# مهق — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%82/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%87%D9%82/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مهق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%82.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: مهق

المهق، محركة: خضرة الماء، وبه فسر الجوهري قول رؤبة:
  حتى إذا كرعن في الحوم المهق
  وبل نضح الماء أعضاد اللزق وقال غيره: هو البياض. وفي صفته صلى الله عليه وسلم: كان أزهر، ولم يكن بالأبيض الأمهق. قال أبو عبيد: الأمهق: الأبيض الشديد البياض الذي لا يخالطه أي: بياضه شيء من حمرة، وليس بنير، لكنه كالجص أو نحوه. يقول: فليس هو كذلك، بل إنه كان نير البياض، صلى الله عليه وسلم. والمهيق، كأمير: الأثر الملحوب. وأيضا: الأرض البعيدة. قال أبو دواد يصف فرسا:
  له أثر في الأرض لحب كأنه                      نبيث مساح من لحاء مهيق قالوا: أراد باللحاء: ما قشر من وجه الأرض. وتمهق الشراب: شربه ساعة بعد ساعة. ومنه قولهم: ظل يتمهق شكوته، كذا في الصحاح. وقال الأصمعي: هو يتمهق الشراب تمهقا: إذا شربه النهار أجمع، زاد أبو عمرو: ساعة بعد ساعة. قال: ويقال ذلك في شرب اللبن، وأنشد للكميت:
  تمهق أخلاف المعيشة بينهـم                      رضاع وأخلاف المعيشة حفل والتمهيق: الرضاع المخرفج عن ابن عباد. والخيل تمهق، كتمنع أي: تعدو، نقله الصاغاني عن ابن فارس. ومما يستدرك عليه: المهق، كالمره. وامرأة مهقاء: تنفي عيناها الكحل، ولا تنقي بياض جلدها، عن ابن الأعرابي. وقيل: هو إذا كانت كريهة البياض، غير كحلاء العينين. وقال ابن فارس في قولهم: عين مهقاء: ينبغي في القياس أن تكون الشديدة البياض، إلا أنهم يقولون: هي المحمرة المأقي. وشراب أمهق: لونه لون الأمهق من الرجال. ومهق فصيله: أرواه، عن ابن عباد.

### Türkçe

**المهق**, harekeli: suyun yeşilliği; ve bununla el-Cevherî, Ru’be’nin sözünü tefsir etti:
  “Nihayet **المهق** girdabında diz çöküp su içtikleri vakit
  ve su sıçraması yapışkanın pazularını ıslattı.”
Başkası dedi ki: O, beyazlıktır. Ve onun (sallallahu aleyhi ve sellem) sıfatında: “**أزهر** idi; ve **الأبيض الأمهق** değildi.” Ebû Ubeyd dedi ki: **الأمهق**: içine —yani beyazlığına— kızıllıktan hiçbir şey karışmayan, şiddetli beyaz olan; ve parlak değildir; fakat alçı yahut onun benzeri gibidir. Diyor ki: O, böyle değildir; bilakis o, parlak beyaz idi, sallallahu aleyhi ve sellem.

**المهيق**, **أمير** gibi: soyulmuş iz. Ve ayrıca: uzak yer. Ebû Duvâd bir atı vasfederek dedi:
  “Onun yerde bir izi vardır, soyulmuş; sanki                      **مهيق** kabuğundan bir mesahın (silicinin) artığı.”
Dediler ki: **اللحاء** ile muradı: yerin yüzünden soyulan şeydir.

**تمهق** içecek: onu saatten sonra saat içti. Ve ondan onların sözü: “Şikâyetini gölge gibi **يتمهق** durdu”; Sıhâh’ta böyledir. El-Asma‘î dedi ki: **يتمهق** içeceği **تمهقا**: onu bütün gündüz içtiği zaman; Ebû Amr ziyade etti: saatten sonra saat. Dedi ki: Bu, süt içmede de söylenir. Ve el-Kumeyt’ten inşad etti:
  “Onların arasında geçimin memelerini **تمهق** eder                      emzirme; ve geçimin memeleri doludur.”

**التمهيق**: İbn Abbâd’dan: gevşek (sarkık) emzirme.

Atlar **تمهق**, **تمنع** gibi; yani: koşar; es-Sâgânî bunu İbn Fâris’ten nakletti.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **المهق**, **المره** gibi. Ve **امرأة مهقاء**: gözleri sürmeyi dışarı atar; ve derisinin beyazlığını arıtmaz; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve denildi ki: O, beyazlığı çirkin olduğu, gözleri sürmeli olmadığı vakittir. İbn Fâris onların “**عين مهقاء**” sözünde dedi ki: Kıyasta, şiddetli beyaz olması gerekir; ancak onlar derler ki: o, göz pınarı kızarmış olandır.

**شراب أمهق**: rengi, erkeklerden **الأمهق**’ın rengidir.

**مهق** devesinin yavrusunu: onu kandırdı (iyice suladı); İbn Abbâd’dan.
