# ملظ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%B8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%84%D8%B8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ملظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D8%B8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ملظ

الملوظ، بالكسر وتشديد الظاء: عصا يضرب بها، أو سوط، أنشد ابن الأعرابي:
  ثمت أعلى رأسه الملوظا ونقله المصنف في لأظ تبعا للصاغاني. وهذا محل ذكره.
 قال ابن سيده: وإنما حملته على فعول دون مفعل، لأن في الكلام فعولا، وليس مفعل، لأن في الكلام فعولا، وليس فيه مفعل، وقد يجوز أن يكون ملوظ مفعلا، ثم يوقف عليه بالتشديد فيقال: ملوظ، ثم إن الشاعر احتاج فأجراه في الوصل مجرى الوقف، فقال: الملوظا، كقوله:
  ببازل وجناء أو عيهل أراد: أو عيهل. قال وعلى أي الوجهين وجهته فإنه لا يعرف اشتقاقه. قلت: وقد تقدم للمصنف أنه من اللأظ. وهو الطرد والمعارضة، كما حققه ابن عباد، فتأمل ذلك.

### Türkçe

**الملوظ**; kesre ile ve **الظاء**’ın şeddelenmesiyle: kendisiyle vurulan bir değnek; yahut bir kırbaç. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
  Orada başının en üstüne **الملوظا**’yı (vurdu) ve musannif bunu **لأظ** maddesinde, Sâgânî’ye tâbi olarak nakletti. Bu, onun zikredilme yeridir.
 İbn Sîde dedi: Onu ancak **فعول** vezni üzerine, **مفعل** üzerine değil, taşıdım; çünkü kelâmda **فعول** vardır, **مفعل** yoktur; çünkü kelâmda **فعول** vardır, onda **مفعل** yoktur. Ve caiz olur ki **ملوظ** **مفعلا** olsun; sonra şedde ile üzerinde vakfedilir de şöyle denir: **ملوظ**. Sonra şair ihtiyaç duydu da onu vasılda vakfın cereyanı yerine yürüttü; şöyle dedi: **الملوظا**; şu sözü gibi:
  **ببازِلٍ وَجْناءَ أو عَيْهَلِ**; muradı: **أو عَيْهَلُ**. Dedi ki: Onu iki vechin hangisine yöneltirsen yönelt, onun اشتقاقı bilinmez. Dedim: Musannif için daha önce geçti ki o, **اللأظ**’dandır. O da **الطرد** ve **المعارضة**’dır; İbn Abbâd’ın tahkik ettiği üzere. Öyleyse bunu teemmül et.
