# مهر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%87%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: مهر

مَهَرَ المَرْأَةَ
1 مَهَرَ المَرْأَةَ ذ , (AZ, S, A, Mgh, Msb, K,) aor. مَهَرَ (S, Msb, K) and مَهُرَ , (K,) inf. n. مَهْرٌ, (S, Msb, TA,) He gave the woman a مَهْر [or dowry]: (A, Mgh, Msb, K:) or he assigned to her (جَعَلَ لَهَا) a مَهْر: (K:) and ↓ أَمْهَرَهَا signifies the same as مَهَرَهَا, (AZ, S, Msb, K,) which is of the dial. of Temeem, and the more usual: (Msb:) or مَهَرَهَا has the first of the above significations, (A, Mgh, Msb, K,) or signifies he set apart for her a مَهْر: (Msb:) and ↓ أَمْهَرَهَا signifies he named for her a مَهْر and married her to himself for it; (A, Mgh;) or he married her to another man for a certain مَهْر; (Msb, K;) or he sent for her a مَهْر. (TA.) -A2- مَهَرَ الشَّىْءَ, (S, K,) and فِيهِ, and بِهِ (K,) and فِيهِ ↓ تمهّر, (K, * TA,) and مَهَرَ صِنَاعَتَهُ, (A,) and فِيهَا, (Mgh, Msb,) and بِهَا, and فِيهَا ↓ تمهّر, (A,) and مَهَرَ فِى العِلْمِ وَغَيْرِهِ, (Msb,) aor. مَهَرَ , (Msb, K,) inf. n. مَهَارَةٌ (S, A, Mgh, L, Msb, K) and مِهَارَةٌ (L) and مُهُورٌ (Msb, K) and مَهَارٌ and مَهْرٌ, (K,) He was, or became, skilled, or expert, (S, A, Mgh, Msb, K,) in the thing, (S, K,) and in his art, or craft, (A, Mgh, Msb,) and in science, &c., (Msb,) knowing its abstrusities and niceties, or having learned the whole of it; syn. حَذَقَ. (S, A, Mgh, Msb, K.)

مهّر
2 مهّر ذ , inf. n. تَمْهِيرٌ, He desired a colt: (K, TA:) he procured for himself a colt. (JK, K, TA.) [In the CK, and in a MS. copy of the K, we find المَهْر put by mistake for المُهْر.] Aboo-Zubeyd says, describing a lion,
أَقْبَلَ يَرْدِى كَمَا يَرْدِى الحِصَانُ اِلَى
مُسْتَعْسِبٍ أَرِبٍ مِنْهُ بِتَمْهِيرِ
 He came [beating the ground with his feet] like as a horse comes [so beating the ground] to a man borrowing him for covering, wanting by his means to procure for himself a colt. (TA.) [In the L, and TA, يَرْوِى is put for يردى in both instances: but it is corrected by SM in the margin of the L.]

امهر المَرْأَةَ
4 امهر المَرْأَةَ ذ : see 1, in two places. -A2- امهر النَّاقَةَ He called, or rendered, (جَعَلَ) the she-camel a مَهْرِيَّة: (K:) [it has sometimes, if not always, the latter meaning; for] it is said of the breaker, or trainer; and is like أَرْحَلَهَا. (TA, in art. رحل.) -A3- امهرت الفَرَسُ The mare had a colt following her. (TA.)

5 تَمَهَّرَ see 1, in two places.

مَهْرٌ
مَهْرٌ ذ A dowry; a nuptial gift; a gift that is given to, or for, a bride; syn. صَدَاقٌ: (S, A, Msb, K:) pl. مُهُورٌ, (K,) or مُهُورَةٌ, like as بُعُولَةٌ is pl. of بَعْلٌ, and فُحُولَةٌ of فَحْلٌ. (Msb.) زَوْجٌ مَهْرٍ A husband from whom a dowry is got: (S, art. بهر:) or a husband who has not nobility of race, and who therefore doubles the dowry to make himself desired. (TA, same art.) See بَهْرٌ. ― -b2- The hire of a prostitute. Ex. نَهَى عَنْ مَهْرِ البَغِىّ He forbade [receiving] the hire of the prostitute. (Mgh, Msb.)

