# مهه (م-ه-ه) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%87
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%87%D9%87

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: م - ه - ه
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%87/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الهاء مع الميم
هم، م ه مستعملان
هم:
الهَمُّ: ما هَمَمْتَ به في نفسك. تقول: أهمَّني هذا الأمر.
والهَمُّ: الحزن.
والهمّةُ: ما هَمَمْتَ بهِ من أَمْرٍ لتَفْعَلَهُ. يُقالُ: إنّه لعَظيمُ الهِمَّةِ، وإنّه لصغيرُ الهِمَّةِ.
ويُقال: أهمّني الشّيء، أي: أحزنني. وهَمَّني، أذابَني.
والمُهْمّاتُ من الأمور: الشَّدائد.
والهُمامُ: الملِكُ لعِظَم هِمّته. وتقول: لا يَكاُد ولا يَهُمُّ كَوْداً ولا همّاً ولا مَهَمَّةً ولا مَكادةً.
والهَميمُ: دبيبُ هوامِّ الأرض. والهَواُّم: ما كان من خَشاشِ الأَرْض، نحو العقاربِ وشِبْهِها، الواحدةُ: هامّة، لأنّها تَهِمُّ، أي: تَدِبُّ.
والانهمامُ في ذَوَبان الشّيءِ واستِرخاِئِه بعد جموده وصلابته، مثل الثَّلْج إذا ذاب. تقول: قد انهمَّ. وآنهمّتِ البقولُ إذا طُبِخَتْ في القِدْر.
والهامومُ من الشَّحمِ كثيرُ الإِهالة. قال:
وآنْهَمَّ هامُومُ السَّديفِ الواري
والهَمْهَمَةُ: نحو أصوات البقَر والفِيَلةِ وأَشباه ذلك.
والهَمْهَمَةُ: تردُّدُ الزئير في الصَّدْر من الهمِّ والحُزن. ويقال للقَصَب إذا هزَّتْه الرّيح: إنّه لَهْمُهوٌم، ويُقال للحمارِ إذا ردَّد نَهيقَهُ في صدرِه، إنّه لَهِمْهيمٌ. قال:
خَلَّى لها سِرْبُ أُولاها وهيّجـهـا		ومن خَلْفِها لاحِقُ الصُّقْلَينِ هِمْهِيم
وأَحَبُّ الأَسماء إلى اللهِ: عبدُ الله وهمّام لأنه ما من أحدٍ إلاّ ويَهُمُّ بأمر من الأمور، رشَدَ أو غَوَى. ويقال: هو يَتَهَمَّم رأسَه، أي: يفليه.
وسحابةٌ هَموم، أي: صبّابةٌ للمَطَر. والهِمُّ: الشَّيخ الفاني.
مه:
مَهْ: زجرٌ ونهيٌ. ومَهْمَهْتُ قلتُ لهُ: مَهْ مَهْ.
والمَهْمَهُ: الخَرْقُ الواسعُ الأَملسُ.
وأمّا مهما فإنّ أصلها: ماما، ولكن أبدلوا من الألف الأولى هاء ليختلف اللفظ. ف ما الأولى هي ما الجزاء، وما الثانية هي التي تزاد تأكيداً لحروف الجزاء مثل أينما ومَتَى ما وكيفما. والدليل على ذلك أنّه ليس شيء من حروف الجزاء إلاّ وما تزاد فيه. قال الله تعالى: "وإمّا تثقفنَّهم في الحرب" الأصل: إن تثقفهم.

##### Türkçe

باب **الهاء** مع **الميم**
**هم**، **م ه** kullanımdadırlar.
**هم**:
**الهَمُّ**: nefsinde kendisiyle hemmettiğin şey. Dersin ki: “Bu iş beni hemmetti.”
Ve **الهَمُّ**: hüzün.
Ve **الهمّةُ**: yapmak için bir işten hemmettiğin şey. Denilir: “O, himmeti gerçekten büyük olandır”; ve “O, himmeti küçük olandır.”
Ve denilir: “Şey beni hemmetti”, yani: beni hüzünlendirdi. Ve “Beni hemmetti”: beni eritti.
Ve işlerden **المُهْمّاتُ**: şiddetlerdir.
Ve **الهُمامُ**: himmetinin büyüklüğünden dolayı meliktir. Ve dersin: “Neredeyse ne bir **كَوْد** eder, ne bir hem; ne bir **مَهَمَّةً**, ne bir **مَكادةً**.”
Ve **الهَميمُ**: yerin haşeratının debîbidir. Ve **الهَواُّم**: yerin haşeratından olan şeydir; akrepler ve benzerleri gibi; tekili: **هامّة**; çünkü o **تَهِمُّ** eder, yani: debîb eder.
Ve **الانهمامُ**, şeyin erimesinde ve donukluğu ve katılığından sonra gevşeyişindedir; buz eridiği zaman gibi. Dersin: “Gerçekten **انهمَّ** etti.” Ve sebzeler, tencerede pişirildikleri zaman **آنهمّتِ** ederler.
Ve yağdan **الهامومُ**, çokça **الإِهالة** sahibidir. Dedi ki:
وآنْهَمَّ هامُومُ السَّديفِ الواري
Ve **الهَمْهَمَةُ**: sığırların ve fillerin sesleri ve bunun benzerleri gibi.
Ve **الهَمْهَمَةُ**: hem ve hüzünden dolayı göğüste kükremenin tekrarlanmasıdır. Ve kamışa, rüzgâr onu salladığı zaman denilir: “O, gerçekten **لَهْمُهوٌم**dur”; ve eşeğe, anırmasını göğsünde tekrarladığı zaman denilir: “O, gerçekten **لَهِمْهيمٌ**dur.” Dedi ki:
خَلَّى لها سِرْبُ أُولاها وهيّجـهـا		ومن خَلْفِها لاحِقُ الصُّقْلَينِ هِمْهِيم
Ve Allah’a isimlerin en sevgilisi: Abdullah ve Hemmâm’dır; çünkü hiç kimse yoktur ki işlerden bir işle hemmetmesin; doğru yola erdi yahut saptı. Ve denilir: “O, başını **يَتَهَمَّم** eder”, yani: onu bitler.
Ve “**هَموم** bir bulut”: yani: yağmura dökücü. Ve **الهِمُّ**: fânî ihtiyardır.
**مه**:
**مَهْ**: azarlama ve nehiydir. Ve “**مَهْمَهْتُ**”: ona “**مَهْ مَهْ**” dedim.
Ve **المَهْمَهُ**: geniş, düz çoraklıktır.
Ve “**مهما**”ya gelince, onun aslı: **ماما**dır; fakat lafız farklılaşsın diye ilk eliften bir **هاء**yı bedel kıldılar. Şu hâlde birinci **ما**, ceza **ما**sıdır; ikinci **ما** ise, **أينما** ve **مَتَى ما** ve **كيفما** gibi ceza harflerini te’kîd için artırılan şeydir. Bunun delili şudur: ceza harflerinden hiçbir şey yoktur ki onda **ما** artırılmasın. Allah Teâlâ dedi ki: “وإمّا تثقفنَّهم في الحرب” asıl: “إن تثقفهم”.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%87/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

