# منح (م-ن-ح) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%86%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: م - ن - ح
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الخاء والنون والميم معهما
ن ح م، ح م ن، م ن ح، م ح ن، مستعملات
نحم:
نَحَمَ الفَهْدُ يَنْحَمُ نَحيماً، ونحوه من السِّباع. وكذلك النَّئيمُ وهو صَوْتٌ شديد.
والنُّحامُ: طائرٌ أحمَرُ على خِلْقَةِ الاِوَزِّ، الواحدة نُحامة.
والرجل نَحّام: بَخيل إذا طُلِبَ إليه كَثُرَ سُعالُه، قال:
أَرَى قَبْرَ نَحّام بَخيلٍ بمـالِـه		كقَبْر غَوِيٍّ في البَطالة مُفْسِدِ
منح:
المِنْحةُ: مَنْفَعَتُكَ أخاكَ بما تَمْنَحُه. وكلُّ شيءٍ يُقْصَدُ به قَصْدُ شيءٍ فقد مَنَحْتَه إيّاه كما تَمْنَحُ المرأةُ وَجْهَها المِرآةَ، قال:
تَمْنَحُ المـرآةَ وَجْـهـاً واضِـحـاً		مِثْلَ قَرْنِ الشَّمس في الصَّحْو ارتفْع
ومَنَحْتُ فلاناً شيئاً ناقةً أو شاةً، فتلكَ المَنيحةُ، ولا تكونُ المَنيحةُ إلاّ لِلَّبَنِ خاصَّةً.
والمَنيحُ فيما زُعِم: الثامِنُ من القِداح.
حمن:
الحَمْنانُ، الواحدةُ حَمْنانَةٌ: صِغارُ القِرْدان، وانتَهَيْنا إلى مَحْمَنةٍ، أي: أرض كثيرةِ الحَمْنان. وتكون حَمْناناً ثّم قمقاماً ثمّ قِرْداناً ثمّ حَلَماً.
محن:
المِحْنَةُ: معنى الكلام الذي يُمْتَحَنُ به، فيُعرف بكلامه ضمير قلبه. وامتَحَنْتُه وامتَحَنْتُ الكلمة أي: نَظَرْتُ إلى ما يَصيرُ صَيْرُها.
وفي صفة الحَرُوريّة: إنَّ لهم محنةً من أَخطَأَها قَتَلَتْه، ومن أصابَها أَضَلَّتْه.

##### Türkçe

باب **الخاء** ve **النون** ve **الميم**’in onlarla birlikte olduğu (bab)
**ن ح م**، **ح م ن**، **م ن ح**، **م ح ن**: kullanılanlar

**نحم**:
**نَحَمَ** pars, **يَنْحَمُ** **نَحيماً**; ve onun benzeri yırtıcı hayvanlardan. Yine **النَّئيمُ**; ve o, şiddetli bir sestir.
Ve **النُّحامُ**: **الاِوَزِّ** yaratılışı üzere kırmızı bir kuş; teki **نُحامة**.
Ve adam **نَحّام**: cimri; kendisinden istendiğinde öksürüğü çok olur, dedi ki:
أَرَى قَبْرَ نَحّام بَخيلٍ بمـالِـه		كقَبْر غَوِيٍّ في البَطالة مُفْسِدِ

**منح**:
**المِنْحةُ**: kardeşine, ona verdiğin şeyle menfaat sağlamandır. Ve her şey ki onunla bir şeyin kastedilmesi kastedilir; artık onu ona vermişsindir; nitekim kadın yüzünü aynaya verir, dedi ki:
تَمْنَحُ المـرآةَ وَجْـهـاً واضِـحـاً		مِثْلَ قَرْنِ الشَّمس في الصَّحْو ارتفْع
Ve falana bir şey, bir deve veya bir koyun verdim; işte o **المَنيحةُ**’dır; ve **المَنيحةُ** ancak özellikle süt içindir.
Ve **المَنيحُ** —iddia olunduğu üzere— **القِداح**’tan sekizincidir.

**حمن**:
**الحَمْنانُ**, teki **حَمْنانَةٌ**: **القِرْدان**’ın küçükleri. Ve **مَحْمَنةٍ**’ye vardık; yani: **الحَمْنان**’ı çok olan bir yer. Ve önce **حَمْناناً** sonra **قمقاماً** sonra **قِرْداناً** sonra **حَلَماً** olur.

**محن**:
**المِحْنَةُ**: kendisiyle imtihan olunan sözün manasıdır; böylece sözüyle kalbinin içi bilinir. Ve onu imtihan ettim ve kelimeyi imtihan ettim; yani: onun dönüşünün neye varacağına baktım.
Ve **الحَرُوريّة**’nin vasfında: Şüphesiz onlar için bir **محنة** vardır; onu ıskalayanı öldürür, ona isabet edeni saptırır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

المَنْحُ: العطاء. مَنَحَهُ يَمْنَحُهُ ويَمْنِحُهُ. والاسم المِنْحَةُ، وهي العطية. والمَنيحَةُ: مِنْحَةُ اللبن، كالناقة أو الشاة تعطيها غيرك يحتلِبُها ثمَّ يردُّها عليك. واسْتَمْنَحَهُ: طلب مِنْحَتَهُ، أي استرفده. والمَنيحُ: سهمٌ من سهام الميسر ممَّا لا نصيب له إلا أن يُمْنَحَ صاحبه شيئاً. والمَنوحُ والمُمانِحُ من النوق، مثل المُجالِحِ وهي التي تدرُّ في الشتاء بعد ما تذهب ألبان الإبل. وأمْنَحَتِ الناقةُ: دنا نِتاجُها فهي مُمْنِح.

##### Türkçe

**المَنْحُ**: verme. **مَنَحَهُ يَمْنَحُهُ ويَمْنِحُهُ**. İsim **المِنْحَةُ**dur; o, bağıştır. **والمَنيحَةُ**: sütün **مِنْحَةُ**si; deve veya koyun gibi, onu başkasına verirsin; o onu sağıp sonra onu sana geri verir. **واسْتَمْنَحَهُ**: onun **مِنْحَتَهُ**sini talep etti; yani ondan destek istedi. **والمَنيحُ**: **الميسر** oklarından bir ok; onun için bir pay yoktur; ancak sahibine bir şey bağışlanırsa (pay alır). **والمَنوحُ والمُمانِحُ** develerden (olanlardandır); **المُجالِحِ** gibi; o, develerin sütleri gittikten sonra kışın süt veren (devedir). **وأمْنَحَتِ الناقةُ**: doğumu yaklaştı; o hâlde o, **مُمْنِح**tir.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ح ن م
حنم ، حمن ، منح ، محن ، نحم : مستعملات .
حنم : أهمل الليث حنم .
وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي أنه قال : الحَنَمَةُ : البُومة قلت ولم أسمع هذا الحرفَ لغيره وهو ثقة .
نحم : ثعلب عن ابن الأعرابي النَّحْمَةُ : السَّعْلَةُ وتكون الزّحْرَةَ . وقال الليث : نَحَم الفَهْد يَنْحَمُ نَحِيماً ، ونحوه من السباع كذلك . وكذلك النَّئِيمُ وهو صوتٌ شديد . والنُّحَامُ طائر أحمر على خِلْقة الوزّ الواحدة نُحَامَةٌ . ورجل نَحَّامٌ بخيل إذا طُلِب معروفُه كَثُر سعاله ومنه قول طرفة :
أَرَى قبر نَحَّامٍ بخيل بماله
كقبر غوِيّ في البَطَالة مفسد
وقال غيره نحم الساقي والعامل ينحِمُ .
وينحم نحيماً إذا استراح إلى شبه أنين يخرجه من صدره وأنشد :
مالك لا تَنْحَمُ يا رواحهْ
إن النَّحيم للسُّقَاة راحهْ
منح : قال الليث : مَنَحْتُ فلاناً شاةً ، وتلك الشاة اسْمُها المِنِيحة ولا تكون المَنِيحَةُ إلا عاريةً للَّبَنِ خاصَّةً : أبو عبيد عن الكسائي أمْنَحَت الناقة فهي تُمنِحٌ إذا دنا نِتَاجُها . وقال شمر لا أعرف أمْنَحَتْ بهذا المعنى . قلت : أمْنَحَتْ بهذا المعنَى صَحِيحٌ ، ومن العرب مسموع ، ولا يضرُّه إنكار شمر إياه .
وفي حديث النَّبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال ( من مَنَحَ مِنْحة وَرِق أو مَنح لبَناً كان كَعَدْل رقَبَةٍ ) .
وقال أحمد بن حنبل : مِنْحَةُ الوَرِق هو القَرْضُ . وقال أبو عبيد المِنْحَةُ عند العربِ على مَعْنَيَيْنِ : أحدهما أن يُعْطى الرجلُ صاحبَه المالَ هبةً أو صِلَة فيكونُ له ، وأما المِنحةُ الأُخْرَى فأَنْ يمنحَ الرجلُ أخَاه ناقةً أو شاةً يَحْتَلِبُها زمَناً أو أيَّاماً ثم يردُّها ، وهو تأويل قوله ج : ( المِنْحَةُ مردودَةُ والعارية مؤدَّاةٌ ) ، قال والمِنْحةُ أيضاً تكون في الأَرْضِ يَمْنَحُ الرجلُ الرجلَ أرضَه ليزْرَعها . ومنه حديث النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( من كان له أرضٌ فليزرعْها أو يمنحْها أخاه ) أي يدفعْها إليه حتى يزرَعها فإذا فَرَغ رَفَع زرْعَها وردَّها على صاحبها .
أبو عبيد عن الفراء : مَنَحْتُه أمْنِحُه وأمنَحُه في باب فَعَل يفعِلُ ويفعَل وقال الليث المنْحَةُ منفعتُك أخَاك بما تَمْنَحَهُ . وكلُّ شيء تقصد به قصدَ شيء فقد مَنَحْتَه إياه كما تمنح المرأةُ وجههَا المرآةَ ومنه قول سُوَيد بن كُرَاع :
تمنح المرآةَ وَجْهَاً وَاضِحاً
مثلَ قَرْنِ الشَّمْسِ في الصَّحْوِ ارْتَفَع
والمَنِيحُ الثامِنُ مِنْ قِدَاح المَيْسِر . وقال اللحياني المَنِيحُ أحدُ القِدَاحِ الأرْبَعَةِ التي ليس لَهَا غُنْمٌ ولا غُرْمٌ ، إنما يثقَّل بها القداح كراهة التُّهمَة ؛ أولها المُصَدَّرُ ثم المضعَّفُ ثم المَنِيحُ ثم السَّفِيحُ . والمنيح أيضاً قِدْح من قِدَاحِ الميسر يُوثَقُ بفَوْزِه فيستعار لِيُتَيَمَّن بفوزه ، فالمنيح الأولُ من لَغْو القِدَاحِ ، وهو اسم له . والمنيح الثاني
هو المستعَارُ . وأما الحديث الذي جاء فيه : ( كنتُ مَنيحَ أصحابي يوم بَدْرٍ ) ، فمعناه أني كنت ممن لا يُضْرَبُ له بسهمٍ من الْفيء لِصِغرى ، فكنت بمنزلة السهم اللَّغْوِ الذي لا فوزَ له ولا خسْرَ عليه ، وقد ذكر ابن مقبل القِدْح المستعار الذي يتيمن بفوزه فقال :
إذا امْتَنَحَتْه من مَعَد عصابة
غَدَا رَبُّه قَبْلَ المُفيضِينَ يَقْدَح
يقول إذا استعارُوا هذا القِدْحَ غَدَا صاحِبُه يقدح النارَ لثقته بفوزِه ، فهو المنيحُ المستعارُ . وأمّا قوله :
فمهلاً يا قُضَاعُ فَلا تكوني
مَنِيحاً في قداح يَدَيْ مُجِيلِ
فإِنَّه أَرَاد المنِيحَ الذي لا غُنْمَ له ولا غُرْمَ ، ويقال رجل منَّاح فيَّاح إذا كان كثيرَ العطايا . أبو عبيد عن أبي عمرو المَمَانِحُ الناقة التي يبقى لَبَنُها بعدما تذهب أَلْبَانُ الإبل ، بغير هاء . وقال ذلك الأصمعيُّ وقد مانَحَتْ مِنَاحاً ومُمَانَحةً ، وكذلك مانَحتِ العينُ إذا سالت دُموعها فلم تنقطع ، وقال المُمَانح من الأمطار المطر الذي لا ينقطع .
حمن : أبو عبيد عن الأصمعي القُراد أوّل ما يكون وهو صغير لا يكاد يرى من صغره . يقال له قُمْقَامة ثم يصير حُمْنَانَة ثم قُراداً ثم حَلَمَةً .
وقال الليث أرض مَحْمَنة كثيرة الْحَمْنَان وهي صغار القِرْدان . قال والْحَمْنَانُ على مثال فَعْلان الواحدة حَمْنَانَةٌ .
شمر عن الأصمعيّ الحوْمانةُ وجمعها حَوَامِينُ أَماكنُ غِلاظٌ منقادَةٌ وقال أبو خَيْرة الحوْمانُ واحدتها حَوْمَانَةٌ وجمعها حوامينُ وهي شقائق بين الجِبَال وهي أطيب الحُزُونة ، جَلَد ليس فيها إكام ولا أبارق .
وقال أبو عمرو الحَوْمَانُ ما كان فوق الرَّمل ودونه حين تصعَدُه أو تهبِطُه . وقال زهير :
بحومانة الدَّرَّاج فالمُتَثَلَّم
قلت : حوْمان فَوْعال من حمن .
محن : قال أبو العبَّاس أخبرني سلمةُ عن الفراء أنه قال يقال محنته : ومخَنْتُه بالحاء والخاء ومحجْتُه ونقَحْتُه وجَلَهْتُه وجحشته ومَشَنْتُه وعَرَمْتُه وحَسَفْتُه وخبلته وخَسَلْتُه ولَتَحْتُه كله بمعنى قشرته .
وقال الليث المحنة معنى الكلام الذي يُمْتَحَنُ به ليُعرف بكلامه ضميرُ قلبه ، تقول : امتحنْتُه وامتحَنْتُ الكلمةَ إذا نظرتَ إلى ما يصير إلَيْهِ صَيُّورُها . وقال غيره محنته وامتحنْتُه بمنزلةِ خَبَرْتُه واختبرتُه وبلوته وابتلَيْتُه وأصل المَحْن الضربُ بالسوْطِ .
روى أبو عبيد عن الأمَوِيّ مَحَنْتُه عشرين سوطاً مَحْناً إذا ضربتَه وقال المفضَّل فيما رَوَى عنه ابن الأعرابي مَحنت الثوب مَحْناً إذا لبِسته حتى تُخلقه وقال أبو سعيد : محنت الأديم مَحْناً إذا مددته حتى توسعَه قال ومعنى قول الله جلّ وعزّ : ( اللَّهِ أُوْلَائِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ ) ( الحجرات : 3 ) شرح الله قلوبهم كأنّ معناه وسّع الله على قلوبهم للتقوى .
أبو العباس عن الأعرابي المَحْن اللينُ من كل شَيْء . والمَحْنُ العطيَّة يقال سألته فما مَحَنَنِي شيئاً أي ما أعطاني .
أبو عمرو : المَحْنُ النكاح الشديد يقال مَحَنَها ومَخَنَها ومَسَحَها إذا نكَحَها .
حدثنا الحسين عن سويد عن عبد الله بن المبارك عن صفوان أن أبا المثنى المُلَيْكي حدَّثه أنه سمع عُتبة بن عبدٍ السُّلَمِيَّ وكان من أصحاب رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) حدَّث أن رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) قال : ( القتلى ثلاثةٌ : رجل مؤْمِنٌ جاهدَ بنفسه ومالِه في سبيل الله حتى إذا لقي العَدُوَّ قاتَلهُمْ حتى يُقْتَلَ فذاك الشهيد المُمْتَحَنُ في خَيْمة الله تحت عرشه لا يَفْضُله النبيُّون إلا بدرجة النُّبُوَّة ) ثم ذكر الحديث إلى آخره ، قال شمر قوله ( فذاك الشهيد الممتحَن ) هو المصفَّى المهذَّب المُخْلَص .
وروي عن مجاهد ) اللَّهِ أُوْلَائِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ ) ( الحُجرَات : 3 ) قال أَخْلَصَ .
وقال أبو عبيدة ) الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ ( صفَّاها وهذَّبها . وقال غيره الممتَحن الموطَّأ المذلَّل .
وقال ابن الأعرابي : مَحَنْتُه بالشدّ والعَدْوِ وهو البَلْس بالطرد والممتحِنُ والمُمَحِصّ واحِدٌ ، وجلد مُمَحَّن مقشور .