مُهْرٌ
مُهْرٌ ذ A colt; the male foal of a mare; (S, K;) and of a mare kept for breeding: (TA:) or the first male offspring of a mare or other animal; (K;) i. e., of a tame ass; &c.: (ISd, TA:) fem. with ة; a filly: (S, Msb, K:) and dim. مُهَيْرٌ: (JK:) pl. masc., (of pauc., TA,) أَمْهَارٌ, and (of mult., TA) مِهَارٌ and مِهَارَةٌ; (S, Msb, K;) and pl. fem. مُهَرٌ and مُهَرَاتٌ. (S, Msb.)

اِبِلٌ مَهْرِيَّةٌ
اِبِلٌ مَهْرِيَّةٌ ذ Camels of Mahreh; i. e. certain camels, so called in relation to Mahreh Ibn- Heydلn, (T, S, Msb, K,) a tribe, (K,) or a great tribe, (TA,) or the father of a tribe of El-Yemen: (S:) or in relation to Mahreh, a district of 'Omلn: (Msb:) they are excellent camels, that outstrip horses; and some add, that they are unequalled in quickness of running, understanding what is desired of them with the least training, and having names, by which being called, they answer quickly: (Msb:) [and hence, any such like camels; i. e. any excellent, fleet, camels: (see 4:) n. un. مَهْرِىٌّ:] pl. مَهَارِىُّ [which is irreg. like ظَهَارِىٌّ] (S, Msb, K) and مَهَارٍ (S, K) and مَهَارَى, (K, TA,) written in the L مَهَارِى, (TA,) [and so in the CK,] or مَهَارَا, the ى being changed into ا, (Msb,) [but it generally retains the form of ى, though pronounced ا.] See also حُوشِىٌّ.

مَهِيرَةٌ
مَهِيرَةٌ ذ [A woman to whom a dowry has been given: and hence,] a free [married] woman: (S, K:) opposed to سُرِّيَّةٌ: (A:) pl. مَهَائِرُ. (A, TA.) And, (TA,) One whose dowry is dear. (K, TA.)

مَاهِرٌ
مَاهِرٌ ذ Skilled, or skilful, (A, Msb, K,) فى صِنَاعَتِهِ, in his art, (A, Msb,) and بكُلِّ عَمَلٍ, in every work, (A, K,) فِى عِلْمِ وَغَيْرِهِ in science &c., (Msb,) knowing its abstrusities and niceties, or having learned the whole of it; syn. حَاذِقٌ: (A, Msb, K:) and, (K,) in most instances, (TA,) [but only when used absolutely,] a good swimmer; (JK, K;) as also ↓ مُتَمَهِّرٌ: (Z, TA;) pl. مَهَرَةٌ: (A, K:) also ↓ مُتَمَهِّرٌ a lion skilled in slaying his prey. (K.)

مُمْهِرٌ
مُمْهِرٌ ذ A mare having a colt or foal. (S, K.)

مَمْهُورَةٌ
مَمْهُورَةٌ ذ A woman dowered; to whom a dowry has been given; or for whom a dowry has been set apart. (Msb.) It is said in a proverb, كَالْمَمْهُورَةِ اِحْدَى خَدَمَتَيْهَا [Like her who has been dowered with one of her two anklets]: (S, K:) or أَحْمَقُ مِنَ الْمَمْهُورَةِ اِحْدَى خَدَمَتَيْهَا [More stupid than she who has been dowered with one of her two anklets]: (Mgh:) applied to him who has reached the utmost degree of stupidity: from the following case: (TA:) a stupid woman demanded of her husband her dowry, (K, TA,) when he paid her his first visit, and she said, I will not obey thee unless thou give me my dowry: (TA:) so he pulled off one of her two anklets (K, TA) from her foot, (TA,) and gave it to her, and she was content with it. (K, TA.) In like manner, a certain man gave to another property, and he married with it the daughter of the giver, and then reproached her for the dowry he had given her: so they said, كَالْمَمْهُورَةِ مِنْ مَالِ أَبِيهَا [Like her who has been dowered from the property of her father]: (K, TA:) [a proverb] applied in relation to him who reproaches for that which is not his own. (TA.)