المَهاهُ: الطراوةُ والحسنُ. قال عمران ابن حِطَّان:
وليس لعيشِنا هذا مَهـاهٌ		وليست دارُنا الدنيا بدارِ
وقال الآخر:
كفى حَزَناً أن لا مَهاهَ لعيشِنـا		ولا عملٌ يرضى به الله صالِحُ
الأحمر والفراء: يقال في المثل: "كلُّ شيء مَهَهٌ، ما النساءَ وذكرهُنَّ"، أي إنَّ الرجل يحتمل كلَّ شيء حتَّى يأتي ذكر حُرَمِهِ فيمتعض حينئذ فلا يحتمله. وقولهم: مَهَهٌ، أي يسيرٌ. ويقال أيضاً: مَهاهٌ، أي حسَنٌ. ونصب النساءَ على الاستثناء، أي ما خلا النساء. وإنَّما أظهروا التضعيف في مَهَهٍ فَرْقاً بين فَعَلٍ وفَعْلٍ.

##### Türkçe

**المَهاهُ**: tazelik ve güzelliktir. İmrân İbn **حِطَّان** dedi ki:
Ve bizim şu yaşayışımız için **مَهـاهٌ** yoktur		ve bizim yurdumuz dünya, bir yurt değildir
Bir başkası dedi ki:
Hüzün olarak yeter ki bizim yaşayışımız için **مَهاهَ** olmasın		ve Allah’ın razı olacağı sâlih bir amel de yoktur
**الأحمر** ve **الفراء**: Meselde şöyle denir: "Her şey **مَهَهٌ**’dir, kadınlar ve onların anılması müstesna"; yani erkek her şeyi taşır; ta ki kendi hürmetlilerinin anılması gelince, o vakit hoşnutsuzluk gösterir; artık onu taşımaz. Ve onların sözü: **مَهَهٌ**, yani azdır. Ve yine denir: **مَهاهٌ**, yani güzeldir. Ve **النساءَ**’ı istisna üzere nasb etti; yani kadınlar hariç. Ancak **مَهَهٍ**’de şeddeliyi, **فَعَلٍ** ile **فَعْلٍ** arasını ayırmak için açıkça gösterdiler.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%87/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

