# ملأ — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%A3/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%84%D8%A3/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ملأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%A3.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: ملأ

مَلَأَ
1 مَلَأَ ذ , aor. مَلَاَ , inf. n. مَلْءٌ (S, K) and مَلْأَةٌ and مِلْأَةٌ; (K;) and مَلِئَ; (TA;) and ↓ ملّأ, inf. n. تَمْلِئَةٌ; (K;) He filled (K;) a vessel &c. (S, TA.) You may also say مَلَأْتُهُ مَلًا, for مَلْئًا, (TA.) ― -b2- مَلَأَ العَيْنَ (tropical:) He satisfied [or glutted] the eye by his comeliness of aspect. (TA.) See an ex. in a verse cited voce عَقِبٌ. ― -b3- مَلَأْتُ مِنْهُ عَيْنِى (tropical:) [I satisfied, or glutted, my eye by the sight of his comeliness]. (TA.) ― -b4- مَلُؤَ, aor. مَلُاَ , (K,) inf. n. مَلَآءَةٌ and مَلَآءٌ; (S, K;) and مَلَأَ, aor. مَلَاَ ; (K;) the former is that which commonly obtains; (TA;) He became rich, wealthy, &c., syn. صَارَ مَلِيئًا. (K.) ― -b5- كَلِمَةٌ تَمْلَأُ الفَمَ (assumed tropical:) [A word, or saying, that fills the mouth;] i. e., gross, and abominable; not allowable to be spoken; that fills the mouth so that it cannot articulate. (TA, from a trad.) ― -b6- اِمْلَؤُوا أَفْوَاءَكُمْ مِنَ القُرْآنِ (assumed tropical:) [Fill your mouths with the Kur-لn]. (TA.) ― -b7- مُلِئَ رُعْبًا, and مَلُؤَ رعبا, (tropical:) He was filled with fright. (A.) ― -b8- مَلَأَ ثِيَابِى (tropical:) He sprinkled my clothes with mud, &c. (A.) مَلَأَ رَاكِبَهُ [He (a camel) bespattered his rider with his ejected cud]. (S, K, art. زرد.) ― -b9- مَلَأَ عِنَانَهُ (assumed tropical:) He made, or urged, his beast to run vehemently. (TA in art. عن.) ― -b10- مُلِئَ, like عُنِىَ, [i. e., pass. in form, but neut. in signification,] and مَلُؤَ, (tropical:) He had the disease called مُلَآءَة. (A, K.) ― -b11- See 3.

ملّأ فُرُوجَ فَرَسِهِ
2 ملّأ فُرُوجَ فَرَسِهِ ذ He made his horse to run at the utmost rate of the pace termed حُضْر. (TA.) ― -b2- And see 1, and 4.

مالأهُ عَلَى الأَمْرِ
3 مالأهُ عَلَى الأَمْرِ ذ , (S, K,) inf. n. مُمَالَأَةٌ; (S;) and ↓ مَلَأَهُ; (K;) but this latter the lexicologists do not hold in good repute; (TA;) He aided, or assisted, him, and conformed with him, to do the thing. (IAar, * AZ, S, K.)

املأ النَّزْعَ فِى قَوْسِهِ
4 املأ النَّزْعَ فِى قَوْسِهِ ذ , (S,) and املأ فى قوسه, and فى قوسه ↓ ملّأ, (K,) (tropical:) He pulled his bow to the utmost. (S, K, TA.) ― -b2- املأهُ اللّٰهُ, (S, K,) inf. n. اِمْلَاءٌ, (TA,) (assumed tropical:) God affected him with the disease called مُلَآءَة. (S, K.)

تملّأ مِنَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ
5 تملّأ مِنَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ ذ He became full of food and drink. (S.) ― -b2- See 8. ― -b3- تملّأ غَيْظًا, and ↓ امتلأ, (tropical:) He became filled with rage. (S.) ― -b4- تملّأ شِبَعًا, and ↓ امتلأ, He became filled to satiety. (TA.) ― -b5- تملّأ He put on himself a مُلَآءَة; i. e., a covering of the kind so called. (TA.)

تَمَالَؤُوا عَلَى الأَمْرِ
6 تَمَالَؤُوا عَلَى الأَمْرِ ذ They agreed, or conspired together, to do the thing: (ISk, S, K, TA:) they aided, or assisted, [and conformed with,] one another to do the thing. (TA.)

