# مول (م-و-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Onların malları

- Harfler: م - و - ل
- Kur'an'da: 86 geçiş · 80 ayet · 33 sîga
- 9 sözlük

## Sîgalar (33)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [أَمْوَالَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَالَهُمْ | Onların malları | 9 | 7 | [2:261](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:261.md) |
| [بِأَمْوَالِهِمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | بِأَفْعَالِهِمْ | Onların malları ile | 8 | 7 | [4:95](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:95.md) |
| [مَالًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8B%D8%A7.md) | فَعَلًا | Mal | 7 | 7 | [11:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/11:29.md) |
| [أَمْوَالُهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8F%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَالُهُمْ | Onların malları | 5 | 5 | [3:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/3:10.md) |
| [أَمْوَالِهِمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَالِهِمْ | Onların malları | 5 | 5 | [4:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:34.md) |
| [أَمْوَالُكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8F%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَالُكُمْ | Mallarınız | 4 | 4 | [8:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/8:28.md) |
| [أَمْوَالَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E.md) | أَفْعَالَ | Mallar | 3 | 3 | [4:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:10.md) |
| [أَمْوَالَكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَالَكُمْ | Mallarınız | 3 | 3 | [2:188](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:188.md) |
| [أَمْوَالِكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | أَفْعَالِكُمْ | Mallarınız | 3 | 3 | [2:279](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:279.md) |
| [الْأَمْوَالِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90.md) | الْأَفْعَالِ | Mallar | 3 | 3 | [2:155](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:155.md) |
| [بِأَمْوَالِكُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | بِأَفِعَالِكُمْ | Mallarınız ile | 3 | 3 | [4:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:24.md) |
| [مَالَهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | فَعَلَهُ | Onun malı | 3 | 3 | [2:264](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:264.md) |
| [مَالُهُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8F%D9%87%D9%8F.md) | فَعَلُهُ | Onun malı | 3 | 3 | [71:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/71:21.md) |
| [أَمْوَالًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8B%D8%A7.md) | أَفْعَالًا | Mallar | 2 | 2 | [9:69](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:69.md) |
| [أَمْوَالِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90.md) | أَفْعَالِ | Mallar | 2 | 2 | [2:188](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:188.md) |
| [الْمَالَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E.md) | الْفَعَلَ | Mal | 2 | 2 | [2:177](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:177.md) |
| [بِأَمْوَالٍ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A8%D9%90%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8D.md) | بِأَفْعَالٍ | Mallar ile | 2 | 2 | [17:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/17:6.md) |
| [مَالٍ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8D.md) | فَعَلٍ | Mal | 2 | 2 | [23:55](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/23:55.md) |
| [مَالَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E.md) | فَعَلَ | Mal | 2 | 2 | [6:152](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/6:152.md) |
| [وَأَمْوَالَهُمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%92.md) | وَأَفْعَالَهُمْ | Ve onların malları | 2 | 2 | [9:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:111.md) |
| [أَمْوَالَكُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E%D9%83%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | أَفْعَالَكُمْ | Mallarınız | 1 | 1 | [4:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:5.md) |
| [أَمْوَالَهُمُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8E%D9%87%D9%8F%D9%85%D9%8F.md) | أَفْعَالَهُمْ | Onların malları | 1 | 1 | [2:265](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:265.md) |
| [أَمْوَالُنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8F%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | أَفْعَالُنَا | Mallarımız | 1 | 1 | [48:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/48:11.md) |
| [أَمْوَالِنَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%86%D9%8E%D8%A7.md) | أَفْعَالِنَا | Mallarımız | 1 | 1 | [11:87](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/11:87.md) |
| [الْمَالُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8F.md) | الْفَعَلُ | Mal | 1 | 1 | [18:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/18:46.md) |
| [الْمَالِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90.md) | الْفَعَلِ | Mal | 1 | 1 | [2:247](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:247.md) |
| [بِمَالٍ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D8%A8%D9%90%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8D.md) | بِفَعَلٍ | Mal ile | 1 | 1 | [27:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/27:36.md) |
| [مَالٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8C.md) | فَعَلٌ | Mal | 1 | 1 | [26:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/26:88.md) |
| [مَالِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90.md) | فَعَلِ | Mal | 1 | 1 | [24:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/24:33.md) |
| [مَالِيَهْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%85%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%8A%D9%8E%D9%87%D9%92.md) | فَعَلِيَهْ | Benim malım | 1 | 1 | [69:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/69:28.md) |
| [وَأَمْوَالًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8B%D8%A7.md) | وَأَفْعَالًا | Ve mallar | 1 | 1 | [10:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/10:88.md) |
| [وَأَمْوَالٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%8C.md) | وَأَفْعَالٌ | Ve mallar | 1 | 1 | [9:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:24.md) |
| [وَأَمْوَالِهِمْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A3%D9%8E%D9%85%D9%92%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | وَأَفْعَالِهِمْ | Ve onların malları | 1 | 1 | [59:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/59:8.md) |

## Mücavir kökler — 133 mücavir (346 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [ولد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) — 16 ortak ayet · G² 64 · “Yavru” demektir
2. [جهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AF.md) — 10 ortak ayet · G² 46 · Cehd düz, sert yer demektir
3. [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) — 16 ortak ayet · G² 41 · Biribirini kesen yoldur
4. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 17 ortak ayet · G² 30 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
5. [يتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%AA%D9%85.md) — 6 ortak ayet · G² 27 · Tek başına bulunan ağaç ve cevher demektir
6. [نفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%82.md) — 9 ortak ayet · G² 24 · İki yüzlüler
7. [غني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D9%8A.md) — 8 ortak ayet · G² 22 · Ğaniy, Ğanem, koyun sürüsü demektir
8. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 44 ortak ayet · G² 22 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
9. [مدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AF%D8%AF.md) — 5 ortak ayet · G² 18 · Kiriş demektir
10. [نفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 17 · Avcılıkta veya savunmada oluşturulmuş çatışma grubu, sonra…
11. [أجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D8%B1.md) — 8 ortak ayet · G² 17 · (EaCR) “Acur” tuğla demektir
12. [أكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%84.md) — 8 ortak ayet · G² 17 · Ekel pas demektir
13. [بطل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B7%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 16 · Batn ve zehr sırt ve karın (daha çok hayvanlar için)…
14. [رضي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D9%8A.md) — 6 ortak ayet · G² 14 · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
15. [دنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D9%88.md) — 8 ortak ayet · G² 13 · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
16. [بنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%86%D9%88.md) — 8 ortak ayet · G² 13 · Oğullar
17. [هجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AC%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 13 · Hecire (he), Terkedilmiş harabe yer demektir
18. [زهق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%87%D9%82.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · Zehuk suyu çekilmiş kuyu demektir
19. [عفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%81%D9%81.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · Haramdan kaçınırlar
20. [ربو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D9%88.md) — 3 ortak ayet · G² 12 · Rebbe’deki be vav’a dönüşmüş, gelişmek, evrimleşmek anlamı…
21. [لهو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%87%D9%88.md) — 3 ortak ayet · G² 12 · Boğazdaki küçük dil demektir
22. [عهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%87%D8%AF.md) — 4 ortak ayet · G² 11 · Söz
23. [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) — 15 ortak ayet · G² 10 · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
24. [شدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AF%D8%AF.md) — 6 ortak ayet · G² 10 · Sicim bağıdır
25. [وبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%A8%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Odun demeti demektir
26. [أذي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 9 · Başta saçlar arasında kepeklenmeyi yapan hastalığın adıdır
27. [ضعف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B9%D9%81.md) — 4 ortak ayet · G² 9 · Katlanmış deri demektir
28. [عجب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 9 · “Acem” yabancı, dil bilmeyen demektir
29. [تجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AC%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Vicar tilki ve sırtlan gibi hayvanların inleri demektir
30. [عند](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AF.md) — 8 ortak ayet · G² 9 · “Anid“ yulara gelmeyen devedir
31. [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — 18 ortak ayet · G² 8 · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
32. [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) — 7 ortak ayet · G² 8 · Kesr(sin ile) kırık demektir
33. [وسع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B3%D8%B9.md) — 3 ortak ayet · G² 8 · “Sunv’a” tas demektir
34. [زكو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%83%D9%88.md) — 4 ortak ayet · G² 8 · “Zekiyye“ bol otlaklı arazi demektir
35. [بغي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D9%8A.md) — 5 ortak ayet · G² 7 · Buğa boğa demektir
36. [حصن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B5%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 7 · Hasen (ha, sad) : Kale duvarı demektir
37. [وفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%81%D9%8A.md) — 4 ortak ayet · G² 7 · “Vefyü” düzlük yerde oluşan tümsek yer veya tepecikler…
38. [فقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Omurga kemiğidir
39. [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) — 12 ortak ayet · G² 6 · Şey
40. [صفو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Seçip ayırdı
41. [زين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D9%86.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Ziynet : Süslemek için kullanılan çöplere, tüylere benzeyen…
42. [سأل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · “Sehl” ova demektir
43. [رود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AF.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur
44. [رشد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · “Rasad” gözetleyici demektir
45. [نكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Nikah
46. [حيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%8A.md) — 6 ortak ayet · G² 5 · Uyanık yılan demektir
47. [درج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D8%AC.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Derc : “Derc” tomar demektir
48. [لعب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%B9%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Oynarlar
49. [حبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Habbe حَبَّ tane demektir (Tahıl tanesi)
50. [غرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Ğerer, “Ğerer” çuval demektir
51. [فرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…
52. [عظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%85.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · Büyük
53. [ثمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Meyve demektir
54. [خير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B1.md) — 6 ortak ayet · G² 4 · Hayr : At sürüsü demektir
55. [نبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%AA.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Bitki
56. [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
57. [فضل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B6%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Fadl Deriden yapılan gömlektir
58. [بلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%84%D9%88.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Biley taşı
59. [منن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%86%D9%86.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · “Mülle” içi dolu kapatılmış torba, “imla” içine koymak…
60. [قعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Temel demektir

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D9%84/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | مول |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (ecvef) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [ملك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%83.md), [قني](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%8A.md), [كسب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B3%D8%A8.md) |
| Zıt Kök | [فقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%B1.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İnsanın sahip olduğu, biriktirdiği, geçim ve istifade kaynağı kıldığı taşınır veya taşınmaz her türlü maddi kıymet. |
| Çekirdek Özet 2 | İnsana emanet edilen, imtihan vesilesi kılınan, infak ve meşru dolaşımla arındırılması emredilen iktisadi güç. |
| Çekirdek Özet 3 | Mülkiyetin mutlak sahibinin Allah olduğu bilinciyle adil bölüşüm ve dolaşımı sağlanan iktisadi sermaye. |
| Kritik Hata Riski | Malı sadece nakit para veya bireyin sınırsızca tasarruf edeceği mutlak bir mülk sanıp emanet ve infak boyutunu dışarıda bırakmak. |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| مو | Akışkanlık, yayılma, dalgalanma ve canlılığı sürdüren hareketlilik ([موت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AA.md), [موج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC.md), [مور](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%B1.md), [موه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%87.md)). | ل | Yöneltme, gütme ve bağlama işlevi taşıyan harfin eklenmesiyle akıcı ve değişken değerlerin belirli bir elde toplanıp tasarruf edilen somut bir servete dönüşmesi sağlanmıştır. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | su; akış, çokluk, derinlik | Değerin akışkanlığı, çoğalma potansiyeli ve canlılığı besleyen temel zemin. |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Parçaların birbirine eklenmesi, biriktirilmesi ve elde tutulup sabitlenmesi. |
| ل | çoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlama | Varlık üzerinde tasarruf etme, yönlendirme, gütme ve mülkiyet idaresi kurma. |
| مول | Akışkan ve değişken değerlerin bir araya toplanıp bağlanarak sahibinin tasarruf ve sevk idaresine girmesi. |  |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Göçebe Arap kültüründe mal öncelikle sağılan, beslenen, yük taşıyan ve menkul serveti oluşturan deve ve küçükbaş hayvan sürülerini (en'âm) ifade eder; sonradan altın, gümüş ve iktisap edilen her somut nesneye teşmil edilmiştir. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şairi şu dizelerinde fakirlikten ve borçtan kaçınarak zenginleşme yahut ölüm arzusunu kökün fiil haliyle dile getirir: بنيّ ردّ المهر والصّقيلا / إني أريد اليوم أن أصولا / صولة ليث يفرس القتيلا / مخافة الإقتار أو أعيلا / حتى أزور الموت أو أمولا |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönemde bir kimsenin hurmalığına veya deve sürüsüne gitmesi "خرج فلان إلى ماله" şeklinde ifade edilmiş; hadislerde servetin israf edilmemesi ve hayvanların zayi edilmemesi "نهى عن إضاعة المال" ibaresiyle yer almıştır. |

Kaynak: Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

### Sami etimolojik katman

Arapçada مول kökü, doğrudan biriktirilen ve sahip olunan nesneyi karşılayan isim formundan (māl / مَال) hareketle gelişmiş ikincil bir kök hüviyetindedir. Erken Sami dillerinde somut mülkiyet ve servet olgusu çoğunlukla edinme ve kazanma kökleriyle ([قني](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%8A.md)) veya egemenlik ve yetki kökleriyle ([ملك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%83.md)) ifade edilirken, Arapça ve yakın Güney Sami dillerinde māl kelimesi taşınabilir zenginliğin müstakil adı haline gelmiştir. Kökün iç Arapça gelişiminde kalbin veya meylin yöneldiği şey anlamında [ميل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8A%D9%84.md) köküyle kavramsal ve fonetik bir akrabalık görülür. Dilbilimciler Arapçadaki māl biçiminin Ge'ez diline de servet ve mülk anlamında geçtiğini veya ortak Güney Sami katmanına ait olduğunu kaydeder. Kök, Kuzeybatı Sami dillerindeki köklerle doğrudan özdeş bir üçlü sîga oluşturmaktan ziyade, bedevi hayatın hayvan sürüsü ve madeni birikim gibi taşınabilir sermaye ihtiyacını adlandırmak üzere özelleşmiştir.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | مول veya [ميل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8A%D9%84.md) ile bağlantılı olarak meyledilen, iktisap edilen varlık | Somut mal adından hareketle تموّل şeklinde fiilleşen ve servet sahibi olmayı anlatan iç türetim. | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Sami dillerinde (Ge'ez vb.) māl biçiminde zenginlik ve taşınır servet karşılığı | Kuzeybatı Sami kolunda [قني](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%8A.md) ve [ملك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%83.md) öne çıkarken Güney sahasında māl terimi müstakilleşmiştir. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Belirgin ve güvenilir bir Afro-Asyatik dış bağlantı tespit edilmedi. | Veri bulunamadı |

