# موج — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D8%AC/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [موج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: موج

موج
مَاجَ - يَمُوجُ - مَوْج
مَاجَ - يَمُوْجُ + الكائن: يتحرك بعدد من الاتجلهات دافعاً ما حوله: يرتفع وينخفض ويتقدم ويتأخر ويدخل في الآخر ويدفعه
مَوْج - الموج: اسم فعل " مَاجَ - يَمُوجُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " مَاجَ - يَمُوجُ ": الشيء الذي يتحرك بعدد من الاتجاهات دافعاً ما حوله، وخاصة ماء البحر
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الحركة والانتقال من مكان إلى آخر بشكل شبه موجي مرتبة من حيث درجة الالتصاق بالأرض أو سطح السواء والابتعاد عنه" وهي:
طَارَ - يَطِيْرُ (اللازم)، مَارَ - يَمُورُ، زَفَّ- يَزِفُّ، مَاجَ - يَمُوجُ ، سَدَا - يَسْدُوْ، زَحَفَ - يَزْحَفُ
ماج - يموج
 	﴿وتركنا بعضهم يومئذ يموج في بعض ونفخ في الصور فجمعناهم جمعا(99)﴾ الكهف
موج - الموج
 ﴿وهي تجري بهم في موج كالجبال ونادى نوح ابنه وكان في معزل يابني اركب معنا ولا تكن مع الكافرين(42)﴾ هود وإذا غشيهم موج كالظلل دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر فمنهم مقتصد وما يجحد بآياتنا إلا كل ختار كفور(32) } النور
 	﴿هو الذي يسيركم في البر والبحر حتى إذا كنتم في الفلك وجرين بهم بريح طيبة وفرحوا بها جاءتها ريح عاصفوجاءهم الموج من كل مكان وظنوا أنهم أحيط بهم دعوا الله مخلصين له الدين لئن أنجيتنا من هذه لنكونن من الشاكرين(22)﴾ يونس ﴿أو كظلمات في بحر لجي يغشاه موج من فوقه موج من فوقه سحاب ظلمات بعضها فوق بعض إذا أخرج يده لم يكد يراها ومن لم يجعل الله له نورا فما له من نور(40)﴾ النور
 	﴿قال سآوي إلى جبل يعصمني من الماء قال لا عاصم اليوم من أمر الله إلا من رحم وحال بينهما الموج فكان من المغرقين(43)﴾ هود
مختار الصحاح
● [موج] م و ج: ماجَ البحر من باب قال اضطربت أمواجُه والناس يَمُوجُون
الراغب
موج
- الموج في البحر: ما يعلو من غوارب الماء. قال تعالى: }في موج كالجبال﴿[هود/42]،﴾يغشاه موج من فوقه موج﴿[النور/40] وماج كذا يموج، وتموج تموجا: اضطرب اضطراب الموج. قال تعالى:﴾وتركنا بعضهم يومئذ يموج في بعض{ [الكهف/99].
ملخص اللسان
1.     المَوْجُ: ما ارتفع من الماء فوق الماء، والفعل ماجَ الموجُ،  والجمع أَمْواج؛ وقد ماجَ البحرُ يموجُ مَوْجاً ومَوَجاناً ومُؤُوجاً،  وتَموَّج: اضطرَبَت أَمواجُه.
2.     ومَوْجُ كلِّ شيء وموَجانُه: اضطرابُه
3.     وماجَ الناسُ: دخل بعضُهم في بعض.
