# ملح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%84%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ملح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ملح

باب الحاء واللام والميم معهما
ح م ل، ح ل م، م ل ح، م ح ل، ل ح م كلهن مستعملات
حمل:
الحَمَلُ: الخَروف، والجميع الحُمْلانُ. والحَمَلُ: برُجْ ٌمن البُرُوج الاثنَيْ عشر.
والفعل حَمَلَ يَحْمِلُ حَمْلاً وحُمْلاناً. ويكون الحُمْلان أجْراً لما يُحْمَل.
والحُمْلان: ما يُحْمَلُ عليه من الدَّوابِّ في الهِبَة خاصَّةً.
وتقول: إني لأَحمِلُه على أمرٍ فما يَتَحَمَّل، وأُحَمِّله أمراً فما يَتَحَمَّل، وإنَّه ليَحْتَمِلُ الصنَّيعةَ والإِحسان، وحَمَّلْتُ فُلاناً فُلاناً، وتَحَمَّلْتُ به عليه في الشَّفاعة والحاجة.
وتَحامَلْتُ في الشيء إذا تَكَلَّفْتُه على مَشَقَّةٍ. واستَحْمَلْتُ فلاناً نفسي أي حَمَّلْتُه أُمُوري وحُوائجي، قال:
ومَن لم يَزَلْ يستَحْمِلُ الناسَ نفسه
وحَمَلْتُ عنه أي حَلمُتْ ُعنه.
والحَمْل: ما في البَطْن، والحِمْل ما على الظَّهْر، وأما حَمْلُ الشَّجَر فيقال: ما ظَهَرَ فهو حِمْل، وما بَطَن فهو حَمْلٌ. وبَعضٌ يقول: حَمِلْ الشَّجَر ويحتَجُّون فيقولون: ما كان لازماً فهو حَمْل، وما كان بائناً فهو حِمْل.
والحَميلُ: المَنْبُوذ يُحْمَلُ فيُرَبَّى. وحَميلُ السَّيْل: ما يَحْمِلُ من الغُثاء، وفي الحديث: فيخرجُون من النّار فيَنبُتُون كما تنبُت الحِبَّةُ في حَميل السَّيْل.
والحَميلُ: الوَلَدُ في بَطْن الأُمِّ إذا أُخِذَتْ من أرض الشِّرْكِ.
والحِمالةُ والمِحْمَلُ: عِلاقُة السَّيْف، قال: حتّى بَلَّ دَمْعيَ مِحْمَلي والمِحْمَل: الشِّقّانِ على البعير يُحْمَلُ فيهما نَفْسان.
ورَجُلٌ حَمُولٌ: صاحبُ حِلْمٍ.
والحَمالة: الدِّيةُ يحمِلُها قَومٌ عن قومِ، وقد تُحْذَفُ منها الهاء كما قال:
عظيمُ النَّدَى كثيرُ الحَمالِ
وتقول: ما على فلانٍ مَحْمِلٌ من تحميل الحَوائج، وما على البَعير مَحْمِلٌ من ثِقْل الحَمْل.
والحَمُولة: الإبِل تُحْمَل عليها الأثقال. والحُمُول: الإبل بأثقالِها.
والمُحْمِل من النِّساء: التي يْنزلُ لبَنُها من غير حَبَل، تقول: أَحْمَلَتِ المرأةُ وكذلك الناقة.
محل:
أرض مَحْل وأرضٌ مَحُولٌ، وأَرْضٌ مُحُول على فُعُول ونَعْتُها بالجَمْع يحُمَلُ على المواضِع كما قال: ثَوْبٌ مِزَقٌ، وجمع المَحْل أمحال ومُحُولٌ. قال:
لا يَبْرَمُون إذا ما الأفقُ جَلَّلـه		صِرُّ الشتاء من الأَمحال كالأَدَم
وأمْحَلَتِ الأرض فهي مُمْحِلٌ، وزمان ماحلٌ، قال النابغة:
يُمْرعُ منه الزَّمَنُ الماحِلُ
والمَحْلُ: انقِطاعُ المطَر ويُبْسُ الأرض من الشَّجَر والكَلأَ.
والمِحالُ: من المَكِيدة ورَوْم ذلك بالحِيَل، ومنه قولهم: تَمَحَّلْتُ الدَّراهمَ أي طلَبَتْهُا من حيث لا يُعرَف لها أصل.