Kaynak: David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lane's Lexicon.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| مول | Anlamlı | Biriktirilen mal, iktisadi servet | Tasarruf edilen, geçim ve zenginlik vesilesi olan her türlü menkul ve gayrimenkul kıymet. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| [ملو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%8A.md) | Anlamlı | Uzun zaman süresi, genişlik ve yazdırma | Bir müddet yaşamak, zamanın akıp gitmesi veya kâtibe metni yazdırmak (imlâ). | Kur'an'da geçmez. |
| ومل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez. |
| [ولم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D9%85.md) | Anlamlı | Bir araya getirmek, toplamak | İnsanları bir yemek etrafında cem etmek; düğün yemeği (velime). | Kur'an'da geçmez. |
| [لمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%85%D9%88.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Kur'an'da geçmez; klasik sözlükte لمي altında incelenir. |
| [لوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%88%D9%85.md) | Anlamlı | Kınamak, ayıplamak, serzeniş | Bir kusur ve kabahatten dolayı bir kimseyi sözle paylamak ve itham etmek. | Kur'an'da geçer. |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| مول | Merkez | İktisadi birikim ve varlık | Sahip olunan, elden ele devredilebilen ve harcanabilen somut kıymet. | Bireyin ve toplumun tasarrufunda bulunan her türlü maddi zenginlik. |
| [ملك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%83.md) | Komşu | Hukuki mülkiyet ve tasarruf yetkisi | Nesne üzerindeki hukuki kontrol, egemenlik ve bağlayıcı yetki boyutu. | Malın kimin hâkimiyetinde olduğunu ve tasarruf meşruiyetini belirler. |
| [قني](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%86%D9%8A.md) | Komşu | Kalıcı sermaye ve birikim | Tüketilmeyip elde tutulan, üretkenliği devam eden asıl servet. | Gündelik harcamanın ötesinde sermaye kılınan kalıcı mülk. |
| [كسب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B3%D8%A8.md) | Komşu | Emek ve çaba ile elde edilen kazanç | Mülkiyetin doğmasını sağlayan fiili çalışma ve gelir elde etme süreci. | Malın kökenindeki insani emek ve gayret unsurunu vurgular. |
| [فقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%B1.md) / [فقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%B1.md) | Zıt | İhtiyaç, yoksunluk ve çaresizlik | Malın ve geçim vasıtalarının bulunmayışı sebebiyle belin bükülmesi hali. | Zenginlik ve sermaye birikiminin tam karşıtı olan maddi imkânsızlık. |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | مول (مَال) | Mal, servet, iktisadi birikim | Bireyin ve toplumun tasarrufunda bulunan, harcanabilir ve devredilebilir kıymet. | Kesin |
| Latince | pecunia, bona, facultates | Para, mallar, imkânlar | pecunia sürüden doğan taşınır serveti, bona ise hukuki mal varlığını karşılar. | Güçlü |
| İngilizce | wealth, property, assets | Servet, mülk, varlıklar | wealth zenginliği, property hukuki mülkiyeti karşılar; emanet ilkesini dışarıda bırakır. | Güçlü |
| Almanca | Vermögen, Güter, Besitz | Varlık, mallar, zilyetlik | Vermögen ekonomik gücü, Güter somut iktisadi nesneleri ifade eder. | Güçlü |
| Fransızca | biens, richesse, fortune | Mallar, zenginlik, servet | biens hukuken korunan şeyleri, richesse ise birikmiş sermaye ve bolluğu karşılar. | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lewis & Short.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| أَمْوَالُكُمْ / أَمْوَال | İlahi imtihan ve sadakat testi | Mal ve evlatların insan için birer fitne ve deneme aracı kılındığı ayetler (Enfâl [8:28](https://lisan.digital/tr/ayet/8:28.md), Tegâbün [64:15](https://lisan.digital/tr/ayet/64:15.md), Bakara [2:155](https://lisan.digital/tr/ayet/2:155.md)). |
| بِأَمْوَالِهِمْ / بِأَمْوَالِكُمْ | Hak yolunda fedakârlık ve cihad vasıtası | İman iddiasının can ve mal ile meşru mücadeleye dönüştürülmesi çağrısı (Tevbe [9:20](https://lisan.digital/tr/ayet/9:20.md), Tevbe [9:41](https://lisan.digital/tr/ayet/9:41.md), Hucurât [49:15](https://lisan.digital/tr/ayet/49:15.md)). |
| أَمْوَالَ | Yetimlerin ve zayıfların korunması gereken hakkı | Yetim malına haksızca el uzatılmasının ve batıl yollarla mal yemenin haram kılındığı bağlamlar (Bakara [2:188](https://lisan.digital/tr/ayet/2:188.md), Nisâ [4:2](https://lisan.digital/tr/ayet/4:2.md), Nisâ [4:10](https://lisan.digital/tr/ayet/4:10.md)). |
| مَالًا / مَالَهُ | Kibir, aldanış ve dünyevileşme sebebi | Malın kişiyi ebedi kılacağını zannetmesi ve servetle böbürlenme hali (Hümeze [104:2](https://lisan.digital/tr/ayet/104:2.md), Leyl [92:11](https://lisan.digital/tr/ayet/92:11.md), Tebbet [111:2](https://lisan.digital/tr/ayet/111:2.md)). |
| الْمَالَ / أَمْوَالِهِمْ | İnfak, zekât ve arınma nesnesi | Sevilen maldan harcama yapılması ve yoksulun mal üzerindeki meşru hakkı (Bakara [2:177](https://lisan.digital/tr/ayet/2:177.md), Zâriyât [51:19](https://lisan.digital/tr/ayet/51:19.md), Meâric [70:24](https://lisan.digital/tr/ayet/70:24.md)). |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Rızık, mülkiyet ve kesb nazariyesi | Malın gerçek sahibinin Allah olması karşısında kulun mülkiyetinin mahiyeti ve haramın rızık sayılıp sayılmayacağı. | Mutlak mülk-i ilahi ile izafi kul mülkiyeti ayrımı. |
| Fıkıh | Muamelat, zekât ve tazmin hukuku | Mal-ı mütekavvim tanımı, zekâta tabi malların şartları, gasp ve itlaf edilen malın tazmini. | Hukuken korunan, piyasa değeri taşıyan ve tasarrufa konu nesne. |
| Tefsir | Ahlaki denge, infak ve imtihan boyutu | Mal sevgisinin insanın kalbini istila etmesi tehlikesi ile malın Allah rızası için harcanmasının mükafatı. | İnsanı arındıran veya azdıran imtihan nesnesi. |
| Hadis | İktisadi ahlak, israf ve helal kazanç | Malın telef edilmesinin yasaklanması, salih kişiye salih malın hayrı ve mal hırsının tehlikeleri. | İktisadi sorumluluk, emanet şuuru ve meşru dolaşım. |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kulluk ve imtihan alanı | Emanet ve arınma nesnesi | Kulun şükür, infak ve adalet ahlakını sınamak | Mal insana mutlak mülkiyet olarak değil, imtihan edilmek üzere tevdi edilen emanettir. | Kesin |
| İlmi | İktisat teorisi ve değer üretimi | Ölçülebilir ve mübadele edilebilir değer | Hukuki ve ticari ilişkilerde değer ölçüsü ve meta olmak | Değer teorisi, emek-kıymet ilişkisi ve meşru mübadelenin temel birimidir. | Güçlü |
| Siyasi | Kamu maliyesi ve devlet otoritesi | Beytülmal ve kamu serveti | Toplumsal adaleti tesis etmek ve kamu hizmetlerini finanse etmek | Devlet servetin tek elde toplanmasını engelleyerek kamusal dengeyi kurar. | Kesin |
| İktisadi | Üretim, bölüşüm ve piyasa dolaşımı | Sermaye, likidite ve değişim aracı | İhtiyaçları karşılamak ve piyasada tedavülü sağlamak | Mal hapsedilip yığılmadığında (kenz edilmediğinde) refahı tabana yayan bir akışkandır. | Kesin |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kinetik ve potansiyel enerji dengesi | Mal statik olarak depolandığında potansiyel enerji gibi birikir; harcama ve infak ile dolaşıma girdiğinde kinetik enerjiye dönüşerek toplumsal iş üretir. Sıvının borularda birikip tıkanma yapması gibi malın tek merkezde toplanması da sistemik basınca ve krize yol açar. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sermaye akışı ve zilyetlik hukuku | Hukukta hak ve borç doğuran nesne, sosyolojide sınıfsal ayrışma veya dayanışma aracı, iktisatta ise likidite ve üretim faktörüdür. | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Malı sadece nakit paradan, banka mevduatından ibaret görmek ve ferdin dilediği gibi yok edebileceği yahut biriktirebileceği mutlak bir hak saymak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Mal; canı ayakta tutan, ihtiyaç sahiplerinin onda meşru hakkı bulunan, zekât ve infak ile arındırılması gereken, emanet niteliğindeki her türlü iktisadi kıymettir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Malın mülkiyetini insana ait mutlak bir hak sanmak; kenz (yığma), israf ve tekelciliği meşrulaştırarak yetim ve yoksul haklarını zedeler, infak ahlakını ortadan kaldırır. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan psikolojisi, ahlak ve toplum nizamına dair vazettiği dengenin merkezinde mal tutkusu yer alır; imtihanın ana ekseni bu kök üzerinden kurulur. |
| Hangi ayet groupslarında belirleyicidir? | İnfak, zekât, faiz yasağı ve miras ahkâmında; cihad ve fedakârlık çağrılarında; Karun ve Mekke müşriklerinin servet şımarıklığını yeren kıssalarda belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Zenginliğin Allah katında mutlak bir üstünlük, fakirliğin ise bir alçalma olduğu yönündeki Cahiliye algısını yıkar; malı amaç değil, arınma vasıtası kılar. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Taşınabilen, güdülebilen, biriktirilebilen ve geçim sağlayan her türlü somut varlık ve sermaye.
- Soyut anlam: İnsana imtihan gayesiyle emanet edilmiş, meşru dolaşım, adil bölüşüm ve infak ile arındırılması gereken iktisadi güç.
- Sistematik karşılık: Mülkiyetin mutlak sahibinin Allah olduğu bilinciyle bireyde toplanan, dolaşıma sokulduğunda toplumsal refahı besleyen emanet sermaye.
- LaTeX modeli: $$M = K + A - (I + Z) \implies \frac{dD}{dt} > 0$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $M$ mevcut mal varlığını, $K$ meşru emek ve kazancı, $A$ asıl sermaye veya mirası temsil eder. Bu birikimden çıkarılan $I$ (infak) ve $Z$ (zekât) payları, malın tek merkezde donup kalmasını engeller. Bağıntının sonucu olan $\frac{dD}{dt} > 0$ ifadesi ise, meşru arınma ve harcama mekanizmaları sayesinde malın toplumdaki dolaşım hızının ve adil dağılımının zamana göre daima pozitif bir akış halinde kaldığını sembolize eder.

## Geçtiği ayetler (80 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D9%84/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:155](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:155.md) — الْأَمْوَالِ

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ

Meal (IK): Andolsun ki sizi, biraz korku, biraz açlık, biraz da mallardan, canlardan ve mahsullerden yana eksiklikle imtihan edeceğiz, sabredenlere müjdele.

### [Bakara 2:177](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:177.md) — الْمَالَ

لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ

Meal (IK): Yüzlerinizi Doğu ve Batı tarafına çevirmeniz «bir» değildir. Lakin asıl «bir»; Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitablara, peygamberlere iman eden, malını seve seve yakınlarına, yetimlere, miskinlere, yolculara, dilenenlere, kölelere, esirlere veren, namazı kılan, zekatı veren, muahede yaptıklarında ahidlerini yerine getiren, sıkıntıda, hastalıkta ve şiddetli savaş anında sabredenlerinkidir. İşte sadık olanlar da onlardır ve müttakiler de onlardır.

### [Bakara 2:188](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:188.md) — أَمْوَالَكُمْ · أَمْوَالِ

وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَا إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقًا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Mallarınızı aranızda batıl ile yemeyin. Ve insanların mallarından bir kısmını, siz bildiğiniz halde günahla yemek için onları hakimlere aktarmayın.

### [Bakara 2:247](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:247.md) — الْمَالِ

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Peygamberleri onlara dedi ki: İşte Allah hükümdar olarak size Talut’u gönderdi. Onlar: Biz hükümdarlığa ondan daha layık iken ve ona malca bolluk da verilmemişken nasıl olur da bizim başımıza hükümdar olabilir? dediler. Peygamberleri de dedi ki: Allah onu sizin üstünüzde beğenip seçmiştir. O’na bilgice ve vücutça da bir üstünlük vermiştir. Şüphesiz ki Allah; mülkünü dilediğine verir. Ve Allah, Vasi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:261](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:261.md) — أَمْوَالَهُمْ

مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Mallarını Allah yolunda infak edenlerin durumu, her başağında yüz tane olmak üzere yedi başak veren tanenin durumu gibidir. Allah, dilediğine kat kat verir. Ve Allah, Vasi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:262](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:262.md) — أَمْوَالَهُمْ

الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Mallarını Allah yolunda infak edip de, sonra infak ettikleri şeyin ardından başa kakmayan ve eziyet etmeyenlerin mükafaatı, Rabbları katındadır. Onlara korku yoktur. Ve mahzun da olacak değillerdir.

### [Bakara 2:264](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:264.md) — مَالَهُ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا لَا يَقْدِرُونَ عَلَى شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

Meal (IK): Ey iman edenler; Allah’a ve ahiret gününe inanmayıp, insanlara gösteriş için malını harcayan kimse gibi sadakalarınızı başa kakma ve eziyet etmekle heder etmeyin, O gösteriş yapanın hali; üzerinde toprak bulunan kayanınki gibidir. Şiddetli bir yağmur isabet ettiğnde onu katı bir taş halinde bırakır. Onlar kazandıklarından hiç bir şey elde edemezler. Allah kafirler güruhunu hidayete erdirmez.

### [Bakara 2:265](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:265.md) — أَمْوَالَهُمُ

وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meal (IK): Allah’ın rızasını kazanmak ve kalblerindekini sağlamlaştırmak için mallarını infak edenlerin hali, bir tepedeki güzel bir bahçenin haline benzer. Kuvvetli bir sağanak düşünce; yemişlerini iki kat verir. Bol yağmur yağmasa bile bir çisenti bulunur ve Allah işlediklerinizi görür.

### [Bakara 2:274](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:274.md) — أَمْوَالَهُمْ

الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Onlar ki; mallarını gece ve gündüz, gizli ve açık infak ederler. İşte onların mükaafatı Rabbları katındadır. Onlar için korku da yoktur, üzülecek de değillerdir.

### [Bakara 2:279](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/2:279.md) — أَمْوَالِكُمْ

فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ

Meal (IK): Böyle yapmazsanız, bunun Allah’a ve peygambere karşı bir harb olduğunu bilin. Şayet tevbe ederseniz, sermayeniz sizindir. Hem haksızlık yapmamış, hem de haksızlığa uğratılmamış olursunuz.

### [Ali İmran 3:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/3:10.md) — أَمْوَالُهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَأُولَئِكَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ

Meal (IK): Doğrusu küfredenlerin; malları ve çocukları Allah’a karşı onlara bir şey sağlamaz. Ve onlar ateşin yakıtıdırlar.