امتلأ
8 امتلأ ذ and ↓ تملّأ; (S, K;) and مَلِئَ, aor. مَلَاَ ; (K;) It (a vessel, &c., TA) became full. (S, K.) ― -b2- See 5. ― -b3- امتلأ شَبَابًا (assumed tropical:) [He became full of sap, or vigour, or youth, or young manhood]. (The Lexicons, &c., passim.) And امتلأ الشَّبَابُ (assumed tropical:) [The sap, or vigour, of youth, or young manhood, became full, or mantled, in a person.] (S, K, in art. غطى.) [And امتلأ, alone, He was, or became, plump.] ― -b4- امتلأ عِنَانُهُ (assumed tropical:) The utmost of his power, or ability, was accomplished. (TA in art. عن.)

استملأ فِى الدَّيْنِ
10 استملأ فِى الدَّيْنِ ذ signifies جَعَلَ دَيْنَهُ فِى مُلَأءَ (CK, and a MS copy of the K) [app., He made wealthy persons, or honest wealthy persons, his debtors: but in one copy of the K, for مُلَأءَ, we find مُلَآءٍ, which affords no sense that seems admissible here: and in another, دِين seems to be put in the place of دَيْن, in both the above instances; and مَلَآءٍ in that of مُلَأءَ; for Golius renders the phrase استملأ فى الدين by opulentiو studuit in religione sua: i. e., religionem suam in illa posuit: a meaning which IbrD rejects].

مِلْءٌ
مِلْءٌ ذ [A thing sufficient in quantity, or dimensions, for the filling of a vessel, &c., or] the quantity that a vessel, &c., holds when it is filled. (S, K.) ― -b2- أَعْطِهِ مِلْأَهُ وَمِلْأَيْهِ وَثَلَاثَةَ أَمْلَآئِهِ Give it (i. e., the cup, TA) what will fill it; and what will twice fill it; and what will thrice fill it. (S, K.) ― -b3- حَجَرٌ مِلْءُ الكَفِّ A stone that fills the hand. (TA.) ― -b4- لَكَ الحَمْدُ مِلْءُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ To Thee be praise that shall fill the heavens and the earth. (TA.) ― -b5- مِلْءُ كِسَائِهَا A fat woman; that fills her كساء when she covers herself with it. (TA, from a trad.)

مَلَأٌ
مَلَأٌ ذ An assembly, (IAar, S, K,) absolutely, (TA,) [whether of nobles or others]: pl. أَمْلَآءٌ. (IAar.) ― -b2- Nobles; chiefs; princes; syn. أَشْرَافٌ and عِلْيَةٌ; (K;) principal persons; persons whose opinion is respected. (TA.) (المَلَأُ الأَعلْىَ [The most exalted princes; i. e.] the angels that are admitted near [to the presence of God]; or the archangels. TA.) See سَمعَهُ, for other explanations. ― -b3- A people of comely appearance, figure, attire, or adornment, united for some purpose or design; expl. by قَوْمٌ ذو الشَّارَةِ والتَّجَمُّعِ لِلْاِرَادَةِ: (Abu-l-Hasan, K:) [but this is wrong, see Beyd, ii. 247.] Thus it is of a different class from رَهَطٌ, though, like this word, a quasi-pl. n. It is an epithet in which the quality of a substantive predominates. (Abu-l-Hasan.) ― -b4- (tropical:) Consultation. (K.) [You say,] مَا كَانَ هٰذَا الأَمْرُ عَنْ مَلَاـٍ مِنَّا (tropical:) This thing was not the result of a consultation and consent on our part: [and] أَكَانَ هٰذَا عَنْ مَلَاـٍ مِنْكُمْ (tropical:) Was this the result of a consultation of your nobles, and of your assembly? said by 'Omar when he was stabbed: asserted to be tropical in this sense by Z and others. (TA.) تَحَدَّثُوا مَلَأً They conversed, consulting together. (S.) ― -b5- Opinion. (K.) [See a supposed example below.] ― -b6- Disposition; nature; manners; (S, K;) a nature rich in needful qualities: (T:) pl. أَمْلَآءٌ. (S.) [You say,] مَا أَحْسَنَ مَلَأَ بَنِى فُلَانٍ How good are the dispositions, or manners, and conversation, of the sons of such a one! (S.) ElJuhanee says,
تَنَادَوْا يَالَ بُهْثَةَ اِذْ رَأَوْنَا
فَقُلْنَا أَحْسِنِى مَلَأً جُهَيْنَا
(S) [They called out, one to another, O Buhtheh! come to our aid! when they saw us: and we said,] Be of good disposition, or manners, O Juheyneh! or, accord. to some, Be of good opinion, O Juheyneh! (see above:) or, as some say, Aid well, O Juheyneh! taking ملأ in the sense of مُمَالَأَةً: [see 3]. (TA.) ― -b7- أَحْسِنُوا أَمْلَآءَ كُمْ Amend your manners; or have good manners. From a trad. (S, K.) ― -b8- Also مَلَأٌ A coveting. (K.)