4.      وماج أَمْرُهم:  مَرِجَ
لسان العرب
● -   موج: المَوْجُ: ما ارتفع من الماء فوق الماء، والفعل ماجَ الموجُ،  والجمع أَمْواج؛ وقد ماجَ البحرُ يموجُ مَوْجاً ومَوَجاناً ومُؤُوجاً،  وتَموَّج: اضطرَبَت أَمواجُه. ومَوْجُ كلِّ شيء وموَجانُه: اضطرابُه.  والمُؤُوجُ: مُؤُوجُ الدَّاغِصَةِ. ومُؤُوجُ السِّلْعَة: تَموُّرٌ بين  الجلد والعظم. ابن الأَعرابي: ماجَ يَموج إِذا اضطرَب وتحَيَّر. ورجلٌ  مَؤُوجٌ: مائجٌ؛ أَنشد ثعلب:  وكلُّ صاحٍ ثَمِلاً مَؤُوجا  والناسُ يَموجون، وماجَ الناسُ: دخل بعضُهم في بعض. وماج أَمْرُهم:  مَرِجَ. وفرَسٌ غَوْجٌ مَوْجٌ إِتْباع  (* قوله «غوج موج اتباع» سبق في مادة  غوج: وفرس غوج موج؛ غوج جواد، وموج اتباع.) أَي جَوَاد، وقيل: هو الطويلُ  القَصَبِ، وقيل: هو الذي يَنْثَني فيَذهبُ ويجيءُ.
مقاييس اللغة:
القاموس المحيط:
المَوْجُ اضْطِرابُ أمواجِ البَحْرِ، وشاعِرٌ تَغْلَبِيُّ، والمَيْلُ عنِ الحَقِّ. ومَوْجَةُ الشَّبابِ عُنْفُوانُهُ. وناقَةٌ مَوْجى، كَسَكْرى ناجِيَةٌ، قد جالَتْ أنساعُها لاخْتِلافِ يَدَيْها ورِجْلَيْها. وماجَتِ الدَّاغِصَةُ مُؤُوجاً مارَتْ بين الجِلْدِ والعَظْمِ. وماجَهْ لَقَبُ والِدِ محمدِ بنِ يَزِيد القَزْوِينِيِّ صاحِبِ " السُّنَنِ " ، لا جَدُّه.
تاج العروس:
موج
" المَوْجُ " : ما ارتفعَ مِن الماءِ فوقَ الماءِ ماجَ المَوْجُ . " والمَوْجُ : اضْطرابُ أَمواجِ البَحْرِ " . وقد مَاجَ يَمُوجُ مَوْجاً ومَوَجَاناً ومُؤُوجاً وتَموَّجَ : اضْطَربَتْ أَمواجُه . ومَوْجُ كلِّ شيْءٍ ومَوَجَانُه : اضْطِرابُه . وعن ابن الأَعرابيّ : ماجَ يَمُوجُ : إِذا اضطربَ وتَحَيَّرَ . مَوْجُ بنُ قَيسِ بنِ مازِنٍ ابنُ أُختِ القُطَاميّ " شاعِرٌ تَغْلَبِيٌّ " خَبيثُ أَو هو مَوْجُ بنُ أَبي سَهْم أَخو بني عبدِ الله بنِ غَطَفَانَ شاعر أَيضاً ؛ كذا نقلَه شيخنا عن المُختلِف والمُؤتلِف للآمديّ . من المجاز : المَوْجُ : " المَيْلُ " . يقال : مَاجَ " عن الحَقِّ " : مَالَ عنه من الأَساس . عن عُقْبَةَ بنِ غَزْوَانَ : " مَوْجَةُ الشَّبابِ : عُنْفُوانُه " . من المجاز : " ناقَةٌ مَوْجَى كَسَكْرَى " أَي " ناجِيَةٌ قد جَالتْ أَنْساعُها لاختلافِ يَدَيْها ورِجْلَيْها " . من المجاز : " ماجَتِ الدّاغِصَةُ " والسَّلْعَة " مُؤُوجاً " بالضّمّ " : مارَتْ بين الجِلْدِ والعَظْمِ " وفي نسخةٍ : " الَّلحم " بدل " العظم " . " وماجَهْ " بسكون الهاءِ كما جَزَمَ به الشَّمْسُ ابنُ خِلَّكانَ : " لقب والدِ " الإِمام الحافِظ أَبي عبدِ الله " محمّد بن يَزيدَ " الرَّبَعِيّ " القَزْوينيّ صاحِب " التفسير والتاريخ و " السُّنَن " وُلِد سنة 209 ، عن إِبراهيمَ بنِ محمّدٍ الشافعيّ وأَبي بكرِ بنِ أَبي شَيْبةَ وعنه محمَّدُ بنُ عِيسى الأَبْهَرِيّ وعليُّ بنُ إِبراهيمَ القَطّانُ مات لثمانٍ بَقينَ من رَمضان سنة 273 ، وصّلى عليه أَخوه أَبو بكرٍ " لا جَدّه " أَي لا لَقبُ جَدِّه كما زَعمه بعضٌ . قال شيخُنا : وما ذَهبَ إِليه المُصنّف فقد جَزَم به أَبو الحسن القَطّان ووافقَه على ذلك هِبَةُ الله بنُ زَاذانَ وغيرُه قالوا : وعليه فيُكتَب " ابن ماجه " بالأَلف لا غير . وهناك قول آخرُ ذَكره جماعةٌ وصَحَّحوه وهو أَن " ماجَه " اسمٌ لأُمّه ؛ والله أَعلم . ومما يستدرك عليه : رَجلٌ مائِجٌ أَي مُتموِّجٌ . وبَحرٌ مائِجٌ كذلك . وماجَ أَمْرُهم : مَرِجَ . وفَرسٌ غَوْجٌ مَوْجٌ إِتباعٌ أَي جَوَادٌ . وقيل : هو الطَّويلُ القَصَبِ . وقيل : هو الذي يَنْثِني فيَذهَبُ وَيجِئُ . ومن المجاز : ماجَتِ النَّاسُ في الفِتْنة وهم يَمُوجون فيها