### [Ali İmran 3:116](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/3:116.md) — أَمْوَالُهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Küfredenlerin malları ve çocukları Allah’a karşı kendilerine hiçbir fayda sağlamayacaktır. Onlar cehennem yaranıdırlar, orada ebediyyen kalacaklardır.

### [Ali İmran 3:186](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/3:186.md) — أَمْوَالِكُمْ

لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ

Meal (IK): And olsun ki; mallarınız ve nefisleriniz konusunda deneneceksiniz. Sizden önce kendilerine kitab verilenlerden ve Allah’a şirk koşanlardan birçok incitici şeyler işiteceksiniz. Eğer sabreder ve sakınırsanız işte bu, azme değer işlerdendir.

### [Nisa 4:2](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:2.md) — أَمْوَالَهُمْ · أَمْوَالِكُمْ

وَآتُوا الْيَتَامَى أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَهُمْ إِلَى أَمْوَالِكُمْ إِنَّهُ كَانَ حُوبًا كَبِيرًا

Meal (IK): Yetimlere mallarını verin. Temizi murdara değişmeyin. Onların mallarını kendi mallarınıza katarak yemeyin. Çünkü bu, büyük bir günahtır.

### [Nisa 4:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:5.md) — أَمْوَالَكُمُ

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا

Meal (IK): Allah’ın sizi başına diktiği mallarınızı beyinsizlere vermeyin. Kendileribi bunların geliri ile rızıklandırıp giydirin ve onlara güzel söz söyleyin.

### [Nisa 4:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:6.md) — أَمْوَالَهُمْ

وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا

Meal (IK): Öksüzleri evlenme çağına gelene kadar deneyin. O vakit kendilerinde bir olgunlaşma görürseniz; mallarını kendilerine teslim edin. Büyüyecekler de geri alacaklar diye onları israf edip de tez elden yemeyin. Zengin olan sakınsın. Fakir olan da uygun bir şekilde yesin. Mallarını kendilerine verdiğinizde yanlarında şahid bulundurun. Hesab sorucu olarak Allah kafidir.

### [Nisa 4:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:10.md) — أَمْوَالَ

إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا

Meal (IK): Yetimlerin mallarını zulmen yiyenler; karınlarına sadece ateş doldurmuş olurlar. Zaten onlar çılgın bir ateşe gireceklerdir.

### [Nisa 4:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:24.md) — بِأَمْوَالِكُمْ

وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

Meal (IK): Evli kadınlarla evlenmeniz de. Sağ ellerinizin sahib oldukları müstesna. Bunlar; Allah’ın size farz kıldığı hükümlerdir. Geriye kalanları ise; zinadan kaçınıp iffetli yaşamanız şartı ile mallarınızla istemeniz size helal kılındı. Onlardan yararlandığınızın karşılığı olarak kararlaştırılmış olan mehirlerini verin. Kararlaştırdıktan sonra, aranızda anlaştığınız hususta size bir sorumluluk yoktur. Şüphesiz ki Allah, Alim, Hakim olandır.

### [Nisa 4:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:29.md) — أَمْوَالَكُمْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا

Meal (IK): Ey iman edenler; mallarınızı aranızda karşılıklı rıza ile gerçekleştirdiğiniz ticaret yolu hariç, batıl yollarla yemeyin. Ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz ki Allah, sizin için Rahim olandır.

### [Nisa 4:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:34.md) — أَمْوَالِهِمْ

الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا

Meal (IK): Allah’ın kimini kimine üstün kılmış olması ve onların mallarından infak etmeleri sebebiyle erkekler, kadınlar üzerine hakimdirler. İyi kadınlar; itaatli olan ve Allah’ın kendilerini korumasına karşılık, kendileri de gizliyi koruyanlardır. Serkeşlik etmelerinden endişelendiğiniz kadınlara öğüt verin, kendilerini yataklarında yalnız bırakın, (yine uslanmazlarsa) dövün, sizi itaat ederlerse aleyhlerinde bir yol aramayın. Muhakkak ki Allah; Aliyy ve Kebir olandır.

### [Nisa 4:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:38.md) — أَمْوَالَهُمْ

وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَنْ يَكُنِ الشَّيْطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا

Meal (IK): Mallarını, insanlara gösteriş için sarfeden, Allah’a ve ahiret gününe inanmayanları da Allah sevmez. Şeytan kime arkadaş olursa; o, ne kötü bir arkadaştır.

### [Nisa 4:95](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:95.md) — بِأَمْوَالِهِمْ

لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا

Meal (IK): Mü’minlerden; özürsüz olarak yerlerinde oturanlar ile Allah yolunda malları ve canları ile cihad edenler bir değildir. Allah; mallarıyla ve canlarıyla cihad edenleri derece bakımından oturanlara üstün kıldı. Bununla beraber Allah, her ikisine de güzelliği vaad etmiştir. Fakat Allah; cihad edenlere, oturanların üzerine büyük bir mükafat vermiştir.

### [Nisa 4:161](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/4:161.md) — أَمْوَالَ

وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Meal (IK): Kendilerine yasaklanan faizi almaları ve haksız yere insanların mallarını yemelerinden ötürü. Onların küfür içinde olanlarına elem verici bir azab hazırladık.

### [En'am 6:152](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/6:152.md) — مَالَ

وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى وَبِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Meal (IK): Yetimin malına; erginlik çağına gelinceye kadar o en güzel olanından başka bir şekilde yaklaşmayın. Ölçüyü, tartıyı da tam ve doğru yapın. Biz kimseye, gücünün yettiğinden başkasını yüklemeyiz. Söylediğiniz zaman da -akraba dahi olsa-adil olun. Allah’ın ahdini de yerine getirin. İşte iyice düşünesiniz diye size bunları emretti.

### [Enfal 8:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/8:28.md) — أَمْوَالُكُمْ

وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Hem bilin ki; mallarınız da, çocuklarınız da ancak birer fitnedir. Ve Allah katında büyük mükafat vardır.

### [Enfal 8:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/8:36.md) — أَمْوَالَهُمْ

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ

Meal (IK): Muhakkak ki küfredenler; mallarını, Allah yolundan alıkoymak için harcarlar. Daha harcayacaklar, sonra içleri yanacak, sonra da mağlup olacaklardır. Küfredenler, cehenneme toplanacaklardır.

### [Enfal 8:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/8:72.md) — بِأَمْوَالِهِمْ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلَايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُوا وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meal (IK): Muhakkak ki iman edip hicret eden, mallarıyla ve canlarıyla Allah yolunda cihad edenler; barındırıp yardım edenler, işte onlar; birbirinin dostudurlar. İman edip de hicret etmeyenlere gelince; hicret edene kadar sizin onlarla bir dostluğunuz yoktur. Şayet onlar da din hususunda sizden yardım isterlerse; sizinle aralarında muahede bulunan bir kavim aleyhinde olmamak üzere onlara yardım etmek boynunuza borçtur. Allah yaptıklarınızı görendir.

### [Tevbe 9:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:20.md) — بِأَمْوَالِهِمْ

الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ

Meal (IK): Onlar ki iman etmişler, hicret etmişler ve Allah yolunda mallarıyla, canlarıyla cihad etmişlerdir. Derece bakımından Allah katında çok büyüktürler. Ve işte onlar, kurtuluşa erenlerin kendileridir.

### [Tevbe 9:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:24.md) — وَأَمْوَالٌ

قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): De ki: Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, kabileniz, elinize geçirdiğiniz mallar, durgunluğa uğramasından korktuğunuz ticaret, hoşunuza giden evler, size Allah’tan vve peygamberden ve Allah yolunda cihaddan daha sevimli ise; o zaman Allah’ın emri gelinceye kadar bekleyedurun. Ve Allah; fasıklar güruhunu hidayete erdirmez.

### [Tevbe 9:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:34.md) — أَمْوَالَ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

Meal (IK): Ey iman edenler; doğrusu hahamlar ve rahiblerin çoğu insanların malını haksızlıkla yerler. Ve Allah yolundan alıkoyarlar. Altını ve gümüşü biriktirip de onları Allah yolunda harcamayanlara; işte onlara pek acıklı bir azabı müjdele.

### [Tevbe 9:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:41.md) — بِأَمْوَالِكُمْ

انْفِرُوا خِفَافًا وَثِقَالًا وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Gerek hafif, gerekse ağırlıklı olarak elbirliğiyle çıkın, mallarınız ve nefisleriniz ile cihad edin. Eğer bilirseniz bu; sizin için daha hayırlıdır.

### [Tevbe 9:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:44.md) — بِأَمْوَالِهِمْ

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يُجَاهِدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Allah’a ve ahiret gününe iman edenler, geri kalmak için senden izin istemezler ki mallarıyla ve canlarıyla cihad etsinler. Allah, müttakileri bilir.

### [Tevbe 9:55](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:55.md) — أَمْوَالُهُمْ

فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ

Meal (IK): Artık onların malları da çocukları da seni imrendirmesin. Doğrusu Allah, ancak bununla onlara dünya hayatında azab etmeyi ve kafirler olarak canlarının çıkmasını ister.

### [Tevbe 9:69](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:69.md) — أَمْوَالًا

كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَأَكْثَرَ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا فَاسْتَمْتَعُوا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِي خَاضُوا أُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

Meal (IK): Sizden öncekiler gibi. Onlar kuvvet bakımından sizden daha yaman, mallar ve çocuklar bakımından çoktular. Onlar hisselerince bundan faydalandılar. Sizden öncekiler hisselerince faydalandıkları gibi, siz de hissenizce ondan faydalandınız ve onların daldığı gibi siz de daldınız. İşte onların yaptıkları dünyada da, ahirette de boşa gitmiştir. Ve onlar, hüsrana uğrayanların kendileridir.

### [Tevbe 9:81](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:81.md) — بِأَمْوَالِهِمْ

فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلَافَ رَسُولِ اللَّهِ وَكَرِهُوا أَنْ يُجَاهِدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَقَالُوا لَا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كَانُوا يَفْقَهُونَ

Meal (IK): Allah’ın peygamberine muhalefet için geri kalanlar, oturup kalmalarına sevindiler. Allah yolunda mallarıyla, canlarıyla cihad etmek hoşlarına gitmedi. Bu sıcakta savaşa çıkmayın, dediler. De ki: Cehennem ateşi daha sıvaktır. Keşke bilselerdi.

### [Tevbe 9:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:85.md) — أَمْوَالُهُمْ

وَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَأَوْلَادُهُمْ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ

Meal (IK): Onların malları ve çocukları seni imrendirmesin. Allah; bunlarla, ancak onlara dünyada azab etmeyi ve kafir oldukları halde canlarının zorla çıkmasını diler.

### [Tevbe 9:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:88.md) — بِأَمْوَالِهِمْ

لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولَئِكَ لَهُمُ الْخَيْرَاتُ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Meal (IK): Fakat peygamber ve onunla iman etmiş olanlar; mallarıyla, canlarıyla cihad ettiler. Bütün hayırlar, işte onlarındır. Ve işte onlar, felaha erenlerin kendileridir.

### [Tevbe 9:103](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:103.md) — أَمْوَالِهِمْ

خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Onların mallarından sadaka al ki, bununla onları temizleyip arıtmış olasın. Ve onlara dua et. Şüphesiz ki senin duan onlar için bir sükunettir. Allah; Semi’dir, Alim’dir.

### [Tevbe 9:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/9:111.md) — وَأَمْوَالَهُمْ

إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُمْ بِهِ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Muhakkak ki Allah, mü’minlerin mallarını ve canlarını, karşılığı cennet olmak üzere satın almıştır. Onlar, Allah yolunda savaşırlar; öldürürler ve öldürülürler. Tevrat’da, İncil’de ve Kur’an’da kendi üzerine hak bir vaaddir. Kim Allah’tan daha çok ahdini yerine getirebilir? Öyleyse yaptığınız alış-verişe sevinin. En büyük kurtuluş işte budur.

### [Yunus 10:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/10:88.md) — وَأَمْوَالًا · أَمْوَالِهِمْ

وَقَالَ مُوسَى رَبَّنَا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَأَهُ زِينَةً وَأَمْوَالًا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا رَبَّنَا لِيُضِلُّوا عَنْ سَبِيلِكَ رَبَّنَا اطْمِسْ عَلَى أَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوا حَتَّى يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ

Meal (IK): Musa dedi ki: Rabbımız, doğrusu sen Firavun’a ve erkanına bu dünyada hayatında süsler ve mallar verdin. Rabbımız; Senin yolundan insanları saptırsınlar diye mi? Rabbımız; mallarını yok et, onların kalblerini sık. Çünkü onlar, elim azabı görmedikçe iman etmezler.

### [Hud 11:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/11:29.md) — مَالًا

وَيَاقَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَلَكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ

Meal (IK): Ey kavmim: buna karşılık olarak sizden hiç bir mal istemiyorum. Benim ücretim yalnız Allah’a aittir. İnananları da kovacak değilim. Çünkü onlar, Rabblarına kavuşacaklardır. Ne var ki ben; sizi, cahil bir kavim olarak görüyorum.

### [Hud 11:87](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/11:87.md) — أَمْوَالِنَا

قَالُوا يَاشُعَيْبُ أَصَلَاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ إِنَّكَ لَأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ

Meal (IK): Dediler ki: Ey Şuayb; senin namazın mı bize babalarımızın taptıklarını ve mallarımızı dilediğimiz gibi kullanmamızı men’ediyor? Sen, doğrusu aklı başında, yumuşak huylu birisin.

### [İsra 17:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/17:6.md) — بِأَمْوَالٍ

ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَأَمْدَدْنَاكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا

Meal (IK): Bundan sonra sizi, onlara tekrar galip getirdik. Mallar ve oğullarla size yardım ederek sayınızı artırdık.

### [İsra 17:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/17:34.md) — مَالَ

وَلَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا

Meal (IK): Erginlik çağına ulaşıncaya kadar, en güzel şeklin dışında yetimin malına yaklaşmayın. Ahdi yerine getirin. Muhakkak ki ahid, mes’uliyettir.

### [İsra 17:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/17:64.md) — الْأَمْوَالِ

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَأَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ وَعِدْهُمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا

Meal (IK): Sesinle onlardan gücünün yettiğini yerinden oynat. Atlılarınla ve yayalarınla onlara karşı haykırarak yürü. Mallarda ve çocuklarda onlara ortak ol. Ve vaadde bulun kendilerine. Şeytan ancak aldatmak için vaad eder onlara.

### [Kehf 18:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/18:34.md) — مَالًا

وَكَانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقَالَ لِصَاحِبِهِ وَهُوَ يُحَاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَأَعَزُّ نَفَرًا

Meal (IK): Başkaca onun meyvesi de vardı. Bu yüzden arkadaşıyla konuşurken: Ben, malca senden daha zengin, nüfuzca da senden üstünüm, derdi.

### [Kehf 18:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/18:39.md) — مَالًا

وَلَوْلَا إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَوَلَدًا

Meal (IK): Bahçene girdiğin zaman her ne kadar mal ve nüfuz bakımından beni kendinden daha az buluyorsan da; maşaallah, Allah’tan başka kuvvet yoktur, demen lazım değil miydi?