##### Türkçe

ح ن م
**حنم** ، **حمن** ، **منح** ، **محن** ، **نحم** : kullanımdadırlar.

**حنم** : **الليث** **حنم**’i ihmal etti.
**أبو العباس**’tan, **ابن الأعرابي**’den rivayet ettiğine göre o şöyle dedi: **الحَنَمَةُ** : **البُومة**. Dedim: Bu harfi ondan başkası için işitmedim; o ise güvenilirdir.

**نحم** : **ثعلب**’dan, **ابن الأعرابي**’den: **النَّحْمَةُ** : **السَّعْلَةُ**; ve **الزّحْرَةَ** olur. **الليث** dedi: **نَحَم** **الفَهْد** **يَنْحَمُ** **نَحِيماً**; yırtıcılardan onun benzeri de böyledir. Yine **النَّئِيمُ** de böyledir; o şiddetli bir sestir. **النُّحَامُ**: kazın yaratılışı üzere kırmızı bir kuştur; bir tanesi **نُحَامَةٌ**. Ve **نَحَّامٌ** adam: cimri; kendisinden bir iyilik istendiğinde öksürüğü çok olur. Bundan **طرفة**’nin sözü:
أَرَى قبر نَحَّامٍ بخيل بماله
كقبر غوِيّ في البَطَالة مفسد

Başkası dedi: **نحم** sâkî ve işçi; **ينحِمُ**.
Ve **ينحم** **نحيماً**: dinlenince, göğsünden çıkardığı inlemeye benzer bir şeye (yönelir); ve şu şiir okundu:
مالك لا تَنْحَمُ يا رواحهْ
إن النَّحيم للسُّقَاة راحهْ

**منح** : **الليث** dedi: **مَنَحْتُ** falana bir koyun; o koyunun adı **المِنِيحة**’dır. Ve **المَنِيحَةُ** ancak özellikle süt için bir ödünç olur. **أبو عبيد**’den, **الكسائي**’den: **أمْنَحَت** deve; o **تُمنِحٌ** olur; doğumu yaklaştığında. **شمر** dedi: Bu anlamla **أمْنَحَتْ**’i tanımıyorum. Dedim: Bu anlamla **أمْنَحَتْ** sahihtir; Araplardan işitilmiştir; **شمر**’in onu inkâr etmesi ona zarar vermez.

Ve Nebî’nin ( صلى الله عليه وسلم ) hadisinde: şöyle dedi: ( **من مَنَحَ مِنْحة وَرِق أو مَنح لبَناً كان كَعَدْل رقَبَةٍ** ).

**أحمد بن حنبل** dedi: **مِنْحَةُ الوَرِق**: **القَرْضُ** (ödünç vermek)tir. **أبو عبيد** dedi: **المِنْحَةُ** Araplar katında iki mânâ üzeredir: birincisi, adamın arkadaşına malı hibe yahut sıla olarak vermesidir; böylece onun olur. Diğer **المِنحةُ** ise: adamın kardeşine bir deve yahut koyun vermesidir; onu bir zaman yahut günler sağar, sonra onu geri verir; bu, onun (c) sözünün te’vilidir: ( **المِنْحَةُ مردودَةُ والعارية مؤدَّاةٌ** ). Dedi: **المِنْحةُ** ayrıca arazide de olur: adam, adamı, arazisini ekmesi için **يَمْنَحُ**. Ve bundan Nebî’nin ( صلى الله عليه وسلم ) hadisi: ( **من كان له أرضٌ فليزرعْها أو يمنحْها أخاه** ) yani onu ona versin ki onu eksin; bitirdiğinde ekinini kaldırır ve onu sahibine geri verir.

**أبو عبيد**’den, **الفراء**’dan: **مَنَحْتُه** **أمْنِحُه** ve **أمنَحُه**; **فَعَل يفعِلُ ويفعَل** bâbındandır. **الليث** dedi: **المنْحَةُ**: kardeşine, ona verdiğin şeyle fayda sağlamandır. Ve her şey: bir şeyin kastını kastettiğin (her şey) — ona onu **مَنَحْتَه** etmiş olursun; tıpkı kadının yüzünü aynaya **تمنح** etmesi gibi. Ve bundan **سُوَيد بن كُرَاع**’ın sözü:
تمنح المرآةَ وَجْهَاً وَاضِحاً
مثلَ قَرْنِ الشَّمْسِ في الصَّحْوِ ارْتَفَع

Ve **المَنِيحُ**: **قِدَاح المَيْسِر**’in sekizincisidir. **اللحياني** dedi: **المَنِيحُ**; kârı da zararı da olmayan dört oktan biridir; ancak töhmetten hoşlanmama sebebiyle oklar onunla ağırlaştırılır; ilki **المُصَدَّرُ**, sonra **المضعَّفُ**, sonra **المَنِيحُ**, sonra **السَّفِيحُ**. Ve **المنيح** ayrıca **قِدَاحِ الميسر**’den bir oktur; kazanacağına güvenilir; kazanmasıyla uğur saymak için ödünç alınır. Böylece birinci **المنيح**: **لَغْو القِدَاحِ**’dandır; o, onun adıdır. İkinci **المنيح** ise ödünç alınandır. Ama içinde şu gelen hadis: ( **كنتُ مَنيحَ أصحابي يوم بَدْرٍ** ); mânâsı: küçüklüğüm sebebiyle ganimetten bana bir pay vurulmaz kimselerden idim; böylece kazanması da kaybetmesi de olmayan boş pay ( **السهم اللَّغْوِ** ) menzilesinde idim. Ve **ابن مقبل** kazanmasıyla uğur sayılan ödünç oku zikretti; şöyle dedi:
إذا امْتَنَحَتْه من مَعَد عصابة
غَدَا رَبُّه قَبْلَ المُفيضِينَ يَقْدَح

Der ki: Bu oku ödünç aldıklarında, sahibi kazanacağına güveninden dolayı, dökülenlerden önce ateş yakmak için çakmak taşını çakar; o, ödünç **المنيح**’tir. Ama onun sözü:
فمهلاً يا قُضَاعُ فَلا تكوني
مَنِيحاً في قداح يَدَيْ مُجِيلِ

Şüphesiz o, kârı da zararı da olmayan **المنِيح**’i kastetti. Ve denir: **منَّاح فيَّاح** adam; çok bağışlar sahibi olduğunda. **أبو عبيد**’den, **أبي عمرو**’dan: **المَمَانِحُ**: devedir; develerin sütleri gittikten sonra onun sütü kalır; **هاء**sız. Bunu **الأصمعيُّ** söyledi; ve **مانَحَتْ** **مِنَاحاً** ve **مُمَانَحةً**. Yine göz **مانَحتِ**: gözyaşları aktığında da kesilmediğinde. Ve **المُمَانح** yağmurlardan: kesilmeyen yağmur.

**حمن** : **أبو عبيد**’den, **الأصمعي**’den: **القُراد**; ilk olduğu vakit (hâl)dir; küçükken, küçüklüğünden dolayı neredeyse görülmez. Ona **قُمْقَامة** denir; sonra **حُمْنَانَة** olur; sonra **قُراداً**; sonra **حَلَمَةً**.
**الليث** dedi: **مَحْمَنة** yer: **الْحَمْنَان**’ı çoktur; o, **القِرْدان**’ın küçükleridir. Dedi: **الْحَمْنَانُ** **فَعْلان** misali üzeredir; bir tanesi **حَمْنَانَةٌ**.
**شمر**’den, **الأصمعيّ**’den: **الحوْمانةُ**; çoğulu **حَوَامِينُ**: kalın, uzanıp giden yerlerdir. **أبو خَيْرة** dedi: **الحوْمانُ**; bir tanesi **حَوْمَانَةٌ**, çoğulu **حوامينُ**; dağlar arasında yarıklardır; sertliğin en hoşudur; sağlamdır; içinde ne tümsekler vardır ne de parıltılı taşlıklar.
**أبو عمرو** dedi: **الحَوْمَانُ**: kumun üstünde olan ve onun altında olan (yer)dir; ona çıktığında yahut ondan indiğinde. Ve **زهير** dedi:
بحومانة الدَّرَّاج فالمُتَثَلَّم

Dedim: **حوْمان**; **حمن**’den **فَوْعال**dır.