مَهِهْتُ: لِنْتُ. ومَهَّ الإبِلَ: رَفَقَ بها. وسيرٌ
مَهَهٌ ومَهاهٌ: رفيق. وكلُّ شيءٍ مَهَهٌ ومَهاهٌ
ومَهاهَةٌ ما النِّساءَ وذِكْرَهُنَّ أَي كلُّ شيءٍ يسيرٌ حسَنٌ إلا النِّساءَ أَي إلا ذِكْرَ النساء، فنصب على هذا، والهاءُ من مَهَهٍ ومَهاهٍ أَصليةٌ
ثابتة كالهاء من مِياهٍ وشفاهٍ؛ وقال اللحياني: معناه كل شيءٍ قَصْدٌ إلاَّ النساءَ، قال: وقيل كلّ شيءٍ باطلٌ إلا النساء وقال أَبو عبيد في الأَجناس: ما النِّساءَ وذكْرَهُنَّ أَي دَع النِّساءَ وذِكرَهُنَّ. والمَهاهُ: الطراوةُ والحُسْنُ؛ قال:
كفَى حَزَناً أَن لا مَهاهَ لعَيْشِنا،
ولا عملٌ يَرْضَى به اللهُ صالِحُ
وهذه الهاءُ إذا اتصلت بالكلام لم تَصِر تاء، وإنما تصيرُ تاء إذا أَردت بالمَهاةِ البقرةَ. وفي المثل: كلُّ شيءٍ مَهَهٌ ما النِّساءَ وذِكرَهُنَّ أَي أَن الرجل يحتمل كلَّ شيء حتى يأتي ذكْرُ حُرَمِه فيمْتَعِضُ حينئذ فلا يحتمله، وقوله مَهَهٌ
أَي يسيرٌ ومَهاهٌ أَي حسَنٌ، ونصب النساء على الاستثناء أَي ما خَلا النساءَ، وإِنما أَظهروا التضعيف في مَهَه فرقاً بين فَعَل وفَعْل؛ قال ابن بري: الرواية بحذف خلا، وهو يريدها، قال: وهو ظاهر كلام الجوهري. وروي: كلُّ شيءٍ مَهَهٌ
إلا حديث النساء؛ قال ابن الأَثير: المَهَهُ والمَهاهُ الشيءُ الحقيرُ اليسيرُ، وقيل: المَهاهُ النَّضارةُ والحُسْنُ، فعلى الأَول أَراد كلُّ شيءٍ يَهُون ويُطْرَح إلا ذكْرَ النساء، وعلى الثاني يكون الأَمر بعكسه أَي أَن كلَّ ذِكرٍ وحديثٍ حسَنٌ
إلا ذِكرَ النساء. وفي حديث طلاق ابن عُمر: قلت فمَهْ أَرَأَيْت إنْ عَجَزَ واسْتَحْمَقَ أَي فماذا للاستفهام، فأَبدل الأَلف. هاء للوقف والسكت، وفي حديث آخر: ثُمَّ مَهْ. وليس بعَيْشِنا مَهَةٌ ومَهاهٌ أَي حُسْنٌ؛ قال عِمْرانُ ابن حِطّانَ:
فليس لِعَيْشِنا هذا مَهاهٌ،
وليست دارُنا هاتَا بدارِ
قال ابن بري: الأَصمعي يرويه مَهاةٌ، وهو مقلوب من الماء، قال ووزنه فَلَعَة تقديره مَهَوة، فلما تحركت الواو قلبت أَلفاً؛ ومثله قوله: ثم أَمْهاهُ على حَجَرِه
قال: وقال الأَسود بن يعفر:
فإذا وذلك لا مَهاهَ لذكْرِهِ،
والدهرُ يُعْقِبُ صالحاً بفسادِ
ابن بُزُرْج: يقال ما في ذلك الأَمر مَهَهٌ
وهو الرَّجاءُ. ويقال: مَهِهْتُ منه مَهَهاً. ويقال: ما كان لك عند ضَرْبِك فلاناً مَهَهٌ ولا رَوِيَّةٌ. والمَهْمَهُ: المفازةُ البعيدة، والجمع المَهامِهُ. والمَهْمَهُ: الخَرْقُ الأَمْلَس الواسع. الليث: المَهْمَهُ الفَلاةُ بعينِها لا ماءَ بها ولا أَنيسَ. وأَرضٌ
مَهامِهُ: بعيدةٌ. ويقال: المَهْمَهُ البَلْدةُ المُقْفِرَةُ، ويقال مَهْمَهَةٌ؛ وأَنشد:
في تيهِ مَهْمَهةٍ كأَنَّ صُوَيَِّها
أَيْدي مُخالِعةٍ تكُفُّ وتَنْهَدُ
وفي حديث قُسٍّ: ومَهْمَهِ ظِلْمانٍ، المَهْمَهُ: المفازةُ والبَرِّيَّة القَفْر، وجمعها مَهامِهُ.
ومَهْ: زجرٌ
ونهيٌ. ومَهْ: كلمة بُنِيت على السكون، وهو اسم سُمِّي به الفعل، معناه اكْفُفْ لأَنه زجرٌ، فإن وصَلْتَ نوَّنت قلت مَهٍ مَهْ، وكذلك صَهْ، فإن وصلت قلت صَهٍ صَهْ. وفي الحديث: فقالت الرحم مَهْ هذا مقامُ العائِذ بك، وقيل: هو زجرٌ مصروف إلى المستعاذ منه، وهو القاطع، لا إلى المستعاذ به، تبارَك وتعالى. وقد تكرر في الحديث ذكرُ مَهْ، وهو اسم مبني على السكون بمعنى اسكت. ومَهْمَهَ بالرجل: زَجَره قال له مَهْ. ومَهْ: كلمةُ زجْر. قال بعض النحويين: أَما قولهم مهٍ إذا نوّنت فكأَنك قلت ازْدِجاراً، وإذا لم تُنوِّنْ فكأَنك قلت الازْدجارَ، فصار التنوين علَمَ التنكير وتركه علَمَ التعريفِ.
ومَهْيَمْ: كلمةٌ معناها ما وراءَك. ومَهْما: حرفُ شرطٍ؛ قال سيبوبه: أَرادوا ما ما، فكرهوا أَن يُعيدوا لفظاً واحداً، فأَبدلوا هاء من الأَلف الذي يكون في الأَول ليختلط اللفظ، فما الأُولى هي ما الجزاءِ، وما الثانيةُ هي التي تزاد تأْكيداً للجزاء، والدليل على ذلك أَنه ليس شيءٌ من حروف الجزاء إلا وما تُزادُ فيه؛ قال الله تعالى: فإما تَثْقَفنَّهم في الحَرْب؛ الأَصل أَن تَثْقَفَنَّهم، وقال بعضهم: جائز أَن تكون مَهْ بمعنى الكفّ كما تقول مَهْ أَي اكْفُفْ، وتكون ما الثانيةُ للشرط والجزاء كأَنهم قالوا اكْفُفْ ما تأْتِنا به من آية، قال: والقول الأَول هو القول. قال أَبو بكر في مهما: قال بعضهم معنى مَهْ كُفَّ، ثم ابتدأَ مُجازِياً وشارِطاً، فقال ما يكنْ من الأَمر فإني فاعلٌ، فَمَهْ في قوله منقطع من ما، وقال آخرون في مَهْما يكُنْ: ما يكُنْ فأَرادوا أَن يزيدوا على ما التي هي حرفُ الشرط ما للتوكيد، كما زادوا على إنْ ما؛ قال الله تعالى: فإمّا نَذْهَبَنَّ بك، فزاد ما للتوكيد، وكَرِهوا أَن يقولوا ما ما لاتفاق اللفظين، فأَبدلوا من أَلِفها هاء ليختلف اللفظان فقالوا مهما، قال: وكذلك مَهْمَنْ، أَصله مَنْ مَن؛ وأَنشد الفراء:
أَماوِيَّ، مَهْمَنْ يَسْتمعْ في صَديقِه
أقاويلَ هذا الناسِ، ماوِيَّ، يَْدَمِ
وروي عن ابن الأَعرابي:
مَهْما ليَ الليلةَ مَهْما لِيَهْ،
أَوْدَى بِنَعْلَيَّ وسِرْبالِيَهْ
قال: مَهْما لي وما لي واحدٌ. وفي حديث زيد بن عمرو: مَهْما تُجَشِّمْني تُجَشَّمْتُ، مهما حرف من حروف الشرط التي يُجازَى بها، تقول مهما تفعل أَفعل، قال ابن سيده: وقد يجوز أَن تكون مهما كإذ ضُمَّت إليها ما، قال بعض النحويين: ما في قولهم مَهْما، زائدة وهي لازمة.
أَبو سعيد: مَهْمَهْتُه فتَمهْمَه أي كَفَفْفُته فكَفَّ.