ومَحَلَ فلانٌ بفُلان إذا كادَه بسِعايةٍ إلى السلطان.
وقوله تعالى: "شديد المِحال" أي: الكيد.
وفي الحديث: القرآن ماحِلٌ مُصدَّق: يَمْحَل بصاحبه إذا ضَيَّعَه.
ولَبَنٌ مُمَحَّلٌ: مَحَلُوه أي حَقَنُوه ثم لم يَدْعُوه يأخُذُ الطَّعْمَ حتى شَرِبوهُ، قال أبو النجم:
إلاّ من القارص والمُمَحَّلِ
والمَحالُ: فَقارُ الظَّهْر، والواحدةُ مَحالةٌ.
والمَحالةُ: التي يُسْتَقَى عليها، يقال: سُمِّيَتْ بفَقارة البعير على فَعالة، ويقال: بل على مَفْعَلة لتَحُوُّلها في دَوَرانها.
وقولهم: لا مَحالةَ أي: لا بُدَّ، على مَفْعَلة، الميم زائدة، والمعنى: لا حيلَة.
والمُتَماحِل: الطَّويل.
لمح:
لَمَحَ البَرْقُ ولَمَعَ، ولَمَحَ البَصَرُ، ولَمَحَهُ ببَصَرِه.
واللَّمْحةُ: النَّظْرة. وأَلْمَحَهُ غيره.
ملح:
قد يُقال من المَلاحة مَلُحَ.
والمُماَلحة: المُؤاكَلةُ. وإذا وَصَفْتَ الشّيْءَ بما فيه من المُلُوحة قُلْتَ: سَمَكٌ مالِحٌ ويَقْلَةٌ مالِحة.
والمِلْحُ: معروف ما يُطَيَّبُ به الطَّعامُ. والمِلْحُ: خِلافُ العَذْبِ من الماء، يقال: ماءٌ مِلْحٌ، ولا يقال: مالِحٌ.
ومَلَحْتُ الشَّيْءَ ومَلَّحْتُه فهو مَمْلُوحٌ مَليحٌ ممُلَّحٌ.
ومَلَحْتُ القِدْرَ أَمْلَحُها إذا كان مِلْحُها بقَدْر، فإن أَكْثَرْتَه حتى يفسُد قُلْتَ: مَلَّحْتُها تَمليحاً.
والمُلاّح من نَباتِ الحَمْض، قال أبو النجم:
يَخْبِطْنَ مُلاّحاً كذاوي القَرْمَل
والمَلاّحَةُ: مَنْبِتُ المِلْح.
والمَلاّح: صاحبُ السَّفينة، وصَنْعتُه المِلاحةُ والمُلاّحِيَّةُ وهو مُتَعَهِّدُ النَّهر ليُصْلِحَ فُوَّهَتَه، وقال الأعشى:
تَكَأْكَأَ مَلاّحها وَسْطَـهـا		من الخَوْفِ كَوْثَلَها يَلْتَزِمْ
ويقال: أَمْلَحْتَ يا فلان في مَعْنَيَيْنِ أي جئْتَ بكلمةٍ مَليحةٍ أو أكثَرْتَ مِلْحَ القِدْر.
والمُلْحَة: الكلمةُ المليحة.
والمَلْحاءُ: وَسَطُ الظَّهْر بين الكاهل والعَجْز، وهي من البعير ما تحتَ السَّنام. وفي المَلْحاء سِتُّ مَحَالات، وهي سِتُّ فِقَرات والجميع َمْلحاوات.
والمُلْحَةُ في الألوان: بياضٌ يَشْقُهُّ شُعَيْراتٌ سُودٌ، وكذلك كل شَعرٍ وصُوفٍ.
وكَبْشٌ أَمْلَحُ: بَيِّنُ المُلْحِة والمَلَحِ.
والمَلَحُ: داء أو عَيْبٌ في رِجْل الدابَّة.
والمُلاحِيًّ: ضَرْبٌ من العِنَب في حَبِّه طول.
والمِلْح: الرَّضاعُ.
لحم:
يقال: لَحْمٌ ولَحَمٌ، يُخَفَّفُ ويُثَقَّل. ورجلٌ لَحيمٌ: كثير لَحْم الجَسَد، وقد لَحُمَ لَحامةً.
ورجلٌ لَحِمٌ أي أكُولٌ للَّحْم، وبَيْتٌ لَحِمٌ: يكثُرُ فيه اللَّحْم.