**محن** : **أبو العبَّاس** dedi: **سلمة** bana haber verdi; **الفراء**’dan: denir: **محنته**; ve **مخَنْتُه** ( **الحاء** ile ve **الخاء** ile); ve **محجْتُه** ve **نقَحْتُه** ve **جَلَهْتُه** ve **جحشته** ve **مَشَنْتُه** ve **عَرَمْتُه** ve **حَسَفْتُه** ve **خبلته** ve **خَسَلْتُه** ve **لَتَحْتُه**; hepsi “soydum/kabuğunu kazıdım” mânâsındadır.
**الليث** dedi: **المحنة**: kalbinin içini, konuşmasıyla bilinsin diye, onunla imtihan olunan sözün mânâsıdır. Dersin: **امتحنْتُه**; ve **امتحَنْتُ الكلمةَ**: onun **صَيُّورُها**’sının neye varacağına baktığında. Başkası dedi: **محنته** ve **امتحنْتُه**; **خَبَرْتُه** ve **اختبرتُه** ve **بلوته** ve **ابتلَيْتُه** menzilesindedir. Ve **المَحْن**’ın aslı: kamçıyla vurmaktır.
**أبو عبيد** **الأمَوِيّ**’den rivayet etti: **مَحَنْتُه** yirmi kamçı **مَحْناً**; onu dövdüğünde. Ve **المفضَّل** dedi — **ابن الأعرابي**’nin ondan rivayet ettiğinde —: **مَحنت** elbiseyi **مَحْناً**; onu giyip eskittiğinde. **أبو سعيد** dedi: **محنت** deriyi **مَحْناً**; onu gerip genişlettiğinde. Dedi: Yüce ve aziz Allah’ın sözü: ( **اللَّهِ أُوْلَائِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ** ) ( الحجرات : 3 )’ün mânâsı: Allah onların kalplerini açtı; sanki mânâsı: takvâ için Allah onların kalplerine genişlik verdi.
**أبو العباس**’tan, **الأعرابي**’den: **المَحْن**: her şeyden yumuşak olan (kısım)dır. Ve **المَحْنُ**: عطية (bağış)tır; denir: ondan istedim de bana hiçbir şey **مَحَنَنِي** etmedi; yani bana vermedi.
**أبو عمرو**: **المَحْنُ**: şiddetli cinsel birleşmedir; denir: **مَحَنَها** ve **مَخَنَها** ve **مَسَحَها**; onu cima ettiğinde.
Bize **الحسين** haber verdi; **سويد**’den; **عبد الله بن المبارك**’tan; **صفوان**’dan: **أبو المثنى المُلَيْكي** ona haber verdi: **عُتبة بن عبدٍ السُّلَمِيَّ**’yi — رسول الله ( صلى الله عليه وسلم )’in ashabından idi — işitti; رسول الله ( صلى الله عليه وسلم )’in şöyle dediğini rivayet etti: ( **القتلى ثلاثةٌ : رجل مؤْمِنٌ جاهدَ بنفسه ومالِه في سبيل الله حتى إذا لقي العَدُوَّ قاتَلهُمْ حتى يُقْتَلَ فذاك الشهيد المُمْتَحَنُ في خَيْمة الله تحت عرشه لا يَفْضُله النبيُّون إلا بدرجة النُّبُوَّة** ) sonra hadisi sonuna kadar zikretti. **شمر** dedi: Onun sözü ( **فذاك الشهيد الممتحَن** ): o, arıtılmış, terbiye edilmiş, hâlis kılınmış olandır.
**مجاهد**’den rivayet olundu: ( **اللَّهِ أُوْلَائِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ** ) ( الحُجرَات : 3 ); dedi: **أَخْلَصَ**.
**أبو عبيدة** dedi: ( **الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ** ): onu arıttı ve terbiye etti. Başkası dedi: **الممتَحن**: ayak altında çiğnenmiş, zelil kılınmış olandır.
**ابن الأعرابي** dedi: **مَحَنْتُه** şiddetle ve koşuyla; o, kovalamayla **البَلْس**’tır. Ve **الممتحِنُ** ile **المُمَحِصّ** birdir. Ve **مُمَحَّن** deri: soyulmuş (deri).

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الميم والنون وما يثلثهما)
(مني)  الميم والنون والحرف المعتلّ أصلٌ واحد صحيح، يدلُّ على تقديرِ شيءٍ ونفاذِ القضاءِ به. منه قولهم: مَنَى له المانِي، أي قدَّر المقدِّر. قال الهذليّ:
لا تأمَنَنَّ وإن أمسيْتَ في حَرَمٍ *** حَتَّى تُلاقِيَ ما يَمنِي لك المانِي([1])والمَنَا: القَدَر. قال:
سأُعْمِلُ نَصَّ العِيسِ حتّى يكفَّني *** غِنَى المال يوماً أو مَنَا الحدثانِ([2])وماءُ الإنسان مَنِيٌّ، أي يُقَدَّر منه خِلْقَتُه. والمنيَّة: الموت لأنَّها مقدَّرة على كلٍّ. وتمنِّي الإنسانِ كذا قياسه، أملٌ يقدِّرُه([3]). قال قوم لـه ذلك([4]) الشّيء الذي يَرجُو. والأمْنِيَّة: أُفعولةٌ منه. ومِنى([5]): [مِنَى([6])] مكّة، قال قومٌ: سمِّي به لما قُدِّر أن يُذبَح فيه: من قولك مَنَاه الله.
ومما يَجرِي هذا المجرى المَنَا: الذي يُوزَن به، لأنَّه تقديرٌ يُعمل عليه([7]). وقولنا: تمنَّى الكِتَابَ: قرأه. قال الله تعالى: ﴿إلاَّ إذَا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطَانُ في أُمْنِيَّتِهِ﴾ [الحج 52]، أي إذا قرأ. وهو ذلك المعنى، لأن القراءة تقديرٌ ووضع كُلِّ آية موضِعَها. قال:
تمنَّى كتابَ الله أوَّلَ لَيلهِ *** وآخِرَهُ لاقى حِمام المقادرِ([8])ومن الباب: مانَى يُمانِي مماناةً، إذا بارَى غيرَه. وهو في شِعر ابن الطَّثْرِيّة:
سَلِي عَنِّيَ النّدمان حين يقول لي *** أخو الكأسِ ماني القومَ في الخَيرِ أورِدِ([9])وهذا من التَّقدير، لأنَّه يقدِّر فِعله بِفعل غيرِه يريد أنْ يساوِيَه. وأمَّا مُنيَةُ النّاقة، فهي الأيام التي يُتعرَّف فيها ألاقِحٌ هي أم حامل.
(منح)  الميم والنون و الحاء أصلٌ صحيح يدلُّ على عَطِيّة. قال الأصمعي: يقال امتُنِحْتُ المالَ، أي رُزِقْتُهُ([10]). قال ذو الرُّمّة:
نَبَتْ عيناكَ عن طللٍ بِحُزْوَى	  *** محته الرّيحُ وامتُنِحَ القِطارا([11])والمنيحة: مَنِيحة اللبن([12])، كالنَّاقة أو الشّاةِ يُعطِيها الرّجلُ آخَرَ يحتلبُها ثم يردُّها. والناقة المُمانِحُ: التي يبقى لبنُها بعد ذهابِ ألبان [الإبل([13])]، وهي المَنُوح أيضاً. والمَنيح: القِدْح([14]) لاحَظَّ له في القَسْم إلاَّ أن يُمنحَ شيئاً، أي يُعطاه. ويقال المنيح أيضاً: الذي لا يُعتدُّ به، وقيل هو الثَّامن من سِهام المَيسِر.
(منع)  الميم والنون والعين أصلٌ واحد هو خلاف الإعطاء. ومنَعتُه الشَيءَ منعاً، وهو مانِعٌ ومَنّاع. ومَكانٌ منيع. وهو في عِزٍّ ومَنْعَة([15]).
--------------ـــ
([1]) البيت لأبي قلابة الهذلي في ديوان الهذليين (3: 39) واللسان (منى). على أن إنشاده فيهما:
ولا تقولن لشيء سوف أفعله *** حتى  تبين ما يمني لك الماني
وابن بري يراه ملفقاً من بيتين لسويد بن عامر المصطلقي، و هما:
لا تأمن الموت في حل ولا حرم *** إن المنايا توافي كل إنسان
واسلك طريقك فيها غير محتشم *** حتى تلاقي ما يمني لك الماني
([2]) البيت من أبيات لأعرابي من باهلة في البيان (1: 234) والكامل 178 ليبسك وعيون الأخبار (1: 239).
([3]) في الأصل: "أمل أن يقدره".
([4]) كذا ولعل وجه الكلام: "وقال قوم أن تحدثه نفسه بذلك".
([5]) في معجم البلدان أنها منونة. وفي القاموس: "ومنى كإلى قرية بمكة، وتصرف". وفي المصباح: "والغالب عليه التذكير فينصرف".
([6]) التكملة من المجمل.
([7]) في المصباح المنير أن المنا: الذي يكال به السمن وغيره، وقيل الذي يوزن به، رطلان. والتثنية منوان، والجمع أمناء. وفي لغة تميم منَّ بالتشديد والجمع أمنان.
([8]) أنشده في اللسان (منى) بدون نسبة. والبيت لحسان بن ثابت في تفسير أبي حيان (6: 382) وليس في ديوانه. ومن مشهور ما قال في عثمان:
ضحوا بأشمط عنوان السجود به *** يقطع الليل تسبيحاً وقرآنا
([9]) أنشد قطعة من البيت في المجمل.
([10]) لم يرد هذا المعنى في اللسان، وجاء في القاموس. وفي القاموس أيضاً: "امتنح- بالبناء للفاعل في هذا-: أخذ العطاء".
([11]) ديوان ذي الرمة 193، برواية "عفته الريح".
([12]) كذا في الأصل. وفي المجمل واللسان: "متحة اللبن".
([13]) التكملة من اللسان والمجمل.
([14]) القدح، بالكسر: واحد قداح الميسر. وفي الأصل: "القدر"، صوابه في المجمل واللسان.
([15]) المنعة تقال بالفتح وبالتحريك.
 ـ

##### Türkçe

(باب **الميم** ve **النون** ve onları üçleyen şey)

(**مني**)  **الميم** ve **النون** ve illetli harf tek bir sahih asıldır; bir şeyin takdir edilmesine ve hükmün onunla infaz edilmesine delâlet eder. Ondandır onların sözü: **مَنَى** ona **المانِي**; yani takdir eden takdir etti. **الهذليّ** dedi:
لا تأمَنَنَّ وإن أمسيْتَ في حَرَمٍ *** حَتَّى تُلاقِيَ ما يَمنِي لك المانِي([1])Ve **المَنَا**: kaderdir. Dedi:
سأُعْمِلُ نَصَّ العِيسِ حتّى يكفَّني *** غِنَى المال يوماً أو مَنَا الحدثانِ([2])Ve insanın suyu **مَنِيٌّ**dur; yani yaratılışı ondan takdir edilir. Ve **المنيَّة**: ölümdür; çünkü o, herkes üzerine takdir edilmiştir. Ve insanın şunu **تمنِّي** etmesi bunun kıyasıdır; takdir ettiği bir ümittir([3]). Bir kavim ona([4]) dedi: umduğu şey. Ve **الأمْنِيَّة**: ondan **أُفعولةٌ** veznidir. Ve **مِنى**([5]): [**مِنَى**([6])] Mekke; bir kavim dedi: onda boğazlanmasının takdir edilmiş olmasından dolayı onunla adlandırıldı: senin sözünden **مَنَاه الله**.