مُلْأَةٌ
مُلْأَةٌ ذ A tremulousness and flabbiness and swelling of the flesh, in a camel, in consequence of long confinement after a journey. (K.) ― -b2- See مُلَآءَةٌ.

مِلْأَةٌ
مِلْأَةٌ ذ The manner in which a thing is filled. (K.) [You say,] اِنَّهُ لَحَسَنُ المِلْأَةِ (not التَّمَلُّؤِ) Verily it is well filled. (K.) ― -b2- مِلْأَةٌ An oppression occasioned by repletion with food. (K, TA.) [See also مُلَآءَةٌ.]

مَلَآءٌ
مَلَآءٌ ذ and ↓ مَلَآءَةٌ Richness, wealthiness, &c.: (K:) or trustiness, or honest. (S.) [See مَلِىْءٌ.]

مُلَآءٌ
مُلَآءٌ ذ : see مُلَآءَةٌ.

مَلِىْءٌ
مَلِىْءٌ ذ , (S, K,) also written and pronounced مَلِىٌّ, (Nh,) A rich, wealthy, opulent, man: (K:) or trusty, or honest: (S:) or trusty, or honest, and rich: (TA:) or a rich man, or one not literally rich, who is honest, and pays his debts well, without giving trouble to his creditor: (K, * TA:) or an able, rich, man: (Msb:) [a solvent man:] pl. مِلَآءٌ and أَمْلِئَآءُ and مُلَأءُ. (K.) ― -b2- Also مُلَأءُ Chiefs: so called because rich in needful things. (TA.)

مُلَآءَةٌ
مُلَآءَةٌ ذ (K) and ↓ مُلْأَةٌ (S, K) and ↓ مُلَآءٌ (K) (tropical:) A defluxion, or rheum, syn. زُكَامٌ, (S, K,) occasioned by repletion, or a heaviness in the head, like a defluxion, or rheum, (زكام,) from repletion of the stomach. (A.) [See also مِلْأَةٌ.] -A2- مُلَآءَةٌ A piece of drapery which is wrapped about the body; i. q., اِزَارٌ (TA) and رَيْطَةٌ: (S, K:) or the ملاءة is a covering for the body formed of two pieces; (TA;) composed of two oblong pieces of cloth sewed together; (Msb, in art. لغق;) and the ريطة is of a single piece. (TA.) [It appears to have been generally yellow, (see وَرْسٌ, and أَوْرَسَ,) and was probably otherwise similar to the modern مِلَايَة, which is described and represented in my work on the Modern Egyptians, part i., ch. 1.] Pl. مُلَآءٌ; (S, K;) [or rather this is a quasi-pl. n.; or a coll. gen. n., of which ملاءة is the n. un.;] or, accord. to some, مُلَأٌ; but the former is better established. (TA.) Dim. مُلَيْئَةٌ; for which مُلَيَّةٌ was also used, accord. to a tradition. (TA.) ― -b2- مُلَآءَةُ الحُسْنِ (tropical:) Fairness of complexion. (TA.) ― -b3- المَحْضُ ↓ المُلَآءُ (tropical:) Simple dust. (TA.) ― -b4- Also مُلَآءَةٌ The skim that forms on the surface of milk. (El-Moajam.)