##### Türkçe

**مَهِهْتُ**: yumuşadım. Ve **مَهَّ الإبِلَ**: ona yumuşak davrandı. Ve bir yürüyüş
**مَهَهٌ** ve **مَهاهٌ**: yumuşak. Ve her şey **مَهَهٌ** ve **مَهاهٌ**
ve **مَهاهَةٌ** **ما النِّساءَ وذِكْرَهُنَّ** yani her şey kolay güzeldir, ancak
kadınlar yani kadınların anılması hariç; buna göre nasb etti; ve **مَهَهٍ** ve **مَهاهٍ**’daki **الهاء**
aslîdir,
**مِياهٍ** ve **شفاهٍ**’daki **الهاء** gibi sabittir; ve **اللحياني** dedi: manası her şey orta yoldur
ancak kadınlar; dedi: ve “her şey bâtıldır ancak kadınlar” denildi. Ve **أَبو عبيد** **الأَجناس**’ta dedi: **ما النِّساءَ وذكْرَهُنَّ** yani kadınları ve onların anılmasını bırak.
Ve **المَهاهُ**: tazelik ve güzellik; dedi ki:
كفَى حَزَناً أَن لا مَهاهَ لعَيْشِنا،
ولا عملٌ يَرْضَى به اللهُ صالِحُ
Ve bu **الهاء** sözle birleştiğinde **تاء** olmaz; ancak **المَهاةِ** ile ineği kastettiğinde **تاء** olur. Ve meselde: **كلُّ شيءٍ مَهَهٌ ما النِّساءَ**
ve **ذِكرَهُنَّ** yani erkek her şeyi taşır, ta ki mahremlerinin anılması gelince o vakit rahatsız olur
o zaman onu taşımaz; ve onun sözü **مَهَهٌ**
yani kolay; ve **مَهاهٌ** yani güzel; ve **النساء**’ı istisna üzere nasb etti yani **ما خَلا**
**النساءَ**; ve ancak **مَهَه**’te şeddeli söyleyişi, **فَعَل** ile **فَعْل** arasında fark için açıkladılar; **ابن
بري** dedi: rivayet **خلا**’yı hazf iledir, onu kastediyor; dedi: ve bu **الجوهري**’nin sözünün zahiridir. Ve rivayet edildi:
**كلُّ شيءٍ مَهَهٌ**
**إلا حديث النساء**; **ابن الأَثير** dedi: **المَهَهُ** ve **المَهاهُ** değersiz
kolay şeydir; ve denildi: **المَهاهُ** tazelik ve güzelliktir; öyleyse birincisine göre “her
şey hafif görülür ve atılır, ancak kadınların anılması”nı kastetti; ikincisine göre ise iş tersinedir yani
her anma ve söz güzeldir
ancak kadınların anılması. Ve **حديث طلاق ابن عُمر**’da: dedim ki **فمَهْ أَرَأَيْت إنْ
عَجَزَ واسْتَحْمَقَ** yani soru için “peki ne”; böylece **الألف**’i bedel etti. Vakıf ve sükût için **هاء**. Ve başka bir hadiste: sonra **مَهْ**. Ve bizim yaşayışımızda **مَهَةٌ** ve **مَهاهٌ** yoktur yani güzellik; dedi
**عِمْرانُ ابن حِطّانَ**:
فليس لِعَيْشِنا هذا مَهاهٌ،
وليست دارُنا هاتَا بدارِ
**ابن بري** dedi: **الأَصمعي** onu **مَهاةٌ** diye rivayet eder; o, sudan kalb edilmiştir; dedi ve vezni
**فَلَعَة**’dır, takdiri **مَهَوة**’dir; sonra **الواو** harekete geçince onu **ألف**’e çevirdi; bunun benzeri onun sözü:
ثم أَمْهاهُ على حَجَرِه
dedi: ve **الأَسود بن يعفر** dedi:
فإذا وذلك لا مَهاهَ لذكْرِهِ،
والدهرُ يُعْقِبُ صالحاً بفسادِ
**ابن بُزُرْج**: denir: o işte **مَهَهٌ** yoktur,
ve o, ümittir. Ve denir: ondan **مَهَهاً** olarak **مَهِهْتُ**. Ve denir: falanı dövdüğünde senin için
**مَهَهٌ** de yoktu **رَوِيَّةٌ** de. Ve **المَهْمَهُ**: uzak çöl; çoğulu
**المَهامِهُ**. Ve **المَهْمَهُ**: düz, pürüzsüz, geniş açıklık. **الليث**: **المَهْمَهُ**
bizzat çöldür; onda su yoktur ve ünsiyet eden yoktur. Ve bir yer
**مَهامِهُ**: uzaktır. Ve denir: **المَهْمَهُ** ıssız beldedir; ve denir
**مَهْمَهَةٌ**; ve inşad etti:
في تيهِ مَهْمَهةٍ كأَنَّ صُوَيَِّها
أَيْدي مُخالِعةٍ تكُفُّ وتَنْهَدُ
Ve **حديث قُسٍّ**’da: ve **مَهْمَهِ ظِلْمانٍ**; **المَهْمَهُ**: çöl ve ıssız kır,
ve onun çoğulu **مَهامِهُ**’dur.
Ve **مَهْ**: azarlama
ve yasaklamadır. Ve **مَهْ**: sükûn üzere bina edilmiş bir kelimedir; o, fiilin adı olup onunla adlandırılmıştır; manası
**اكْفُفْ**’tur; çünkü o bir azarlamadır; eğer vasledersen tenvinlersin, **مَهٍ مَهْ** dersin; ve aynı şekilde **صَهْ**; eğer vasledersen **صَهٍ صَهْ** dersin. Ve hadiste: rahim dedi ki: **مَهْ** bu, sana sığınanın makamıdır; ve denildi: o, sığınılan şeyden çevrilmiş bir azarlamadır; o da kesendir; sığınılana değil,
mübarek ve yüce olana. Ve hadiste **مَهْ**’in zikri tekrar etmiştir; o, sükûn üzere bina edilmiş bir isimdir, “sus” manasındadır. Ve **مَهْمَهَ بالرجل**: onu azarladı; ona **مَهْ** dedi. Ve **مَهْ**:
azarlama kelimesidir. Bazı nahivciler dedi: onların **مهٍ** sözleri, tenvinlediğinde sanki “azarlama olarak” dedin;
tenvinlemezsen sanki “azarlamayı” dedin; böylece tenvin nekreliğin alâmeti, onu terk etmek marifeliğin alâmeti oldu.
Ve **مَهْيَمْ**: manası “arkanda ne var” olan bir kelimedir. Ve **مَهْما**: şart harfidir; **سيبوبه** dedi:
**ما ما**’yı kastettiler; sonra tek bir lafzı tekrar etmeyi kerih gördüler; böylece ilkinde bulunan **الألف**’ten bir **هاء** bedel ettiler ki lafız karışsın; böylece birinci **ما** ceza **ما**’sıdır; ikinci **ما** ise cezayı te’kid için artırılandır; bunun delili şudur: ceza harflerinden hiçbir şey yoktur ki onda **ما** artırılmasın; Allah تعالى dedi ki: **فإما تَثْقَفنَّهم في
الحَرْب**; asıl **أَن تَثْقَفَنَّهم**’dir. Ve bazısı dedi: **مَهْ**’in “el çek” manasında olması caizdir; senin **مَهْ** demen gibi yani **اكْفُفْ**; ve ikinci **ما** şart ve ceza için olur; sanki onlar “bize getirdiğin ayetten el çek” dediler; dedi: ve birinci söz, sözdür. **أَبو بكر** **مهما** hakkında dedi: bazısı dedi ki **مَهْ**’in manası “kes”tir; sonra cezalandırarak ve şart koşarak başladı; böylece “işten her ne olursa ben yapanım” dedi; böylece onun sözündeki **مَهْ** **ما**’dan kopuktur. Ve başkaları **مَهْما يكُنْ** hakkında dedi: **ما يكُنْ**; sonra şart harfi olan **ما** üzerine te’kid için **ما** artırmak istediler; **إنْ** üzerine **ما** artırdıkları gibi; Allah تعالى dedi ki: **فإمّا
نَذْهَبَنَّ بك**; böylece te’kid için **ما**’yı artırdı; ve iki lafzın uyuşmasından dolayı **ما ما** demeyi kerih gördüler; böylece onun **ألف**’inden bir **هاء** bedel ettiler ki iki lafız farklı olsun; böylece **مهما** dediler; dedi: ve aynı şekilde
**مَهْمَنْ**; aslı **مَنْ مَن**’dir; ve **الفراء** inşad etti:
أَماوِيَّ، مَهْمَنْ يَسْتمعْ في صَديقِه
أقاويلَ هذا الناسِ، ماوِيَّ، يَْدَمِ
Ve **ابن الأَعرابي**’den rivayet edildi:
مَهْما ليَ الليلةَ مَهْما لِيَهْ،
أَوْدَى بِنَعْلَيَّ وسِرْبالِيَهْ
dedi: **مَهْما لي** ile **وما لي** birdir. Ve **حديث زيد بن عمرو**’da: **مَهْما تُجَشِّمْني
تُجَشَّمْتُ**; **مهما** cezalandırılan şart harflerindendir; dersin: **مهما تفعل
أَفعل**. **ابن سيده** dedi: ve **مهما**’nın, ona **ما** eklendiğinde **إذ** gibi olması caizdir. Bazı nahivciler dedi: onların **مَهْما** sözündeki **ما** zâiddir ve lâzımdır.
**أَبو سعيد**: onu **مَهْمَهْتُه**; böylece **تَمهْمَه** yani onu engelledim, böylece engellendi.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%87/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* م ه ه * * المَهَاةُ * الطَّراوة والحُسن قال عِمران بن حِطَّان وليس لعيشنا هذا مَهَاة وليست دارُنا الدنيا بِدَارِ وقال الآخر كفى حَزَنا أن لا مَهَاة لعيشنا ولا عمل يَرضى به الله صالح و * المَهْمَهُ * المفازة البعيدة والجمع * المَهَامِهُ * و * مَهْ * مبني على السكون اسم لفِعل الأمر ومعناه اكْفُف فإن وصلت نَوَّنت فقلت مَهٍ مَهٍ