Ve bu mecrada cereyan eden şeylerdendir **المَنَا**: onunla tartılan şey; çünkü o, üzerine amel edilen bir takdirdir([7]). Ve sözümüz: **تمنَّى الكِتَابَ**: onu okudu. Allah تعالى dedi: ﴿إلاَّ إذَا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطَانُ في أُمْنِيَّتِهِ﴾ [الحج 52] yani okuduğu zaman. Ve o, o mânadır; çünkü okuma, bir takdir ve her âyetin yerini yerine koymadır. Dedi:
تمنَّى كتابَ الله أوَّلَ لَيلهِ *** وآخِرَهُ لاقى حِمام المقادرِ([8])Ve babdandır: **مانَى يُمانِي مماناةً**; başkasına karşı yarıştığı zaman. Ve o, **ابن الطَّثْرِيّة**’nin şiirindedir:
سَلِي عَنِّيَ النّدمان حين يقول لي *** أخو الكأسِ ماني القومَ في الخَيرِ أورِدِ([9])Ve bu, takdirdendir; çünkü fiilini başkasının fiiliyle takdir eder, onu eşitlemek ister. Amma devenin **مُنيَةُ**si, onun gebe mi yoksa hamile mi olduğunun bilindiği günlerdir.

(**منح**)  **الميم** ve **النون** ve **الحاء** sahih bir asıldır; عطية’ye delâlet eder. **الأصمعي** dedi: denir **امتُنِحْتُ المالَ**; yani ona rızıklandırıldım([10]). **ذو الرُّمّة** dedi:
نَبَتْ عيناكَ عن طللٍ بِحُزْوَى	  *** محته الرّيحُ وامتُنِحَ القِطارا([11])Ve **المنيحة**: **مَنِيحة اللبن**([12])dir; deve yahut koyun gibi, adamın onu başka birine verip onun sağması sonra onu geri vermesidir. Ve **المُمانِحُ** deve: sütleri [**الإبل**([13])]in sütlerinin gitmesinden sonra sütü kalan; o, **المَنُوح** da olur. Ve **المَنيح**: **القِدْح**([14])dır; taksimde onun için bir pay yoktur, ancak ona bir şey verilirse; yani ona verilir. Ve **المنيح** dahi denir: kendisiyle itibar edilmeyen; ve denildi ki o, **المَيسِر** oklarının sekizincisidir.

(**منع**)  **الميم** ve **النون** ve **العين** tek bir asıldır; o, vermenin zıddıdır. Ve onu şeyden men ettim, men‘ ile; ve o, **مانِعٌ** ve **مَنّاع**tır. Ve **مَكانٌ منيع**. Ve o, izzet ve **مَنْعَة**([15]) içindedir.

--------------ـــ
([1]) Beyit, **أبي قلابة الهذلي**’nindir; **ديوان الهذليين** (3: 39) ve **اللسان** (**منى**)’dadır. Şu var ki ikisinde de onun inşadı:
ولا تقولن لشيء سوف أفعله *** حتى  تبين ما يمني لك الماني
Ve **ابن بري** onu, **سويد بن عامر المصطلقي**’nin iki beytinden derlenmiş görür; ve onlar:
لا تأمن الموت في حل ولا حرم *** إن المنايا توافي كل إنسان
واسلك طريقك فيها غير محتشم *** حتى تلاقي ما يمني لك الماني
([2]) Beyit, **باهلة**’den bir a‘râbîye ait beyitlerdendir; **البيان** (1: 234) ve **الكامل** 178 **ليبسك** ve **عيون الأخبار** (1: 239)’dadır.
([3]) Asılda: "أمل أن يقدره".
([4]) Böyle; ve sözün yönü herhâlde: "وقال قوم أن تحدثه نفسه بذلك".
([5]) **معجم البلدان**’da onun tenvinli olduğu vardır. Ve **القاموس**’ta: "ومنى كإلى قرية بمكة، وتصرف". Ve **المصباح**’ta: "والغالب عليه التذكير فينصرف".
([6]) Tekmile, **المجمل**’dendir.
([7]) **المصباح المنير**’de **المَنَا**’nın, onunla içyağı ve başkası ölçülen şey olduğu; ve denildi ki onunla tartılan şey olduğu; iki rıtl olduğu vardır. Tesniyesi **منوان**; cemi **أمناء**. Ve **تميم** lügatinde şeddeli **منَّ**; ve cemi **أمنان**.
([8]) Onu **اللسان** (**منى**)’da nisbesiz inşad etti. Ve beyit, **حسان بن ثابت**’indir; **تفسير أبي حيان** (6: 382)’dadır; ve onun divanında değildir. Ve onun **عثمان** hakkında söylediğinin meşhurundan:
ضحوا بأشمط عنوان السجود به *** يقطع الليل تسبيحاً وقرآنا
([9]) Beytin bir parçasını **المجمل**’de inşad etti.
([10]) Bu mânâ **اللسان**’da vârid olmadı; ve **القاموس**’ta geldi. Ve **القاموس**’ta dahi: "امتنح- بالبناء للفاعل في هذا-: أخذ العطاء".
([11]) **ديوان ذي الرمة** 193; "عفته الريح" rivayetiyle.
([12]) Asılda böyle. Ve **المجمل** ve **اللسان**’da: "متحة اللبن".
([13]) Tekmile, **اللسان** ve **المجمل**’dendir.
([14]) **القدح**; kesre ile: **الميسر** oklarından bir tanesidir. Asılda: "القدر"; doğrusu **المجمل** ve **اللسان**’dadır.
([15]) **المنعة** fetha ile de hareke ile de söylenir.
 ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

م ن ح
فلان منّاح ميّاح نفّاح ومنحه مالاً‏:‏ وهبه ومنحه‏:‏ أقرضه ومنحه أعاره‏.‏
وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ من منح منحة ورق أو منح لبناً كان كعدل رقبة ‏"‏ وفلان يعطي المنائح والمنح وأعطاني فلان منيحةً ومنحة وكوفاً وهي الناقة أو الشاة يمنحك درّها ومانحني ممانحة وهي المرافدة بعطاء‏.‏
ومن المجاز‏:‏ منحت الأرض وامتنحت القطار‏.‏
قال ذو الرمّة‏:‏ نبت عيناك عن طلل بحزوى محته الريح وامتنح القطارا وناقة ممانح ومنوح ونوق ممانح‏:‏ تمنح لبنها بعد أن تذهب ألبان الإبل‏.‏
قال الجعديّ‏:‏ هو تهكم نعني يدرّ عليّ كما تردّ التي ترأم ولدها ولا تدر عليه ثم قيل‏:‏ مانحت عينه وعين ممانح‏:‏ لا ينقطع دمعها وريح ممانح‏:‏ لا يقلع غيثها‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ بلى فاستعار القلب يأساً ومانحت على إثرها عين طويل همولها وقال أيضاً‏:‏ إذا ما استدرّته الصّبا وتذاءبت يمانيّة تمرى الرياح ممانح وفي حديث جابر‏:‏ ‏"‏ كنت منيح أصحابي يوم بدر ‏"‏ أي لم يضرب لي سهم لصغري والمنيح على معنيين يكون القدح الذي لا نصيب له كالسّفيح والوغد‏.‏
قال الكميت‏:‏ فهلا يا قضاع فلا تكوني منيحاً في قداح يدي مجيل ويكون الذي يتعاورونه لشهرته بالفوز‏.‏
قال ابن مقبل‏:‏ إذا امتنحته من معدّ عصابة غدا ربّه قبل المفيضين يقدح أي يقدح النار للطبخ أو الشيّ لثقته بفوزه وامتناحه استعارته‏.‏

##### Türkçe

م ن ح
Falanca **منّاح** **ميّاح** **نفّاح**tır; ve ona mal **منحه**: onu bağışladı; ve onu **منحه**: ona borç verdi; ve onu **منحه**: ona ödünç verdi.
Ve hadiste: "Kim gümüşten bir **منحة** verirse yahut süt **منح** ederse, bir köleyi âzat etmek gibi olur" (vardır). Ve falanca **المنائح** ve **المنح** verir. Ve falanca bana bir **منيحة** ve **منحة** ve **كوفاً** verdi; o, (sana) sütünü sağdırdığı deve yahut koyundur. Ve bana **مانحني ممانحة** etti; o, bir bağışla yardımlaşmadır.
Mecazdan: Yer **منحت** etti ve kervanlar **امتنحت** etti.
Zü’r-Rumme dedi: “Gözlerin, Hazvâ’daki bir harabeden uzak durdu; rüzgâr onu sildi ve kervanlar (oradan) **امتنح** etti.” Ve **ناقة ممانح** ve **منوح** ve **نوق ممانح**: develerin sütleri gittikten sonra sütünü verir.
Câ‘dî dedi: O, alaydır; (yani) bana, yavrusunu koklayıp ona süt vermeyen, sonra (yine) geri dönen (dişi) gibi süt sağdırır. Sonra denildi: Gözü **مانحت** etti; ve **عين ممانح**: gözyaşı kesilmez. Ve **ريح ممانح**: yağmuru dinmez.
Zü’r-Rumme dedi: “Evet; kalp, ümitsizliği ödünç aldı; onun ardından, göz **مانحت** etti; uzun, bol akışlıdır.” Ve yine dedi: “Sabâ onu sağdırdığında ve Yemenli (rüzgâr) kurtlaşıp (şiddetlenip) **تذاءبت** ettiğinde, rüzgârlar **ممانح** olarak (onu) sağar.” Câbir’in hadisinde: “Bedir günü, arkadaşlarımın **منيح**i idim” (vardır); yani küçüklüğümden dolayı bana bir hisse vurulmadı. Ve **المنيح** iki mânâ üzeredir: **السّفيح** ve **الوغد** gibi, nasibi olmayan ok (kadeh) olur.
Kumeyt dedi: “Öyleyse, ey Kudâ‘a, niçin; benim çevirenin elindeki oklar içinde **منيحاً** olmayasın?” Ve (bu), kazanmasıyla şöhret bulduğu için, onların ay boyunca birbirlerine devrettikleri (ok) olur.
İbn Mukbil dedi: “Onu Ma‘add’dan bir topluluktan **امتنحته** ettiğimde, sahibi, dökülenlerden önce ateş yakar”; yani kazanacağına güveninden dolayı, pişirmek yahut kızartmak için ateş yakar. Ve onun **امتناحه**si: onu ödünç almasıdır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