مَلْآنٌ
مَلْآنٌ ذ (S, K) [and مَلْآنُ, as it forms in the] fem. مَلْآنَةٌ (K) and مَلْأَى; (S;) pl. مِلَآءٌ; (K;) Full: (S, K) said of a vessel, &c. (S, TA.) The masc. is also written and pronounced مَلَان; and the fem., مَلَا: (TA:) and the vulgar say اِنَاءٌ مَلَا A full vessel. (S, TA.) ― -b2- مَلْآنٌ من الكَرَمِ (tropical:) [Full of generosity]. (TA.) ― -b3- See مَمْلُوْءٌ.

مَالِئٌ
مَالِئٌ ذ (tropical:) A majestic person: one whose aspect satisfies the eye. (TA.) ― -b2- مَالِئٌ العَيْنِ, and مَالِئٌ لِلْعَيْنِ, (tropical:) A person whose aspect satisfies the eye by his comeliness &c. (TA.)

فُلَانٌ أَمْلَأُ لِعَيْنِى مِنْ فُلَانٍ
فُلَانٌ أَمْلَأُ لِعَيْنِى مِنْ فُلَانٍ ذ (tropical:) Such a one is more satisfactory to my eye by his comeliness than such a one. (TA.) ― -b2- هٰذَا الأَمْرُ أَمْلَأُ بِكَ This thing is better for thee, and more satisfactory: expl. by أَمْلَكُ [which is said to have this signification]. (TA.)

مَمْلُوْءٌ
مَمْلُوْءٌ ذ , pass. part. n. of مَلَأَ, Filled. (S.) ― -b2- Also, (assumed tropical:) Having the disease called مُلَآءَة: as part. n. of مَلِئَ. (A.) ― -b3- Also, (and accord. to some copies of the K, ↓ مَلْآن,) Affected by God with that disease: extr. [with respect to rule], (S, K,) as it is used in the sense of the pass. part. n. of أَمْلَأَ: by rule it should be مُمْلَأٌ. (TA.)

مُمْلِئٌ
مُمْلِئٌ ذ An ewe in whose belly are water and matter [such seems to be the meaning of أَغْرَاسٌ in the explanation] so that one thinks her to be pregnant. (K.)

شَابٌّ مُمْتَلِئٌ
شَابٌّ مُمْتَلِئٌ ذ [A youth in the full bloom of his age. See art. عَبْعَبٌ.]

### Türkçe

**مَلَأَ**
1 **مَلَأَ** **ذ**, muzâri‘i **مَلَاَ**, mastar ismi **مَلْءٌ** (S, K) ve **مَلْأَةٌ** ve **مِلْأَةٌ**; (K;) ve **مَلِئَ**; (TA;) ve ↓ **ملّأ**, mastar ismi **تَمْلِئَةٌ**; (K;) O, bir kabı vb. doldurdu. (K;) (S, TA.) Ayrıca **مَلَأْتُهُ مَلًا** da dersin; **مَلْئًا** yerine; (TA.) ― -b2- **مَلَأَ العَيْنَ** (mecaz:) O, görünüşünün güzelliğiyle gözü doyurdu [yahut gözü tıka basa doyurdu]. (TA.) **عَقِبٌ** maddesinde zikredilmiş bir beyitte bir örneğine bak. ― -b3- **مَلَأْتُ مِنْهُ عَيْنِى** (mecaz:) [Onun güzelliğini görmekle gözümü doyurdum, yahut tıka basa doyurdum]. (TA.) ― -b4- **مَلُؤَ**, muzâri‘i **مَلُاَ**, (K,) mastar ismi **مَلَآءَةٌ** ve **مَلَآءٌ**; (S, K;) ve **مَلَأَ**, muzâri‘i **مَلَاَ**; (K;) birincisi, yaygın olarak cari olanıdır; (TA;) O, zengin oldu, varlıklı oldu, vb.; eş anlamlısı **صَارَ مَلِيئًا**. (K.) ― -b5- **كَلِمَةٌ تَمْلَأُ الفَمَ** (farz edilen mecaz:) [Ağzı dolduran bir kelime yahut söz;] yani kaba ve iğrenç; söylenmesi caiz olmayan; ağzı öyle dolduran ki artiküle edemez. (TA, bir rivayetten.) ― -b6- **اِمْلَؤُوا أَفْوَاءَكُمْ مِنَ القُرْآنِ** (farz edilen mecaz:) [Ağızlarınızı Kur’ân’dan doldurun]. (TA.) ― -b7- **مُلِئَ رُعْبًا**, ve **مَلُؤَ رعبا**, (mecaz:) O, korku ile dolduruldu. (A.) ― -b8- **مَلَأَ ثِيَابِى** (mecaz:) O, elbiselerimi çamur vb. ile serpti. (A.) **مَلَأَ رَاكِبَهُ** [O (deve), çıkardığı gevişle binicisini sıçrattı]. (S, K, md. **زرد**.) ― -b9- **مَلَأَ عِنَانَهُ** (farz edilen mecaz:) O, hayvanını şiddetle koşturmaya sevk etti, yahut zorladı. (TA, md. **عن**’de.) ― -b10- **مُلِئَ**, **عُنِىَ** gibi, [yani şekilce meçhul, fakat anlamca lâzım,] ve **مَلُؤَ**, (mecaz:) Onda **مُلَآءَة** denilen hastalık vardı. (A, K.) ― -b11- 3’e bak.