### [Kehf 18:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/18:46.md) — الْمَالُ

الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا

Meal (IK): Mal ve oğullar dünya hayatının zinetidir. Ama baki kalacak salih ameller, sevab olarak da, amel olarak da Rabbının katında daha hayırlıdır.

### [Meryem 19:77](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/19:77.md) — مَالًا

أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا

Meal (IK): Ayetlerimizi inkar eden; bana elbette mal ve çocuk verilecektir, diyeni gördün mü?

### [Müminun 23:55](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/23:55.md) — مَالٍ

أَيَحْسَبُونَ أَنَّمَا نُمِدُّهُمْ بِهِ مِنْ مَالٍ وَبَنِينَ

Meal (IK): Zannederler mi ki; kendilerine mal ve oğullar vermekle,

### [Nur 24:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/24:33.md) — مَالِ

وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَالَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتَابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًا وَآتُوهُمْ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي آتَاكُمْ وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Evlenemeyenler de; kendilerini Allah, lutfuyla zenginleştirinceye kadar iffetli davransınlar. Kölelerinizden hür olmak için bedel vermek isteyenlerin bedel vermelerini kabul edin. Şayet onlarda bir hayır görüyorsanız Ve Allah’ın size verdiği maldan onlara verin. Dünya hayatının geçici menfaatını elde etmek için iffetli olmak isteyen cariyelerinizi fuhşa zorlamayın. Kim onları zorlarsa şüphesiz ki Allah, onların zorlamalarından sonra da Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Şuara 26:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/26:88.md) — مَالٌ

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ

Meal (IK): O gün ki mal da fayda vermez, çocuklar da.

### [Neml 27:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/27:36.md) — بِمَالٍ

فَلَمَّا جَاءَ سُلَيْمَانَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٍ فَمَا آتَانِيَ اللَّهُ خَيْرٌ مِمَّا آتَاكُمْ بَلْ أَنْتُمْ بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُونَ

Meal (IK): Süleyman’a geldiklerinde dedi ki: Bana mal ile mi yardım etmek istiyorsunuz? Halbuki Allah’ın bana verdiği, size verdiğinden daha hayırlıdır. Belki siz, hediyyenizle sevinirsiniz.

### [Rum 30:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/30:39.md) — أَمْوَالِ

وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ رِبًا لِيَرْبُوَ فِي أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُو عِنْدَ اللَّهِ وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ زَكَاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ

Meal (IK): İnsanların malları içinde artsın diye verdiğiniz faiz Allah katında artmaz. Allah’ın rızasını dileyerek verdiğiniz zekat ise böyle değildir. İşte onlar; sevablarını kat kat artıranlardır.

### [Ahzab 33:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/33:27.md) — وَأَمْوَالَهُمْ

وَأَوْرَثَكُمْ أَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ وَأَرْضًا لَمْ تَطَئُوهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا

Meal (IK): Ve sizi onların yerlerine, yurdlarına, mallarına henüz ayak basmadığınız yerlere de varis kıldı. Ve Allah, her şeye kadirdir.

### [Sebe 34:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/34:35.md) — أَمْوَالًا

وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ

Meal (IK): Ve dediler ki: Biz, malca ve evladca daha çoğuz. Hem biz, azab edilecekler değiliz.

### [Sebe 34:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/34:37.md) — أَمْوَالُكُمْ

وَمَا أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ بِالَّتِي تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفَى إِلَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُولَئِكَ لَهُمْ جَزَاءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ

Meal (IK): Ne mallarınız, ne de çocuklarınız sizi, Bizim katımıza yaklaştıracak olan. Ancak iman edip salih amel işleyen kimselerin, işte onların yaptıklarına karşılık kkat kat mükafat vardır. Ve onlar, yüksek dereceler içinde emindirler.

### [Muhammed 47:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/47:36.md) — أَمْوَالَكُمْ

إِنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْأَلْكُمْ أَمْوَالَكُمْ

Meal (IK): Muhakkak ki dünya hayatı, ancak bir oyun ve eğlencedir. Şayet iman eder ve sakınırsanız; O, size hem ecirlerinizi verir, hem de mallarınızı istemez.

### [Fetih 48:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/48:11.md) — أَمْوَالُنَا

سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا أَمْوَالُنَا وَأَهْلُونَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا يَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ مَا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا إِنْ أَرَادَ بِكُمْ ضَرًّا أَوْ أَرَادَ بِكُمْ نَفْعًا بَلْ كَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا

Meal (IK): Bedevilerden geri bırakılanlar sana diyeceklerdir ki: Mallarımız ve ailelerimiz bizi alıkoydu. Allah’tan bizim bağışlanmamızı dile. Kalblerinde olmayanı dilleriyle söylüyorlar. De ki: Allah, size bir zarar gelmesini dilerse veya bir fayda elde etmenizi isterse; O’na karşı kim engel olabilir? Hayır, Allah yaptıklarınızdan haberdar olandır.

### [Hucurat 49:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/49:15.md) — بِأَمْوَالِهِمْ

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ

Meal (IK): Mü’minler, ancak onlardır ki; Allah’a ve Rasulüne iman edip sonra şüpheye düşmemiş ve Allah yolunda mallarıyla canlarıyla cihad etmişlerdir. İşte onlar, sadıkların kendileridir.

### [Zariyat 51:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/51:19.md) — أَمْوَالِهِمْ

وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ

Meal (IK): Onların mallarında yoksullar ve muhtaçlar için de bir hak vardır.

### [Hadid 57:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/57:20.md) — الْأَمْوَالِ

اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا وَفِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ

Meal (IK): Bilin ki; dünya hayatı ancak bir oyun, bir eğlence, bir süs, aranızda bir övünme ve daha çok mal ve evlad sahibi olmak isteğinden ibarettir. Bu; yağmurun bitirdiği, ekicilerin de hoşuna giden bir bitki gibidir ki; sonra kurur da sapsarı olduğunu görürsün. Sonra da çörçöp olur. Ahirette şiddetli azab vardır. Allah’ın rızası ve mağfireti de vardır. Dünya hayatı, aldatıcı bir geçinmeden başka bir şey de değildir.

### [Mücadele 58:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/58:17.md) — أَمْوَالُهُمْ

لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Onların malları da, oğulları da Allah katında kendilerine bir fayda vermez. Onlar, cehennem ashabıdırlar ve orada ebediyyen kalacaklardır.

### [Haşr 59:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/59:8.md) — وَأَمْوَالِهِمْ

لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا وَيَنْصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ

Meal (IK): Yurtlarından ve mallarından çıkarılmış olan, Allah’tan bir lutuf ve rıza dileyen, Allah’ın dinine ve peygamberine yardım eden fakir muhacirler içindir. İşte bunlar, sadıkların kendileridir.

### [Saff 61:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/61:11.md) — بِأَمْوَالِكُمْ

تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Allah’a ve peygamberine iman eder, mallarınızla ve canlarınızla Allah yolunda cihad ederseniz. Eğer bilirseniz; bu sizin için çok daha hayırlıdır.

### [Münafikun 63:9](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/63:9.md) — أَمْوَالُكُمْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

Meal (IK): Ey iman edenler; mallarınız ve çocuklarınız, sizi Allah’ı anmaktan alıkoymasın. Kim bunu yaparsa; onlar, hüsrana uğrayanların kendileridir.

### [Tegabün 64:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/64:15.md) — أَمْوَالُكُمْ

إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ وَاللَّهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Doğrusu mallarınız ve çocuklarınız sizin için bir imtihandır. Allah katında ise büyük bir mükafat vardır.

### [Kalem 68:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/68:14.md) — مَالٍ

أَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِينَ

Meal (IK): Mal ve oğullar sahibi olmuş diye.

### [Hakka 69:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/69:28.md) — مَالِيَهْ

مَا أَغْنَى عَنِّي مَالِيَهْ

Meal (IK): Malım hiç fayda vermedi bana.

### [Mearic 70:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/70:24.md) — أَمْوَالِهِمْ

وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ

Meal (IK): Ve onlar ki; mallarında belirli bir hak vardır;

### [Nuh 71:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/71:12.md) — بِأَمْوَالٍ

وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهَارًا

Meal (IK): Ve sizi mallar ve oğullarla desteklesin, sizin için bahçeler var etsin ve ırmaklar akıtsın.

### [Nuh 71:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/71:21.md) — مَالُهُ

قَالَ نُوحٌ رَبِّ إِنَّهُمْ عَصَوْنِي وَاتَّبَعُوا مَنْ لَمْ يَزِدْهُ مَالُهُ وَوَلَدُهُ إِلَّا خَسَارًا

Meal (IK): Nuh dedi ki: Rabbım doğrusu bunlar, bana isyan ettiler. Malı ve çocuğu kendisine sadece zarar getiren kimseye uydular.

### [Müddessir 74:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/74:12.md) — مَالًا

وَجَعَلْتُ لَهُ مَالًا مَمْدُودًا

Meal (IK): Kendisine bol bol mal verdiğimi,

### [Fecr 89:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/89:20.md) — الْمَالَ

وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا

Meal (IK): Malı da pek çok seversiniz.

### [Beled 90:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/90:6.md) — مَالًا

يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَدًا

Meal (IK): Yığın yığın mal tüketmişimdir, diyor.

### [Leyl 92:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/92:11.md) — مَالُهُ

وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّى

Meal (IK): Halbuki düştüğü zaman, malı o kimseye asla fayda vermez.

### [Leyl 92:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/92:18.md) — مَالَهُ

الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى

Meal (IK): Ki o, malını temizlemek için verir.

### [Hümeze 104:2](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/104:2.md) — مَالًا

الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ

Meal (IK): Ki o, mal toplayıp onu sayar.

### [Hümeze 104:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/104:3.md) — مَالَهُ

يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ

Meal (IK): Malının kendisini ebedi kılacağını sanır.

### [Tebbet 111:2](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/ayet/111:2.md) — مَالُهُ

مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ

Meal (IK): Malı ve kazandığı ona fayda vermedi.

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الّلام والميم و و ا ي ء معهما
ل و م، م ل و، م و ل، و ل م، ل م ي، م ل ي، م ي ل، ل م أ، ل أ م، م ل أ، أ ل م، أ م ل مستعملات
لوم:
اللَّوْم: المَلامةُ، والفعْلُ: لامَ يَلومُ. ورَجُلٌ مَلُومٌ ومَليم: قد استحقّ اللَّوْم. واللَّوْماءُ: المَلامةُ، قال:
ألا يا جارتي غُضِّي		عن اللَّوْماءِ والعَذْلِ
واللَّوْمةُ: الشَّهْدةُ.
واللاّمة، بلا همزٍ، واللاّم: الهَوْلُ، قال:
ويَكادُ من لامٍ يَطـيرُ فُـؤادُهـا		إن صاح مُكّاءُ الضُّحَى المُتَنَكِّسَ
ملو:
المُلاوةُ: مُلاوةُ العَيْش، تقول: إنّه لفي مُلاوةٍ من عَيْشٍ، أي: أُمْلِيَ له، ومن ذلك قيل: تملّى فلانٌ، واللَّهُ تبارك وتَعالى يُملي لمن يشاء فيؤجّله في الخفض والسّعة والأَمْن، قال: مُلاوةً مُلِّئتها كأنِّي ضاربُ صَنْجَيْ نَشْوةٍ مُغَنِّي والمَلَوان: اللّيلُ والنّهار. والمُلاوةُ: فلاة ذات حَرٍّ وسَرابٍ، وأَمْلَيْت الكتاب: لغة في أمللت.
مول:
المال: معروفٌ. وجمعُهُ: أموال. وكانت أموال العرب: أنعامهم.
ورجل مالٌ، أي: ذو مالٍ، والفِعْل: تَمَوَّل.
والمَوْلةُ: اسمُ العَنْكَبُوت.
ولم:
الوليمةُ: طعام يُتَّخَذ على عُرْسٍ، والفِعْل: أَوْلَمَ يُولِمُ.
لمي:
اللَّمَى، مقصور: من الشَّفة اللَّمْياء، وهي اللّطيفة القليلة الدّم، والنّعت: أَلْمَى ولمياء. وكذلك: لثةٌ لمياء، قليلة اللّحْم والدّم، قال ذو الرّمّة:
لمياءُ في شَفَتَيها حوّةٌ لَعَـسٌ		وفي اللِّثات وفي أنيابها شَنَبُ
ملي:
المَلِيُّ: الهويُّ من الدّهر وهو الحين الطّويل من الزّمان، ولم أسمع منه فِعْلاً ولا جَمْعاً.
والإملاءُ: هو الإملالُ على الكاتب.
ميل:
المَيْلُ: مصدر مالَ يَميل، وهو مائل.. والمَيَل: مصدر الأميل، مَيِل يَمْيَلُ مَيَلاً وهو أَمْيَل.
والمَيْلاء منْ الرّمل: عُقْدَةٌ ضَخْمةٌ مُعْتَزِلة.
والمِيلُ: مَنارٌ يُبْنَى للمُسافِر في أنْشاز الأَرْضِ وأَشْرافها.. والمِيلُ أيضاً: المِكْحال.
والأَمْيل من الرِّجال: الجبان، وهو في تفسير الأعْراب: الذي لا تُرْس معه.
لمأ:
أَلْمَأَ اللِّصُّ على الشّيء فذهب به، أي: وقع عليه ووثب.
والأَرْضُ إذا عهدتَ فيها حُفَراً، ثُمَّ رأيتها قد استوت قلت: تَلَمَّأت، قال:
وللأرض كم من صالحٍ قد تَلَمَّأَتْ		عليه فوارَتْهُ بلـمّـاعةٍ قَـفْـرِ
لأم:
اللَّئِيمُ: مصدرُه اللُّؤْم والَّلآمةُ، والفِعْلُ: لَؤُم يَلْؤُمُ.
والَّلأْمةُ: الدِّرْعُ.. تقول: استلأم الرَّجلُ، أي: لَبِسَ َلأْمَتهُ.
والَّلأْمُ من كلّ شَيءٍ: الشّديدُ.
وإذا اتّفق الشّيئان قيل: الْتَأَما.. وأَْلأَمتُ الجُرْحَ بالدّواء.. وأَْلأَمْتُ القُمْقُمَ أو الشّيء، إذا سَدَدْتَ صُدُوعَهُ.
وريشٌ لُؤامٌ: إِذا كان رِيَش به السَّهْم فالْتَأَم الظَّهران ووافق بَعْضُه بعضاً، قال:
يقلِّب سَهْماً راشَهُ بمَـنـاكـبٍ		ظُهارٍ لُؤامٍ فهو أَعْجَفُ شارِفُ
ملأ:
الملأ: جماعةٌ من النّاس يجتمعون ليتشاوروا ويتحادثوا، والجميع: الأَمْلاء، قال:
وقال لها الأَمْلاءُ من كل مَعْشَرٍ		وخيرُ أقاويلِ الرِّجالِ سَديدُهـا
ومالأتُ فلاناً على الأمر، أي: كنت معه في مشورته. والممالأَة: المعاونة: مالأت على فلان، أي: عاونت عليه.
ويقال: ما كان هذا الأمرُ عن ملأٍ منّا، أي: عن تشاور واجتماع.
والمَلْءُ: من الامتلاء، والمِلءُ: الاسم، ملأته فامتلأ، وهو ملآنٌ مملوءٌ مُمْتلِىءٌ مَلِيءٌ.. وشابٌ ما لِىءُ العَيْن حُسْناً، قال: بهَجْمةٍ تَمْلأُ عَيْنَ الحاسِدِ والمُلأَةُ: ثِقَلٌ يأخذ في الرّأس كالزُّكام من امتلاء المَعِدةِ، فالرّجلُ منه مملوءٌ.. والمُلأَة: كِظّةٌ من كثرة الأكل.. والمُلأةَ:ُ فلاةٌ ذات حرّ وسراب، ويُجْمَعُ: مُلاً، مقصور.
والمُلاءةُ: الرَّيْطةُ، والجميعُ: المُلاءُ.. والمَلاءةُ: مصدر المليء الغنيّ الذي عنده ما يؤدّى، مَلْؤَ يَمْلُؤُ مَلاءَةً فهو مَليءٌ. وقَومٌ مُلآءٌ على فُعَلاء، ومن خَفَّفَ قال: مُلاءُ.
ألم:
الأَلَمُ: الوَجَعُ، والمُؤْلم: المُوجِعُ. والفِعْلُ: أَلِمَ يَأْلَمُ أَلَماً فهو: أَلِمٌ. والمجاوز: آلَمَ يُؤلِمُ إيلاماً، فهو مؤلِمٌ.
أمل:
الأَمَلُ: الرَّجاءُ، تقول: أَمَلْتُهُ آمُلُهُ، وأَمَّلْتُه أؤمّله تأميلا.
والتَّأَمُّل: التَّثَبُّتُ في النّظر، قال:
تأمّلْ خليلي هل تَرَى من ظَعائنٍ		تحمّلْنَ بالعَلْياءِ من فَوْق جُرْثُـمِ
والأَمِيل: حَبْلٌ من الرَّمْلِ معتزل، على تقدير فَعِيل، قال يصف الثَّوْر: فانصاع مَذْعُوراً وما تَصَدّفا
كالبَرْقِ يَجْتازُ أَمِيلاً أَعْرَفا وقال بعضُهم: أراد: الأَمْيَل فخفّف.