وجاء في الحديث: إنّ الله ليَبْغِضُ البيْتَ اللَّحِمَ وأهْلَه.
وبازيُّ لَحِمٌ ولاحِمٌ: يأكُل اللَّحْمَ، ومُلْحَمٌ: يُطْعَمُ اللحْمَ، وقال الأعشى:
تَدَلىَّ حَثيثاً كأنَّ الصِّوا		رَ يتْبَعُهُ أَزْرَقيٌّ لَحِمْ
وأَلْحَمْتُ القَومَ: قَتَلْتُهم حتى صاروا لَحْماً، واللَّحيمُ: القتيل.
واستَلْحَمْتُ الطريقَ: اتبَّعْتُه، قال:
ومن أَرَيناه الطريقَ استَلْحَما
وقال امرؤ القيس:
استَلْحَمَ الوَحْشُ على أكسائهـا		أهْوَجُ مِحْضيرٌ إذا النَّقْعُ دَخَنْ
والمَلْحَمةُ: الحرب ذاتُ القَتْل.
واللَّحْمَةُ: قَرابةُ النَّسَب.
واللُّحْمةُ: ما يُسَدَّى بين السَّدْيَيْن من الثوب.
واللِّحامُ: ما يُلْحَمُ به صَدْعُ ذَهَبٍ أو حديدٍ حتى يَلْتَحِما ويَلْتَئِما، أو كل شَيْءٍ كانَ متبايناً تَلازَقَ فقد التَحَمَ.
وشَجَّة مُتلاحِمة: إذا بَلَغَتِ اللَّحْمَ.
حلم:
الحُلُمُ: الرُّؤيا، يقال: حَلَمَ يَحْلُمُ إذا رأَى في المنام.
وفي الحديث: من تَحَلَّمَ ما لم يَحْلُم أي تكَلَّفَ حُلْماً لم يَرَه.
والحُلْمُ: الاحتِلامُ، ويُجمَع على الأحلام، والفاعلُ حالِمٌ ومُحْتَلِم.
والحِلْمُ: الأَناة، ويُجْمَعُ على الأحلام.
والحُلاّم: الجَدْيُ، قال:
كُلُّ قتيل في كُلَيْبٍ حُلاّمْ
وأحلام القَوْم: حُلَماؤهم، والواحد حَليم، وقال الأعشى:
فأمّا إذا جَلَسُوا بالعَشـيِّ		فأحلامُ عادٍ وأيدي هُضُمْ.
وقد حَلُمَ الرجلُ يَحْلُمُ فهو حليم، والحليم في صفة الله تعالى معناه الصَّبور.
ومن أسماء الرجال مُحَلِّم وهو الذي يُعَلِّمُ غيره الحِلْمَ.
وأَحْلَمَتِ المرأةُ: وَلَدَتِ الحُلَماءَ. والأحلام: الأجسام.
والحَلَمَةُ والجميع الحَلَم: ما عَظُم من القراد وأَدِيمٌ حَلِمٌ: قد أفسَدَه الحَلَمُ قبلَ أن يُسْلَخ، وقد حَلِمَ حَلَماً، ومنه قول عقبة:
فإنَّكَ والكتابُ إلى عَليٍّ		كدابغةٍ وقد حَلِمَ الحَليمُ
والبَعيرُ حَلِمٌ: أفسَدَه الحَلَمُ.
وعَناقٌ حَلِمةٌ وتِحْلِمَةٌ: أفسَدَ جِلدَها الحَلَمُ.
وحَلَّمْتُ الإبِل: أخَذْتُ عنها الحَلَم.
والحَلَمةُ: شَجَرة السَّعْدان، من أفضل المراعي.
والحَلَمةُ: رأسُ الثَّدْي في وَسَط السَّعْدانة. ويَوْمُ حَليمةَ: وَقْعة كانت في الجاهلية. ومُحَلِّمٌ: نَهْرٌ باليَمامة.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **اللام** ve **الميم** onlarla birlikte

**ح م ل**، **ح ل م**، **م ل ح**، **م ح ل**، **ل ح م**: hepsinin kullanımı vardır.
**حمل**:
**الحَمَلُ**: koç (kuzu); çoğulu **الحُمْلانُ**. Ve **الحَمَلُ**: on iki burçtan bir burçtur.
Fiil: **حَمَلَ يَحْمِلُ**; mastarı **حَمْلاً** ve **حُمْلاناً**. **الحُمْلان** bazen, taşınan şeye karşılık bir ücret olur.