**ملّأ فُرُوجَ فَرَسِهِ**
2 **ملّأ فُرُوجَ فَرَسِهِ** **ذ** O, atını **حُضْر** denilen yürüyüşün en son süratine koşturdu. (TA.) ― -b2- Ve 1’e ve 4’e bak.

**مالأهُ عَلَى الأَمْرِ**
3 **مالأهُ عَلَى الأَمْرِ** **ذ**, (S, K,) mastar ismi **مُمَالَأَةٌ**; (S;) ve ↓ **مَلَأَهُ**; (K;) fakat bu ikincisini lugatçılar iyi görmezler; (TA;) O, o işe onu destekledi, yahut ona yardım etti, ve o işi yapmakta onunla uyuştu. (IAar, * AZ, S, K.)

**املأ النَّزْعَ فِى قَوْسِهِ**
4 **املأ النَّزْعَ فِى قَوْسِهِ** **ذ**, (S,) ve **املأ فى قوسه**, ve **فى قوسه** ↓ **ملّأ**, (K,) (mecaz:) O, yayını son haddine kadar çekti. (S, K, TA.) ― -b2- **املأهُ اللّٰهُ**, (S, K,) mastar ismi **اِمْلَاءٌ**, (TA,) (farz edilen mecaz:) Allah onu **مُلَآءَة** denilen hastalıkla etkiledi. (S, K.)

**تملّأ مِنَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ**
5 **تملّأ مِنَ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ** **ذ** O, yiyecek ve içecekten doldu. (S.) ― -b2- 8’e bak. ― -b3- **تملّأ غَيْظًا**, ve ↓ **امتلأ**, (mecaz:) O, öfke ile doldu. (S.) ― -b4- **تملّأ شِبَعًا**, ve ↓ **امتلأ**, O, tokluğa kadar doldu. (TA.) ― -b5- **تملّأ** O, üzerine bir **مُلَآءَة** giydi; yani o adla anılan türden bir örtü. (TA.)

**تَمَالَؤُوا عَلَى الأَمْرِ**
6 **تَمَالَؤُوا عَلَى الأَمْرِ** **ذ** Onlar, o işi yapmak üzere anlaştılar, yahut birlikte komplo kurdular: (ISk, S, K, TA:) o işi yapmakta birbirlerine yardım ettiler, [ve birbirleriyle uyuştular]. (TA.)

**امتلأ**
8 **امتلأ** **ذ** ve ↓ **تملّأ**; (S, K;) ve **مَلِئَ**, muzâri‘i **مَلَاَ**; (K;) O (bir kap vb., TA) doldu. (S, K.) ― -b2- 5’e bak. ― -b3- **امتلأ شَبَابًا** (farz edilen mecaz:) [O, özsu ile, yahut güçle, yahut gençlikle, yahut delikanlılıkla doldu]. (Lügatler vb., muhtelif yerlerde.) Ve **امتلأ الشَّبَابُ** (farz edilen mecaz:) [Gençliğin özsuyu yahut gücü yahut delikanlılık, bir kimsede doldu, yahut kabardı]. (S, K, md. **غطى**’da.) [Ve **امتلأ**, tek başına: O, semizdi, yahut semiz oldu.] ― -b4- **امتلأ عِنَانُهُ** (farz edilen mecaz:) Onun kudretinin yahut gücünün son haddi gerçekleşti. (TA, md. **عن**’de.)