##### Türkçe

باب **الّلام** ve **الميم** ve **و** **ا** **ي** **ء** ile birlikte

**ل و م**، **م ل و**، **م و ل**، **و ل م**، **ل م ي**، **م ل ي**، **م ي ل**، **ل م أ**، **ل أ م**، **م ل أ**، **أ ل م**، **أ م ل** kullanılagelenlerdir.

**لوم**:
**اللَّوْم**: kınama; fiil: **لامَ يَلومُ**. Ve **رَجُلٌ مَلُومٌ** ve **مَليم**: kınamayı hak etmiş. Ve **اللَّوْماءُ**: kınama; dedi ki:
ألا يا جارتي غُضِّي		عن **اللَّوْماءِ** والعَذْلِ
Ve **اللَّوْمةُ**: şehadet.
Ve **اللاّمة** (hemzesiz) ve **اللاّم**: dehşet; dedi ki:
ويَكادُ من **لامٍ** يَطـيرُ فُـؤادُهـا		إن صاح مُكّاءُ الضُّحَى المُتَنَكِّسَ

**ملو**:
**المُلاوةُ**: yaşayışın **مُلاوةُ**’si; dersin ki: “Şüphesiz o, yaşayıştan bir **مُلاوةٍ** içindedir”, yani: ona mühlet verilmiştir; bundan dolayı “falanca **تملّى** etti” denildi. Ve Allah Tebâreke ve Teâlâ dilediğine **يُملي** eder, böylece ona mühlet verir; alçakgönüllülükte, genişlikte ve emniyette. Dedi ki:
مُلاوةً مُلِّئتها كأنِّي ضاربُ صَنْجَيْ نَشْوةٍ مُغَنِّي
Ve **المَلَوان**: gece ve gündüz. Ve **المُلاوةُ**: sıcak ve serap sahibi bir çöl düzlük. Ve “**أَمْلَيْت** kitabı”: **أمللت**’te bir dildir (lehçedir).

**مول**:
**المال**: bilinen (şey). Çoğulu: **أموال**. Arapların malları: onların davarlarıydı.
Ve “**رجل مالٌ**”: yani mal sahibi; fiil: **تَمَوَّل**.
Ve **المَوْلةُ**: örümceğin adı.

**ولم**:
**الوليمةُ**: düğün üzerine yapılan yemek; fiil: **أَوْلَمَ يُولِمُ**.

**لمي**:
**اللَّمَى** (maksur): **الشَّفة اللَّمْياء**’dan; o, ince, az kanlı olandır. Sıfat: **أَلْمَى** ve **لمياء**. Keza: **لثةٌ لمياء**: az etli ve kanlı. Zü’r-Rumme dedi ki:
لمياءُ في شَفَتَيها حوّةٌ لَعَـسٌ		وفي اللِّثات وفي أنيابها شَنَبُ

**ملي**:
**المَلِيُّ**: dehrden (zamanın akışından) **الهويُّ**; o, zamandan uzun vakittir. Ondan bir fiil de bir çoğul da işitmedim.
Ve **الإملاءُ**: yazıcıya **الإملالُ**’dır.

**ميل**:
**المَيْلُ**: **مالَ يَميل**’in mastarıdır; o, eğilendir. Ve **المَيَل**: **الأميل**’in mastarıdır; **مَيِل يَمْيَلُ مَيَلاً** ve o **أَمْيَل**’dir.
Ve kumdan **المَيْلاء**: ayrık, büyük bir düğümdür.
Ve **المِيلُ**: yolcu için yerin tümseklerinde ve yükseklerinde yapılan bir işarettir. Ve **المِيلُ** ayrıca: sürme çekme aleti.
Ve erkeklerden **الأَمْيل**: korkak; ve bedevîlerin tefsirinde: yanında kalkan bulunmayan kimsedir.

**لمأ**:
**أَلْمَأَ** hırsız bir şeyin üzerine (yönelip) onu götürdü; yani onun üzerine düştü ve sıçradı.
Ve yeri, onda çukurlar gördüğün hâlde, sonra onu dümdüz olmuş görürsen “**تَلَمَّأت**” dersin. Dedi ki:
وللأرض كم من صالحٍ قد تَلَمَّأَتْ		عليه فوارَتْهُ بلـمّـاعةٍ قَـفْـرِ

**لأم**:
**اللَّئِيمُ**: masdarı **اللُّؤْم** ve **الَّلآمةُ**’dır; fiil: **لَؤُم يَلْؤُمُ**.
Ve **الَّلأْمةُ**: zırh. Dersin ki: adam **استلأم** etti; yani zırhını giydi.
Ve her şeyden **الَّلأْمُ**: şiddetli olandır.
Ve iki şey uyuştuğunda “**الْتَأَما**” denir. Ve “yarayı ilaçla **أَْلأَمتُ**”; ve “**أَْلأَمْتُ** kabı ya da şeyi”: yarıklarını kapattığında.
Ve **ريشٌ لُؤامٌ**: okta tüy bulunduğunda, iki yüz (iki yan) birleşti ve bir kısmı bir kısmına uyduğunda. Dedi ki:
يقلِّب سَهْماً راشَهُ بمَـنـاكـبٍ		ظُهارٍ لُؤامٍ فهو أَعْجَفُ شارِفُ

**ملأ**:
**الملأ**: danışmak ve konuşmak için toplanan insan topluluğu; hepsi: **الأَمْلاء**. Dedi ki:
وقال لها **الأَمْلاءُ** من كل مَعْشَرٍ		وخيرُ أقاويلِ الرِّجالِ سَديدُهـا
Ve “iş üzerine falancayla **مالأتُ**”: yani onun danışmasında onunla birlikte oldum. Ve **الممالأَة**: yardım etme; “falancaya karşı **مالأت**”: yani ona karşı yardım ettim.
Ve denir ki: “Bu iş bizden bir **ملأٍ**’dan olmadı”: yani bir danışma ve toplanmadan (olmadı).
Ve **المَلْءُ**: dolmaktan; ve **المِلءُ**: isimdir. “Onu doldurdum da doldu”; ve o **ملآنٌ** **مملوءٌ** **مُمْتلِىءٌ** **مَلِيءٌ**’dür. Ve “güzellikçe gözü dolduran bir genç”; dedi ki:
بهَجْمةٍ تَمْلأُ عَيْنَ الحاسِدِ
Ve **المُلأَةُ**: midenin dolmasından, nezle gibi başta tutan bir ağırlıktır; kişi bundan dolayı **مملوءٌ**’dur. Ve **المُلأَة**: çok yemekten bir tıka basa dolma. Ve **المُلأةَ**: sıcak ve serap sahibi bir çöl düzlük; çoğul yapılır: **مُلاً** (maksur).
Ve **المُلاءةُ**: **الرَّيْطةُ**’dır; hepsi: **المُلاءُ**. Ve **المَلاءةُ**: eda edecek şeyi bulunan zengin **المليء**’in masdarıdır; **مَلْؤَ يَمْلُؤُ مَلاءَةً**; o hâlde o **مَليءٌ**’dür. Ve “**قَومٌ مُلآءٌ**” **فُعَلاء** vezni üzerinedir; hafifleten kimse “**مُلاءُ**” dedi.

**ألم**:
**الأَلَمُ**: ağrı; ve **المُؤْلم**: ağrıtan. Fiil: **أَلِمَ يَأْلَمُ أَلَماً**; o hâlde o **أَلِمٌ**’dir. Ve geçişli olanı: **آلَمَ يُؤلِمُ إيلاماً**; o hâlde o **مؤلِمٌ**’dir.

**أمل**:
**الأَمَلُ**: ümit. Dersin ki: “Onu **أَمَلْتُهُ**; **آمُلُهُ**”; ve “onu **أَمَّلْتُه**; **أؤمّله** **تأميلا**.”
Ve **التَّأَمُّل**: bakışta iyice durup düşünmedir. Dedi ki:
تأمّلْ خليلي هل تَرَى من ظَعائنٍ		تحمّلْنَ بالعَلْياءِ من فَوْق جُرْثُـمِ
Ve **الأَمِيل**: ayrık bir kum ipidir; **فَعِيل** takdiri üzerinedir. Öküzü vasfederek dedi ki:
فانصاع مَذْعُوراً وما تَصَدّفا
كالبَرْقِ يَجْتازُ **أَمِيلاً** أَعْرَفا
Ve bazısı dedi ki: “**الأَمْيَل**”i kastetti; sonra hafifletti.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

المالُ معروف، وتصغيره مُوَيْلٌ. ورجلٌ مالٌ، أي كثير المال، وأنشد أبو عمرو:
إذا كانَ مالاً كان مالاً مُرَزَّأً		ونالَ نَداهُ كلُّ دانٍ وجانِبِ
ومالَ الرجلُ يَمولُ ويَمالُ مَوْلاً ومَؤُولاً، إذا صار ذا مال، وتَمَوَّلَ مثله. ومَوَّلَهُ غيره.

##### Türkçe

**المالُ** bilinen (mâruf)tur; onun küçültmesi **مُوَيْلٌ**’dür. Ve **رجلٌ مالٌ** (vardır); yani malı çok olan. Ebû Amr şu beyti okudu:
Eğer mal sahibi olursa, yitirilmiş (eksilmiş) bir mal sahibi olur;		ve onun ihsanına her yakın ve her yan erişir.

**مالَ** adam **يَمولُ** ve **يَمالُ**; **مَوْلاً** ve **مَؤُولاً** (olarak), mal sahibi olduğunda. Ve **تَمَوَّلَ** onun benzeri (şekilde). Ve başkası onu **مَوَّلَهُ** (mal sahibi yaptı).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

م و ل
موله الله فتموّل واستمال ومال يمال ويمول‏.‏
قال‏:‏ بنيّ ردّ المهر والصّقيلا إني أريد اليوم أن أصولا صولة ليث يفرس القتيلا مخافة الإقتار أو أعيلا حتى أزور الموت أو أمولا ولم يزل جدّي لها فعولا كأنه قال مخافة أن أقتر‏.‏
ورجل مال نال‏:‏ متموّل معطٍ‏.‏
وأنشد ابن الأعرابيّ‏:‏ إذا كان مالاً كان نالاً مرزأ ونال نداه كلّ دانٍ وجانب وخرج إلى ماله‏:‏ إلى ضياعه أو إبله‏.‏

##### Türkçe

م و ل
**موله الله**: Allah onu mal sahibi kıldı; böylece **تموّل** etti ve **استمال** etti; ve **مال**: **يمال** ve **يمول**.

Dedi ki:
“Yavrucuğum, mehri ve cilalı (şeyi) geri ver; ben bugün bir hamle hamlesiyle hamle etmek istiyorum: öldürülmüşü parçalayan bir aslan hamlesi; yoksullaşmaktan yahut bakıma muhtaç kimseler edinmekten korkarak; ta ki ölümü ziyaret edeyim yahut **أمولا** edeyim.”
Ve dedem onun için hâlâ **فعولا** idi; sanki “yoksullaşmaktan korkarak” demiş gibi.

Ve **رجل مال نال**: **متموّل**: veren.

İbnü’l-A‘râbî şu şiiri okudu:
“Eğer **مالاً** olursa **نالاً** olur, eksiltilmiş;
ve onun cömertliğine her yakın ve uzak erişti.”

