# مهل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%87%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: مهل

المَهَلُ بالتحريك: التؤدَةُ. وأمهله: أَنْظَرَهُ ومهَّله تَمْهيلاً. والاسم المُهْلة. والاسْتِمْهالُ: الاستنظارُ. وتَمَهَّلَ في أمره، أي اتَّأد. واتْمَهلَّ اتْمِهْلالاً، أي اعتدل وانتصب. والاتْمِهْلالُ أيضاً: سكونٌ وفتورٌ. وقولهم: مَهْلاً يا رجُلُ، وكذلك للاثنينِ والجمعِ والمؤنَّثِ. وهي موحَّدةٌ بمعنى أمْهِلْ. فإذا قيل لك مَهْلاً قلت: لا مهلَ والله. وتقول: ما مهلٌ والله بمُغْنِيَةٍ عنك شيئاً. قال الكميت:
أقولُ له إذا ما جاءَ مَهْلاً
وما مَهْلٌ بواعِظةِ الجَهولِ
وقوله تعالى: "يُغاثُ بماءٍ كالمُهلِ"، يقال: هو النحاسُ المُذابُ. وقال أبو عمرٍو: المُهْلُ: دُرْدِيُّ الزَيْتِ. قال: والمُهْلُ أيضاً: القَيْحُ والصَديدُ. وفي حديث أبي بكر: "ادْفِنوني في ثَوْبَيَّ هذين، فإنَّما هما للمُهل والترابِ".

### Türkçe

**المَهَلُ** (harekeli olarak): ağırdan alma. Ve **أمهله**: ona mühlet verdi; ve **مهَّله** **تَمْهيلاً**. İsim: **المُهْلة**. Ve **الاسْتِمْهالُ**: mühlet isteme. Ve **تَمَهَّلَ** işinde; yani ağırdan aldı. Ve **اتْمَهلَّ** **اتْمِهْلالاً**; yani itidal buldu ve doğruldu. Ve **الاتْمِهْلالُ** da: bir sükûn ve gevşekliktir. Ve onların sözü: **مَهْلاً** ey adam; ve yine iki kişi, cem‘ ve müennes için de böyledir. Ve o, **أمْهِلْ** manasında tekil kılınmıştır. Artık sana **مَهْلاً** denilirse, dersin ki: Allah’a yemin olsun, **مهلَ** yoktur. Ve dersin: Allah’a yemin olsun, **ما مهلٌ** senden hiçbir şeyi giderecek değildir. Kümeyt dedi ki:
أقولُ له إذا ما جاءَ **مَهْلاً**
وما **مَهْلٌ** بواعِظةِ الجَهولِ

Ve Yüce Allah’ın sözü: “**يُغاثُ بماءٍ كالمُهلِ**”; denilir ki: o, eritilmiş bakırdır. Ebû Amr dedi: **المُهْلُ**: zeytinin tortusu. Dedi ki: ve **المُهْلُ** da: irin ve cerahattir. Ebû Bekir hadîsinde: “Beni şu iki elbisemin içinde defnedin; çünkü ikisi ancak **للمُهل** ve toprak içindir.”