**استملأ فِى الدَّيْنِ**
10 **استملأ فِى الدَّيْنِ** **ذ** **جَعَلَ دَيْنَهُ فِى مُلَأءَ** anlamına gelir (CK, ve K’nın bir yazma nüshası) [görünüşe göre: O, zengin kimseleri, yahut dürüst zengin kimseleri, kendisine borçlu kıldı: fakat K’nın bir nüshasında **مُلَأءَ** yerine **مُلَآءٍ** buluruz; bu da burada kabul edilebilir görünen bir anlam vermez: ve bir diğerinde, yukarıdaki iki yerde de **دَيْن** yerine **دِين** konmuş görünür; ve **مُلَأءَ** yerinde **مَلَآءٍ**; zira Golius, **استملأ فى الدين** ibaresini opulentiو studuit in religione sua diye tercüme eder: yani religionem suam in illa posuit: bir anlam ki IbrD bunu reddeder].

**مِلْءٌ**
**مِلْءٌ** **ذ** [Bir kabı vb. doldurmaya miktar yahut boyutça yeterli bir şey, yahut] bir kap vb. doldurulduğunda tuttuğu miktar. (S, K.) ― -b2- **أَعْطِهِ مِلْأَهُ وَمِلْأَيْهِ وَثَلَاثَةَ أَمْلَآئِهِ** Ona (yani bardağa, TA) onu dolduracak şeyi ver; ve onu iki kere dolduracak şeyi; ve onu üç kere dolduracak şeyi. (S, K.) ― -b3- **حَجَرٌ مِلْءُ الكَفِّ** Eli dolduran bir taş. (TA.) ― -b4- **لَكَ الحَمْدُ مِلْءُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ** Sana, gökleri ve yeri dolduracak bir hamd olsun. (TA.) ― -b5- **مِلْءُ كِسَائِهَا** Şişman bir kadın; kendini onunla örttüğünde **كساء**’sını dolduran. (TA, bir rivayetten.)

**مَلَأٌ**
**مَلَأٌ** **ذ** Bir topluluk, (IAar, S, K,) mutlak olarak, (TA,) [ister eşraftan ister başkalarından]: çoğulu **أَمْلَآءٌ**. (IAar.) ― -b2- Eşraf; reisler; emirler; eş anlamlısı **أَشْرَافٌ** ve **عِلْيَةٌ**; (K;) ileri gelen kimseler; görüşüne itibar edilen kimseler. (TA.) (**المَلَأُ الأَعلْىَ** [En yüce emirler; yani] [Allah’ın huzuruna] yakın kabul edilen melekler; yahut başmelekler. TA.) Başka açıklamalar için **سَمعَهُ**’ye bak. ― -b3- Güzel görünüşlü, şekilli, giyimli yahut süslü, bir amaç yahut tasarım için birleşmiş bir kavim; **قَوْمٌ ذو الشَّارَةِ والتَّجَمُّعِ لِلْاِرَادَةِ** ile açıklanır: (Abu-l-Hasan, K:) [fakat bu yanlıştır, Beyd, ii. 247’ye bak.] Böylece o, **رَهَطٌ**’tan farklı bir sınıftandır; gerçi bu kelime gibi, bir şibh-çoğul isimdir. O, isim olanın niteliğinin baskın geldiği bir sıfattır. (Abu-l-Hasan.) ― -b4- (mecaz:) Danışma. (K.) [Şöyle dersin,] **مَا كَانَ هٰذَا الأَمْرُ عَنْ مَلَاـٍ مِنَّا** (mecaz:) Bu iş, bizden bir danışma ve rıza sonucu olmadı: [ve] **أَكَانَ هٰذَا عَنْ مَلَاـٍ مِنْكُمْ** (mecaz:) Bu, sizin eşrafınızın ve topluluğunuzun bir danışması sonucu mu idi? ‘Omar tarafından, bıçaklandığında söylenmiştir: bu anlamda mecaz olduğu Z ve başkalarınca ileri sürülür. (TA.) **تَحَدَّثُوا مَلَأً** Onlar, danışarak konuştu. (S.) ― -b5- Görüş. (K.) [Aşağıda farz edilen bir örneğe bak.] ― -b6- Huy; tabiat; âdetler; (S, K;) gerekli niteliklerde zengin bir tabiat: (T:) çoğulu **أَمْلَآءٌ**. (S.) [Şöyle dersin,] **مَا أَحْسَنَ مَلَأَ بَنِى فُلَانٍ** Falanın oğullarının huyları yahut âdetleri ve sohbeti ne güzeldir! (S.) El-Cuhenî der ki,
تَنَادَوْا يَالَ بُهْثَةَ اِذْ رَأَوْنَا
فَقُلْنَا أَحْسِنِى مَلَأً جُهَيْنَا
(S) [Onlar, birbirlerine seslendiler: Ey Buhtheh! bize yardıma gel! bizi gördüklerinde: ve biz dedik ki,] İyi huylu ol, yahut iyi âdetli ol, ey Cuheyne! yahut bazılarına göre, İyi görüşlü ol, ey Cuheyne! (yukarıya bak:) yahut bazılarınca, İyi yardım et, ey Cuheyne! **ملأ**’yı **مُمَالَأَةً** anlamında alarak: [3’e bak]. (TA.) ― -b7- **أَحْسِنُوا أَمْلَآءَ كُمْ** Âdetlerinizi düzeltin; yahut iyi âdetli olun. Bir rivayetten. (S, K.) ― -b8- Ayrıca **مَلَأٌ**: Bir tamah. (K.)