مُتَمَهِّرٌ
مُتَمَهِّرٌ ذ : see مَاهِرٌ, in two places.

### Türkçe

مَهَرَ المَرْأَةَ
1 **مَهَرَ المَرْأَةَ** ذ , (AZ, S, A, Mgh, Msb, K,) muzâri‘ı **مَهَرَ** (S, Msb, K) ve **مَهُرَ** , (K,) mastarı **مَهْرٌ**, (S, Msb, TA,) O, kadına bir **مَهْر** [yahut mehir] verdi: (A, Mgh, Msb, K:) yahut ona (جَعَلَ لَهَا) bir **مَهْر** tahsis etti: (K:) ve ↓ **أَمْهَرَهَا** **مَهَرَهَا** ile aynı mânâya gelir, (AZ, S, Msb, K,) ki bu, Temîm lehçesindendir ve daha yaygın olandır: (Msb:) yahut **مَهَرَهَا** yukarıdaki iki mânânın birincisine sahiptir, (A, Mgh, Msb, K,) yahut ona bir **مَهْر** ayırdı mânâsına gelir: (Msb:) ve ↓ **أَمْهَرَهَا** ona bir **مَهْر** adını koydu ve onunla bunun karşılığında kendisi evlendi mânâsına gelir; (A, Mgh;) yahut onu belirli bir **مَهْر** karşılığında başka bir adamla evlendirdi; (Msb, K;) yahut ona bir **مَهْر** gönderdi. (TA.) -A2- **مَهَرَ الشَّىْءَ**, (S, K,) ve **فِيهِ**, ve **بِهِ** (K,) ve **فِيهِ** ↓ **تمهّر**, (K, * TA,) ve **مَهَرَ صِنَاعَتَهُ**, (A,) ve **فِيهَا**, (Mgh, Msb,) ve **بِهَا**, ve **فِيهَا** ↓ **تمهّر**, (A,) ve **مَهَرَ فِى العِلْمِ وَغَيْرِهِ**, (Msb,) muzâri‘ı **مَهَرَ** , (Msb, K,) mastarı **مَهَارَةٌ** (S, A, Mgh, L, Msb, K) ve **مِهَارَةٌ** (L) ve **مُهُورٌ** (Msb, K) ve **مَهَارٌ** ve **مَهْرٌ**, (K,) O, şeyde, (S, K,) ve sanatında, yahut zanaatında, (A, Mgh, Msb,) ve ilimde vb., (Msb,) mahir oldu yahut mahir hâle geldi, (S, A, Mgh, Msb, K,) onun giriftliklerini ve inceliklerini bilerek, yahut onun tamamını öğrenmiş olarak; eş anlamlısı **حَذَقَ**. (S, A, Mgh, Msb, K.)

مهّر
2 **مهّر** ذ , mastarı **تَمْهِيرٌ**, O, bir tay istedi: (K, TA:) kendisi için bir tay edindi. (JK, K, TA.) [CK’de ve K’nın bir yazma nüshasında, yanlışlıkla **المَهْر** **المُهْر** yerine konulmuş olarak buluruz.] Ebû-Zübeyd, bir aslanı vasfederek der ki,
أَقْبَلَ يَرْدِى كَمَا يَرْدِى الحِصَانُ اِلَى
مُسْتَعْسِبٍ أَرِبٍ مِنْهُ بِتَمْهِيرِ
O, [ayaklarıyla yeri döverek] tıpkı bir atın [öyle döverek] aşım için onu ödünç alan, onun vasıtasıyla kendisi için bir tay edinmeyi isteyen bir adama gelişine benzer şekilde geldi. (TA.) [L’de ve TA’da, iki yerde de **يَرْوِى** **يردى** yerine konulmuştur: fakat L’nin kenarında SM tarafından düzeltilmiştir.]