##### Türkçe

* م ه ه * * **المَهَاةُ** * tazelik ve güzellik. İmrân b. Hıṭṭân dedi ki:

Ve bizim şu yaşayışımız için **مَهَاة** yoktur
ve bizim yurdumuz dünya, bir yurt değildir.

Başkası dedi ki:

Hüzün olarak yeter ki, yaşayışımız için **مَهَاة** yoktur
ve Allah’ın razı olacağı bir amel yoktur, salih.

Ve * **المَهْمَهُ** * uzak çöl; çoğulu * **المَهَامِهُ** *.

Ve * **مَهْ** * sükûn üzere mebnîdir; emir fiilinin ismi; manası: “vazgeç / el çek”. Eğer (ona) vasl edersen tenvinlersin; böyle dersin: **مَهٍ مَهٍ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%87/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( *!مَهَّ الإبِلَ ) *!مَهًّا : ( رَفَقَ بها .

( *!ومَهِهَ ، كفَرِحَ : لانَ .
( *!والمَهاهُ : الطَّراوَةُ والحُسْنُ ) ؛ ) وأَنْشَدَ الجَوْهرِيُّ لعِمْران بنِ حِطَّانَ :
وليسَ لِعَيْشِنا هذا *!مَهاهٌ وليستْ دارُنا هاتَا بدارِأَي حُسْنٌ .
قالَ ابنُ بَرِّي : الأَصْمعيُّ يَرْوِيه *!مَهاةٌ ، وهو مَقْلوبٌ من الماءِ ، قالَ : ووزْنُه فَلَعَه تقْديرُه مَهَوة ، فلمَّا تَحرَّكَتِ الواوُ قُلِبَتْ أَلِفاً ؛ وقالَ آخَرُ :
كفَى حَزَناً أَن لا مَهاهَ لعَيْشِناولا عملٌ يَرْضَى به اللَّهُ صالِحُقالَ الجَوْهرِيُّ : وهذه الهاءُ إذا اتَّصَلَتْ بالكَلامِ لم تَصِر تاءً ، وإنَّما تَصِيرُ تاءً إذا أَرَدْتَ *!بالمَهاةِ البَقَرَةَ الوَحْشيَّةَ .
( و ) *!المَهاهُ : ( الحَسَنُ ) الجَميلُ ؛ ومنه المَثَلُ الآتي .
( و ) *!المَهاهُ : ( الرَّفيقُ من السَّيرِ ، *!كالمَهَهِ محرّكةً .
( و ) مِن الأمْثالِ : ( كلُّ شيءٍ ) مَهَهٌ و ( *!مَهاهٌ *!ومَهاهَةٌ ما خَلاَ النِّساءَ وذِكْرَهُنَّ ) ، هكذا رَواهُ الزَّمَخْشريُّ والميدانيُّ بإثْباتِ لَفْظ خَلَا ، والأكْثَرُونَ على حَذْفِه .
وقالَ ابنُ بَرِّي : الرِّوايَةُ بحذْفِ خَلَا ، وهو يُريدُها ، قالَ : وهو ظاهِرُ كَلامِ الجَوْهرِيّ .
قالَ الجَوْهرِيُّ : قالَ الأحْمَرُ والفرَّاءُ : يقالُ في المَثَلِ : كلُّ شيءٍ مَهَهٌ ما النِّساءَ وذِكْرَهُنَّ .
وقد أَتَى بها المصنِّفُ على صحَّتِها في ترْكِيبِ ما في الحُرُوفِ اللَّيِّنةِ .
( أَي ) كلُّ شيءٍ ( يَسِيرٌ سَهْلٌ يَحْتَمِلُهُ الرَّجُلُ حتى يأْتِيَ ذِكْرُ