### Türkçe

موج
**مَاجَ - يَمُوجُ - مَوْج**
Pazar, 13 Şubat/Şubat 2011 21:45 yazar: Administrator
**مَاجَ - يَمُوْجُ** + varlık: çevresindekini iterek birçok yönde hareket eder: yükselir ve alçalır, ilerler ve geri kalır, ötekine girer ve onu iter.
**مَوْج - الموج**: “**مَاجَ - يَمُوجُ**” fiilinin isim-fiilidir; yine “**مَاجَ - يَمُوجُ**” fiilinin fiiliyle olan şeydir: çevresindekini iterek birçok yönde hareket eden şey; özellikle deniz suyu.
Ve lafız, “yere yahut düz yüzeye yapışma derecesi ve ondan uzaklaşma bakımından sıralanmış, yarı dalga-vari bir biçimde bir yerden başka bir yere hareket ve intikal” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**طَارَ - يَطِيْرُ** (lâzım), **مَارَ - يَمُورُ**، **زَفَّ- يَزِفُّ**، **مَاجَ - يَمُوجُ** ، **سَدَا - يَسْدُوْ**، **زَحَفَ - يَزْحَفُ**
**ماج - يموج**
 	﴿Ve o gün onların bir kısmını bir kısmı içinde dalgalanır halde bıraktık; sûra üflendi de onları bir toplama ile topladık (99)﴾ Kehf
**موج - الموج**
 ﴿Ve o, onları dağlar gibi bir dalga içinde götürüyordu; Nûh oğluna seslendi—o ise bir kenarda idi—: “Yavrucuğum, bizimle bin; kâfirlerle olma” (42)﴾ Hûd  ﴿Ve onları gölgeler gibi bir dalga bürüdüğü zaman, dini O’na hâlis kılarak Allah’a dua ettiler; onları karaya kurtarınca, içlerinden orta yolu tutan vardır; âyetlerimizi ancak her hilekâr nankör inkâr eder (32)﴾ Nûr
 	﴿O, sizi karada ve denizde yürüten O’dur; nihayet gemilerde olduğunuzda ve onlar güzel bir rüzgârla onları yürüttüğünde ve onunla sevindiklerinde, ona bir kasırga rüzgârı geldi ve dalga her yerden onlara geldi; ve kuşatıldıklarını sandılar; dini O’na hâlis kılarak Allah’a dua ettiler: “Bizi bundan kurtarırsan mutlaka şükredenlerden olacağız” (22)﴾ Yûnus ﴿Yahut engin bir denizde karanlıklar gibi; onu üstünden bir dalga bürür, onun üstünden bir dalga, onun üstünden bir bulut; karanlıklar, bir kısmı bir kısmının üstünde; elini çıkardığında onu neredeyse göremez; Allah kime bir nur kılmazsa, onun için nur yoktur (40)﴾ Nûr
 	﴿Dedi: “Beni sudan koruyacak bir dağa sığınacağım.” Dedi: “Bugün Allah’ın emrinden koruyacak yoktur; ancak O’nun merhamet ettiği müstesna.” Ve ikisinin arasına dalga girdi; böylece boğulanlardan oldu (43)﴾ Hûd
مختار الصحاح
● [**موج**] م و ج: **ماجَ** deniz, **قال** bâbındandır: dalgaları çalkalandı; ve insanlar **يَمُوجُون** (dalgalanırlar/karmaşıkça hareket ederler).
