# منح — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%86%D8%AD/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [منح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%AD.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: منح

م ن ح
فلان منّاح ميّاح نفّاح ومنحه مالاً‏:‏ وهبه ومنحه‏:‏ أقرضه ومنحه أعاره‏.‏
وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ من منح منحة ورق أو منح لبناً كان كعدل رقبة ‏"‏ وفلان يعطي المنائح والمنح وأعطاني فلان منيحةً ومنحة وكوفاً وهي الناقة أو الشاة يمنحك درّها ومانحني ممانحة وهي المرافدة بعطاء‏.‏
ومن المجاز‏:‏ منحت الأرض وامتنحت القطار‏.‏
قال ذو الرمّة‏:‏ نبت عيناك عن طلل بحزوى محته الريح وامتنح القطارا وناقة ممانح ومنوح ونوق ممانح‏:‏ تمنح لبنها بعد أن تذهب ألبان الإبل‏.‏
قال الجعديّ‏:‏ هو تهكم نعني يدرّ عليّ كما تردّ التي ترأم ولدها ولا تدر عليه ثم قيل‏:‏ مانحت عينه وعين ممانح‏:‏ لا ينقطع دمعها وريح ممانح‏:‏ لا يقلع غيثها‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ بلى فاستعار القلب يأساً ومانحت على إثرها عين طويل همولها وقال أيضاً‏:‏ إذا ما استدرّته الصّبا وتذاءبت يمانيّة تمرى الرياح ممانح وفي حديث جابر‏:‏ ‏"‏ كنت منيح أصحابي يوم بدر ‏"‏ أي لم يضرب لي سهم لصغري والمنيح على معنيين يكون القدح الذي لا نصيب له كالسّفيح والوغد‏.‏
قال الكميت‏:‏ فهلا يا قضاع فلا تكوني منيحاً في قداح يدي مجيل ويكون الذي يتعاورونه لشهرته بالفوز‏.‏
قال ابن مقبل‏:‏ إذا امتنحته من معدّ عصابة غدا ربّه قبل المفيضين يقدح أي يقدح النار للطبخ أو الشيّ لثقته بفوزه وامتناحه استعارته‏.‏

### Türkçe

م ن ح
Falanca **منّاح** **ميّاح** **نفّاح**tır; ve ona mal **منحه**: onu bağışladı; ve onu **منحه**: ona borç verdi; ve onu **منحه**: ona ödünç verdi.
Ve hadiste: "Kim gümüşten bir **منحة** verirse yahut süt **منح** ederse, bir köleyi âzat etmek gibi olur" (vardır). Ve falanca **المنائح** ve **المنح** verir. Ve falanca bana bir **منيحة** ve **منحة** ve **كوفاً** verdi; o, (sana) sütünü sağdırdığı deve yahut koyundur. Ve bana **مانحني ممانحة** etti; o, bir bağışla yardımlaşmadır.
Mecazdan: Yer **منحت** etti ve kervanlar **امتنحت** etti.
Zü’r-Rumme dedi: “Gözlerin, Hazvâ’daki bir harabeden uzak durdu; rüzgâr onu sildi ve kervanlar (oradan) **امتنح** etti.” Ve **ناقة ممانح** ve **منوح** ve **نوق ممانح**: develerin sütleri gittikten sonra sütünü verir.
Câ‘dî dedi: O, alaydır; (yani) bana, yavrusunu koklayıp ona süt vermeyen, sonra (yine) geri dönen (dişi) gibi süt sağdırır. Sonra denildi: Gözü **مانحت** etti; ve **عين ممانح**: gözyaşı kesilmez. Ve **ريح ممانح**: yağmuru dinmez.
Zü’r-Rumme dedi: “Evet; kalp, ümitsizliği ödünç aldı; onun ardından, göz **مانحت** etti; uzun, bol akışlıdır.” Ve yine dedi: “Sabâ onu sağdırdığında ve Yemenli (rüzgâr) kurtlaşıp (şiddetlenip) **تذاءبت** ettiğinde, rüzgârlar **ممانح** olarak (onu) sağar.” Câbir’in hadisinde: “Bedir günü, arkadaşlarımın **منيح**i idim” (vardır); yani küçüklüğümden dolayı bana bir hisse vurulmadı. Ve **المنيح** iki mânâ üzeredir: **السّفيح** ve **الوغد** gibi, nasibi olmayan ok (kadeh) olur.
Kumeyt dedi: “Öyleyse, ey Kudâ‘a, niçin; benim çevirenin elindeki oklar içinde **منيحاً** olmayasın?” Ve (bu), kazanmasıyla şöhret bulduğu için, onların ay boyunca birbirlerine devrettikleri (ok) olur.
İbn Mukbil dedi: “Onu Ma‘add’dan bir topluluktan **امتنحته** ettiğimde, sahibi, dökülenlerden önce ateş yakar”; yani kazanacağına güveninden dolayı, pişirmek yahut kızartmak için ateş yakar. Ve onun **امتناحه**si: onu ödünç almasıdır.