**مُلْأَةٌ**
**مُلْأَةٌ** **ذ** Bir yolculuktan sonra uzun süre bağlanıp tutulma sebebiyle, devede etin titremesi ve gevşekliği ve şişmesi. (K.) ― -b2- **مُلَآءَةٌ**’ye bak.

**مِلْأَةٌ**
**مِلْأَةٌ** **ذ** Bir şeyin doldurulma tarzı. (K.) [Şöyle dersin,] **اِنَّهُ لَحَسَنُ المِلْأَةِ** ( **التَّمَلُّؤِ** değil) Gerçekten o, iyi doldurulmuştur. (K.) ― -b2- **مِلْأَةٌ** Yiyecekle tıka basa dolmadan doğan bir sıkıntı. (K, TA.) [Ayrıca **مُلَآءَةٌ**’ye de bak.]

**مَلَآءٌ**
**مَلَآءٌ** **ذ** ve ↓ **مَلَآءَةٌ** Zenginlik, varlıklılık, vb.: (K:) yahut güvenilirlik, yahut dürüstlük. (S.) [**مَلِىْءٌ**’e bak.]

**مُلَآءٌ**
**مُلَآءٌ** **ذ**: **مُلَآءَةٌ**’ye bak.

**مَلِىْءٌ**
**مَلِىْءٌ** **ذ**, (S, K,) ayrıca **مَلِىٌّ** şeklinde de yazılır ve söylenir, (Nh,) Zengin, varlıklı, servet sahibi bir adam: (K:) yahut güvenilir, yahut dürüst: (S:) yahut güvenilir, yahut dürüst, ve zengin: (TA:) yahut zengin bir adam; yahut kelimenin hakiki anlamıyla zengin olmayan, fakat dürüst olan ve borçlarını alacaklısına sıkıntı vermeden iyi ödeyen kimse: (K, * TA:) yahut güçlü, zengin bir adam: (Msb:) [borcunu ödeyebilir bir adam:] çoğulu **مِلَآءٌ** ve **أَمْلِئَآءُ** ve **مُلَأءُ**. (K.) ― -b2- Ayrıca **مُلَأءُ**: Reisler; gerekli şeylerde zengin oldukları için böyle adlandırılmışlardır. (TA.)