الراغب
موج
- Denizde **الموج**: suyun hörgüçlerinden yükselen şey. Yüce Allah dedi ki: }dağlar gibi bir dalga içinde﴿[Hûd/42]،﴾onu üstünden bir dalga bürür, onun üstünden bir dalga﴿[Nûr/40]. Ve **ماج** şöyle **يموج**; ve **تموج** **تموجا**: dalganın çalkantısı gibi çalkalandı. Yüce Allah dedi ki:﴾Ve o gün onların bir kısmını bir kısmı içinde dalgalanır halde bıraktık{ [Kehf/99].
ملخص اللسان
1.     **المَوْجُ**: suyun üstünde sudan yükselen şey; fiil: **ماجَ** dalga; çoğulu: **أَمْواج**. Ve deniz **ماجَ** **يموجُ** **مَوْجاً** ve **مَوَجاناً** ve **مُؤُوجاً**; ve **تَموَّج**: dalgaları çalkalandı.
2.     Ve her şeyin **مَوْجُ**’u ve **موَجانُه**: onun çalkantısıdır.
3.     Ve insanlar **ماجَ**: bir kısmı bir kısmının içine girdi.
4.      Ve onların işi **ماج**: **مَرِجَ**.
لسان العرب
● -   **موج**: **المَوْجُ**: suyun üstünde sudan yükselen şey; fiil: **ماجَ** dalga; çoğulu: **أَمْواج**. Ve deniz **ماجَ** **يموجُ** **مَوْجاً** ve **مَوَجاناً** ve **مُؤُوجاً**; ve **تَموَّج**: dalgaları çalkalandı. Ve her şeyin **مَوْجُ**’u ve **موَجانُه**: onun çalkantısıdır. Ve **المُؤُوجُ**: **مُؤُوجُ الدَّاغِصَةِ**. Ve **مُؤُوجُ السِّلْعَة**: deri ile kemik arasında bir **تَموُّرٌ**dur. İbnü’l-A‘râbî: **ماجَ يَموج**: çalkalanıp şaşırdığı zaman. Ve bir adam **مَؤُوجٌ**: **مائجٌ**; Sa‘leb inşad etti:
  Ve her ayık, sarhoşça **مَؤُوجا**
Ve insanlar **يَموجون**; ve insanlar **ماجَ**: bir kısmı bir kısmının içine girdi. Ve onların işi **ماج**: **مَرِجَ**. Ve bir at **غَوْجٌ مَوْجٌ** (itbâ‘)
  (* “**غوج موج اتباع**” sözü **غوج** maddesinde geçti: “Ve bir at **غوج موج**; **غوج**: cömert/iyi koşan at; **موج**: itbâ‘.”)
yani: iyi koşan; ve denildi ki: uzun kamışlı (uzun bacaklı)dır; ve denildi ki: bükülüp gidip gelen kimsedir.
مقاييس اللغة:
القاموس المحيط:
**المَوْجُ**: denizin dalgalarının çalkantısı; ve Tağlibli bir şair; ve haktan sapma. Ve **مَوْجَةُ الشَّبابِ**: onun coşkunluğu. Ve bir dişi deve **مَوْجى**—**سَكْرى** gibi—: **ناجِيَةٌ**; elleri ve ayaklarının farklılığından dolayı kayışları dolaşmıştır. Ve **ماجَتِ الدَّاغِصَةُ** **مُؤُوجاً**: deri ile kemik arasında **مارَتْ** (hareket etti). Ve **ماجَهْ**: “**السُّنَن**” sahibı Kazvinli Muhammed b. Yezîd’in babasının lakabıdır; dedesi değil.