امهر المَرْأَةَ
4 **امهر المَرْأَةَ** ذ : 1’e bak, iki yerde. -A2- **امهر النَّاقَةَ** O, dişi deveyi bir **مَهْرِيَّة** diye adlandırdı yahut (جَعَلَ) öyle kıldı: (K:) [bazen, hatta her zaman olmasa da, ikinci mânâya sahiptir; zira] bu, deve kırıcı yahut eğitici hakkında söylenir; ve **أَرْحَلَهَا** gibidir. (TA, رحل maddesinde.) -A3- **امهرت الفَرَسُ** Kısrağın, onu takip eden bir tayı oldu. (TA.)

5 **تَمَهَّرَ** 1’e bak, iki yerde.

مَهْرٌ
**مَهْرٌ** ذ Bir mehir; bir nikâh hediyesi; geline verilen yahut gelin için verilen bir hediye; eş anlamlısı **صَدَاقٌ**: (S, A, Msb, K:) çoğulu **مُهُورٌ**, (K,) yahut **مُهُورَةٌ**, tıpkı **بُعُولَةٌ**’nin **بَعْلٌ**’ün çoğulu olması ve **فُحُولَةٌ**’nin **فَحْلٌ**’ün çoğulu olması gibi. (Msb.) **زَوْجٌ مَهْرٍ** Mehir alınan bir koca: (S, بهر maddesinde:) yahut soyluluk asâleti olmayan, bu yüzden kendisini arzulatsın diye mehri iki kat yapan bir koca. (TA, aynı madde.) **بَهْرٌ**’e bak. ― -b2- Bir fahişenin ücreti. Örnek: **نَهَى عَنْ مَهْرِ البَغِىّ** O, fahişenin ücretini [almayı] yasakladı. (Mgh, Msb.)

مُهْرٌ
**مُهْرٌ** ذ Bir tay; kısrağın erkek yavrusu; (S, K;) ve damızlık için tutulan kısrağınki: (TA:) yahut kısrağın veya başka bir hayvanın ilk erkek yavrusu; (K;) yani evcil eşeğin vb.: (ISd, TA:) dişisi ة ile; bir dişi tay: (S, Msb, K:) ve küçültmesi **مُهَيْرٌ**: (JK:) eril çoğulu, (azlık için, TA,) **أَمْهَارٌ**, ve (çokluk için, TA) **مِهَارٌ** ve **مِهَارَةٌ**; (S, Msb, K;) ve dişil çoğulu **مُهَرٌ** ve **مُهَرَاتٌ**. (S, Msb.)

اِبِلٌ مَهْرِيَّةٌ
**اِبِلٌ مَهْرِيَّةٌ** ذ Mahre develeri; yani Mahreh İbn-Heydلn’a nispetle böyle adlandırılan birtakım develer, (T, S, Msb, K,) bir kabile, (K,) yahut büyük bir kabile, (TA,) yahut Yemen’in bir kabilesinin babası: (S:) yahut ‘Umلn’ın bir bölgesi olan Mahreh’e nispetle: (Msb:) bunlar mükemmel develerdir, atları geçerler; ve bazıları şunu da ekler: koşma süratinde eşi yoktur, en az bir alıştırmayla kendilerinden isteneni anlarlar, ve çağrıldıkları isimleri vardır, onlarla çağrılınca çabucak cevap verirler: (Msb:) [ve buradan, bunun gibi her türlü deve; yani her mükemmel, çevik deve: (4’e bak:) tekili **مَهْرِىٌّ**:] çoğulu **مَهَارِىُّ** [ki bu, **ظَهَارِىٌّ** gibi kural dışıdır] (S, Msb, K) ve **مَهَارٍ** (S, K) ve **مَهَارَى**, (K, TA,) L’de **مَهَارِى** yazılmıştır, (TA,) [CK’de de böyledir,] yahut **مَهَارَا**, ى’nin ا’ya çevrilmesiyle, (Msb,) [fakat genellikle ى şeklini korur, her ne kadar ا diye telaffuz edilse de.] Ayrıca **حُوشِىٌّ**’ye de bak.