Ve **خرج إلى ماله**: ziraatlerine yahut develerine (çıktı).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

المالُ: معروف ما مَلَكْتَه من جميع الأَشياء. قال سيبويه: من شاذ الإِمالة قولهم مال، أَمالُوها لشبه أَلفها بأَلف غَزَا، قال: والأَعرف أَن لا يمال لأَنه لا علَّة هناك توجب الإِمالة، قال الجوهري: ذكر بعضهم أَن المال يؤنث؛ وأَنشد لحسان:
المالُ تُزْرِي بأَقوامٍ ذوِي حَسَبٍ،
وقد تُسَوِّد غير السيِّد المالُ
والجمع أَمْوال. وفي الحديث: نهى عن إِضاعة المال؛ قيل: أَراد به الحيوان أَي يُحْسَن إِليه ولا يهمَل، وقيل: إِضاعته إِنفاقه في الحرام والمعاصي وما لا يحبه الله، وقيل: أَراد به التبذير والإِسْراف وإِن كان في حَلال مُباح. قال ابن الأَثير: المال في الأَصل ما يُملك من الذهب والفضة ثم أُطلِق على كل ما يُقْتَنَى ويملَك من الأَعيان، وأَكثر ما يُطلق المال عند العرب على الإِبل لأَنها كانت أَكثر أَموالهم.
ومِلْت بعدنا تَمال ومُلْت وتَمَوَّلْت، كله: كثُر مالُك. ويقال: تَمَوَّل فلان مالاً إِذا اتَّخذ قَيْنة
(* قوله «قينة» كذا في الأصل، ولعله
بالكسر كما يؤخذ ذلك من مادة قنو في المصباح) ؛ ومنه قول النبي، صلى الله عليه وسلم: فليأْكُلْ منه غير مُتَمَوِّل مالاً وغير مُتَأَثِّل مالاً، والمعنيان مُتقارِبان. ومالَ الرجل يَمُول ويَمَالُ مَوْلاً ومُؤولاً إِذا صار ذا مالٍ، وتصغيره مُوَيْل، والعامة تقول مُوَيِّل، بتشديد الياء، وهو رجلٌ مالٌ، وتَمَوَّلَ مثله ومَوَّلَه غيره. وفي الحديث: ما جاءَك منه وأَنتَ غيرُ مُشْرِف عليه فَخْذْه وتَموّله أَي اجعله لك مالاً. قال ابن الأَثير: وقد تكرّر ذكر المال على اختلاف مُسَمَّياتِه في الحديث ويُفرَق فيها بالقَرائن. ورجلٌ مالٌ: ذو مالٍ، وقيل: كثيرُ المال كأَنه قد جَعل نفسَه مالاً، وحقيقته ذو مالٍ؛ وأَنشد أَبو عمرو:
إِذا كان مالاً كان مالاً مُرَزَّأً،
ونال ندَاه كلُّ دانٍ وجانِب
قال ابن سيده: قال سيبويه مال إِما أَن يكون فاعلاً ذهبت عينُه، وإِما أَن يكون فَعْلاً من قوم مالةٍ ومالِينَ، وامرأَة مالةٌ من نسوة مالةٍ ومالاتٍ. وما أَمْوَلَهُ أَي ما أَكثر مالَهُ. قال ابن جني: وحكى الفراء عن العرب رجل مَئِلٌ إِذا كان كثير المال، وأَصلُها مَوِل بوزن فَرِقٍ وحَذِرٍ، ثم انقلبت الواو أَلِفاً لتحركها وانفتاح ما قبلها فصارت مالاً، ثم إِنهم أَتوا بالكسرة التي كانت في واو مَوِل فحركوا بها الأَلف في مالٍ فانقلبت همزة فقالوا مَئِل. وفي حديث مُصْعَب بن عمير: قالت له أُمُّه والله لا أَلبَس خِماراً ولا أَستظِلُّ أَبداً ولا آكل ولا أَشرب حتى تَدَعَ ما أَنتَ عليه، وكانت امرأَة مَيِّلة أَي ذات مال. يقال: مالَ يَمالُ ويَمول فهو مالٌ ومَيِّل، على فَعْل وفَيْعِل، قال: والقياس مائِلِ. وفي حديث الطفيل: كان رجلاً شريفاً شاعراً مَيِّلاً أَي ذا مالٍ. ومُلْتُه: أَعطيته المال. ومالُ أَهلِ البادية: النَّعَمُ.
والمُولةُ: العنكبوت؛ أَبو عمرو: هي العنكبوت والمُولةُ والشَّبَثُ والمِنَنَة. قال الجوهري: زعم قوم أَن المُولَ العنكبوت، الواحدة مُولةٌ؛ وأَنشد:
حاملة دَلْوك لا محمولَهْ،
مَلأَى من المال كعَيْن المُولَهْ
قال: ولم أَسمعه عن ثِقَة.
ومُوَيْل: من أَسماء رَجَب؛ قال ابن سيده: أَراها عادِيَّة. الرماد تُبِينُه إِذا حرَّكته. ابن شميل: المُهْل عندهم المَلَّة إِذا حَمِيت جدًّا رأَيتها تَمُوج. والمُهْلُ والمَهْلُ والمُهْلةُ: صديد الميت. وفي الحديث عن أَبي بكر، رضي الله عنه: أَنه أَوْصى في مرضه فقال: ادفِنوني في ثوبيَّ هذين فإِنما هما للمُهْل التراب؛ قال أَبو عبيدة: المُهْل في هذا الحديث الصديدُ والقيحُ، قال: والمُهْل في غير هذا كلُّ فِلِزٍّ أُذِيبَ، قال: والفِلِزُّ جواهرُ الأَرض من الذهب والفضة والنُّحاس، وقال أَبو عمرو: المُهْل في شيئين، هو في حديث أَبي بكر، رضي الله عنه، القيحُ والصديدُ، وفي غيره دُرْدِيُّ الزيت، لم يعرف منه إِلاَّ هذا، وقد قدَّمنا أَنه روي في حديث أَبي بكر المُهْلة والمِهْلة، بضم الميم (* قوله «بضم
الميم» لم يتقدم له ذلك) وكسرها، وهي ثلاثَتُها القيحُ والصديدُ الذي يذُوب فيَسيل من الجسد، ومنه قيل للنُّحاس الذائب مُهْل.
والمَهَلُ والتمَهُّل: التقدُّم. وتمهَّل في الأَمر: تقدَّم فيه. والمُتْمَهِلّ والمُتْمَئلّ، الهمزة بدل من الهاء: الرجلُ الطويلُ المعتدلُ، وقيل: الطويلُ المنتصبُ. أَبو عبيد: التمَهُّل التقدُّم. ابن الأَعرابي: الماهِلُ السريع، وهو المتقدِّم. وفلان ذو مَهَل أَي ذو تقدُّم في الخير ولا يقال في الشرِّ؛ وقال ذو الرمة:
كم فيهمُ من أَشَمِّ الأَنْفِ ذي مَهَلٍ،
يأْبى الظُّلامةَ منه الضَّيْغم الضاري
أَي تقدُّمٍ في الشرَف والفضل. وقال أَبو سعيد: يقال أَخذ فلان على فلان المُهْلةَ إِذا تقدَّمه في سِنٍّ أَو أَدبٍ، ويقال: خُذِ المُهْلةَ في أَمْرك أَي خذ العُدَّة؛ وقال في قول الأَعشى:
إِلا الذين لهم فيما أَتَوْا مَهَلُ
قال: أَراد المعرفةَ المتقدِّمة بالموضع. ويقال: مَهَلُ الرجلِ: أَسْلافُه الذين تقدّموه، يقال: قد تقدّم مَهَلُك قبلك، ورَحِم الله مَهَلَك.ابن الأَعرابي: روي عن عليٍّ، عليه السلام، أَنه لما لَقِيَ الشُّراةَ قال لأَصحابه: أَقِلُّوا البِطْنةَ وأَعْذِبوا، وإِذا سِرْتم إِلى العدوِّ فَمَهْلاً مَهْلاً أَي رِفْقاً رِفْقاً، وإِذا وقعت العين على العين فَمَهَلاً مَهَلاً أَي تقدُّماً تقدُّماً، الساكن الرفق، والمتحرك التقدُّم، أَي إِذا سِرْتم فَتَأَنَّوْا وإِذا لَقِيتم فاحمِلوا. وقال الجوهري: المَهَل، بالتحريك، التُّؤدة والتباطُؤ، والاسم المُهْلة. وفلان ذو مَهَل، بالتحريك، أَي ذو تقدُّم في الخير، ولا يقال في الشر. يقال: مَهَّلْته وأَمْهَلْته أَي سكَّنته وأَخَّرته. ومنه حديث رُقَيْقة: ما يبلُغ سَعْيُهم مَهَلَه أَي ما يبلُغ إِسراعُهم إِبطاءه؛ وقول أُسامة بن الحرث الهذلي: لَعَمْري لقد أَمْهَلْت في نَهْي خالدٍ
عن الشام، إِمّا يَعْصِيَنَّك خالد
أَمْهَلْت: بالغت؛ يقول: إِن عصاني فقد بالغت في نهيه. الجوهري: اتْمَهَلَّ اتْمِهْلالاً أَي اعتدلَ وانتصَب؛ قال الراجز: وعُنُق كالجِذْع مُتْمَهِلّ
أَي منتصِب؛ وقال القحيف:
إِذا ما الضِّباعُ الجِلَّة انْتَجَعَتْهُم،
نَمَا النِّيُّ في أَصْلائها فاتْمَهَلَّتِ
وقال معن بن أَوس:
لُباخِيَّة عَجْزاء جَمّ عِظامُها،
نَمَتْ في نَعيمٍ، واتْمَهَلَّ بها الجسم
وقال كعب بن جعيل:
في مكانٍ ليس فيه بَرَمٌ،
وفَرَاش مُتعالٍ مُتْمَهِلّ
وقال حبيب بن المرّ قال العبدي:
لقد زُوّج المردادُ بَيْضاءَ طَفْلةً
لَعُوباً تُناغِيهِ، إِذا ما اتْمَهَلَّتِ
(* قوله «المرداد» هكذا في الأصل).
وقال عُقبة بن مُكَدّم:
في تَلِيلٍ كأَنه جِذْعُ نخْلٍ،
مُتَمَهِلٍّ مُشَذَّبِ الأَكْرابِ
والاتْمِهْلال أَيضاً: سكون وفتور. وقولهم: مَهْلاً يا رجل، وكذلك للاثنين والجمع والمؤنث، وهي موحدة بمعنى أَمْهِل، فإِذا قيل لك مَهْلاً، قلت لا مَهْلَ والله، ولا تقل لا مَهْلاً والله، وتقول: ما مَهْلٌ والله بمُغْنِيةٍ عنك شيئاً؛ قال الكميت:
أَقُولُ له، إِذا ما جاء: مَهْلاً
وما مَهْلٌ بَواعِظة الجَهُول
وهذا البيت
(* قوله «وهذا البيت إلخ» الذي في نسخ الصحاح الخط والطبع التي بأَيدينا كما أورده سابقاً وكذا هو في الصاغاني عن الجوهري فلعل ما وقع لابن بري نسخة فيها سقم) أَورده الجوهري:
أَقول له إِذ جاء: مهلاً
وما مَهْل بواعظة الجهول
قال ابن بري: هذا البيت نسبه الجوهري للكميت وصدره لجامع بن مُرْخِيَةَ الكِلابيِّ، وهو مُغَيَّر ناقص جزءاً، وعَجُزه للكميت ووزنهما مختلفٌ: الصَّدْرُ من الطويل والعَجُز من الوافر؛ وبيت جامع:
أَقول له: مَهْلاً، ولا مَهْلَ عنده،
ولا عنْدَ جارِي دَمْعِهِ المُتَهَلِّل
وأَما بيت الكميت فهو:
وكُنَّا، يا قُضاع، لكم فَمَهْلاً،
وما مَهْلٌ بواعِظة الجَهُولِ
فعلى هذا يكون البيت من الوافر موزوناً، وقال الليث: المَهْلُ السكينة والوَقار. تقول: مَهْلاً يا فلانُ أَي رِفْقاً وسكوناً لا تعجل، ويجوز لك كذلك ويجوز التثقيل؛ وأَنشد:
فيا ابنَ آدَمَ، ما أَعْدَدْتَ في مَهَلٍ؟
لله دَرُّكَ ما تأْتي وما تَذَرُ
وقال الله عز وجل: فَمَهِّلِ الكافرين أَمْهِلْهُم؛ فجاء باللغتين أَي أَنْظِرْهُمْ.

##### Türkçe

**المالُ**: Bütün şeylerden sahip olduğun şeyin bilinenidir. Sîbeveyh dedi ki: İmâleden şâz olan(lar)dan, onların **مال** demeleri(dir); onu, **غَزَا**’nın elifine benzerliğinden dolayı imâle ettiler. Dedi ki: Daha bilinen, imâle edilmemesidir; çünkü orada imâleyi gerektiren bir illet yoktur. Cevherî dedi ki: Bazıları, **المال**’ın müennes kılındığını zikretti; ve Hassân’dan inşâd etti:

**المالُ** birtakım hasep sahipleri kavimlere hakaret eder,
ve efendi olmayanı **المالُ** efendi kılar.

Çoğulu **أَمْوال**’dır. Hadiste: **المال**’ın zayi edilmesinden nehyetti; denildi ki: Bununla hayvanı kastetti; yani ona iyi davranılır ve ihmal edilmez. Ve denildi ki: Onu zayi etmek, onu haramda ve masiyetlerde ve Allah’ın sevmediği şeylerde harcamaktır. Ve denildi ki: Bununla tebzîri ve isrâfı kastetti; helâl mubah içinde olsa bile. İbnü’l-Esîr dedi ki: **المال** aslında altın ve gümüşten mülk edinilen şeydir; sonra aynlardan iktinâ edilen ve mülk edinilen her şeye ıtlak olundu. Ve Araplar yanında **المال** en çok develere ıtlak olunur; çünkü onlar, mallarının en çoğu idi.

Ve bizden sonra **مِلْت**: **تَمال** ve **مُلْت** ve **تَمَوَّلْت**; hepsi: malın çoğaldı(=malın çok oldu). Ve denilir: Falan **تَمَوَّل** bir malı, eğer bir **قَيْنة** edindiyse.
(* «قينة» sözü: asılda böyle(=bu şekilde); belki kesre ile(=قِينة)dir; bunu **قنو** maddesinden **المصباح**’ta alındığı üzere.) ; ve ondan, Nebî’nin, sallallahu aleyhi ve sellem, sözü: “Ondan yesin; **غير مُتَمَوِّل مالاً** ve **غير مُتَأَثِّل مالاً** olarak”; iki mâna birbirine yakındır. Ve adam **مالَ** eder: **يَمُول** ve **يَمَالُ**; **مَوْلاً** ve **مُؤولاً** (olarak), eğer mal sahibi olduysa. Küçültmesi **مُوَيْل**’dir; avam **مُوَيِّل** der, yâ’yı şeddeli kılarak. Ve o, **رجلٌ مالٌ**’dır. Ve **تَمَوَّلَ** onun gibidir; ve başkası onu **مَوَّلَه**. Hadiste: “Sana ondan gelen şey, sen ona **غيرُ مُشْرِف** iken, onu al ve **تَموّله**”; yani onu kendin için mal kıl. İbnü’l-Esîr dedi ki: Hadiste, isimlendirmelerinin farklılığı üzere **المال**’ın zikri tekrar etmiştir; ve onlarda karînelerle fark edilir. Ve **رجلٌ مالٌ**: mal sahibi. Ve denildi ki: çok mal sahibi; sanki kendisini mal kılmıştır. Ve hakikati: mal sahibi. Ebû Amr inşâd etti:

Eğer mal sahibi olursa, musibet görmüş bir mal sahibi olur,
onun cömertliğine her yakın ve uzak erişir.