**الحُمْلان**: özellikle hibede, binek hayvanlarından üzerine yük bindirilen şey.
Ve dersin ki: “Şüphesiz ben onu bir iş üzerine yüklüyorum da o yüklenmiyor; ve ona bir iş yüklüyorum da o yüklenmiyor; ve şüphesiz o, iyiliği ve ihsanı taşır; ve ben falanı falana yüklettim; ve şefaatte ve ihtiyaçta onun lehine onunla yükümlendim.”
Ve **تَحامَلْتُ** bir şeyde: onu bir meşakkat üzerine külfetle üstlendiğim zaman. Ve **استَحْمَلْتُ** falanı kendi nefsim (adına), yani işlerimi ve ihtiyaçlarımı ona yükledim; dedi ki:
“Ve kim, insanlara kendi nefsini yükletmeyi sürdürürse”
Ve “**حَمَلْتُ عنه**” yani ondan **حَلمُتْ** (hilm ettim).
Ve **الحَمْل**: karındaki şey; **الحِمْل** ise sırt üzerindeki şeydir. Ağaçların **حَمْلُ**’üne gelince: görüneni **حِمْل** diye söylenir, gizli olanı **حَمْلٌ**. Bazıları der ki: **حَمِلْ الشَّجَر**; delil getirirler ve derler ki: lâzım (yerine bitişik) olan **حَمْل**’dür, ayrık olan **حِمْل**’dür.
**الحَميلُ**: atılmış çocuk; taşınır da büyütülür. Ve **حَميلُ السَّيْل**: selin sürüklediği çerçöp. Hadiste: “Ateşten çıkarlar da, selin **حَميل**’inde tanenin bitmesi gibi biterler.”
Ve **الحَميلُ**: şirk diyarından alındığı zaman annenin karnındaki çocuk.
**الحِمالةُ** ve **المِحْمَلُ**: kılıcın askısı; dedi ki: “Ta ki gözyaşım **مِحْمَلي**’mi ıslattı.” Ve **المِحْمَل**: deve üzerinde iki yan (iki taraf); onların içinde iki kişi taşınır.
Ve **رَجُلٌ حَمُولٌ**: hilm sahibi kimse.
Ve **الحَمالة**: bir kavmin bir kavim adına yüklendiği diyet; bazen ondan **الهاء** düşürülür; dediği gibi:
“Büyük cömertlik sahibi, **الحَمالِ**’i çok”
Ve dersin ki: falanın üzerinde, ihtiyaçları yüklenmekten bir **مَحْمِلٌ** yoktur; ve devenin üzerinde, yükün ağırlığından bir **مَحْمِلٌ** yoktur.
Ve **الحَمُولة**: üzerine ağırlıklar yüklenen develer. Ve **الحُمُول**: yükleriyle birlikte develer.
Ve kadınlardan **المُحْمِل**: hamilelik olmaksızın sütü inen; dersin ki: **أَحْمَلَتِ المرأةُ**; deve de böyledir.

**محل**:
**أرض مَحْل** ve **أرضٌ مَحُولٌ**; ve **أَرْضٌ مُحُول** (vezni **فُعُول** üzere). Onun çoğul ile sıfatlandırılması, yerler üzerine hamledilir; dediği gibi: **ثَوْبٌ مِزَقٌ**. **المَحْل**’ün çoğulu **أمحال** ve **مُحُولٌ**’dür. Dedi ki:
“Ufku kapladığında bükmezler;
**الأَمحال**’den kışın ayazı, deriler gibi.”
Ve **أمْحَلَتِ الأرض**: o hâlde o **مُمْحِلٌ**’dir. Ve **زمان ماحلٌ**. Nâbiga dedi ki:
“Ondan **الزَّمَنُ الماحِلُ** ot bitirir.”
Ve **المَحْلُ**: yağmurun kesilmesi ve yerin ağaçtan ve ottan kuruması.
Ve **المِحالُ**: hileden ve bunu hilelerle istemekten; ondan onların sözü: **تَمَحَّلْتُ الدَّراهمَ** yani, aslı bilinmeyen yerden onları talep ettim.
Ve **مَحَلَ** falan, falana: sultana (yöneticiye) götüren bir gammazlıkla ona tuzak kurduğu zaman.
Yüce Allah’ın sözü: “**شديد المِحال**” yani: tuzak (hile).