مَنَحَه الشاةَ والناقَةَ يَمْنَحه ويَمْنِحُه: أَعاره إِياها؛ الفراء: مَنَحْته أَمْنَحُه وأَمْنِحُه في باب يَفْعَلُ ويَفْعِلُ. وقال اللحياني: مَنَحَه الناقةَ جعل له وَبَرَها ووَلدَها ولبنها، وهي المِنْحة والمَنِيحة.
قال: ولا تكون المَنِيحةُ إِلاَّ المُعارَةَ للبن خاصة، والمِنْحةُ: منفعته إِياه بما يَمْنَحْه. ومَنَحَه: أَعطاه. قال الجوهري: والمَنِيحة مِنْحةُ اللبن كالناقة أَو الشاة تعطيها غيرك يحتلبها ثم يردّها عليك. وفي الحديث: هل من أَحد يَمْنَحُ من إِبله ناقةً أَهلَ بيتٍ لا دَرَّ لهم؟ وفي الحديث: ويَرْعَى عليهما مِنْحةً من لبن أَي غنم فيها لبن؛ وقد تقع المِنْحةُ على الهبة مطلقاً لا قَرْضاً ولا عارية. وفي الحديث: أَفضلُ الصدقة المَنِيحةُ تَغْدُو بعِشاء وتروح بعِشاء. وفي الحديث: من مَنَحه المشركون أَرضاً فلا أَرض له، لأَن من أَعاره مُشْرِكٌ أَرضاً ليزرعها فإِن خَراجها على صاحبها المشرك، لا يُسْقِطُ الخَراجَ نه مِنْحَتُه إِياها المسلمَ ولا يكون على المسلم خَراجُها؛ وقيل: كل شيء تَقْصِد به قَصْدَ شيء فقد مَنَحْتَه إِياه كما تَمْنَحُ المرأَةُ وجهَها المرأَةَ، كقول سُوَيْدِ بن كُراع:
تَمْنَحُ المرأَةَ وَجْهاً واضِحاً،
مثلَ قَرْنِ الشمسِ في الصَّحْوِ ارْتَفَعْ
قال ثعلب: معناه تُعطي من حسنها للمرأَة، هكذا عدّاه باللام؛ قال ابن سيده: والأَحسن أَن يقول تُعْطي من حسنها المرأَةَ.
وأَمْنَحَتِ الناقة دنا نَتاجُها، فهي مُمْنِحٌ، وذكره الأَزهري عن الكسائي وقال: قال شمر لا أَعرف أَمْنَحَتْ بهذا المعنى؛ قال أَبو منصور: هذا صحيح بهذا المعنى ولا يضره إِنكار شمر إِياه.
وفي الحديث: من مَنَح مِنْحةَ ورِق أَو مَنَح لَبَناً كان كعتق رقبة؛ وفي النهاية لابن الأَثير: كان له كعَدْلِ رقبة؛ قال أَحمد بن حنبل: مِنْحةُ الوَرِق القَرْضُ؛ قال أَبو عبيد: المِنْحَةُ عند العرب على معنيين: أَحدهما أَن يعطي الرجلُ صاحبه المال هبة أَو صلة فيكون له، وأَما المِنْحةُ الأُخرى فأَن يَمْنَح الرجلُ أَخاه ناقة أَو شاة يَحْلُبها زماناً وأَياماً ثم يردّها، وهو تأْويل قوله في الحديث الآخر: المِنْحَة مردودة والعارية مؤداة. والمِنْحة أَيضاً تكون في الأَرض يَمْنَحُ الرجلُ آخر أَرضاً ليزرعها؛ ومنه حديث النبي، صلى الله عليه وسلم: من كانت له أَرض فليزرعْها أَي يَمْنَحْها أَخاه أَو يدفعها إِليه حتى يزرعَها، فإِذا رَفَع زَرْعَها ردّها إِلى صاحبها.
ورجل مَنَّاح فَيَّاح إِذا كان كثير العطايا.
وفي حديث أُم زرع: وآكُلُ فأَتَمَنَّحُ أَي أَطْعِمُ غيري، وهو تَفَعُّل من المَنْحِ العطية.
قال: والأَصل في المَنِيحة أَن يجعل الرجلُ لبنَ شاته أَو ناقته لآخر سنة ثم جعلت كل عطية منيحة. الجوهري: المَنْحُ: العطاء. قال أَبو عبيد: للعرب أَربعة أَسماء تضعها مواضع العارية: المَنِيحةُ والعَرِيَّةُ والإِفْقارُ والإِخْبالُ.
واسْتَمْنَحه: طلب مِنْحته أَي اسْتَرْفَدَه.
والمَنِيحُ: القِدْحُ المستعار، وقيل: هو الثامن من قِداح المَيْسِر، وقيل: المَنِيحُ منها الذي لا نصيب له، وقال اللحياني: هو الثالث من القِداح الغُفْل التي ليست لها فُرُضٌ ولا أَنصباء ولا عليها غُرْم، وإِنما يُثَقَّل بها القِداحُ كراهيةَ التُّهمةِ؛ اللحياني: المَنِيحُ أَحد القِداح الأَربعة التي ليس لها غُنْم ولا غُرْم: أَوّلها المُصَدَّرُ ثم المُضَعَّفُ ثم المَنِيح ثم السَّفِيح. قال: والمَنِيح أَيضاً قِدْحُ من أَقداح الميسر يُؤْثَرُ بفوزه فيستعار يُتَيَمَّنُ بفوزه. والمَنِيح الأَوّل: من لَغْوِ القِداح، وهو اسم له، والمَنِيحُ الثاني المستعار؛ وأَما حديث جابر: كنتُ مَنِيحَ أَصحابي يوم بدر فمعناه أَي لم أَكن ممن يُضْرَبُ له بسهم مع المجاهدين لصغري فكنت بمنزلة السهم اللغو الذي لا فوز له ولا خُسْرَ عليه؛ وقد ذكر ابن مُقْبل القِدْحَ المستعار الذي يتبرك بفوزه: إِذا امْتَنَحَتْه من مَعَدٍّ عِصابةٌ،
غَدا رَبُّه، قبل المُفِيضِينَ، يَقْدَحُ
يقول: إِذا استعاروا هذا القِدْحَ غدا صاحبُه يَقْدَحُ النارَ لثِقَتِه بفوزه وهذا هو المَنِيحُ المستعار؛ وأَما قوله:
فمَهْلاً يا قُضاعُ، فلا تكونِي
مَنِيحاً في قِداحِ يَدَيْ مُجِيلِ
فإِنه أَراد بالمنيح الذي لا غُنْمَ له ولا غُرْمَ عليه. قال الجوهري: والمَنِيحُ سهم من سهام الميسر مما لا نصيب له إِلاَّ أَن يُمْنَحَ صاحبُه شيئاً.
والمَنُوحُ والمُمانِحُ من النوق مثل المُجالِح: وهي التي تَدِرُّ في الشتاء بعدما تذهب أَلبانُ الإِبل، بغير هاء؛ وقد مانَحَتْ مِناحاً ومُمانَحةً، وكذلك مانَحَتِ العينُ إِذا سالتْ دموعُها فلم تنقطع. والمُمانِحُ من المطر: الذي لا ينقطع؛ قال ابن سيده: والمُمانِحُ من الإِبل التي يبقى لبنها بعدما تذهب أَلبان الإِبل، وقد سمَّت مانِحاً ومَنَّاحاً ومَنِيحاً؛ قال عبد الله بن الزبير يَهْجُو طَيِّئاً:
ونحنُ قَتَلْنا بالمَنِيحِ أَخاكُمُ
وَكِيعاً، ولا يُوفي من الفَرَسِ البَغْلُ
أَدخل الأَلف واللام في المنيح وإِن كان علماً لأَن أَصله الصفة؛ والمَنِيحُ هنا: رجل من بني أَسد من بني مالك. والمَنِيحُ: فرس قيس بن مسعود. والمَنِيحةُ: فرسِ دثار بن فَقْعَس الأَسَدِيّ.

##### Türkçe

**مَنَحَه الشاةَ والناقَةَ** **يَمْنَحه** ve **يَمْنِحُه**: onu ona ödünç verdi;
el-Ferrâ: **مَنَحْته** **أَمْنَحُه** ve **أَمْنِحُه**, **يَفْعَلُ** ve **يَفْعِلُ** bâbında. Ve dedi
el-Lihyânî: **مَنَحَه الناقةَ**: ona onun yününü, yavrusunu ve sütünü onun için kıldı; o da **المِنْحة** ve **المَنِيحة**’dır.
Dedi: **المَنِيحةُ** ancak özellikle süt için ödünç verilen olur; **المِنْحةُ** ise:
ona, ona verdiği şeyle fayda sağlamasıdır. Ve **مَنَحَه**: ona verdi. el-Cevherî dedi: **المَنِيحة**
sütün **مِنْحة**’sıdır; deve yahut koyun gibi, onu başkasına verirsin, o onu sağar, sonra onu sana geri verir. Hadiste: “Bir kimse var mı ki develerinden bir deveyi, sütü olmayan bir ev halkına **يَمْنَحُ** (ödünç verir)?” Ve hadiste: “Ve ikisi üzerine sütten bir **مِنْحةً** otlatır” yani içinde süt bulunan koyunlar; ve **المِنْحةُ** mutlak hibe üzerine de vâki olabilir; ne borç ne de ödünç olarak. Ve hadiste: “Sadakanın en faziletlisi **المَنِيحةُ**’dır; akşam yemeğiyle sabahlar ve akşam yemeğiyle akşamlar.” Ve hadiste: “Müşrikler kime bir arazi **مَنَحَه** (verirse) onun için arazi yoktur”; çünkü bir müşrik, bir Müslümana ekip biçsin diye bir araziyi ödünç verirse, onun haracı müşrik sahibinin üzerinedir; onu Müslümana **مِنْحَتُه** (ödünç vermesi) o haracı düşürmez ve onun haracı Müslümanın üzerine olmaz; ve denildi ki: Her şey ki onunla bir şeyin kastını kastedersin, onu ona **مَنَحْتَه** (vermiş olursun); tıpkı kadının kadına yüzünü **تَمْنَحُ** etmesi gibi; Süveyd b. Kurâ‘ın sözü gibi:
تَمْنَحُ المرأَةَ وَجْهاً واضِحاً،
مثلَ قَرْنِ الشمسِ في الصَّحْوِ ارْتَفَعْ
Sa‘leb dedi: manası, kadına güzelliğinden verir; onu böylece lâm ile geçişli kıldı; İbn Sîde dedi: daha güzeli, “güzelliğinden kadına verir” demesidir.
Ve **أَمْنَحَتِ الناقة**: doğumu yaklaştı; o hâlde o **مُمْنِحٌ**’tir; bunu el-Ezherî, el-Kisâî’den zikretti ve dedi: Şemr dedi: bu manada **أَمْنَحَتْ**’i bilmiyorum; Ebû Mansûr dedi: bu, bu manada doğrudur; Şemr’in onu inkâr etmesi ona zarar vermez.
Ve hadiste: “Kim gümüşten bir **مِنْحةَ** verir yahut süt **مَنَحَ** ederse, bir köle azadı gibi olur”; ve İbnü’l-Esîr’in en-Nihâye’sinde: onun için bir kölenin dengi gibi olur; Ahmed b. Hanbel dedi: **مِنْحةُ الوَرِق** borçtur; Ebû Ubeyd dedi: **المِنْحَةُ** Araplar katında iki mana üzeredir: birincisi, kişinin arkadaşına malı hibe yahut bağış olarak vermesidir; o da onun olur; diğer **المِنْحةُ** ise, kişinin kardeşine bir deve yahut koyun **يَمْنَح** etmesidir; onu bir müddet ve günlerce sağar, sonra onu geri verir; bu, hadisteki diğer sözün te’vilidir: “**المِنْحَة** geri verilir, **العارية** eda edilir.” Ve **المِنْحة** ayrıca arazide de olur: kişi bir başkasına ekip biçsin diye bir arazi **يَمْنَحُ** eder; bundan Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) hadisi: “Kimin arazisi varsa onu eksin” yani onu kardeşine **يَمْنَحْها** etsin yahut onu ona versin ki onu eksin; ekinini kaldırınca onu sahibine geri verir.
Ve kişi **مَنَّاح فَيَّاح** olur; eğer çok bağışlar veren ise.
Ve Ümmü Zer‘ hadîsinde: “Yerim de **فأَتَمَنَّحُ**” yani başkasını doyururum; o, bağış olan **المَنْحِ**’tan **تَفَعُّل**’dür.
Dedi: **المَنِيحة**’nın aslı, kişinin koyununun yahut devesinin sütünü bir yıl için bir başkasına kılmasıdır; sonra her bağış **منيحة** kılındı. el-Cevherî: **المَنْحُ**: bağış. Ebû Ubeyd dedi: Arapların ödünç yerlerine koydukları dört isim vardır: **المَنِيحةُ** ve **العَرِيَّةُ** ve **الإِفْقارُ** ve **الإِخْبالُ**.
Ve **اسْتَمْنَحه**: onun **مِنْحته**’sini istedi; yani ondan destek istedi.
Ve **المَنِيحُ**: ödünç alınmış ok (kadeh); ve denildi ki: o, **قِداح المَيْسِر**’in sekizincisidir; ve denildi ki: onlardan **المَنِيحُ**, payı olmayan olandır; el-Lihyânî dedi: o, **القِداح الغُفْل**’den üçüncüsüdür; ki onların farzları yoktur, payları yoktur ve üzerlerinde borç yoktur; ancak ithamdan hoşlanmama sebebiyle oklar onunla ağırlaştırılır; el-Lihyânî: **المَنِيحُ**, kazancı da kaybı da olmayan dört oktan biridir: ilki **المُصَدَّرُ**, sonra **المُضَعَّفُ**, sonra **المَنِيح**, sonra **السَّفِيح**. Dedi: **المَنِيح** ayrıca, **الميسر** oklarından bir oktur; kazanmasıyla uğurlanmak için, kazanması tercih edilerek ödünç alınır. Birinci **المَنِيح**: okların lağvındandır; o, onun için bir isimdir; ikinci **المَنِيحُ** ise ödünç alınandır; Câbir hadisine gelince: “Bedir günü arkadaşlarımın **مَنِيحَ**’ı idim”; manası: küçüklüğüm sebebiyle mücahitlerle beraber kendisine pay vurulanlardan değildim; böylece kazanması da kaybetmesi de olmayan lağv ok konumunda idim; İbn Mukbil, kazanmasıyla bereket umulan ödünç oku zikretti:
إِذا امْتَنَحَتْه من مَعَدٍّ عِصابةٌ،
غَدا رَبُّه، قبل المُفِيضِينَ، يَقْدَحُ
Der ki: Bu oku ödünç aldıklarında, sahibi kazanacağına güveninden dolayı, dökülenlerden önce ateş çakar; işte bu, ödünç **المَنِيحُ**’tır; şu sözüne gelince:
فمَهْلاً يا قُضاعُ، فلا تكونِي
مَنِيحاً في قِداحِ يَدَيْ مُجِيلِ
Burada kazancı da kaybı da olmayan **المَنِيح**’ı kastetti. el-Cevherî dedi: **المَنِيحُ**, payı olmayan **الميسر** oklarından bir oktur; ancak sahibine bir şey **يُمْنَحَ** edilirse (verilirse) başka.
Ve develerden **المَنُوحُ** ve **المُمانِحُ**, **المُجالِح** gibidir: o, kışın, develerin sütleri gittikten sonra süt veren devedir; tâ’sız (ه’siz). Ve **مانَحَتْ** **مِناحاً** ve **مُمانَحةً**; göz de **مانَحَتِ** olur; eğer gözyaşları akıp kesilmezse. Yağmurdan **المُمانِحُ**: kesilmeyen olandır; İbn Sîde dedi: **المُمانِحُ** develerden, develerin sütleri gittikten sonra sütü kalanlardır; ve **مانِحاً** ve **مَنَّاحاً** ve **مَنِيحاً** diye adlandırdı; Abdullah b. ez-Zübeyr, Tayy’ı hicvederek dedi:
ونحنُ قَتَلْنا بالمَنِيحِ أَخاكُمُ
وَكِيعاً، ولا يُوفي من الفَرَسِ البَغْلُ
**المَنِيح**’e elif-lâmı soktu; her ne kadar özel ad olsa da; çünkü aslı sıfattır; ve buradaki **المَنِيحُ**: Benî Esed’den, Benî Mâlik’ten bir adamdır. Ve **المَنِيحُ**: Kays b. Mes‘ûd’un atıdır. Ve **المَنِيحةُ**: Esedî Dithâr b. Fak‘as’ın atıdır.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* م ن ح * * المَنْحُ * العطاء وبابه قطع وضرب والاسم * المِنْحَةُ * بالكسر وهي العطية

