# ملظ (م-ل-ظ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%B8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%84%D8%B8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: م - ل - ظ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%B8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

المِلْوَظُ: عصا يضرب بها أَو سوط؛ أَنشد ابن الأَعرابي:
ثُمَّتَ أَعْلى رأْسَه المِلْوَظَّا
قال ابن سيده: وإِنما حملته على فِعْوَلّ دون مِفعلّ لأَن في الكلام فِعْوَلأً وليس فيه مِفْعلّ، وقد يجوز أَن يكون مِلْوَظٌ مِفْعلاً ثم يُوقَف عليه بالتشديد فيقال مِلوظّ، ثم إِن الشاعر احتاج فأَجراه في الوصل مُجراه في الوقف فقال المِلوظّا كقوله:
ببازِلٍ وَجْناه أَو عَيْهَلِّ
أَراد أَو عَيْهلٍ، فوقف على لغة من قال خالدّ، ثم أَجراه في الوصل مجراه في الوقف، وعل أَيّ الوجهين وجَّهتَه فإِنه لا يُعرف اشتقاقه.

##### Türkçe

**المِلْوَظُ**: kendisiyle vurulan bir değnek yahut bir kamçı; İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:

Sonra **المِلْوَظَّا** (ile) başının en üstüne vurdu.

İbn Sîde dedi ki: Onu ancak **فِعْوَلّ** vezni üzerine, **مِفعلّ** vezni üzerine değil, taşıdım; çünkü الكلام’da **فِعْوَلّ** vardır, onda **مِفْعلّ** yoktur. Ve câizdir ki **مِلْوَظٌ** **مِفْعلاً** olsun; sonra üzerinde teşdîd ile vakfedilir de **مِلوظّ** denir; sonra şair ihtiyaç duydu da onu vasılda vakıftaki mecrâsı üzere yürüttü, böylece **المِلوظّا** dedi; şu sözü gibi:

Bir **بازِلٍ** ile, iki yanağımız, yahut bir **عَيْهَلِّ**.

**أَو عَيْهلٍ**’i kastetti; sonra **خالدّ** diyenin lügatı üzere vakfetti; sonra onu vasılda vakıftaki mecrâsı üzere yürüttü. Ve hangi iki vechi ona yöneltirsen yönelt, onun اشتقاقı bilinmez.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%B8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الملوظ، بالكسر وتشديد الظاء: عصا يضرب بها، أو سوط، أنشد ابن الأعرابي:
  ثمت أعلى رأسه الملوظا ونقله المصنف في لأظ تبعا للصاغاني. وهذا محل ذكره.
 قال ابن سيده: وإنما حملته على فعول دون مفعل، لأن في الكلام فعولا، وليس مفعل، لأن في الكلام فعولا، وليس فيه مفعل، وقد يجوز أن يكون ملوظ مفعلا، ثم يوقف عليه بالتشديد فيقال: ملوظ، ثم إن الشاعر احتاج فأجراه في الوصل مجرى الوقف، فقال: الملوظا، كقوله:
  ببازل وجناء أو عيهل أراد: أو عيهل. قال وعلى أي الوجهين وجهته فإنه لا يعرف اشتقاقه. قلت: وقد تقدم للمصنف أنه من اللأظ. وهو الطرد والمعارضة، كما حققه ابن عباد، فتأمل ذلك.

##### Türkçe

**الملوظ**; kesre ile ve **الظاء**’ın şeddelenmesiyle: kendisiyle vurulan bir değnek; yahut bir kırbaç. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
  Orada başının en üstüne **الملوظا**’yı (vurdu) ve musannif bunu **لأظ** maddesinde, Sâgânî’ye tâbi olarak nakletti. Bu, onun zikredilme yeridir.
 İbn Sîde dedi: Onu ancak **فعول** vezni üzerine, **مفعل** üzerine değil, taşıdım; çünkü kelâmda **فعول** vardır, **مفعل** yoktur; çünkü kelâmda **فعول** vardır, onda **مفعل** yoktur. Ve caiz olur ki **ملوظ** **مفعلا** olsun; sonra şedde ile üzerinde vakfedilir de şöyle denir: **ملوظ**. Sonra şair ihtiyaç duydu da onu vasılda vakfın cereyanı yerine yürüttü; şöyle dedi: **الملوظا**; şu sözü gibi:
  **ببازِلٍ وَجْناءَ أو عَيْهَلِ**; muradı: **أو عَيْهَلُ**. Dedi ki: Onu iki vechin hangisine yöneltirsen yönelt, onun اشتقاقı bilinmez. Dedim: Musannif için daha önce geçti ki o, **اللأظ**’dandır. O da **الطرد** ve **المعارضة**’dır; İbn Abbâd’ın tahkik ettiği üzere. Öyleyse bunu teemmül et.