تاج العروس:
موج
“**المَوْجُ**”: suyun üstünde sudan yükselen şey; dalga **ماجَ**. “Ve **المَوْجُ**: denizin dalgalarının çalkantısıdır.” Ve **مَاجَ** **يَمُوجُ** **مَوْجاً** ve **مَوَجَاناً** ve **مُؤُوجاً**; ve **تَموَّجَ**: dalgaları çalkalandı. Ve her şeyin **مَوْجُ**’u ve **مَوَجَانُه**: onun çalkantısıdır. İbnü’l-A‘râbî’den: **ماجَ يَمُوجُ**: çalkalanıp şaşırdığı zaman. **مَوْجُ** b. Kays b. Mâzin, Kutâmî’nin kız kardeşinin oğlu: “Tağlibli bir şair”; habîs; yahut o, Benî Abdillâh b. Gatafân’ın kardeşi **مَوْجُ** b. Ebî Sehm’dir; o da şairdir; böylece şeyhimiz, Âmidî’nin **المُختلِف والمُؤتلِف**’inden nakletti. Mecazdan: **المَوْجُ**: “**المَيْلُ**”. Denir ki: **مَاجَ** “**عن الحَقِّ**”: temelden ondan saptı. Ukbe b. Gazvân’dan: “**مَوْجَةُ الشَّبابِ**: onun coşkunluğu.” Mecazdan: “**ناقَةٌ مَوْجَى كَسَكْرَى**” yani: “**ناجِيَةٌ**; elleri ve ayaklarının farklılığından dolayı kayışları dolaşmıştır.” Mecazdan: “**ماجَتِ الدّاغِصَةُ**” ve “**السَّلْعَة**” **مُؤُوجاً**—damme ile—: “deri ile kemik arasında **مارَتْ**.” Bir nüshada: “**اللَّحم**”, “**العظم**” yerine. “**وماجَهْ**”—hâ’sı sâkin olarak, Şems İbn Hallikân’ın kesinleştirdiği üzere—: “İmam hâfız Ebû Abdillâh **محمّد بن يَزيد** er-Rab‘î el-Kazvînî’nin—**التفسير** ve **التاريخ** ve **السُّنَن** sahibinin—babasının lakabıdır; 209 yılında doğdu; İbrâhîm b. Muhammed eş-Şâfi‘î’den ve Ebû Bekr b. Ebî Şeybe’den (rivayet etti); ondan Muhammed b. Îsâ el-Ebherî ve Ali b. İbrâhîm el-Kattân (rivayet etti); 273 yılı Ramazan’ından sekiz gün kalınca öldü; kardeşi Ebû Bekr onun cenaze namazını kıldırdı; “dedesi değil”; yani bazıların zannettiği gibi dedesinin lakabı değil. Şeyhimiz dedi ki: Musannifin gittiği şey, Ebû’l-Hasen el-Kattân’ın kesinleştirdiği şeydir; Hibetullâh b. Zâzân ve başkaları da ona muvafakat etti; dediler ki: buna göre “**ابن ماجه**” yalnız elif ile yazılır, başka değil. Ve başka bir söz vardır; bir cemaat onu zikretti ve sahih gördü: “**ماجَه**” onun annesinin adıdır; Allah daha iyi bilir. Ve bunun üzerine istidrâk edilenlerdendir: bir adam **مائِجٌ** yani **مُتموِّجٌ**. Ve bir deniz **مائِجٌ**; yine öyle. Ve onların işi **ماجَ**: **مَرِجَ**. Ve bir at **غَوْجٌ مَوْجٌ** itbâ‘dır; yani iyi koşan. Ve denildi ki: uzun kamışlıdır. Ve denildi ki: bükülüp gider ve gelir olandır. Ve mecazdan: insanlar fitnede **ماجَتِ**; onlar onda **يَمُوجون**.