حُرَمِهِ فيَمْتَعِضُ ) حينَئِذٍ فلا يَحْتَمِلُه .
قالَ : ويقالُ أَيْضاً : *!مَهاهٌ أَي حَسَنٌ ، ونَصَبَ النِّساءَ على الاسْتِثْناءِ أَي ما خَلاَ النِّساءَ .
قُلْتُ : وهو مُرادُ ابنِ بَرِّي من قَوْلِه : وهو يُريدُها .
ثم قالَ : وإنَّما أَظْهَرُوا التَّضْعيفَ في مَهَهٍ فرقاً بينَ فَعَل وفَعْل .
وزَعَمَ الميدانيُّ أَنَّ المَهَهَ مَقْصورٌ مِن المَهَاه ، وأَنَّ الألِفَ زِيدَتْ كَراهَةَ التَّضْعيفِ .
قالَ شيْخُنا : وليسَ ذلكَ بلازِمٌ .
وفي المُحْكَم : الهاءُ مِنَ *!المَهَهِ *!والمَهاهِ أَصْلِيَّةٌ ثابتَةٌ ، كالهاءِ مِن مِياهٍ وشِفاهٍ .
( أَو ) مَعْناه : ( كلُّ شيءٍ باطِلٌ إلاَّ النِّساءَ ) ؛ ) عن اللّحْيانيّ .
( أَو ) مَعْناه : ( كلُّ شيءٍ قَصْدٌ ) إلاَّ النّساءَ ؛ عنه أَيْضاً .
وقالَ أبو عبيدٍ في الأجْناسِ : أَي دَعِ النِّساءَ وذِكْرَهُنَّ .
قُلْتُ : مَعْناه تَعرَّض لكلِّ شيءٍ إلاَّ النِّساءَ فإنَّ الفَضِيحَةَ في التَّعرُّضَ لهُنَّ ، وما بمعْنَى إلاّ لا يكونُ زائِداً ، ويَجوزُ أَنْ يكونَ ما نَفْياً ، يُريدُ ما أُرِيدُ النِّساءَ وما أَعْنِي النِّساءَ .
ويُرْوَى : كلُّ شيءٍ *!مَهَهٌ إلاَّ حَديثَ النِّساءِ .
قالَ ابنُ الأثيرِ : المَهَهُ والمَهاهُ الشيءُ الحَقيرُ اليَسِيرُ ؛ وقيلَ : *!المَهاهُ النَّضارَةُ والحُسْنُ ، فعلى الأَوَّل أَرادَ كلُّ شيءٍ يَهُونُ ويُطْرَحُ إلاَّ ذِكْرَ النِّساءِ ، وعلى الثاني يكونُ الأَمْرُ بعَكْسِه ، أَي أَنَّ كلَّ ذِكْرٍ وحدِيثٍ حَسَنٌ إلاَّ ذِكْرَ النِّساءِ .
وقد أغفلَ المصنِّفُ عن أَكْثرِ هذه

المَعاني كما أغفلَ عن ذِكْرِ *!المَهَهِ في المَثَلِ ، وهو قُصُورٌ لا يَخْفى .
( *!والمَهَهُ ، محرّكةً : الرَّجاءُ ) .
( قالَ ابنُ بُزُرْج : يقالُ : ما في ذلكَ الأمْرِ مَهَهٌ ، وهو الرَّجاءُ . وقد *!مَهِهْتُ منه *!مَهَهاً : أَي رَجَوْتُ رجاءً .
( و ) المَهَهُ : ( المَهَلُ ) ، *!كالمَهَاهِ .
قالَ الزَّمَخْشرِيُّ : لو كانَ في الأمْرِ *!مَهَهٌ *!ومَهاهٌ لطَلَبتُه .
( *!والمَهْمَهُ *!والمَهْمَهَةُ : المَفازَةُ البَعيدَةُ ) ؛ ) كذا في الصِّحاحِ ، واقْتَصَرَ على الأُولى .
ويقالُ : مَهْمَهٌ بِلا لامٍ ، وعلى اللّغَةِ الثانِيَةِ قَوْلُ الشاعِرِ :
في تيهِ *!مَهْمَهَةٍ كأَنَّ صُوَيَّها أَيْدي مُخالِعةٍ تَكُفُّ وتَنْهَدُ ( و ) *!المَهْمَهُ أَيْضاً : ( البلَدُ المُقْفِرُ ) ، أَو الخَرْقُ الأَمْلَسُ الواسِعُ .
وقالَ اللَّيْثُ : المَهْمَهُ الفَلاةُ بعَيْنِها لا ماءَ بها ولا أَنيسَ .
قالَ شيْخُنا : مِن لطائِفِهم أنَّهم قالوا : سُمِّيَت للخَوْفِ فيها ، فكلُّ واحِدٍ يقولُ لصاحِبِه *!مَهْ مَهْ ، كما في شرْحِ الكِفايَةِ .
( ج *!مَهامِهُ ) .
( وقالَ اللّيْثُ : أَرضٌ مهامِهُ بَعيدَةٌ .
( *!ومَهْمَهَهُ : قال له *!مَهْ مَهْ ، أَي اكْفُفْ ) .
( قالَ الجوْهرِيُّ : مَهْ كَلمَةٌ بُنِيَتْ على السّكونِ ، وهي اسمٌ سُمِّي به الفعْلُ ، ومَعْناهُ اكْفُفْ لأنَّه زَجْرٌ ، فإن وصَلْتَ نوَّنْتَ فقلْتَ *!مَهٍ مَهْ ، ويقالُ : مَهْمَهْتُ به ، أَي زَجَرْتُه ، انتَهَى .
وقالَ بعضُ النَّحويِّين : أَمَّا قَوْلُهم : مَهٍ إذا نوَّنْتَ فكأَنَّكَ قُلْتَ ازْدِجاراً ، وإذا لم تُنوِّنْ فكأَنَّكَ قُلْتَ الازْدِجارَ ، فصارَ التَّنْوينُ عَلَمَ التَّنْكِير ، وتَرْكُه علَمَ التَّعْريفِ .
وفي الحدِيثِ : ( فقالَتِ

