# مهيم (م-ه-ي-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%8A%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%87%D9%8A%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: م - ه - ي - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%8A%D9%85/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

مَهْيَمْ: كلمةٌ يُسْتَفْهَمُ بها، معناها: ما حالُكَ وما شأنك.

##### Türkçe

**مَهْيَمْ**: Kendisiyle soru sorulan bir kelimedir; anlamı: senin hâlin nedir ve senin şânın nedir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%8A%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

في الحديث: أن النبي، صلى الله عليه وسلم، رأَى على عبد الرحمن بن عَوف وضَراً من صُفْرةٍ فقال: مَهْيَمْ؟ قال: قد تَزَوَّجْتُ امرأَة من الأنصار على نَواةٍ من ذهَبٍ، فقال: أَوْلِمْ ولو بشاةٍ؛ أبو عبيد: قوله مَهْيَمْ، كلمة يمانية معناها ما أَمْرُك وما هذا الذي أَرى بكَ ونحو هذا من الكلام؛ قال الأزهري: ولا أَعلم على وزن مَهْيَمْ كلمةً غير مَرْيَمْ. الجوهري: مَهْيَمْ كلمة يستفهم بها، معناها ما حالُك وما شأْنُك. وفي حديث الدجال: فأخَذَ بِلَجَفَتَيَ البابِ فقال: مَهْيَمْ أي ما أمْرُكم وشأْنُكم؟ وفي حديث لَقيط: فيَسْتَوي جالِساً فيقول رَبِّ مَهْيَمْ.

##### Türkçe

Hadiste: Nebî, sallallahu aleyhi ve sellem, Abdurrahman b. Avf üzerinde sarılıktan bir **وَضَر** gördü de dedi ki: **مَهْيَمْ**? Dedi ki: Ensardan bir kadınla bir altın **نَواة** üzerine evlendim. Bunun üzerine dedi ki: Bir koyunla da olsa velîme yap. Ebû Ubeyd: Onun sözü **مَهْيَمْ**; Yemenî bir kelimedir, manası “senin işin nedir ve sende gördüğüm bu nedir” ve bunun benzeri sözlerdir. Ezherî dedi ki: **مَهْيَمْ** vezni üzere **مَرْيَمْ**’den başka bir kelime bilmiyorum. Cevherî: **مَهْيَمْ** kendisiyle istifham olunan bir kelimedir; manası “hâlin nedir ve şe’nin nedir”dir.

Deccâl hadîsinde: Kapının iki kanadından tuttu da dedi ki: **مَهْيَمْ**; yani “sizin işiniz ve şe’niniz nedir?”

Lakît hadîsinde: Oturarak doğrulur da der ki: Rabbim, **مَهْيَمْ**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%87%D9%8A%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( *!مَهْيَمْ ) ، كَمَرْيَمَ ، ( كَلِمَةُ اسْتِفْهَامٍ ) ، | وفي الصِّحاحِ يُسْتَفْهَمُ بِهَا ، ( أَيْ : مَا | حَالُكَ ومَا شَأْنُكَ ) ، ومِنه الحَدِيث أَنَّه | رَأَى على عَبْدِ الرَّحْمَنِ بنِ عَوْفٍ وَضَرًا | من صُفْرَةٍ ، فقال :   مَهْيَمْ ؟ قال : تَزَوَّجْتُ | امْرَأَةً من الأنْصَارِ على نَوَاةٍ مِنْ ذَهَبٍ ، |