İbn Sîde dedi ki: Sîbeveyh dedi: **مال** ya gözü(=aslî harfi) gitmiş bir fâil olur; yahut **قوم مالةٍ** ve **مالِينَ**’den bir **فَعْل** olur. Ve **امرأَة مالةٌ**: **نسوة مالةٍ** ve **مالاتٍ**’tan. Ve “Onu ne kadar **أَمْوَلَهُ**!” yani malı ne kadar çoktur. İbn Cinnî dedi ki: Ferrâ, Araplardan şunu nakletti: **رجل مَئِلٌ**; eğer çok mal sahibi ise. Aslı **مَوِل**’dir; **فَرِقٍ** ve **حَذِرٍ** vezninde. Sonra vâv, hareketli olup öncesi fethalı olduğundan elif’e döndü; böylece **مالاً** oldu. Sonra onlar, **مَوِل**’in vâvında olan kesreyi getirdiler; onunla **مالٍ**’daki elifi harekelediler; böylece hemzeye döndü; **مَئِل** dediler. Mus‘ab b. Umeyr hadîsinde: Annesi ona dedi ki: “Vallahi bir **خِماراً** giymeyeceğim, asla gölgelenmeyeceğim, yemeyeceğim ve içmeyeceğim; sen üzerinde bulunduğun şeyi terk edinceye kadar.” Ve o, **امرأَة مَيِّلة** idi; yani mal sahibi. Denilir: **مالَ**: **يَمالُ** ve **يَمول**; o hâlde o **مالٌ** ve **مَيِّل**’dir; **فَعْل** ve **فَيْعِل** üzere. Dedi ki: Kıyas **مائِلِ**’dir. Tufeyl hadîsinde: Şerefli, şair, **مَيِّلاً** bir adam idi; yani mal sahibi. Ve **مُلْتُه**: ona malı verdim. Ve bedevî ehlinin **مالُ**’ı: **النَّعَمُ**’dır.

Ve **المُولةُ**: örümcek. Ebû Amr: O, örümcektir; ve **المُولةُ** ve **الشَّبَثُ** ve **المِنَنَة**. Cevherî dedi ki: Bir kavim, **المُول**’ün örümcek olduğunu iddia etti; bir tanesi **مُولةٌ**. Ve inşâd etti:

Kovayı taşıyan; taşınanı yok,
**المال** ile dolu; **عَيْن المُولَهْ** gibi.

Dedi ki: Onu güvenilir birinden işitmedim.

Ve **مُوَيْل**: Receb’in isimlerindendir. İbn Sîde dedi ki: Onu âdî(=yaygın/âdetî) görüyorum.

Külü, onu hareket ettirdiğinde onu açıkça gösterir. İbn Şümeyl: Onların yanında **المُهْل**: **المَلَّة**’dir; çok kızdığında onu dalgalanır görürsün. Ve **المُهْلُ** ve **المَهْلُ** ve **المُهْلةُ**: ölünün irinli akıntısı. Ebû Bekir’den, radıyallahu anh, hadiste: Hastalığında vasiyet etti; dedi ki: “Beni şu iki elbisemin içinde gömün; çünkü onlar **للمُهْل التراب** içindir.” Ebû Ubeyde dedi ki: Bu hadiste **المُهْل**: irinli akıntı ve cerahattir. Dedi ki: Bunun dışında **المُهْل**, eritilmiş her **فِلِزٍّ**’dir. Dedi ki: **الفِلِزُّ**: yerin cevherleri; altın, gümüş ve bakır. Ebû Amr dedi ki: **المُهْل** iki şeydedir: Ebû Bekir, radıyallahu anh, hadîsinde o, cerahat ve irinli akıntıdır; onun dışında ise zeytinin tortusudur. Ondan ancak bu bilindi. Ve daha önce, Ebû Bekir hadîsinde **المُهْلة** ve **المِهْلة** rivayet olunduğunu takdim ettik; mîm’in dammesiyle
(* «بضم الميم»: bunun kendisi için daha önce takdim edilmedi) ve kesresiyle; ve bu üçünün hepsi, eriyip akarak bedenden akan cerahat ve irinli akıntıdır. Ve ondan, erimiş bakıra **مُهْل** denildi.

Ve **المَهَلُ** ve **التمَهُّل**: ilerleme. Ve işte **تمهَّل**: onda ilerledi. Ve **المُتْمَهِلّ** ve **المُتْمَئلّ**; hemze, hâ’nın bedelidir: uzun, mutedil adam. Ve denildi ki: uzun, dimdik duran. Ebû Ubeyd: **التمَهُّل** ilerlemedir. İbnü’l-A‘râbî: **الماهِلُ** hızlıdır; ve o, öne geçen(=ilerleyen)dir. Ve falan **ذو مَهَل**’dir; yani hayırda ilerleme sahibi; şerde söylenmez. Zü’r-Rumme dedi ki:

Onların içinde, burunlu, **ذي مَهَلٍ** nice kimse var,
ondan, saldırgan aslan zulmü reddeder.

Yani şeref ve fazilette ilerleme. Ebû Saîd dedi ki: Denilir: Falan, falana karşı **المُهْلةَ** aldı; eğer yaşta yahut edepte onu geçtiyse. Ve denilir: “İşinde **المُهْلةَ** al”; yani hazırlığı al. A‘şâ’nın sözü hakkında dedi ki:

Ancak, geldikleri şeyde kendileri için **مَهَلُ** olanlar.

Dedi ki: Mekân hakkında önceden mevcut bilgiyi kastetti. Ve denilir: Adamın **مَهَلُ**’i: onu geçmiş olan selefleridir. Denilir: “Senin **مَهَلُك** senden önce geçti.” Ve “Allah senin **مَهَلَك**’ine rahmet etsin.” İbnü’l-A‘râbî: Ali’den, aleyhi’s-selâm, rivayet olundu: **الشُّراةَ** ile karşılaştığında ashabına dedi ki: “Tıka basa yemeyi azaltın ve (suya) erişin; düşmana yürüdüğünüzde **فَمَهْلاً مَهْلاً**”; yani yumuşaklıkla, yumuşaklıkla. Ve göz göze geldiğinde **فَمَهَلاً مَهَلاً**; yani ilerleyişle, ilerleyişle. Sâkin olan(=harekesiz) yumuşaklıktır; harekeli olan ilerlemedir. Yani yürüdüğünüzde ağır davranın; karşılaştığınızda yüklenin. Cevherî dedi ki: **المَهَل** (harekeli olarak): teenni ve yavaşlamadır; isim **المُهْلة**’dir. Ve falan **ذو مَهَل** (harekeli olarak)dir; yani hayırda ilerleme sahibi; şerde söylenmez. Denilir: Onu **مَهَّلْته** ve **أَمْهَلْته**; yani onu sakinleştirdim ve onu geciktirdim. Ondan, Rukayka hadîsi: “Onların koşuşturması onun **مَهَلَه**’ine ulaşmaz”; yani onların hızlanması onun yavaşlamasına ulaşmaz. Ve Üsâme b. el-Hâris el-Hüzelî’nin sözü:

Ömrüme yemin olsun, Hâlid’i nehyetmede **أَمْهَلْت**,
Şam’dan; eğer Hâlid sana mutlaka isyan ederse.

**أَمْهَلْت**: mübalağa ettim. Diyor ki: Eğer bana isyan ederse, onu nehyetmede mübalağa ettim. Cevherî: **اتْمَهَلَّ**: **اتْمِهْلالاً**; yani mutedil oldu ve dimdik durdu. Râciz dedi ki:

Bir boyun; kütük gibi, **مُتْمَهِلّ**

Yani dimdik. Ve el-Kuhayf dedi ki:

Ne zaman iri sırtlanlar onları otlak edinse,
onların asıllarında ilik büyüdü de **فاتْمَهَلَّتِ**.

Ve Ma‘n b. Evs dedi ki:

Kalçalı, iri kemikli bir dişi deve,
nimet içinde büyüdü; ve onunla beden **واتْمَهَلَّ**.

Ve Ka‘b b. Cu‘ayl dedi ki:

Bir yerde ki onda **بَرَمٌ** yoktur,
ve yüksek bir döşek; **مُتْمَهِلّ**.

Ve Habîb b. el-Murr dedi; el-‘Abdî dedi ki:

Merdâd, beyaz bir küçük kızı evlendirdi,
oyuncu; onu nazlandırır; ne zaman **اتْمَهَلَّتِ**.

(* «المرداد»: asılda böyle.)
Ve Ukbe b. Mukaddem dedi ki:

Bir tümsekte; sanki hurma kütüğü,
**مُتَمَهِلٍّ**; budanmış saplı.

Ve **الاتْمِهْلال** ayrıca: sükûn ve gevşekliktir. Ve onların sözü: “**مَهْلاً** ey adam”; ikisi ve cem‘ ve müennes için de böyledir. Ve o, “**أَمْهِل**” mânasında tekil(=birleşik)tir. Sana “**مَهْلاً**” denilince, “Vallahi **لا مَهْلَ**” dersin; “Vallahi **لا مَهْلاً**” deme. Ve dersin: “Vallahi **ما مَهْلٌ** senden bir şeyi giderecek değildir.” Kümeyt dedi ki:

Ona derim, ne zaman geldi: **مَهْلاً**,
ve **ما مَهْلٌ** cahili öğüt verici değildir.

Ve bu beyit
(* «وهذا البيت إلخ»: elimizdeki **الصحاح** nüshalarının yazma ve basmalarında, daha önce onu naklettiği gibi; ve Sâgânî’de Cevherî’den de böyledir; belki İbn Berrî’ye, içinde bozukluk olan bir nüsha düşmüştür) Cevherî onu şöyle getirdi:

Ona derim, geldiğinde: **مهلاً**
ve **ما مَهْل** cahili öğüt verici değildir.

İbn Berrî dedi ki: Bu beyti Cevherî, Kümeyt’e nisbet etti; صدر’ü Câmi‘ b. Murhiyye el-Kilâbî’nindir. Ve o, değiştirilmiş, bir parçası eksiktir. Ve عجز’ü Kümeyt’indir; ve ikisinin vezni farklıdır: **الصَّدْرُ** uzun(=الطويل)dan, **العَجُز** vâfir(=الوافر)den. Câmi‘in beyti:

Ona derim: **مَهْلاً**; onda **ولا مَهْلَ** yoktur,
ve ne de, dökülen gözyaşımın komşusunda.

Kümeyt’in beyti ise:

Ve biz, ey Kudâ‘a, sizin için; o hâlde **فَمَهْلاً**,
ve **ما مَهْلٌ** cahili öğüt verici değildir.

Buna göre beyit, vâfirden vezinli olur. Leys dedi ki: **المَهْلُ** sükûnet ve vakardır. Dersin: “**مَهْلاً** ey falan”; yani yumuşaklık ve sükûn; acele etme. Senin için bu da câizdir; ve teşdîd de câizdir. Ve inşâd etti:

Ey Âdem oğlu, bir **مَهَلٍ** içinde ne hazırladın?
Allah seni hayırla mükâfatlandırsın; ne getirirsin ve ne bırakırsın.

Ve Allah عز وجل dedi ki: **فَمَهِّلِ الكافرين أَمْهِلْهُم**; iki lugatle geldi; yani onlara mühlet ver.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* م و ل * * المَالُ * معروف ورجل * مالٌ * أي كثير المال و * تَمَوَّلَ * الرجل صار ذا مالٍ و * مَوَّلَهُ * غيره * تَمْوِيلاً

##### Türkçe

* م و ل * * **المَالُ** * bilinen (şey)dir; ve adam * **مالٌ** * yani malı çok olan; ve * **تَمَوَّلَ** * adam, mal sahibi oldu; ve * **مَوَّلَهُ** * başkası onu * **تَمْوِيلاً** * (ile) mal sahibi kıldı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

المال: ما ملكته من كل شيء، قال الجوهري: وذكر بعضهم أن المال يؤنث، وأنشد لحسان:
  المال تزري بأقوام ذوي حسب                      وقد تسود غير السيد المـال ج: أموال، وفي الحديث: نهى عن إضاعة المال. قيل: أراد به الحيوان، أي يحسن إليه ولا يهمل، وقيل: إضاعته: إنفاقه في المعاصي والحرام وما لا يحبه الله، وقيل: أراد به التبذير والإسراف وإن كان في حلال مباح. وقال ابن الأثير: المال في الأصل: ما يملك من الذهب والفضة، ثم أطلق على كل ما يقتنى ويملك من الأعيان، وأكثر ما يطلق المال عند العرب على الإبل، لأنها كانت أكثر أموالهم. وملت، بالضم، تمول وتمال، وملت، بالكسر، تمال مولا ومؤولا: صرت ذا مال. وتمولت واستملت: كثر مالك. وموله غيره تمويلا. ورجل مال ومال: ذو مال، أو كثيره، كأنه قد جعل نفسه مالا، وحقيقته ذو مال، وأنشد أبو عمرو:
  إذا كان مالا كان مالا مرزأ                      ونال نداه كل دان وجانب قال ابن سيده: قال سيبويه: مال إما أن يكون فاعلا ذهبت عينه، وإما أن يكون فعلا. رجل ميل، كسيد، والقياس مائل، وفي حديث الطفيل: كان رجلا شريفا شاعرا ميلا، أي ذا مال، قال ابن جني: وحكى الفراء: رجل مئل، ككتف، قال: الأصل مول بالواو، ثم انقلبت الواو ألفا، لتحركها وانفتاح ما قبلها، فصارت: مال. ثم إنهم أتوا بالكسرة التي كانت في واو مول فحركوا بها الألف في مال فانقلبت همزة. وقالوا: مئل: أي كثيره، وهم مالة ومالون: كثيرو المال، وهي مالة ومالئة، ج: مالة أيضا ومالات، قاله سيبويه. وملته، بالضم: أعطيته المال، عن ابن دريد، زاد غيره: كأملته إمالة. والمولة، بالضم: العنكبوت، عن أبي عمرو، وفي الصحاح: زعم قوم أن المول العنكبوت، الواحدة مولة، وأنشد:
  حاملة دلوك لا محموله
  ملأى من الماء كعين الموله قال: ولم أسمعه عن ثقة. ومويل، كزبير: من أسماء شهر رجب، قال ابن سيده: أراها عادية. ومما يستدرك عليه: تمول فلان مالا: إذا اتخذ قينة، وفي الحديث:  ما جاءك منه وأنت غير مشرف عليه فخذه وتموله  أي اجعله لك مالا. وما أموله: أي ما أكثر ماله. وامرأة ميلة، ككيسة: ذات مال. ويصغر المال على مويل، والعامة تقول: مويل، بتشديد الياء. والمول: المال، لغة اليمن، سمعتها من بني واقد وبني الجعد. وأما الموال الذي ولعت به العامة فأصله من الياء، يأتي ذكره في و-ل-ي إن شاء الله تعالى.