##### Türkçe

* م ن ح * * **المَنْحُ** * verme; ve onun bâbı **قطع** ve **ضرب**’dır; isim ise * **المِنْحَةُ** * kesre ile; ve o, bağıştır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

منحه الشاة والناقة كمنعه وضربه يمنحه ويمنحه: أعاره إياها، وذكره الفراء في باب يفعل ويفعل. ومنحه مالا: وهبه. ومنحه: أقرضه. ومنحه: أعطاه، والاسم المنحة، بالكسر، وهي العطية، كذا في الأساس. وقال اللحياني: منحه الناقة: جعل له وبرها ولبنها وولدها. وهي المنحة، بالكسر والمنيحة. قال: ولا تكون المنيحة إلا المعارة للبن. خاصة والمنحة منفعته إياه بما يمنحه. وفي الصحاح: والمنيحة: منحة اللبن، كالناقة أو الشاة تعطيها غيرك يحتلبها ثم يردها عليك. وفي الحديث: هل من أحد يمنح من إبله ناقة أهل بيت لا در لهم. وفي الحديث: ويرعى عليها منحة من لبن أي غنم فيها لبن، وقد تقع المنحة على الهبة مطلقا لا قرضا ولا عارية، وفي الحديث: من منحه المشركون أرضا فلا أرض له، فإن خراجها على صاحبها المشرك لايسقط الخراج عنه منحته إياها المسلم، ولا يكون على المسلم خراجها. وقيل: كل شيء تقصد به قصد شيء فقد منحته إياه، كما تمنح المرأة وجهها المرآة، كقول سويد بن كراع.

  تمنح المـرآة وجـهـا واضـحـا                      مثل قرن الشمس في الصحو ارتفع قال: ثعلب: معناه تعطي من حسنها المرآة. وفي الحديث: من منح منحة ورق أو منح لبنا كان كعتق رقبة وفي النهاية: كان كعدل رقبة قال أحمد بن حنبل: منحة الورق القرض: وقال أبو عبيد: المنحة عند العرب على معنيين: أحدهما أن يعطي الرجل صاحبه المال هبة أو صلة فيكون له، وأما المنحة الأخرى فأن يمنح الرجل أخاه ناقة أو شاة يحلبها زمانا وأياما ثم يردها، وهو تأويل قوله في الحديث الآخر: المنحة مردودة والعارية مؤداة. والمنحة أيضا تكون في الأرض، وقد تقدم. واستمنحه: طلب منحته، أي عطيته. وقال أبو عبيد: استرفده. والمنيح، كأمير: قدح بلا نصيب، قال اللحياني: هو الثالث من القداح الغفل التي ليست لها فرض ولا أنصباء. ولا عليها غرم، وإنما يثقل بها القداح كراهية التهمة. اللحياني: المنيح: أحد القداح الأربعة التي ليس لها غنم ولا غرم، أولها المصدر، ثم المضعف، ثم المنيح، ثم السفيح. وقيل: المنيح: قدح يستعار تيمنا بفوزه. قال ابن مقبل:
  إذا امتنحته من معد عصـابة                      غدا ربة قبل المفيضين يقدح يقول: إذا استعاروا هذا القدح غدا صاحبه يقدح النار لتيقنه بفوزه. وهذا هو المنيح المستعار. وأما قوله:
  فمهلا يا قضاع فلا تكوني                      منيحا في قداح يدي مجيل

  فإنه أراد بالمنيح الذي لا غنم له ولا غرم عليه. وأما حديث جابر: كنت منيح أصحابي يوم بدر، فمعناه أي لم أكن ممن يضرب له بسهم مع المجاهدين لصغري، فكنت بمنزلة السهم اللغو الذي لا فوز له ولا خسر عليه. أو المنيح قدح له سهم. ونص الصحاح: المنيح. سهم من سهام الميسر مما لا نصيب له، إلا أن يمنح صاحبه شيئا. والمنيح: فرس القريم أخي بني تيم. والمنيح أيضا: فرس قيس بن مسعود الشيباني. والمنيحة بهاء فرس دثار بن فقعس الأسدي. وأمنحت الناقة: دنا نتاجها، وهي مثمنح كمحسن، وذكره الأزهري عن الكسائي وقال: قال شمر: لا أعرف أمنحت بهذا المعنى. قال أبو منصور: وهذا صحيح بهذا المعنى ولا يضرة، إنكار شمر إياه. ومن المجاز المنوح والممانح مثل المجالح، وهي ناقة يبقى لبنها، أي تدر في الشتاء بعد ذهاب الألبان من غيرها. ونوق ممانح، وقد ما نحت مناحا وممانحة. ومنه أيضا الممانح من الأمطار: مالا ينقطع، وكذلك من الرياح غيثها. وامتنح: أخذ العطاء. وامتنح مالا، بالبناء للمفعول، إذا رزقه، وتمنحت المال: أطعمته غيري، ومنه حديث أم زرع في الصحيحين: وآكل فأتمنح أي أطعم غيري، تفعل من المنح: العطية، وهو مجاز. ومنه أيضا: ما نحت العين، إذا اتصلت دموعها فلم تنقطع. وسموا مانحا ومنيحا. قال عبد الله بن الزبير يهجو طيئا:
  ونحن قتلنا بالـمـنـيح أخـاكـم                      وكيعا ولا يوفي من الفرس البغل المنيح هنا: رجل من بني أسد من بني مالك، أدخل الألف واللام فيه وإن كان علما، لأن أصله الصفة ومما يستدرك عليه: فلان مناح مياح نفاح، أي كثير العطايا. وفلان يعطي المنائح والمنح، أي العطايا. والممانحة: المرافدة بعطاء. ومن المجاز: منحت الأرض وامتنحت القطار؛ كل ذلك من الأساس. ومنيح، كأمير: جبل لبني سعد بالدهناء. والمنيحة واحدة المنائح من قرى دمشق بالغوطة، إليها ينسب أبو العباس الوليد بن عبد الملك بن خالد بن يزيد المنيحي، روى وحدث. وبها مشهد يقال له قبر سعد بن عبادة الأنصاري، والصحيح أن سعدا مات بالمدينة، كذا في المعجم.

##### Türkçe

Ona koyunu ve deveyi, **منعه** ve **ضربه** gibi, **يمنحه** ve **يمنحه**: onu ona ödünç verdi; ve bunu el-Ferrâ **يفعل** ve **يفعل** bâbında zikretti. Ve ona mal **منحه**: onu bağışladı. Ve **منحه**: ona borç verdi. Ve **منحه**: ona verdi; isim **المنحة**dır, kesre ile; ve o, عطيةdır; **الأساس**’ta böyle. el-Lihyânî dedi: **منحه الناقة**: onun için onun yününü, sütünü ve yavrusunu kıldı. Ve o, **المنحة**dır, kesre ile, ve **المنيحة**. Dedi: **المنيحة** ancak süte ödünç verilen olur; özellikle. Ve **المنحة** onun menfaati, onu ona, onunla **يمنحه** (verdiği şeyle) menfaatlendirmesidir. Ve **الصحاح**’ta: **المنيحة**: süt **منحة**sıdır; deve yahut koyun gibi; onu başkasına verirsin, o onu sağıp sonra onu sana geri verir. Ve hadiste: “Develerinden, sütü olmayan bir ev halkına bir deve **يمنح** eden bir kimse var mı?” Ve hadiste: “Üzerine bir süt **منحة**sı otlatır” yani içinde süt olan koyun(lar). Ve **المنحة** bazen, ne borç ne de âriyet olmaksızın, mutlak hibe üzerine vâki olur. Ve hadiste: “Müşrikler kime bir arazi **منحه** ettilerse, onun için arazi yoktur; çünkü onun haracı, sahibi olan müşrik üzerinedir; Müslümanın onu ona **منحته** etmesi, haracı ondan düşürmez; ve onun haracı Müslüman üzerine olmaz.” Ve denildi: Her şey ki onunla bir şeyin kastını kastedersin, onu ona **منحته** etmiş olursun; nitekim kadın yüzünü aynaya **تمنح** eder; Süveyd b. Kurâ‘ın sözü gibi:

  “Aynaya açık bir yüz **تمنح** eder,
                      tıpkı berrak havada yükselmiş güneş boynuzu gibi.”

Dedi: Sa‘leb: mânâsı, güzelliğinden aynaya verirsin. Ve hadiste: “Kim bir gümüş **منحة**sı **منح** ederse yahut süt **منح** ederse, bir köle âzat etmek gibi olur.” Ve **النهاية**’de: “bir kölenin dengi gibi olur” dedi. Ahmed b. Hanbel dedi: gümüş **منحة**sı, borçtur. Ebû ‘Ubeyd dedi: **المنحة** Araplar yanında iki mânâ üzeredir: birincisi, kişinin arkadaşına malı hibe yahut صلة olarak vermesidir; böylece onun olur. Diğer **المنحة** ise, kişinin kardeşine bir deve yahut koyun **يمنح** etmesidir; onu bir müddet ve günler sağıp sonra geri verir; ve bu, diğer hadisteki sözün te’vilidir: “**المنحة** geri döndürülür, **العارية** edâ edilir.” **المنحة** ayrıca arazide de olur; ve geçti.

