# ملل — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%84/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%84%D9%84/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ملل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%84.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: ملل

م ل ل
مللته ومللت منه واستمللته واستمللت به‏:‏ تبرّمت وبي ملل وملال وملالة ورجل ملول وملولة‏.‏
وإنه لذو ملّة وملّ وملّة‏.‏
ورجل ذو أماليل‏:‏ مبرم جمع‏:‏ إملال وأملولة وأملني وأمل عليّ‏:‏ تحنّ بجانب النهرين لما أملّ على مذارعها القيود وأطعمه خبز ملّة وهي الرماد الحار وخبزة مليلاً وملّ الخبزة يملّها وامتلّها‏.‏
وملّ الخياط الثوب ثم كفّه وثوب مملول ومكفوف يك درز ودودرز‏.‏
والملّ‏:‏ الخياطة الأولى‏.‏
ومن المجاز‏:‏ به ملّة ومليلة‏:‏ حمّى باطنة‏.‏
وبعير مملّ وناقة مملة‏:‏ متعبان أكثر ركوبهما‏.‏
وطريق مملّ‏:‏ معمل سلكوه كثيراً وأطالوا الاختلاف عليه ومنه‏:‏ أملّ عليه الملوان‏:‏ طال اختلافهما عليه‏.‏
قال الراعي‏:‏ بويزل عامٍ لا قلوص مملة ولا عوزم في السنّ فانٍ شبيبها وقال آخر‏:‏ فتى غير مطروق لأضياف شقّة أناخوا المطايا قد أملّت وكلت وقال سويد‏:‏ أهبت بغرّ الآبدات فراجعت طريقاً أملّته القصائد مهيعاً وقال ابن مقبل‏:‏ ألا يا ديار الحيّ بالسبعان أملّ عليها بالبلى الملوان ومنه‏:‏ الملّة الطريقة المسلوكة ومنها‏:‏ ملّة إبراهيم خير الملل وامتلّ فلان ملّة الإسلام ومنه‏:‏ أملّ عليه الكتابَ، ومنه: مَلْمَلَهُ المرضُ فتملمَلَ. وكَحَله بالمُلمُول: بالمكحال.

### Türkçe

م ل ل
**مللته** ve **مللت منه** ve **استمللته** ve **استمللت به**: bıktım; ve bende **ملل** ve **ملال** ve **ملالة** vardır; ve (o) **ملول** ve **ملولة** (olan) bir adamdır.
Ve şüphesiz o, **ملّة** ve **ملّ** ve **ملّة** sahibidir.
Ve **أماليل** sahibi bir adam: bıktırıcı; çoğulu: **إملال** ve **أملولة**. Ve **أملني** ve **أمل عليّ**: iki nehrin kıyısı yanında inledi; onun ekinlikleri üzerine bağları bıktırıcı kıldığından dolayı. Ve ona **خبز ملّة** yedirdi; o, sıcak küldür. Ve (ona) **خبزة مليلاً** (yedirirdi). Ve terzi ekmeği **ملّ** eder, onu **يملّها**; ve onu **امتلّها**.
Ve terzi elbiseyi **ملّ** etti, sonra onu kıvırdı; ve **مملول** ve **مكفوف** elbise: bir dikiş ve iki dikiş (olan).
Ve **الملّ**: ilk dikiştir.
Mecazdan: onda **ملّة** ve **مليلة** vardır: içten (gelen) humma.
Ve **مملّ** deve ve **مملة** dişi deve: ikisi de yorgundur; binilmeleri çoktur.
Ve **مملّ** yol: çokça girdikleri ve üzerinde gidip gelmeyi uzattıkları işlenmiş (yol); ve ondan: iki zaman **أملّ عليه**: ikisinin onun üzerinde gidip gelmesi uzadı.
Çoban dedi:
“Bir yılın **بويزل**’i; ne **قلوص مملة** (olan) bir dişi deve, ne de yaşta fânî, genci (kalmış) bir **عوزم**.”
Ve bir başkası dedi:
“Uzaklığın misafirlerine uğramamış bir delikanlı; binekleri çöktürdüler; (binekler) **قد أملّت** ve yoruldu.”
Ve Süveyd dedi:
“Ebedîlerin parlaklarına seslendim de geri döndü; şiirlerin **أملّته** ettiği bir yol; açık bir ana yol.”
Ve İbn Mukbil dedi:
“Dikkat edin, yedilerdeki kavmin yurtları! Eskime ile iki zaman onun üzerine **أملّ** etti.”
Ve ondan: **الملّة** gidilen yoldur. Ve ondan: **ملّة إبراهيم** milletlerin hayırlısıdır. Ve falan, İslâmın **ملّة**’sini **امتلّ** etti. Ve ondan: ona kitabı **أملّ** etti. Ve ondan: hastalık onu **مَلْمَلَهُ** etti de o **تملمَلَ** etti. Ve onu **بالمُلمُول** ile **كَحَله** etti: **بالمكحال** ile.
