# منع — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%B9/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%86%D8%B9/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [منع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D8%B9.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: منع

مَنَعَ
1 مَنَعَ ذ He prevented, hindered, held back, [impeded, withheld, arrested, restrained, kept, debarred, precluded, inhibited, forbade, prohibited, interdicted:] (MA, KL, &c.:) he denied, or refused; doubly trans.; (S, K, &c.:) مَنْعٌ is the contr. of اِعْطَآءٌ. (S, Mgh, K.) ― -b2- مَنَعَهُ [He protected it, or defended it, or guarded it, (namely a place or the like) from, or against, encroachment, invasion, or attack:] he protected, defended, or guarded, him. (T in art. ذب.) ― -b3- مَنَعَهُ العَطِيَّةُ [He refused him the gift]. (TA in art. حرم.) ― -b4- مَنَعَهُ الشَّىْءَ i. q. حَرَمَهُ اِيَّاهُ [q. v.] (S in art. حرم.) ― -b5- مَنُعَ الشَّىْءُ, inf. n. مَنَاعَةٌ, i. q. اِعْتَزَّ and تَعَسَّرَ. (TA.) See 8. ― -b6- مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ (Kur vii. 11): see أَبَى.

مَانَعَهُ الشَّىْءَ
3 مَانَعَهُ الشَّىْءَ ذ He disputed, or contested, with him the thing: (Msb:) he refused him the thing: (TK:) he endeavoured, or contended with him, to make him, or to entice him, to abstain from, or relinquish, the thing; (TA;) [he endeavoured to turn him away from the thing; to prevent his obtaining it or doing it; he prevented him from obtaining or doing the thing, being also prevented by him; i. e. he reciprocally prevented him, &c.: and hence the meaning in the TA; and then that in the Msb:] مَانَعُوا عَدُوَّهُمْ signifies i. q. حَاجَزُوهُمْ: (TK, art. حجز:) see the latter. ― -b2- تَمَنَّعَ عَلَى السَّنَةِ [he resisted, or withstood, the year of dearth]: said of an animal. (K.)

تَمَنَّعَ مِنَ الشَّىْءِ بِقَّوْمِهِ
5 تَمَنَّعَ مِنَ الشَّىْءِ بِقَّوْمِهِ ذ and ↓ اِمْتَنَعَ He became strengthened, or fortified, against the thing by his people, or party; syn. تَقَوَّى. (Msb.) ― -b2- تَمَنَّعَ عَنْهُ He refrained, forbore, or abstained, from it, as being forbidden, or prohibited. (K, * TA.) See 8. ― -b3- تَمَنَّعَ بِهِ and بِهِ ↓ اِمتنع he protected, or defended, himself by it, namely a fortress; syn. اِحْتَمَى. (TA.)

تَمَانَعَا
6 تَمَانَعَا ذ i. q. تَحَاجَزَا: (K, art. حجز:) see the latter.

اِمْتَنَعَ
8 اِمْتَنَعَ ذ [It was, or became, prevented from being; it necessarily was not. You say يَمْتَنِعُ هٰذَا لِوُجُودِ ذَاكَ This is prevented from being, or may not be, or necessarily is not, because of that's being. And يَمْتَنِعُ أَنْ تَكُوَن هٰذَا This may not be.] ― -b2- اِمْتَنَعَ He refrained, forbore, abstained, or held back, (Msb, K,) مِنَ الأَمْرِ from the thing. or affair; (Msb;) as also عَنْهُ ↓ تَمَنَّعَ: (TA:) he did so voluntarily, of his own free will or choice: he refused: you say, اِمْتنَعَ عَنْهُ he refrained, &c., from it voluntarily, &c.; refused it; or refused to do it. (MF. in art. حصر.) See أَبَى. ― -b3- اِمْتَنَعَ عَلَيْهِ He, or it, opposed him; resisted him; withstood him; repugned him; was incompliant, or unyielding, to him; see أَبَى عَلَيْهِ. ― -b4- اِمْتَنَعَ It was, or became, inaccessible, or inapproachable; like ↓ مَنُعَ; syn. with حَصُنَ, q. v.: and also, difficult of access, as in an instance in art. أبى (last sentence of 4); and also عَرِسَ عَلَىَّ. ― -b5- See 5.

مَِنْعَةٌ
مَِنْعَةٌ ذ : see مَنَعَةٌ.

مَنَعَةٌ
مَنَعَةٌ ذ State, and power, of resistance; lit. a state of might of one's people or party, so that such as desires to do so will not prevail against him: [or a state of might in his people or party, &c.; or a state of might, and power of resistance, in his people or party:] (Msb:) [resistibility: or simply resistance:] inaccessibleness, or unapproachableness, of a people; as also ↓ مَنْعَةٌ and ↓ مِنْعَةٌ. (TA.)