الرَّحِمُ مَهْ هذا مقامُ العائِذِ بك ) ؛ قيلَ : هو زَجْرٌ مَصْروفٌ إلى المُسْتعاذِ منه ، وهو القاطِعُ ، لا إلى المُسْتعاذِ به ، تبارَكَ وتعالى .
( و ) *!مَهْمَهَهُ ( عن السَّفَرِ : مَنَعَهُ .
( *!وتَمَهْمَهَ : كَفَّ ) عنه ( وارْتَدَعَ ) ؛ ) نَقَلَهُ الزَّمَخْشريُّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!المَهَهُ : الباطِلُ ؛ وبه فُسِّرَ المَثَلُ .
وأَيْضاً : الهَيِّنُ اليَسِيرُ ؛ وبه فُسِّرَ المَثَلُ أَيْضاً .
ويقالُ : ما كانَ لكَ عنْدَ ضَرْبِكَ فلاناً مَهَهٌ ولا رَوِيَّةٌ .
وكلِمةُ *!مَهْ : أداةُ اسْتِفهامٍ .
قالَ ابنُ مالِكٍ : هي ما الاسْتِفْهاميَّة حُذِفَتْ أَلِفُها ووقفَ عليها بهاءِ السّكْتِ .
قُلْتُ : ومنه حدِيثُ طلاقِ ابن عُمَر : ( قلت *!فمَهْ أَرَأَيْتَ إنْ عَجَزَ واسْتَحْمَقَ ) ، أَي فماذا للاسْتِفهامِ . وفي حدِيثٍ آخر : ثُمَّ *!مَهْ .
وفي التَّوْشِيح : أنَّها هي الوَاقعَةُ اسمَ فعْلٍ بمعْنَى اكْفُفْ ، اسْتَعْمَلُوه أَحْياناً اسْتِفْهاماً .
وقالَ بعضُ النّحويّين في مَهْمَا : إنَّها مُرَكَّبَة مِن مَهْ بمعْنَى اكْفُفْ ، وما للشَّرْط والجَزاءِ ، ويأْتي البَحْثُ فيه في الحُرُوفِ اللَّيِّنَةِ إنْ شاءَ اللَّهُ تعالى .
*!والمَهَهَةُ *!والمَهاهَةُ : المَهاةُ ؛ عن الفرَّاء .

##### Türkçe

: ( **مَهَّ الإبِلَ** ) **مَهًّا** : ( ona yumuşak davrandı.