Hadiste: “Kur’an, tasdik edilmiş bir **ماحِلٌ**’dir”: onu zayi ettiği zaman sahibine karşı **يَمْحَل** (dava eder/hasım olur).
Ve **لَبَنٌ مُمَحَّلٌ**: onu **مَحَلُوه**; yani onu şırınga ettiler, sonra onu tadı almasına bırakmadılar, ta ki onu içtiler. Ebû’n-Necm dedi ki:
“Ancak ekşiden ve **المُمَحَّلِ**’den.”
Ve **المَحالُ**: sırtın omurları; bir tanesi **مَحالةٌ**.
Ve **المَحالةُ**: onunla su çekilen şey; denir ki: deve omuruna nispetle **فَعالة** üzere adlandırıldı; ve denir ki: bilakis, dönüşünde dönüp durmasından dolayı **مَفْعَلة** üzeredir.
Ve onların sözü: **لا مَحالةَ** yani: mutlaka; **مَفْعَلة** üzeredir; **الميم** ziyadedir; mana: hile yok.
Ve **المُتَماحِل**: uzun boylu.

**لمح**:
**لَمَحَ البَرْقُ** ve **لَمَعَ**; ve **لَمَحَ البَصَرُ**; ve onu gözüyle **لَمَحَهُ**.
Ve **اللَّمْحةُ**: bakış. Ve başkası onu **أَلْمَحَهُ**.

**ملح**:
**المَلاحة**’dan **مَلُحَ** denilebilir.
Ve **المُماَلحة**: birlikte yemek yeme. Bir şeyi, içindeki **المُلُوحة** ile vasfettiğin zaman dersin ki: **سَمَكٌ مالِحٌ** ve **يَقْلَةٌ مالِحة**.
Ve **المِلْحُ**: yemekle tatlandırılan bilinen şey. Ve **المِلْحُ**: sudan tatlı olanın zıddı; denir ki: **ماءٌ مِلْحٌ**; **مالِحٌ** denilmez.
Ve **مَلَحْتُ** şeyi ve **مَلَّحْتُه**; o hâlde o **مَمْلُوحٌ** **مَليحٌ** **ممُلَّحٌ**’tır.
Ve **مَلَحْتُ القِدْرَ أَمْلَحُها**: tuzu ölçüsünde olduğu zaman; eğer onu artırır da bozuluncaya kadar götürürsen dersin ki: **مَلَّحْتُها تَمليحاً**.
Ve **المُلاّح**: **نَباتِ الحَمْض**’dan bir bitki. Ebû’n-Necm dedi ki:
“**مُلاّحاً**’ı döverler, **القَرْمَل**’in kurumuşları gibi.”
Ve **المَلاّحَةُ**: tuzun bittiği yer.
Ve **المَلاّح**: gemi sahibi; sanatı **المِلاحةُ** ve **المُلاّحِيَّةُ**’dir; o, nehrin ağzını düzeltmek için nehrin bakıcısıdır. A‘şâ dedi ki:
“Onun ortasında **مَلاّحها** büzüldü;
korkudan, onun kalçasını yapışıp tutar.”
Ve denir ki: “Ey falan, iki manada **أَمْلَحْتَ**”: yani güzel bir söz getirdin; yahut tencerenin tuzunu çoğalttın.
Ve **المُلْحَة**: güzel söz.
Ve **المَلْحاءُ**: sırtın ortası; **الكاهل** ile **العَجْز** arası; deve için hörgücün altındaki kısımdır. **المَلْحاء**’da altı **مَحَالات** vardır; onlar altı omurdur; çoğulu **مْلحاوات**.
Ve renklerde **المُلْحَةُ**: siyah kılların yardığı bir beyazlıktır; her kıl ve yün böyledir.
Ve **كَبْشٌ أَمْلَحُ**: **المُلْحِة** ve **المَلَحِ**’i açık olan.
Ve **المَلَحُ**: binek hayvanının ayağında bir hastalık yahut kusur.
Ve **والمُلاحِيًّ**: tanesinde uzunluk bulunan bir üzüm çeşidi.
Ve **المِلْح**: emzirme.

**لحم**:
Denir ki: **لَحْمٌ** ve **لَحَمٌ**; hafifletilir ve ağırlaştırılır. Ve **رجلٌ لَحيمٌ**: beden eti çok olan; ve **لَحُمَ** (fiili) **لَحامةً** (mastarıyla).