| فقال : أَوْلِمْ ولَوْ بِشَاةٍ   ، قال أَبو عُبَيْد : | هي كَلِمَةٌ يَمَانِيَةٌ مَعْناه : مَا أمرُكَ ؟ ومَا | هَذَا الّذِي أَرَى بِكَ ؟ قال الأزْهَرِيُّ : ولا | أَعْلَمُ على وَزْنِه كَلِمَةً غَيْر مَرْيَم ، قال | شَيْخُنا : وقَوْلُه كَلِمَةُ اسْتِفْهَامِ ، وشَرَحُه | بعدُ بِالجُمْلة كأنّه تَنَاقُضٌ إلاَّ أَنْ يُرِيَد | كَلِمَةَ اسْتِفْهامٍ مع المُسْتَفْهَمِ عَنْه مع بُعْدِه ، | ( أَوْ ) مَعْنَاه ( مَا وَرَاءَكَ ، أَوْ أَحَدثَ لَكَ | شَيْءٌ ) ، وفي تَوْضِيحِ الشَّيخِ ابنِ مَالِكٍ : | هو اسْمُ فِعْلٍ بِمَعْنَى : أَخْبِرُونِي . قال | شَيخُنا : وهو أَقْرَبُ مِمَّا ذَكَرَهُ المُصَنِّفُ ، | وهي مَبْنِيَّةٌ على السُّكُونِ ، وهَلْ هي | بَسِيطَةٌ أَوْ مُرَكَّبَةٌ ؟ قَوْلاَنِ لأَهْلِ العَرَبِيَّةِ . | كَذَا في عُقُود الزَّبَرْجَدِ ، قِيلَ : أَوّلُ مَنْ | قَالَهَا الخَلِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ، ومَعْنَاها : مَا | الخَبَرُ ؟ وأَوْرَدَهَا المبرِّدُ في آخِرِ | ( ( الكَامِلِ ) ) . | | ( ومَهْمَا ) : يَأْتِي ( في بَابِ الحُرُوفِ | اللَّيِّنَةِ ) قَرِيبًا إِنْ شَاءَ الله تَعالَى . | [ ] ومِمَّا يُسْتَدْرَك عليه : | | في النِّهَايَةِ في حَدِيثِ سَطِيحٍ : | % ( * أَزْرَقُ مَهْمُ النَّابِ صَرَّارُ الأُذُنِ * % ) % | قال : أي : حَدِيدُ النَّابِ . قالَ الأزهَرِيُّ : | هَكَذَا رُوِيَ ، قال : وأَظُنُّه مَهْوُ النَّابِ ، | يقال : سَيْفٌ مَهْوُ النَّابِ ، أي : حَدِيدُها | مَاضٍ ، وأَوْرَدَهَا الزَّمَخْشَرِيُّ : ( ( أَزْرَقُ | مُمْهَى النَّابِ ) ) ، أي : مُحَدَّدُ النَّابِ ، من | أَمْهَيْتُ الحَدِيدَةَ إذا حَدَّدْتَها ، شَبَّه بَعِيرَه | بِالنَّمِرِ لِزُرْقَةِ عَيْنَيْهِ وسُرْعَةِ سَيْرِهِ . |

##### Türkçe

| | ( **مَهْيَمْ** ) ، **مَرْيَمَ** gibi, ( bir soru kelimesi ) ، | ve Sıhâh’ta onunla soru sorulur ، ( yani: “senin hâlin nedir ve işin nedir” ) ، ve ondan hadis: onun | Abdurrahman b. Avf’ın üzerinde sarılıktan bir parıltı gördüğü ، dedi ki: **مَهْيَمْ** ؟ dedi: Ensar’dan bir kadınla bir altın çekirdek üzerine evlendim ، |

| dedi ki: “Bir koyunla da olsa ziyafet ver.” ، Ebû Ubeyd dedi: | o Yemenî bir kelimedir; mânası: “işin nedir? ve sende gördüğüm bu nedir?” ، Ezherî dedi: ve | onun vezni üzere Meryem’den başka bir kelime bilmiyorum ، şeyhimiz dedi: ve onun “soru kelimesi” sözü ve onun | sonra cümle ile açıklanması, sanki bir çelişki gibidir; ancak murad edilirse | soru sorulan şey ile birlikte bir soru kelimesi (olması), uzaklığına rağmen ، | ( yahut ) mânası ( “arkanda ne var, yahut sana bir şey mi oldu” ) ، ve Şeyh İbn Mâlik’in Tavzîh’inde: | o, “bana haber verin” mânasında bir fiil ismidir. dedi | şeyhimiz: ve o, musannifin zikrettiğinden daha yakındır ، | ve o sükûn üzere mebnîdir ، ve o | basit midir yoksa mürekkep midir? Arapça ehline iki söz (vardır). | Zümrüt Akidleri’nde böyledir. denildi: onu ilk | söyleyen Halîl aleyhisselâm’dır; ve mânası: “haber nedir?” ، ve onu Müberred, | **الكَامِلِ**’in sonunda zikretti. | | ( **ومَهْمَا** ) : ( yumuşak harfler باب’ında ) gelir; | inşallah Teâlâ yakında. | [ ] ve ona istidrâk olunanlardandır: | | Nihâye’de Satîh hadîsinde: | % ( * **أَزْرَقُ مَهْمُ النَّابِ صَرَّارُ الأُذُنِ** * % ) % | dedi: yani: “dişi keskin.” Ezherî dedi: | böyle rivayet olundu; dedi: ve ben onun **مَهْوُ النَّابِ** olduğunu zannediyorum ، | denir: **سَيْفٌ مَهْوُ النَّابِ** ، yani: onun keskinliği | keskindir ، ve Zemahşerî onu şöyle zikretti: ( ( **أَزْرَقُ مُمْهَى النَّابِ** ) ) ، yani: “dişi sivriltilmiş” ، | **أَمْهَيْتُ الحَدِيدَةَ**: onu sivrilttiğin zaman (denir) ، devesini | gözlerinin maviliği ve yürüyüşünün sürati sebebiyle kaplana benzetti. |
