# ملد — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%AF/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%84%D8%AF/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ملد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%AF.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ملد

باب الدال واللام والميم معهما
د ل م، ل د م، د م ل، م ل د مستعملات
دلم:
الأَدْلَمُ: الطويلُ الأسودُ من الرجال، ومن الجبال كذلك في مُلوسَةِ الصَّخْر غيرُ جِدِّ شديد السَّواد، قال رؤبة:
كأنَّ دَمخاً ذا الهِضابِ الأدْلَما
يَصِفُ جَبَلاً.
وبلاد الدَّيْلَم معروفة.
والدَّيْلَم: مجتمع النَّمل والقِرْدانِ عند أعقابِ الحِياض وأعطانِ الإِبِل.
لدم:
اللَّدْمُ: ضَرْبُ المرأةِ صدرَها وعَضُدَيْها في النِّياحة.
والالتِدامُ فِعلها بنفسها، ولَدَمَتْ صدرَها والتَدَمَتَ مِثلُه، قال:
لَدْمَ الغُلام وراءَ الغَيْبِ بالحَجَر
وأُمُّ مِلْدَم: الحُمَّى، يقال: أنا أُمُّ مِلْدَم آكُلُ اللحمَ وأمَصُّ الدَّمَ.
واللَّدْمُ: ضَرْبُكَ خُبْزَ المَلّةِ إذا أَخْرجَتَه منها.
ولَدَمتُ الثوبَ: رَقَعْتُه.
ورجلٌ مِلْدَمٌ ضِغَنٌّ.
واللَّدْمُ واللَّديمُ: صوتُ الشيءِ يقع على ألرض.
دمل:
الدَّمالُ: السِّرقينُ ونحوُهُ، وما رَمَى به البَحر من خُشارة ما فيه من الخَلْقِ مَيْتاً نحو الأصداف والمَناقيف والنّبّاح، وهو شيء تُتَّخذ منه سُبْحة، قال الكميت في السِّرفين:
رَأَى إِرَةً منها تُحَشُّ لفتـنةٍ		وإيقادَ راجٍ إن يكون دَمالَها
ويقال: أدْمَلْتُ الأرضَ أي سَمَّدْتُها بالسِّرقين، ودَمَلْتُها: أصلَحتُها.
ودامَلتُ الرجلَ: داريتُه لأُصلِحَ ما بينَنا.
واندَمَلَ أي تَماثَلَ من العِلَّةِ والجُرْح، ودَمَلَه الدَّواء.
والدُّمَّلُ، ويُجمَع الدَّماميل، قال: قَذَى بِعَينِكَ أم بظَهْركَ دُمَّلُ وأنشد: وامتَهَدَ الغاربُ فِعلَ الدُّمَّلِ
ملد:
الأَمْلَدُ: الشّابُّ الناعِمُ، وامرأةٌ مَلْداءُ أُملُودٌ أُمْلُدانيّة، وشابٌّ أُمْلُودٌ أُمْلُدانيّ شُبِّهَ بالقَضيب الناعِم، قال:
بعدَ التصابي والشبابِ الأَمْلَدِ
والمصدر المَلَدُ.

### Türkçe

باب **الدال** ve**اللام** ve**الميم** onlarla birlikte

**د ل م**، **ل د م**، **د م ل**، **م ل د** kullanılagelenlerdir.

**دلم**:
**الأَدْلَمُ**: erkeklerden uzun siyah olan; dağlardan da böyledir; kayanın pürüzsüzlüğünde, pek şiddetli olmayan siyahlık; Rü’be dedi:
كأنَّ دَمخاً ذا الهِضابِ الأدْلَما
Bir dağı vasfeder.
Ve **الدَّيْلَم** beldeleri bilinir.
Ve **الدَّيْلَم**: havuzların topukları yanında ve develerin ağılları yanında karıncaların ve kenelerin toplandığı yer.

**لدم**:
**اللَّدْمُ**: ağıtta kadının göğsünü ve pazularını dövmesi.
Ve **الالتِدامُ** onun kendi kendine fiilidir; ve “göğsünü dövdü” **لَدَمَتْ** ve “kendini dövdü” **التَدَمَتَ** onun gibidir; dedi:
لَدْمَ الغُلام وراءَ الغَيْبِ بالحَجَر
Ve **أُمُّ مِلْدَم**: humma; denir ki: “Ben **أُمُّ مِلْدَم**’ım; eti yerim ve kanı emerim.”
Ve **اللَّدْمُ**: onu (tandırı)ndan çıkardığında **المَلّة** ekmeğini senin dövmen.
Ve “elbise”yi **لَدَمتُ**: onu yamadım.
Ve bir adam **مِلْدَمٌ**: kinli.
Ve **اللَّدْمُ** ve **اللَّديمُ**: bir şeyin yere düşmesi (esnasındaki) sesi.

**دمل**:
**الدَّمالُ**: tezek ve onun benzeri; ve denizin, içinde bulunan mahlûktan ölü olarak kabuklar ve **المَناقيف** ve **النّبّاح** gibi şeylerden, içindeki kırıntıdan denize attığı şey; o, ondan tesbih yapılan bir şeydir; Kümeyt tezek hakkında dedi:
رَأَى إِرَةً منها تُحَشُّ لفتـنةٍ		وإيقادَ راجٍ إن يكون دَمالَها
Ve denir ki: “yeri **أَدْمَلْتُ**” yani onu tezekle gübreledim; ve onu **دَمَلْتُها**: onu ıslah ettim.
Ve adamı **دامَلتُ**: aramızda olanı ıslah etmek için ona yumuşak davrandım.
Ve **اندَمَلَ** yani hastalıktan ve yaradan iyileşti; ve ilâç onu **دَمَلَه**.
Ve **الدُّمَّلُ**; ve **الدَّماميل** cem’ olunur; dedi: قَذَى بِعَينِكَ أم بظَهْركَ دُمَّلُ ve inşad etti: وامتَهَدَ الغاربُ فِعلَ الدُّمَّلِ

**ملد**:
**الأَمْلَدُ**: yumuşak genç; ve bir kadın **مَلْداءُ** **أُملُودٌ** **أُمْلُدانيّة**; ve bir genç **أُمْلُودٌ** **أُمْلُدانيّ**; yumuşak çubuğa benzetildi; dedi:
بعدَ التصابي والشبابِ الأَمْلَدِ
Ve masdar **المَلَدُ**’dur.