Ve **رجلٌ لَحِمٌ** yani et yiyici. Ve **بَيْتٌ لَحِمٌ**: içinde et çok olan ev.
Hadiste geldi: “Şüphesiz Allah, **البيْتَ اللَّحِمَ**’i ve ehlini buğzeder.”
Ve **بازيُّ لَحِمٌ** ve **لاحِمٌ**: et yer. Ve **مُلْحَمٌ**: et yedirilen. A‘şâ dedi ki:
“Çabucak sarktı; sanki bilezikler,
onu, et yiyen mavi bir (kuş) izler.”
Ve **أَلْحَمْتُ القَومَ**: onları öldürdüm, ta ki et hâline geldiler. Ve **اللَّحيمُ**: öldürülmüş kimse.
Ve **استَلْحَمْتُ الطريقَ**: onu izledim. Dedi ki:
“Ve kime yolu gösterdiysek, o **استَلْحَما**.”
İmru’ul-Kays dedi ki:
“Vahşi, örtüleri üzerine **استَلْحَمَ**;
toz duman koyulaştığında, çevik, hızlı bir (at).”
Ve **المَلْحَمةُ**: öldürmenin bulunduğu savaş.
Ve **اللَّحْمَةُ**: nesep akrabalığı.
Ve **اللُّحْمةُ**: kumaşta iki çözgü arasına atılan şey.
Ve **اللِّحامُ**: altın yahut demirde bir yarığı, birbirine kaynasın ve birleşsin diye kaynatan şey; yahut ayrı olan her şey bitişirse, o zaman **التَحَمَ** (kaynaştı).
Ve **شَجَّة مُتلاحِمة**: ete ulaştığı zaman.

**حلم**:
**الحُلُمُ**: rüya; denir ki: **حَلَمَ يَحْلُمُ**: uykuda gördüğü zaman.
Hadiste: “Kim, görmediği bir şeyi **تَحَلَّمَ** ederse” yani görmediği bir **حُلْماً** külfetle uydurdu.
Ve **الحُلْمُ**: ihtilam; **الأحلام** üzerine cem‘ olunur; fail **حالِمٌ** ve **مُحْتَلِم**’dir.
Ve **الحِلْمُ**: teenni; **الأحلام** üzerine cem‘ olunur.
Ve **الحُلاّم**: oğlak; dedi ki:
“**كُلُّ** Kuleyb’deki her öldürülmüş, **حُلاّمْ**’dır.”
Ve **أحلام القَوْم**: onların halimleri; tekili **حَليم**. A‘şâ dedi ki:
“Akşamleyin oturduklarında ise,
Âd’ın **أحلامُ**’ı ve kırıcı eller.”
Ve adam **حَلُمَ يَحْلُمُ**; o hâlde o **حليم**’dir. Ve Allah Teâlâ’nın sıfatında **الحليم**’in manası: sabırlı.
Erkek adlarından **مُحَلِّم**: başkasına **الحِلْمَ** öğreten.
Ve **أَحْلَمَتِ المرأةُ**: halimleri doğurdu. Ve **الأحلام**: cisimler.
Ve **الحَلَمَةُ**; çoğulu **الحَلَم**: keneden büyüyen şey. Ve **أَدِيمٌ حَلِمٌ**: **الحَلَمُ** onu, yüzülmeden önce bozmuştur. Ve **حَلِمَ** (fiili) **حَلَماً** (mastarıyla). Ondan Ukbe’nin sözü:
“Şüphesiz sen ve kitap, Ali’ye (giderken),
tabaklayan bir kimse gibisin; hâlbuki **الحَليمُ** **حَلِمَ** olmuştur.”
Ve **البَعيرُ حَلِمٌ**: **الحَلَمُ** onu bozmuştur.
Ve **عَناقٌ حَلِمةٌ** ve **تِحْلِمَةٌ**: **الحَلَمُ** onun derisini bozmuştur.
Ve **حَلَّمْتُ الإبِل**: onlardan **الحَلَم**’i aldım.
Ve **الحَلَمةُ**: **شَجَرة السَّعْدان**; meraların en iyilerindendir.
Ve **الحَلَمةُ**: **السَّعْدانة**’nin ortasında memenin başı. Ve **يَوْمُ حَليمةَ**: cahiliyede olmuş bir vukuadır. Ve **مُحَلِّمٌ**: Yemâme’de bir nehirdir.