مَهِيرَةٌ
**مَهِيرَةٌ** ذ [Kendisine mehir verilmiş bir kadın: ve buradan,] hür [evli] bir kadın: (S, K:) **سُرِّيَّةٌ**’nin karşıtı: (A:) çoğulu **مَهَائِرُ**. (A, TA.) Ve, (TA,) mehri pahalı olan kimse. (K, TA.)

مَاهِرٌ
**مَاهِرٌ** ذ Mahir, becerikli, (A, Msb, K,) **فى صِنَاعَتِهِ**, sanatında, (A, Msb,) ve **بكُلِّ عَمَلٍ**, her işte, (A, K,) **فِى عِلْمِ وَغَيْرِهِ** ilimde vb., (Msb,) onun giriftliklerini ve inceliklerini bilerek, yahut onun tamamını öğrenmiş olarak; eş anlamlısı **حَاذِقٌ**: (A, Msb, K:) ve, (K,) çoğu yerde, (TA,) [fakat ancak mutlak kullanıldığında,] iyi bir yüzücü; (JK, K;) bunun gibi ↓ **مُتَمَهِّرٌ**: (Z, TA;) çoğulu **مَهَرَةٌ**: (A, K:) ayrıca ↓ **مُتَمَهِّرٌ** avını öldürmede mahir bir aslan. (K.)

مُمْهِرٌ
**مُمْهِرٌ** ذ Yanında bir tay yahut yavru bulunan kısrak. (S, K.)

مَمْهُورَةٌ
**مَمْهُورَةٌ** ذ Mehirlenmiş bir kadın; kendisine mehir verilmiş; yahut kendisi için mehir ayrılmış. (Msb.) Bir darbımeselde şöyle denir: **كَالْمَمْهُورَةِ اِحْدَى خَدَمَتَيْهَا** [İki halhalından biriyle mehirlenmiş olan gibi]: (S, K:) yahut **أَحْمَقُ مِنَ الْمَمْهُورَةِ اِحْدَى خَدَمَتَيْهَا** [İki halhalından biriyle mehirlenmiş olandan daha ahmak]: (Mgh:) ahmaklığın en son derecesine ulaşmış kimse hakkında kullanılır: şu vak‘adan dolayı: (TA:) ahmak bir kadın, kocasından mehri istedi, (K, TA,) o, ona ilk ziyaretini yaptığında, ve dedi ki: bana mehrimi vermedikçe sana itaat etmeyeceğim: (TA:) bunun üzerine o, onun ayağından iki halhalından birini çıkardı (K, TA), (TA,) ve onu ona verdi, o da onunla yetindi. (K, TA.) Aynı şekilde, bir adam bir başkasına mal verdi, o da onunla verenin kızını nikâhladı, sonra ona verdiği mehir sebebiyle onu ayıpladı: bunun üzerine dediler ki, **كَالْمَمْهُورَةِ مِنْ مَالِ أَبِيهَا** [Babasının malından mehirlenmiş olan gibi]: (K, TA:) [bir darbımesel] kendisine ait olmayan şey sebebiyle ayıplayan kimse hakkında uygulanır. (TA.)

مُتَمَهِّرٌ
**مُتَمَهِّرٌ** ذ : **مَاهِرٌ**’e bak, iki yerde.