( **ومَهِهَ** ، feriha gibi : yumuşadı.
( **والمَهاهُ** : tazelik ve güzellik ) ؛ ) ve el-Cevherî, İmrân b. Hıttân’a ait olarak inşâd etti:
Ve bizim şu yaşayışımız için **مَهاهٌ** yoktur; ve bizim yurdumuz şu, bir yurt değildir
yani bir güzellik.
İbn Berrî dedi: el-Asma‘î onu **مَهاةٌ** diye rivayet eder; o, sudan قلب (ters çevrilmiş)tir; dedi: ve onun vezni فَلَعَه’dır; takdiri مَهَوة’dir; sonra vav harekelenince elif’e çevrildi; ve bir başkası dedi:
Hüzün olarak yeter ki bizim yaşayışımız için **مَهاهَ** olmasın
ve Allah’ın razı olacağı bir salih amel de olmasın
el-Cevherî dedi: ve bu هاء, sözle birleştiğinde تاء olmaz; ancak **بالمَهاةِ** ile vahşi sığırı kastettiğin zaman تاء olur.
( ve ) **المَهاهُ** : ( güzel ) hoş olan; ve ondan aşağıdaki mesel.
( ve ) **المَهاهُ** : ( yürüyüşten refîk olan, **كالمَهَهِ** harekeli olarak.
( ve ) mesellerdendir: ( her şey ) مَهَهٌ ve ( **مَهاهٌ** **ومَهاهَةٌ** kadınlar ve onların zikri hariç )؛ Zemahşerî ve Meydânî bunu خَلَا lafzını ispat ederek böyle rivayet etti; ekseriyet ise onu hazfetme üzeredir.
İbn Berrî dedi: rivayet خَلَا’yı hazfetmekledir; hâlbuki onu kastediyor; dedi: ve bu, el-Cevherî’nin sözünün zahiridir.
el-Cevherî dedi: el-Ahmer ve el-Ferrâ dedi: meselde şöyle denir: her şey مَهَهٌ ما kadınlar ve onların zikri.
Musannif onu, yumuşak harflerde ما’nın terkibinde, sıhhatine göre getirmiştir.
( yani ) her şey ( az, kolaydır; erkek onu, mahremlerinin zikri gelinceye kadar taşır; o vakit öfkelenir ) o zaman artık onu taşımaz.
Dedi: ayrıca denir: **مَهاهٌ** yani güzel; ve النساء’yı istisna üzere nasbetti; yani ما خَلاَ النساءَ.
Ben dedim: bu, İbn Berrî’nin “ve o onu kastediyor” sözünden muradıdır.
Sonra dedi: ancak مَهَه’de şeddeliği, فَعَل ile فَعْل arasında fark olsun diye izhar ettiler.
Meydânî, mَهَه’in, mَهَاه’dan maksur olduğunu ve elifi, şeddeliği kerih görerek ziyade ettiklerini iddia etti.
Şeyhimiz dedi: bu lâzım değildir.
el-Muhkem’de: **المَهَهِ** ve **المَهاهِ**’daki هاء aslidir, sabittir; مِياه ve شِفاه’daki هاء gibi.
( yahut ) manası: ( her şey batıldır, kadınlar hariç )؛ el-Lihyânî’den.
( yahut ) manası: ( her şey kasttır ) kadınlar hariç; ondan da.
Ebû Ubeyd, el-Ecnâs’ta dedi: yani kadınları ve onların zikrini bırak.
Ben dedim: manası, kadınlar hariç her şeye iliş; çünkü onlara ilişmede rezillik vardır; ve ما, إلاّ manasında, زائد olmaz; ve ما’nın nefy olması caizdir; “kadınları istemiyorum” ve “kadınları kastetmiyorum” demek ister.
Şöyle de rivayet edilir: her şey **مَهَهٌ** إلاّ kadınların hadisi.
İbnü’l-Esîr dedi: مَهَه ve **المَهاهُ**, hakir, az şeydir; ve denildi: **المَهاهُ** parlaklık ve güzelliktir; birincisine göre “her şey hor olur ve atılır, kadınların zikri hariç” demek istedi; ikincisine göre iş bunun tersidir; yani her zikir ve hadis güzeldir, kadınların zikri hariç.
Musannif, bu manaların çoğundan, **المَهَهِ**’in meselde zikrinden gaflet ettiği gibi, gaflet etmiştir; bu, gizli olmayan bir kusurdur.
( **والمَهَهُ** , harekeli olarak : ümit ) .
( İbn Büzurc dedi: denir: o işte مَهَهٌ yoktur; o, ümittir. Ve ondan **مَهِهْتُ** **مَهَهاً** : yani bir ümit ümit ettim.
( ve ) المَهَهُ : ( mühlet ) , **كالمَهَاهِ**.
Zemahşerî dedi: işte **مَهَهٌ** **ومَهاهٌ** olsaydı onu isterdim.
( **والمَهْمَهُ** **والمَهْمَهَةُ** : uzak çöl ) ؛ ) Sıhâh’ta böyledir; ve birincisiyle yetindi.
Ve denir: لام’sız مَهْمَهٌ; ve ikinci lugate göre şairin sözü:
Bir **مَهْمَهَةٍ** çölünde; sanki onun küçük taşları, koparıcı ellerdir; engeller ve kaldırır
( ve ) **المَهْمَهُ** ayrıca: ( ıssız belde ), yahut geniş, düz, pürüzsüz açıklık.
Leys dedi: **المَهْمَهُ**, bizzat çöldür; onda ne su vardır ne de bir üns.
Şeyhimiz dedi: onların لطائفindendir ki dediler: onda korkudan dolayı isimlendirildi; her biri arkadaşına **مَهْ مَهْ** der; Kifâye şerhinde olduğu gibi.
( çoğulu **مَهامِهُ** ).
( ve Leys dedi: مهامِهُ bir yer: uzak.
( **ومَهْمَهَهُ** : ona **مَهْ مَهْ** dedi; yani vazgeç ) .
( el-Cevherî dedi: **مَهْ** sükûn üzere bina edilmiş bir kelimedir; fiilin adı olarak isimdir; manası vazgeçtir; çünkü o bir zecirdir; eğer vasledersen tenvinlersin ve **مَهٍ مَهْ** dersin; ve denir: مَهْمَهْتُ به, yani onu azarladım; bitti.
Bazı nahivciler dedi: onların “**مَهٍ**” sözüne gelince, tenvinlediğinde sanki “azarlanma” dedin; tenvinlemezsen sanki “azarlanmayı” dedin; böylece tenvin, nekreliğin alameti oldu; onu terk etmek de marifeliğin alameti oldu.
Hadiste: ( rahim dedi ki: **مَهْ** bu, sana sığınanın makamıdır )؛ denildi: bu, sığınılan şeyden (o da kesendir) sığınılana değil, mübarek ve yüce olana, çevrilmiş bir zecirdir.
( ve ) **مَهْمَهَهُ** ( seferden: onu men etti.
( **وتَمَهْمَهَ** : vazgeçti ) ondan ( ve geri durdu )؛ ) Zemahşerî nakletti.
Ondan istidrâk olunanlardandır:
**المَهَهُ** : batıl; ve mesel bununla tefsir edildi.
Ve ayrıca: kolay, az; ve mesel bununla da tefsir edildi.
Ve denir: senin falanı dövmen sırasında senin için مَهَهٌ da yoktu, düşünce de.
**مَهْ** kelimesi: istifham edatıdır.
İbn Mâlik dedi: o, istifhamiyye ما’dır; elifi hazfedildi ve هاءِ السكت ile üzerinde vakfedildi.
Ben dedim: ve ondan İbn Ömer’in talakı hadisi: ( dedim: **فمَهْ** bana haber ver; eğer aciz kalır ve ahmaklaşırsa ) yani istifham için “peki ne?”; ve başka bir hadiste: sonra **مَهْ**.
et-Tevşîh’te: onun, “vazgeç” manasında isim-fiil olarak vaki olan olduğu; onu bazen istifham olarak kullandıkları.
Bazı nahivciler مَهْمَا hakkında dedi: o, “vazgeç” manasında **مَهْ** ile şart ve ceza için ما’dan mürekkeptir; onun araştırması, Allah تعالى dilerse, yumuşak harflerde gelecektir.
**والمَهَهَةُ** **والمَهاهَةُ** : **المَهاةُ**؛ Ferrâ’dan.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%87/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

مَهَّ
مَهَّ U ( n. ac. مَهّ 1 ),
a.  Treated gently ( camels ).

مَهِهَ
مَهِهَ A ( n. ac. مَهَه 4 ),
a.  Was gentle; was soft.

مَهَه
مَهَه 4 ,
a.  Fellow-traveller.

b.  Beautiful.

c.  Slow pace.

d.  Quiet, rest; pause.

e.  Easy.

f.  Hope.

مَهَاْه
مَهَاْه 22 ,
a.  Brightness; lustre; beauty.

b.  see 4 (a) ,

b.  ( e ).

مَهَاْهَة
مَهَاْهَة 22t ,
a.  see 4 (e) .

مَهْ
مَهْ
a.  Gently! Leave off!

مِهْتَار
مِهْتَار P. ,
a.  Prince.

##### Türkçe

مَهَّ
**مَهَّ** U (n. ac. **مَهّ** 1),
a. Nazikçe muamele etti (develere).

مَهِهَ
**مَهِهَ** A (n. ac. **مَهَه** 4),
a. Nazik oldu; yumuşak oldu.

مَهَه
**مَهَه** 4,
a. Yol arkadaşı.

b. Güzel.

c. Yavaş yürüyüş.

d. Sükûnet, dinlenme; duraklama.

e. Kolay.

f. Ümit.

مَهَاْه
**مَهَاْه** 22,
a. Parlaklık; parıltı; güzellik.

b. 4 (a)’ya bak,

b. (e).

مَهَاْهَة
**مَهَاْهَة** 22t,
a. 4 (e)’ye bak.

مَهْ
**مَهْ**
a. Nazikçe! Vazgeç!

مِهْتَار
**مِهْتَار** P.,
a. Prens.