مَنُوعٌ
مَنُوعٌ ذ One who denies, or refuses to give; as also ↓ مَانِعٌ and ↓ مَنَّاعٌ. (K.)

مَنِيعٌ
مَنِيعٌ ذ , from مَنُعَ, [Unapproachable; inaccessible:] difficult of access; fortified; strong: (TK, voce وَزَرٌ:) [defended, or protected, against attack: like حَصِينٌ: resistive; resisting attack;] applied to a fortress. (Msb.) ― -b2- قَوْمٌ مُنَعَآءُ [pl. of مَنِيعٌ] An inaccessible, or unapproachable, people. (TA.)

مَنَّاعٌ
مَنَّاعٌ ذ مَنُوعٌ.

مَانِعٌ
مَانِعٌ ذ مَنُوعٌ.

المُتَمَنِّعَانِ
المُتَمَنِّعَانِ ذ The young she-camel and young she-kid: because they resist the year of dearth by reason of their youthful vigour, &c. (K.)

مُمْتَنِعٌ
مُمْتَنِعٌ ذ Resisting; resisting attack; unyielding; incompliant.

### Türkçe

**مَنَعَ**
1 **مَنَعَ** ذ O engelledi, mani oldu, geri tuttu, [engelledi, alıkoydu, durdurdu, dizginledi, tuttu, men etti, önledi, ket vurdu, yasakladı, haram kıldı, men etti:] (MA, KL, vb.:) inkâr etti yahut reddetti; iki mef‘ûllü; (S, K, vb.:) **مَنْعٌ** , **اِعْطَآءٌ**’ın zıddıdır. (S, Mgh, K.) ― -b2- **مَنَعَهُ** [Onu (yani bir yeri veya benzerini) tecavüzden, istilâdan yahut saldırıdan korudu, savundu veya muhafaza etti:] onu korudu, savundu veya muhafaza etti. (T, **ذب** maddesinde.) ― -b3- **مَنَعَهُ العَطِيَّةُ** [Ona hediyeyi vermeyi reddetti]. (TA, **حرم** maddesinde.) ― -b4- **مَنَعَهُ الشَّىْءَ** , **حَرَمَهُ اِيَّاهُ** ile aynı (i. q.) [bk.]. (S, **حرم** maddesinde.) ― -b5- **مَنُعَ الشَّىْءُ** , mastarı **مَنَاعَةٌ**; **اِعْتَزَّ** ve **تَعَسَّرَ** ile aynı (i. q.). (TA.) 8’e bak. ― -b6- **مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسْجُدَ** (Kur’ân vii. 11): **أَبَى**’ya bak.

**مَانَعَهُ الشَّىْءَ**
3 **مَانَعَهُ الشَّىْءَ** ذ Şey hususunda onunla çekişti yahut nizâ etti: (Msb:) ona şeyi vermeyi reddetti: (TK:) onu şeyden vazgeçirmeye yahut onu terk etmeye sevk etmek için onunla çabaladı yahut onunla mücadele etti; (TA;) [onu şeyden çevirmeye çalıştı; onu onu elde etmekten yahut onu yapmaktan men etmeye; onu şeyi elde etmekten yahut yapmaktan men etti, kendisi de onun tarafından men edilmiş olarak; yani karşılıklı olarak onu men etti, vb.: ve buradan TA’daki mânâ; sonra da Msb’deki mânâ:] **مَانَعُوا عَدُوَّهُمْ** , **حَاجَزُوهُمْ** ile aynı (i. q.)dır: (TK, **حجز** maddesi:) sonrakine bak. ― -b2- **تَمَنَّعَ عَلَى السَّنَةِ** [Kıtlık yılına direndi yahut dayandı]: bir hayvan hakkında söylenir. (K.)

**تَمَنَّعَ مِنَ الشَّىْءِ بِقَّوْمِهِ**
5 **تَمَنَّعَ مِنَ الشَّىْءِ بِقَّوْمِهِ** ذ ve ↓ **اِمْتَنَعَ** Şeye karşı kavmiyle yahut taifesiyle güçlendi yahut tahkim oldu; eş anlamlısı **تَقَوَّى**. (Msb.) ― -b2- **تَمَنَّعَ عَنْهُ** Onun yasaklanmış yahut haram kılınmış olması sebebiyle ondan geri durdu, sakındı yahut kaçındı. (K, * TA.) 8’e bak. ― -b3- **تَمَنَّعَ بِهِ** ve **بِهِ** ↓ **اِمتنع** onunla, yani bir kale ile, kendini korudu yahut savundu; eş anlamlısı **اِحْتَمَى**. (TA.)

