَ مَنْ لِصَخْرٍ ... فإِنِّي عن تَقَفُّرِ كُمْ مَكِيثُ
Ve İbn Ebî’l-Hadîd’in Nehcü’l-Belâğa şerhinde: mecazdan olarak: filan **مَكِيثُ الكلامِ**dır; yani yavaştır. **مَكِيثُ** b. ʿAmr b. Cerâd el-Cühenî “Râfiʿ ile Cündeb sahâbîlerinin dedesi”; Allah onlardan razı olsun; nüshalarda böyle; doğrusu “dede” yerine “baba”dır: Râfiʿ Hudeybiye’ye şahit oldu ve Cündeb Cüheyne sadakalarına vali oldu. **مَكِيثٌ** “Cenâb’ın babasıdır”; Selm b. ʿAbdullah b. Habîb’den. **مَكِيثُ** “el-Hâris b. Râfiʿ’in dedesidir”; zikredilen babasından rivayet etti. Ve **المَاكِثُ**: bekleyendir; ağırbaşlılıkta **مَكيثاً** olmasa bile. Hadiste: “onun **وُضُوءاً مَكِيثاً** ile abdest aldığı”; yani yavaş, teenni ile, acele etmeyen. Ve **رَجُلٌ مَكِيثٌ**: **ماكِثٌ**. Ve **المَكِيثُ** ayrıca: ikamet eden, sabit olan; Kesîr dedi ki:
وَعَرَّسَ بالسَّكْرَانِ يَوْمَيْنِ وارْتَكَى ... يَجُرُّ كما جَرَّى المَكِيثُ المُسافِرُ