Ve **استمنحه**: onun **منحته**sini, yani عطيةsini istedi. Ebû ‘Ubeyd dedi: **استرفده**. Ve **المنيح**, **أمير** gibi: nasipsiz bir ok; el-Lihyânî dedi: o, farzı ve payları olmayan boş oklar (**القداح الغفل**)dan üçüncüsüdür. Ve onun üzerinde غرم yoktur; ancak töhmet kerâhetiyle oklar onunla ağırlaştırılır. el-Lihyânî: **المنيح**: ganimet de zarar da olmayan dört oktan biridir; ilki **المصدر**, sonra **المضعف**, sonra **المنيح**, sonra **السفيح**. Ve denildi: **المنيح**: kazanması uğur sayılarak ödünç alınan bir oktur. İbn Mukbil dedi:

  “Onu Ma‘add’dan bir topluluktan **امتنحته** ettiğimde,
                      ateş yakanlardan önce, sabahleyin, sahibi ok çeker.”

Diyor ki: Bu oku ödünç aldıklarında, kazanacağına yakîni sebebiyle, sabahleyin sahibi ateş çakmak için ok çeker. Ve bu, ödünç alınan **المنيح**tir. Amma onun sözü:

  “Ağır ol ey Kudâ‘a; öyle olma,
                      elimde çevirenin okları içinde bir **منيح**.”

Şüphesiz o, **المنيح** ile, ne ganimeti olan ne de üzerinde zararı olanı kastetti. Amma Câbir hadisi: “Bedir günü arkadaşlarımın **منيح**i idim”; mânâsı: küçüklüğüm sebebiyle, mücâhidlerle beraber kendisine سهم vurulanlardan değildim; böylece, ne kazancı olan ne de üzerinde kaybı olan, boş سهم menzilesinde idim. Yahut **المنيح**, سهمü olan bir oktur. Ve **الصحاح**’ın nassı: **المنيح**: nasibi olmayan, meysir oklarından bir سهمdir; ancak sahibi ona bir şey **يمنح** ederse (başka). Ve **المنيح**: Benî Teym’in kardeşi el-Karîm’in atıdır. Ve **المنيح** ayrıca: Kays b. Mes‘ûd eş-Şeybânî’nin atıdır. Ve **المنيحة** (هاء ile): Dithâr b. Fuka‘s el-Esedî’nin atıdır.

Ve **أمنحت الناقة**: onun doğumu yaklaştı; ve o, **مثمنح**tır, **محسن** gibi. Bunu el-Ezherî, el-Kisâî’den naklen zikretti ve dedi: Şemmer dedi: bu mânâ ile **أمنحت**’ı tanımıyorum. Ebû Mansûr dedi: Bu, bu mânâ ile sahihtir; Şemmer’in onu inkârı ona zarar vermez.

Ve mecazdan: **المنوح** ve **الممانح**, **المجالح** gibi; ve o, sütü kalan bir devedir; yani başkalarından sütlerin gitmesinden sonra kışın süt verir. Ve **نوق ممانح**; ve gerçekten **ما نحت** etti, **مناحا** ve **ممانحة** olarak. Ve ondan ayrıca: yağmurlardan **الممانح**: kesilmeyen şey; rüzgârlardan da, onun yağmuru böyledir.

Ve **امتنح**: عطيةyı aldı. Ve **امتنح مالا**, meçhul bina ile, onu rızıklandırdığında. Ve **تمنحت المال**: onu başkasına yedirdim. Ve ondan, الصحيحين’de Ümmü Zer‘ hadisi: “Ve yerim de **فأتمنح** ederim” yani başkasını yediririm; **المنح**tan, yani عطيةdan türetilmiş fiildir; ve o mecazdır. Ve ondan ayrıca: **ما نحت العين**, gözün yaşları bitişik olup kesilmediğinde. Ve **مانحا** ve **منيحا** diye adlandırdılar.

Abdullah b. ez-Zübeyr, Tayy’ı hicvederek dedi:

  “Biz **المنيح** ile sizin kardeşinizi öldürdük,
                      Vekî‘yi; ve attan katır vefâ etmez.”

Burada **المنيح**: Benî Esed’den, Benî Mâlik’ten bir adamdır. Ona, özel isim olduğu hâlde, aslının sıfat olması sebebiyle, **الألف واللام**ı dâhil etti. Ve ona müstedrek olan şeylerden: Falan **مناح مياح نفاح**tır; yani عطيةları çoktur. Ve falan, **المنائح** ve **المنح** verir; yani عطiyalar. Ve **الممانحة**: عطiya ile yardımlaşmadır. Ve mecazdan: **منحت الأرض** ve **امتنحت القطار**; bunların hepsi **الأساس**’tandır.

Ve **منيح**, **أمير** gibi: ed-Dehnâ’da Benî Sa‘d’a ait bir dağdır. Ve **المنيحة**, Dımaşk’ın Ğûta’sında köylerden **المنائح**in bir tanesidir; ona nisbetle Ebû’l-‘Abbâs el-Velîd b. ‘Abdilmelik b. Hâlid b. Yezîd el-**المنيحي** nisbet edilir; rivayet etti ve hadis anlattı. Ve onda, Sa‘d b. ‘Ubâde el-Ensârî’nin kabri denilen bir meşhed vardır; sahih olan, Sa‘d’ın Medine’de öldüğüdür; **المعجم**’de böyle.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

مَنَحَهُ
1 مَنَحَهُ ذ , aor. مَنَحَ and مَنِحَ , inf. n. مَنْحٌ, He lent him a she-camel, and a sheep or goat; (L;) that he might have the milk thereof, and return the animal after a certain period: this is the original signification: (L:) or he lent to him a she-camel, assigning to him her soft hair (وَبَر) and milk and offspring: (Lh, L, K:) and in like manner, he lent him a piece of land, that he might cultivate it and have the produce thereof: (L:) he lent him money or the like, to be repaid. (A, TA.) ― -b2- مَنَحَهُ, aor. مَنَحَ and مَنِحَ , (S, K,) inf. n. مَنْحٌ, (S,) He gave him a thing: (S, K:) he gave him a thing as a free gift. (A, TA.) ― -b3- تَمْنَحُ المَرْأَةُ وَجْهَهَا المِرْآةَ The woman imparts somewhat of her beauty to the mirror: or directs her face towards the mirror. And in like manner, accord. to some, you say, when you direct anything (تَقْصِدُ بِهِ) towards another thing, مَنَحْتُهُ اِيَّاهُ. (L.)

مانحهُ
3 مانحهُ ذ , inf. n. مُمَانَحَةٌ, He aided him, or assisted him, reciprocally, with a gift. (A.) ― -b2- مانحت, inf. n. مِنَاحٌ and مُمَانَحَةٌ, (tropical:) She (a camel) yielded plenty of milk in the winter, after the milk of the other camels had passed away. (L.) ― -b3- (tropical:) It (the eye) shed tears continuously. (K.)

امنحت
4 امنحت ذ She (a camel) was near to bringing forth. (S, K.) Sh says, I know not امنحت in this sense: but Az says that it is correct, and that the objection of Sh does not invalidate it. (TA.)

تَمَنَّحْتُ المَالَ
5 تَمَنَّحْتُ المَالَ ذ (tropical:) I fed others with the property. So in the trad. of Umm-Zara, وَآكُلُ فَأَتَمَنَّحُ (tropical:) And I eat, and then feed others. (K, TA.)

اِمْتَنَحَ
8 اِمْتَنَحَ ذ He took or received, a gift. (K.) ― -b2- أُمْتُنِحَ مَالًا He was supplied with property, or wealth, by God. (K.)

استمنحهُ
10 استمنحهُ ذ He asked, desired, or sought, a loan, or gift, (مِنْحَة,) of him; i. e., asked, desired, or sought aid, or assistance, from him; syn. اِسْتَرْفَدَهُ; (S;) or asked, &c., a gift from him. (K.)

مِنْحَةٌ
مِنْحَةٌ ذ A loan, or lending, of a she-camel or sheep or goat, that the person to whom the loan is granted may milk her for a certain period and then restore her to the lender: (A'Obeyd:) [and in like manner,] ↓ مَنِيحَةٌ a gift (مِنْحَة) of milk; as a she-camel or sheep or goat that is given to another that he may milk her and afterwards restore her to the lender: (S:) or مِنْحَةٌ signifies a ewe or a she-goat or a she-camel, which her owner lends to a man that he may drink her milk and restore her when her milk ceases to flow: (Msb:) or both words signify a she-camel or sheep or goat whose milk is given to another: (A:) or a she-camel of which the soft hair (وَبَر) and milk and offspring are conceded by the owner to another: (K:) or ↓ مَنِيحَةٌ signifies a she-camel or sheep or goat that is lent for the sake of her milk [&c.]; and مِنْحَةٌ, the profit which the lender thereof bestows upon the borrower. (Lh, L.) The Arabs have four words which they use in the place of عَارِيَّةٌ, viz. ↓ مَنِيحَةٌ, عَرِيَّةٌ, اِفْقَارٌ, and اِخْبَالٌ. (A'Obeyd, S.) ― -b2- مِنْحَةٌ مِنْ لَيَنٍ Milch sheep or goats; (L;) [app. meaning, that are lent to a person]. ― -b3- Also مِنْحَةٌ A loan of land, and of money. (L.) ― -b4- Also, A gift, or thing given; (S, L, K;) as also ↓ مَنِيحَةٌ: (TA:) a free gift: (A'Obeyd, L:) pl. مِنَحٌ; (A;) and pl. of مَنِيحَةٌ, مَنَائِحُ. (TA.)

مَنُوحٌ
مَنُوحٌ ذ : see مُمَانِحٌ.

المَنِيحُ
المَنِيحُ ذ An arrow (of those used in the game called المَيْسِر, S) which has no lot, or portion, (S, K,) unless the person to whom it pertains be given something: (S:) it is the third of the arrows to which the term غُفْلٌ is applied, which have no notches, and to which is assigned no portion and no fine; these being only added to give additional weight to the collection of arrows from fear of occasioning suspicion [of foul play]: it is one of four arrows to each of which is assigned no portion and no fine; the first is called المُصَدَّرُ; the next, المُضَعَّفَ; the next, المنيح; and the last, السَّفِيحُ: (Lh:) accord. to some, (TA,) an arrow that is borrowed because it is regarded as fortunate: (K, TA:) or an arrow which has a portion assigned to it. (K.) ― -b2- كُنْتُ مَنِيحَ أَصْحَابِى يَوْمَ بَدْرٍ (assumed tropical:) I was, among my companions, like the arrow called المنيح, on the day of the battle of Bedr; i. e., by reason of my youth, I was like the arrow that neither gains nor loses. (L, from a trad.)

مَنِيحَةٌ
مَنِيحَةٌ ذ : see مِنْحَةٌ.

مَنَّاحٌ
مَنَّاحٌ ذ One who gives many gifts. (TA.)

مُمْنِحٌ
مُمْنِحٌ ذ A she-camel near to bringing forth. (S, K.)

مِمْنَحٌ
مِمْنَحٌ ذ and مَمَانِحُ: see مُمَانِحٌ.

مُمَانِحٌ
مُمَانِحٌ ذ (S, K) and ↓ مَنُوحٌ (S) (tropical:) A she-camel whose milk remains, (K,) or that yields plenty of milk in the winter, (S,) after the milk of the other camels has passed away; (S, K;) like مُجَالِحٌ. (S.) You say also ↓ نُوقٌ مَمَانِحُ [app. pl. of مِمْنَحٌ, which is perhaps not used. (TA.) ― -b2- Also the former, (tropical:) Rain that does not cease: (K:) and (tropical:) wind of which the rain does not cease. (TA.)

##### Türkçe

**مَنَحَهُ**
1 **مَنَحَهُ** ذ, muzâri‘ı **مَنَحَ** ve **مَنِحَ**, mastarı **مَنْحٌ**, Ona bir dişi deve ve bir koyun yahut keçi ödünç verdi; (L;) onun sütünü elde etsin ve belirli bir müddetten sonra hayvanı geri versin diye: bu, aslî anlamdır: (L:) yahut ona bir dişi deve ödünç verdi; onun yumuşak kılını (**وَبَر**) ve sütünü ve yavrusunu ona tahsis ederek: (Lh, L, K:) ve bunun benzeri olarak, ona bir parça arazi ödünç verdi; onu ekip biçsin ve ürününü elde etsin diye: (L:) ona para veya benzerini, geri ödenmek üzere ödünç verdi. (A, TA.) ― -b2- **مَنَحَهُ**, muzâri‘ı **مَنَحَ** ve **مَنِحَ**, (S, K,) mastarı **مَنْحٌ**, (S,) Ona bir şey verdi: (S, K:) ona bir şeyi karşılıksız bir bağış olarak verdi. (A, TA.) ― -b3- **تَمْنَحُ المَرْأَةُ وَجْهَهَا المِرْآةَ** Kadın, aynaya güzelliğinden bir miktar aktarır: yahut yüzünü aynaya yöneltir. Ve bunun benzeri olarak, bazılarına göre, bir şeyi başka bir şeye yönelttiğinde (**تَقْصِدُ بِهِ**) şöyle dersin: **مَنَحْتُهُ اِيَّاهُ**. (L.)