**تَمَانَعَا**
6 **تَمَانَعَا** ذ **تَحَاجَزَا** ile aynı (i. q.)dır: (K, **حجز** maddesi:) sonrakine bak.

**اِمْتَنَعَ**
8 **اِمْتَنَعَ** ذ [Olması engellendi yahut engellenmiş oldu; zorunlu olarak olmadı. Sen dersin ki **يَمْتَنِعُ هٰذَا لِوُجُودِ ذَاكَ** Bu, onun var olması sebebiyle olmaktan engellenmiştir, yahut olmayabilir, yahut zorunlu olarak değildir. Ve **يَمْتَنِعُ أَنْ تَكُوَن هٰذَا** Bu olmayabilir.] ― -b2- **اِمْتَنَعَ** Geri durdu, sakındı, kaçındı yahut kendini tuttu, (Msb, K,) **مِنَ الأَمْرِ** şeyden yahut işten; (Msb;) ve ayrıca **عَنْهُ** ↓ **تَمَنَّعَ**: (TA:) bunu gönüllü olarak, kendi iradesi yahut seçimiyle yaptı: reddetti: sen dersin ki, **اِمْتنَعَ عَنْهُ** ondan gönüllü olarak geri durdu, vb.; onu reddetti; yahut onu yapmayı reddetti. (MF. **حصر** maddesinde.) **أَبَى**’ya bak. ― -b3- **اِمْتَنَعَ عَلَيْهِ** O, yahut o şey, ona karşı koydu; ona direndi; ona dayandı; ona ağır geldi; ona boyun eğmez yahut itaat etmez oldu; **أَبَى عَلَيْهِ**’ye bak. ― -b4- **اِمْتَنَعَ** Ulaşılmaz yahut yaklaşılamaz oldu; ↓ **مَنُعَ** gibi; **حَصُنَ** ile eş anlamlıdır, bk.; ve ayrıca, **أبى** maddesinde (4’ün son cümlesindeki) bir örnekte olduğu gibi, erişilmesi güç; ve ayrıca **عَرِسَ عَلَىَّ**. ― -b5- 5’e bak.

**مَِنْعَةٌ**
**مَِنْعَةٌ** ذ : **مَنَعَةٌ**’ya bak.

**مَنَعَةٌ**
**مَنَعَةٌ** ذ Direnme hâli ve gücü; lafzen, kişinin kavminin yahut taifesinin bir kudret hâli; öyle ki bunu yapmak isteyen kimse ona karşı galip gelemez: [yahut kavminde yahut taifesinde bir kudret hâli, vb.; yahut kavminde yahut taifesinde kudret hâli ve direnme gücü:] (Msb:) [direnilebilirlik: yahut sırf direnme:] bir kavmin ulaşılmazlığı yahut yaklaşılamazlığı; ve ayrıca ↓ **مَنْعَةٌ** ve ↓ **مِنْعَةٌ**. (TA.)

**مَنُوعٌ**
**مَنُوعٌ** ذ Vermeyi inkâr eden yahut vermeyi reddeden kimse; ve ayrıca ↓ **مَانِعٌ** ve ↓ **مَنَّاعٌ**. (K.)

**مَنِيعٌ**
**مَنِيعٌ** ذ , **مَنُعَ**’dan, [Yaklaşılamaz; ulaşılmaz:] erişilmesi güç; tahkim edilmiş; sağlam: (TK, **وَزَرٌ** lafzı:) [saldırıya karşı savunulmuş yahut korunmuş: **حَصِينٌ** gibi: mukavemetli; saldırıya mukavemet eden;] bir kaleye uygulanır. (Msb.) ― -b2- **قَوْمٌ مُنَعَآءُ** [**مَنِيعٌ**’in çoğulu] Ulaşılmaz yahut yaklaşılamaz bir kavim. (TA.)

**مَنَّاعٌ**
**مَنَّاعٌ** ذ **مَنُوعٌ**.

**مَانِعٌ**
**مَانِعٌ** ذ **مَنُوعٌ**.

**المُتَمَنِّعَانِ**
**المُتَمَنِّعَانِ** ذ Genç dişi deve ve genç dişi oğlak: çünkü gençlik kuvvetleri vb. sebebiyle kıtlık yılına direnirler. (K.)

**مُمْتَنِعٌ**
**مُمْتَنِعٌ** ذ Direnen; saldırıya direnen; boyun eğmeyen; itaat etmeyen.