**مُلَآءَةٌ**
**مُلَآءَةٌ** **ذ** (K) ve ↓ **مُلْأَةٌ** (S, K) ve ↓ **مُلَآءٌ** (K) (mecaz:) Bir akıntı, yahut nezle; eş anlamlısı **زُكَامٌ**, (S, K,) tıka basa dolma sebebiyle; yahut başta bir ağırlık, akıntı yahut nezle ( **زكام** ) gibi; midenin tıka basa dolmasından. (A.) [Ayrıca **مِلْأَةٌ**’ye de bak.] -A2- **مُلَآءَةٌ** Bedene sarılan bir kumaş parçası; **اِزَارٌ** ile aynı anlamda; (TA) ve **رَيْطَةٌ**: (S, K:) yahut **ملاءة**, iki parçadan oluşmuş bir beden örtüsüdür; (TA;) birbirine dikilmiş iki uzun parça kumaştan oluşur; (Msb, md. **لغق**’ta;) ve **ريطة** tek parçadandır. (TA.) [Genellikle sarı olduğu görülür, (**وَرْسٌ** ve **أَوْرَسَ**’a bak), ve muhtemelen modern **مِلَايَة**’ye başka bakımlardan benzerdi; bu, Modern Mısırlılar hakkındaki eserimde, birinci kısım, 1. bölümde tasvir ve temsil edilmiştir.] Çoğulu **مُلَآءٌ**; (S, K;) [yahut daha doğrusu bu, bir şibh-çoğul isimdir; yahut bir cins topluluk ismidir; bunun tekil birimi **ملاءة**’dır;] yahut bazılarına göre **مُلَأٌ**; fakat birincisi daha sağlam biçimde yerleşmiştir. (TA.) Küçültmesi **مُلَيْئَةٌ**; bunun için **مُلَيَّةٌ** de kullanılmıştır, bir rivayete göre. (TA.) ― -b2- **مُلَآءَةُ الحُسْنِ** (mecaz:) Ten renginin güzelliği. (TA.) ― -b3- **المَحْضُ** ↓ **المُلَآءُ** (mecaz:) Saf toz. (TA.) ― -b4- Ayrıca **مُلَآءَةٌ**: Sütün yüzünde oluşan kaymak tabakası. (El-Moajam.)

**مَلْآنٌ**
**مَلْآنٌ** **ذ** (S, K) [ve dişilinde **مَلْآنَةٌ** (K) ve **مَلْأَى**; (S;)] çoğulu **مِلَآءٌ**; (K;) Dolu: (S, K) bir kap vb. hakkında söylenir. (S, TA.) Müzekkeri ayrıca **مَلَان** şeklinde de yazılır ve söylenir; ve dişili, **مَلَا**: (TA:) ve avam **اِنَاءٌ مَلَا** der: dolu bir kap. (S, TA.) ― -b2- **مَلْآنٌ من الكَرَمِ** (mecaz:) [Cömertlikle dolu]. (TA.) ― -b3- **مَمْلُوْءٌ**’e bak.

**مَالِئٌ**
**مَالِئٌ** **ذ** (mecaz:) Heybetli bir kimse: görünüşü gözü doyuran kimse. (TA.) ― -b2- **مَالِئٌ العَيْنِ**, ve **مَالِئٌ لِلْعَيْنِ**, (mecaz:) görünüşü güzelliği vb. ile gözü doyuran bir kimse. (TA.)

**فُلَانٌ أَمْلَأُ لِعَيْنِى مِنْ فُلَانٍ**
**فُلَانٌ أَمْلَأُ لِعَيْنِى مِنْ فُلَانٍ** **ذ** (mecaz:) Falan kimse, güzelliğiyle gözüm için falan kimseden daha doyurucudur. (TA.) ― -b2- **هٰذَا الأَمْرُ أَمْلَأُ بِكَ** Bu iş, senin için daha iyidir ve daha doyurucudur: **أَمْلَكُ** ile açıklanır [ki bunun bu anlamda olduğu söylenmiştir]. (TA.)

**مَمْلُوْءٌ**
**مَمْلُوْءٌ** **ذ**, **مَلَأَ**’nın mef‘ûl ismi, Doldurulmuş. (S.) ― -b2- Ayrıca, (farz edilen mecaz:) **مُلَآءَة** denilen hastalığı olan: **مَلِئَ**’nin ism-i fâili olarak. (A.) ― -b3- Ayrıca, (ve K’nın bazı nüshalarına göre, ↓ **مَلْآن**,) Allah tarafından o hastalıkla etkilenmiş: kural bakımından şâz, (S, K,) zira **أَمْلَأَ**’nın mef‘ûl ismi anlamında kullanılır: kurala göre **مُمْلَأٌ** olmalıydı. (TA.)

**مُمْلِئٌ**
**مُمْلِئٌ** **ذ** Karnında su ve irin bulunan bir koyun; [açıklamadaki **أَغْرَاسٌ**’ın anlamı böyle görünür] öyle ki onun gebe olduğu sanılır. (K.)

**شَابٌّ مُمْتَلِئٌ**
**شَابٌّ مُمْتَلِئٌ** **ذ** [Yaşının tam baharında bir genç. md. **عَبْعَبٌ**’a bak.]