**مانحهُ**
3 **مانحهُ** ذ, mastarı **مُمَانَحَةٌ**, Ona, karşılıklı olarak, bir hediye ile yardım etti yahut destek oldu. (A.) ― -b2- **مانحت**, mastarı **مِنَاحٌ** ve **مُمَانَحَةٌ**, (mecaz:) O (dişi deve), diğer develerin sütü kesildikten sonra kışın bol süt verdi. (L.) ― -b3- (mecaz:) O (göz), durmaksızın gözyaşı döktü. (K.)

**امنحت**
4 **امنحت** ذ O (dişi deve) doğurmaya yakındı. (S, K.) Sh der ki: bu anlamda **امنحت**’i bilmiyorum; fakat Az bunun doğru olduğunu ve Sh’nin itirazının onu geçersiz kılmadığını söyler. (TA.)

**تَمَنَّحْتُ المَالَ**
5 **تَمَنَّحْتُ المَالَ** ذ (mecaz:) Mal ile başkalarını doyurdum. Umm-Zara hadîsinde de böyledir: **وَآكُلُ فَأَتَمَنَّحُ** (mecaz:) “Yerim, sonra başkalarını doyururum.” (K, TA.)

**اِمْتَنَحَ**
8 **اِمْتَنَحَ** ذ Bir hediye aldı yahut kabul etti. (K.) ― -b2- **أُمْتُنِحَ مَالًا** Ona Allah tarafından mal yahut servet verildi. (K.)

**استمنحهُ**
10 **استمنحهُ** ذ Ondan bir ödünç yahut hediye (**مِنْحَة,**) istedi, arzuladı yahut talep etti; yani ondan yardım yahut destek istedi; eş anlamlısı **اِسْتَرْفَدَهُ**; (S;) yahut ondan bir hediye istedi, vb. (K.)

**مِنْحَةٌ**
**مِنْحَةٌ** ذ Bir dişi deve yahut koyun yahut keçinin ödünç verilmesi; ödünç verilen kimse belirli bir müddet onun sütünü sağsın, sonra onu ödünç verene geri versin diye: (A'Obeyd:) [ve bunun benzeri olarak,] ↓ **مَنِيحَةٌ** süt bağışı (**مِنْحَة**)dır; başka birine verilen bir dişi deve yahut koyun yahut keçi gibi; o onun sütünü sağsın ve sonra onu ödünç verene geri versin diye: (S:) yahut **مِنْحَةٌ**, sahibinin bir adama ödünç verdiği bir koyun yahut dişi keçi yahut dişi deve demektir; o onun sütünü içsin ve sütü akmayı kesince onu geri versin diye: (Msb:) yahut her iki kelime, sütü başkasına verilen bir dişi deve yahut koyun yahut keçi demektir: (A:) yahut sahibinin yumuşak kılını (**وَبَر**) ve sütünü ve yavrusunu başkasına bıraktığı bir dişi deve: (K:) yahut ↓ **مَنِيحَةٌ**, sütü için [&c.] ödünç verilen bir dişi deve yahut koyun yahut keçi demektir; ve **مِنْحَةٌ**, onun ödünç vereninin ödünç alana bağışladığı menfaattir. (Lh, L.) Arapların **عَارِيَّةٌ** yerine kullandıkları dört kelime vardır; yani ↓ **مَنِيحَةٌ**, **عَرِيَّةٌ**, **اِفْقَارٌ**, ve **اِخْبَالٌ**. (A'Obeyd, S.) ― -b2- **مِنْحَةٌ مِنْ لَيَنٍ** Süt koyunları veya keçileri; (L;) [görünüşe göre, bir kimseye ödünç verilenler anlamında]. ― -b3- Ayrıca **مِنْحَةٌ** Arazi ve para ödüncü. (L.) ― -b4- Ayrıca, Bir hediye yahut verilen şey; (S, L, K;) bunun gibi ↓ **مَنِيحَةٌ** da: (TA:) karşılıksız bir bağış: (A'Obeyd, L:) çoğulu **مِنَحٌ**; (A;) ve **مَنِيحَةٌ**’nin çoğulu **مَنَائِحُ**. (TA.)

**مَنُوحٌ**
**مَنُوحٌ** ذ: bk. **مُمَانِحٌ**.

**المَنِيحُ**
**المَنِيحُ** ذ Payı yahut hissesi olmayan bir ok (المَيْسِر denilen oyunda kullanılan oklardan, S); (S, K,) ancak kendisine ait olduğu kimseye bir şey verilirse [payı olur]: (S:) o, **غُفْلٌ** teriminin uygulandığı, kertikleri olmayan ve kendilerine ne pay ne de ceza tahsis edilen okların üçüncüsüdür; bunlar, hile şüphesi doğurmaktan korkarak oklar topluluğuna yalnızca ilave ağırlık vermek için eklenir: o, her birine ne pay ne de ceza tahsis edilen dört oktan biridir; birincisine **المُصَدَّرُ** denir; sonraki **المُضَعَّفَ**; sonraki **المنيح**; ve sonuncu **السَّفِيحُ**: (Lh:) bazılarına göre, (TA,) uğurlu sayıldığı için ödünç alınan bir ok: (K, TA:) yahut kendisine bir pay tahsis edilmiş bir ok. (K.) ― -b2- **كُنْتُ مَنِيحَ أَصْحَابِى يَوْمَ بَدْرٍ** (varsayılan mecaz:) Bedr günü, arkadaşlarım arasında, **المنيح** denilen ok gibiydim; yani gençliğim sebebiyle, ne kazanan ne kaybeden ok gibi idim. (L, bir rivayetten.)

**مَنِيحَةٌ**
**مَنِيحَةٌ** ذ: bk. **مِنْحَةٌ**.

**مَنَّاحٌ**
**مَنَّاحٌ** ذ Çok hediye veren kimse. (TA.)

**مُمْنِحٌ**
**مُمْنِحٌ** ذ Doğurmaya yakın bir dişi deve. (S, K.)

**مِمْنَحٌ**
**مِمْنَحٌ** ذ ve **مَمَانِحُ**: bk. **مُمَانِحٌ**.

**مُمَانِحٌ**
**مُمَانِحٌ** ذ (S, K) ve ↓ **مَنُوحٌ** (S) (mecaz:) Sütü kalan bir dişi deve, (K,) yahut diğer develerin sütü kesildikten sonra kışın bol süt veren: (S,) (S, K;) **مُجَالِحٌ** gibidir. (S.) Şöyle de dersin: ↓ **نُوقٌ مَمَانِحُ** [görünüşe göre **مِمْنَحٌ**’ın çoğulu; ki belki kullanılmaz. (TA.) ― -b2- Ayrıca birincisi, (mecaz:) Kesilmeyen yağmur: (K:) ve (mecaz:) yağmuru kesilmeyen rüzgâr. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

مَنَحَ
مَنَحَ A ,  I ( n. ac. مَنْح 1 ),
a.  Let out to; lent to.

b.  Gave, granted to; bestowed upon; imparted to.

مَنَّحَ
مَنَّحَ II ,
a.  see III (b) .

مَاْنَحَ
مَاْنَحَ III ,
a.  Wept incessantly ( eye ).

b.  Made a present to.

c.  Yielded milk in winter ( camel ).

أَمْنَحَ
أَمْنَحَ IV ,
a.  Was near to bringing forth ( camel ).

تَمَنَّحَ
تَمَنَّحَ V ,
a.  Gave away.

b.  Fed.

اِمْتَنَحَ
اِمْتَنَحَ VIII ,
a.  Received, accepted a present.

اِسْتَمْنَحَ
اِسْتَمْنَحَ X ,
a.  Asked for a gift, a loan from.

مِنْحَة
مِنْحَة 2t , ( pl. مِنَح 7 ),
a.  Gift, present; benefit; favour, grace.

b.  see 25t .

مِمْنَح
مِمْنَح 20 ,
a.  see 26 .

مَاْنِح
مَاْنِح 21 ,
a.  Giver; donor; bestower; granter.

مَنَاْح
مَنَاْح 22 ,
a.  see 21 .

مَنِيْح
مَنِيْح 25 ,
a.  Gaming-arrow that gains nothing.

b.  see 21 .

مَنِيْحَة
مَنِيْحَة 25t , ( pl. مَنَاْئِحُ 46 ),
a.  Loan; animal let out on hire ( sheep &  c. ).

مَنُوْح
مَنُوْح 26 ,
a.  Good milch-camel.

مَاْنَحَ
N. Ag. مَاْنَحَ III ,
a.  see 26 .

b.  Incessant ( rain ).

أَمْنَحَ
N. Ag. أَمْنَحَ IV ,
a.  Near bringing forth ( camel ).

مَنْدِيْل
مَنْدِيْل
a.  see under مَدَل

مُنْذُ
مُنْذُ ,  مُذْ
a.  Since; from, for.

مِنْذُ
مِنْذُ
a.  see supra.

مُذْ شَهِر
مُذْ شَهِر
a.  or مَارَأَيْتُهُ مُنْذ I have not seen him since a month.

##### Türkçe

**مَنَحَ**
**مَنَحَ** A , I (mastarı **مَنْح** 1),
a. -e vermek üzere çıkardı; -e ödünç verdi.

b. -e verdi, -e ihsan etti; -in üzerine bağışladı; -e aktardı.

**مَنَّحَ**
**مَنَّحَ** II,
a. III (b)’ye bak.

**مَاْنَحَ**
**مَاْنَحَ** III,
a. Durmaksızın ağladı (göz).

b. Bir hediye verdi.

c. Kışın süt verdi (deve).

**أَمْنَحَ**
**أَمْنَحَ** IV,
a. Doğurmaya yakın oldu (deve).

**تَمَنَّحَ**
**تَمَنَّحَ** V,
a. Bağışladı.

b. Yedirdi.

**اِمْتَنَحَ**
**اِمْتَنَحَ** VIII,
a. Bir hediye aldı, kabul etti.

**اِسْتَمْنَحَ**
**اِسْتَمْنَحَ** X,
a. -den bir hediye, bir ödünç istedi.

**مِنْحَة**
**مِنْحَة** 2t, (çoğulu **مِنَح** 7),
a. Hediye, armağan; fayda; lütuf, inayet.

b. 25t’ye bak.

**مِمْنَح**
**مِمْنَح** 20,
a. 26’ya bak.

**مَاْنِح**
**مَاْنِح** 21,
a. Veren; bağışlayan; ihsan eden; bahşeden.

**مَنَاْح**
**مَنَاْح** 22,
a. 21’e bak.

**مَنِيْح**
**مَنِيْح** 25,
a. Hiçbir şey kazandırmayan kumar oku.

b. 21’e bak.

**مَنِيْحَة**
**مَنِيْحَة** 25t, (çoğulu **مَنَاْئِحُ** 46),
a. Ödünç; kiraya verilmiş hayvan (koyun vb.).

**مَنُوْح**
**مَنُوْح** 26,
a. İyi süt veren deve.

**مَاْنَحَ**
İsm-i fâil **مَاْنَحَ** III,
a. 26’ya bak.

b. Durmaksızın (yağmur).

**أَمْنَحَ**
İsm-i fâil **أَمْنَحَ** IV,
a. Doğurmaya yakın (deve).

**مَنْدِيْل**
**مَنْدِيْل**
a. **مَدَل** maddesi altında bak.

**مُنْذُ**
**مُنْذُ**, **مُذْ**
a. -den beri; -den, -için.

**مِنْذُ**
**مِنْذُ**
a. Yukarıdakine bak.

**مُذْ شَهِر**
**مُذْ شَهِر**
a. veya **مَارَأَيْتُهُ مُنْذ**: Onu bir aydan beri görmedim.