##### Türkçe

**المال**: her şeyden sahip olduğun şeydir. el-Cevherî dedi: Bazıları **المال**’ın müennes olduğunu zikretti; ve Hassân’dan şu beyti okudu:
  **المال** soyluluk sahibi kavimlere zillet verir                      ve efendi olmayanı da **المال** efendi yapar **المال**’ın çoğulu: **أموال**. Hadiste: **المال**’ı zayi etmekten nehyetti. Denildi ki: Bununla hayvanı kastetti; yani ona iyi davranır ve ihmal etmez. Denildi ki: Onu zayi etmek: onu masiyetlerde ve haramda ve Allah’ın sevmediği şeylerde harcamaktır. Denildi ki: Bununla, helâl mubah içinde olsa bile, saçıp savurmayı ve israfı kastetti. İbnü’l-Esîr dedi: **المال** aslında altın ve gümüşten sahip olunan şeydir; sonra aynlardan edinilen ve sahip olunan her şeye ıtlak olundu. Araplar yanında **المال**’ın en çok ıtlak olunduğu şey de develerdir; çünkü onların mallarının çoğu develerdi. **وملت** (ötre ile): **تمول** ve **تمال**; **وملت** (kesre ile): **تمال** **مولا** ve **مؤولا**: mal sahibi oldun. **وتمولت** ve **واستملت**: malın çoğaldı. **وموله** başkası: **تمويلا**. Ve **رجل مال ومال**: mal sahibi; yahut malı çok; sanki kendisini mal kılmış gibidir; bunun hakikati: mal sahibi. Ebû Amr şu beyti okudu:
  Eğer mal sahibi olursa, mal sahibi (iken) musibet görmüş olur                      ve onun cömertliği her yakına ve uzağa erişir İbn Sîde dedi: Sîbeveyh dedi: **مال** ya gözü gitmiş bir fâildir, yahut bir fiildir. **رجل ميل** (Seyyid gibi); kıyas ise **مائل**’dir. Tufeyl hadîsinde: “Şerefli, şair, **ميلا** bir adam idi”; yani mal sahibi. İbn Cinnî dedi: Ferrâ’dan nakletti: **رجل مئل** (ketif gibi). Dedi: Asıl **مول** vav iledir; sonra vav, hareketli olup öncesi fethalı olduğundan, elife döndü; böylece **مال** oldu. Sonra **مول**’ün vavında olan kesreyi getirdiler; onunla **مال**’daki elifi harekelediler; böylece hemzeye döndü. Ve dediler: **مئل**: yani onun çoğu. Ve onlar **مالة** ve **مالون**: malı çok olanlar. Ve o (kadın) **مالة** ve **مالئة**; çoğulu: **مالة** da ve **مالات**; bunu Sîbeveyh söyledi. **وملته** (ötre ile): ona **المال** verdim; İbn Düreyd’den. Başkası artırdı: **كأملته إمالة** gibi. **والمولة** (ötre ile): örümcek; Ebû Amr’dan. **الصحاح**’ta: Bir kavim, **المول**’ün örümcek olduğunu; bir tanesinin **مولة** olduğunu iddia etti; ve şu beyti okudu:
  Kovayı taşıyan; taşınanı yok
  Su ile dolu; **عين الموله** gibi Dedi: Onu güvenilir birinden işitmedim. **ومويل** (Zübeyr gibi): Receb ayının adlarındandır. İbn Sîde dedi: Onu yabancı görüyorum. Üzerine istidrâk olunanlardandır: **تمول فلان مالا**: bir şarkıcı cariye edindiği zaman. Hadiste: “Ondan sana gelen ve sen ona göz dikmiyor iken, onu al ve **تموله**”; yani onu kendine **مالا** kıl. **وما أموله**: yani onun malı ne çok. **وامرأة ميلة** (kîse gibi): mal sahibi. **المال** küçültme olarak **مويل** üzerine küçültülür; avam ise **مويل** der, **الياء**’yı şeddeli yaparak. **والمول**: **المال**; Yemen lügatidir; onu Benî Vâkıd ve Benî’l-Ca‘d’dan işittim. Avamın düşkün olduğu **الموال** ise aslı **الياء**’dandır; onun zikri, Allah Teâlâ dilerse, **و-ل-ي**’de gelecektir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

تَمَوَّلَ
5 تَمَوَّلَ ذ He became abundant in wealth. (TA, art. ثمر).

مَالٌ
مَالٌ ذ Whatever one possesses: (K:) property; wealth:] accord. to Mohammad [the Hanafee Imلm), whatever men possess, of dirhems, or deenلrs, or gold, or silver, or wheat, or barley, or bread, or beasts, or garments or pieces of cloth, or weapons, or other things: (Mgh:) [property, or wealth:] or originally what one possesses of gold and silver: then applied to anything that one acquires and possesses of substantial things: and mostly applied by the Arabs to camels, because these constitute most of their wealth: (IAth, TA:) and animals. (TA.) ― -b2- مَالٌ Camels or sheep or goats. (S.) The مال of the people of the desert consists of what are termed نَعَمٌ, (T, Msb,) i. e. Cattle, consisting of camels or neat or sheep or goats, or all these, or camels alone; (Msb in art. نعم;) herds, or flocks, or herds and flocks. ― -b3- مَالٌ A square in arithmetic: pl. أَمْوَالٌ. See جَذْرٌ. ― -b4- رَجُلٌ مَالٌ, for ذُومَالٍ. (L, art. صيد.)

مَالِىٌّ
مَالِىٌّ ذ Of, or relating to, property or wealth.

##### Türkçe

تَمَوَّلَ
5 **تَمَوَّلَ** ذ Servette bol oldu. (TA, md. **ثمر**).

مَالٌ
**مَالٌ** ذ Kişinin sahip olduğu her şey: (K:) mülk; servet:] Muhammed’e [Hanefî imamına] göre, insanların dirhemlerden, yahut dinarlardan, yahut altından, yahut gümüşten, yahut buğdaydan, yahut arpadan, yahut ekmekten, yahut hayvanlardan, yahut elbiselerden yahut kumaş parçalarından, yahut silahlardan, yahut başka şeylerden sahip oldukları her şey: (Mgh:) [mülk, yahut servet:] yahut aslında kişinin altın ve gümüşten sahip olduğu şey: sonra, kişinin edindiği ve sahip olduğu, cisimli şeylerden her şeye uygulanmıştır: ve Araplarca çoğunlukla develere uygulanmıştır; çünkü bunlar onların servetinin çoğunu teşkil eder: (IAth, TA:) ve hayvanlar. (TA.) ― -b2- **مَالٌ** Develer yahut koyunlar yahut keçiler. (S.) Çöl halkının **مَال**’ı, **نَعَمٌ** diye adlandırılan şeylerden ibarettir, (T, Msb,) yani: develerden yahut sığırlardan yahut koyunlardan yahut keçilerden, yahut bunların hepsinden, yahut yalnız develerden oluşan sığır cinsi hayvanlar; (Msb, md. **نعم**;) sürüler, yahut sürüler, yahut sürüler ve sürüler. ― -b3- **مَالٌ** Aritmetikte bir kare: çoğulu **أَمْوَالٌ**. **جَذْرٌ**’e bak. ― -b4- **رَجُلٌ مَالٌ**, **ذُومَالٍ** yerine. (L, md. **صيد**.)

مَالِىٌّ
**مَالِىٌّ** ذ Mülke yahut servete ait, yahut onunla ilgili.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

مَالَ
مَالَ ( w )  U ( n. ac. مَوْل 1 ,  مُؤُوةل [ 27 ] ),
a.  Was rich, wealthy.

b.  U ( n. ac. مَوْل 1 ), Gave wealth to; enriched.

مَوَّلَ
مَوَّلَ II ,  أَمْوَلَ IV ,
a.  see I (b) .

تَمَوَّلَ
تَمَوَّلَ V ,
a.  Became rich, wealthy.

اِسْتَمْوَلَ
اِسْتَمْوَلَ X ,
a.  see I (a) .

مَال
مَال [ 1A ] , ( pl. أَمْوَال [ 38 ] ),
a.  Riches, wealth; fortune.

b.  Property; possession.

c.  Stock; cattle; flocks & herds.

d.  ( pl. reg. &  مَالَة [ 1tA ] ), Rich, wealthy, affluent, opulent.

مَالَة
مَالَة [ 1tA ],
a.  fem. of مَوْل 1 ( d ).

مَالِيّ
مَالِيّ [ 1yiA ],
a.  Financial; monetary, pecuniary.

مَالِيَّة
مَالِيَّة [ 1yitA ],
a.  Wealth, opulence.

b.  Finance.

مُوْل
مُوْل [ 3 ] ,  مُولَة [ 3t ] ,
a.  Spider.

مَيِّل
مَيِّل [ 25I ],
a.  Opulent, wealthy, rich.

مَوَّال
مَوَّال [ 28 ] , ( pl. مَوَاْوِيْلُ 70 )
a.  [ coll. ], Song; cantata.

مَوِّل
مَوِّل
a.  see 25 .

مُوَيْل
مُوَيْل
a.  A little property.

ذُوْ مَال
ذُوْ مَال
a.  see 1 (d) .

##### Türkçe

مَالَ
مَالَ ( w )  U ( n. ac. **مَوْل** 1 ,  **مُؤُوةل** [ 27 ] ),
a.  Zengin idi, varlıklı idi.

b.  U ( n. ac. **مَوْل** 1 ), Servet verdi; zenginleştirdi.

مَوَّلَ
مَوَّلَ II ,  أَمْوَلَ IV ,
a.  I (b)’ye bak.

تَمَوَّلَ
تَمَوَّلَ V ,
a.  Zengin oldu, varlıklı oldu.

اِسْتَمْوَلَ
اِسْتَمْوَلَ X ,
a.  I (a)’ya bak.

مَال
مَال [ 1A ] , ( pl. **أَمْوَال** [ 38 ] ),
a.  Zenginlikler, servet; talih.

b.  Mülk; sahip olunan şey.

c.  Sürü; sığır; koyun ve sığır sürüleri.

d.  ( pl. reg. &  **مَالَة** [ 1tA ] ), Zengin, varlıklı, müreffeh, çok zengin.

مَالَة
مَالَة [ 1tA ],
a.  **مَوْل** 1 ( d )’nin müennesi.

مَالِيّ
مَالِيّ [ 1yiA ],
a.  Malî; parasal, nakdî.

مَالِيَّة
مَالِيَّة [ 1yitA ],
a.  Servet, çok zenginlik.

b.  Maliye.

مُوْل
مُوْل [ 3 ] ,  **مُولَة** [ 3t ] ,
a.  Örümcek.

مَيِّل
مَيِّل [ 25I ],
a.  Çok zengin, varlıklı, zengin.

مَوَّال
مَوَّال [ 28 ] , ( pl. **مَوَاْوِيْلُ** 70 )
a.  [ topluluk ], Şarkı; kantat.

مَوِّل
مَوِّل
a.  25’e bak.

مُوَيْل
مُوَيْل
a.  Azıcık mülk.

ذُوْ مَال
ذُوْ مَال
a.  1 (d)’ye bak.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%84/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

مول
1.BAB
مَالَ - يَمُولُ (مَالَ - يَمَالُ) - مَال - أَمْوَال
مَالَ - يَمُولُ (مَالَ - يَمَالُ) + الكائن + شيئاً: يملكه ويصير له وتحت سلطانه
مَال: اسم فعل " مَالَ - يَمُولُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول منه: كل ما يملكه المرء ويصير تحت سلطانه: كل ما ينفع البشر على هذه الأرض ويمكن لبشر أن يسلط عليه فهو مال، مثل: الثمر  - الطعام - الهدية  - الكسب - كل ما ينفع مال - المال القابل للعد - العقار - النفقة على النساء والأولاد، وما شابه
أَمْوَال: جمع " مَال "
ملاحظة: من المشتقات الشائعة : مَوَّلَ - يُمَوِّلُ ، تَمَوَّلَ - يَتَمَوَّلُ
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الاستيلاء والتملك على ملك أو سلطة بالحق "، وهي:
رَبَّ - يَرُبُّ، مَلََكَ - يَمْلِكُ، وَلَى - يَوْلَى (وَلِيَ - يَوْلَى)، مَالَ - يَمُولُ (مَالَ - يَمَالُ)، حَازَ - يَحُوْزُ (حَازَ - يَحِيْزُ)، خَالَ - يَخُوْلُ

مال - أموال
 	﴿اعلموا أنما الحياة الدنيا لعب ولهو وزينة وتفاخر بينكم وتكاثر في الأموال والأولاد كمثل غيث أعجب الكفار نباته ثم يهيج فتراه مصفرا ثم يكون حطاما وفي الآخرة عذاب شديد ومغفرة من الله ورضوان وما الحياة الدنيا إلا متاع الغرور(20)﴾ الحديد ﴿المال والبنون زينة الحياة الدنيا والباقيات الصالحات خير عند ربك ثوابا وخير أملا(46)﴾ الكهف
 	﴿وتحبون المال حبا جما (20)﴾ الفجر ﴿يقول أهلكت مالا لبدا (6)﴾ البلد
 	﴿وقال موسى ربنا إنك آتيت فرعون وملأه زينة وأموالا في الحياة الدنيا ربنا ليضلوا عن سبيلك ربنا اطمس على أموالهم واشدد على قلوبهم فلا يؤمنوا حتى يروا العذاب الأليم(88)﴾ يونس
 	﴿وقال لهم نبيهم إن الله قد بعث لكم طالوت ملكا قالوا أنى يكون له الملك علينا ونحن أحق بالملك منه ولم يؤت سعة من المال قال إن الله اصطفاه عليكم وزاده بسطة في العلم والجسم والله يؤتي ملكه من يشاء والله واسع عليم(247)﴾ البقرة
 	﴿واستفزز من استطعت منهم بصوتك وأجلب عليهم بخيلك ورجلك وشاركهم في الأموال والأولاد وعدهم وما يعدهم الشيطان إلا غرورا(64)﴾ الإسراء
الثمر مال	﴿وكان له ثمر فقال لصاحبه وهو يحاوره أنا أكثر منك مالا وأعز نفرا (34)﴾ الكهف ﴿ولولا إذ دخلت جنتك قلت ما شاء الله لا قوة إلا بالله إن ترني أنا أقل منك مالا وولدا (39)﴾ الكهف
الطعام مال	﴿ولنبلونكم بشيء من الخوف والجوع ونقص من الأموال والأنفس والثمرات وبشر الصابرين (155)﴾ البقرة ﴿لتبلون في أموالكم وأنفسكم ولتسمعن من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم ومن الذين أشركوا أذى كثيرا وإن تصبروا وتتقوا فإن ذلك من عزم الأمور(186)﴾ آل عمران
 	﴿إنما أموالكم وأولادكم فتنة والله عنده أجر عظيم (15)﴾ التغابن ﴿واعلموا أنما أموالكم وأولادكم فتنة وأن الله عنده أجر عظيم (28)﴾ الأنفال
الهدية مال	﴿فلما جاء سليمان قال أتمدونني بمال فما آتاني الله خير مما آتاكم بل أنتم بهديتكم تفرحون(36)﴾ النمل
 	﴿أيحسبون أنما نمدهم به من مال وبنين (55) نسارع لهم في الخيرات بل لا يشعرون(56)﴾ المؤمنون ﴿ثم رددنا لكم الكرة عليهم وأمددناكم بأموال وبنين وجعلناكم أكثر نفيرا(6)﴾ الإسراء
الكسب مال	﴿ما أغنى عني مالي (28)﴾ الحاقة ﴿ما أغنى عنه ماله وما كسب (2)﴾ المسد
كل ما ينفع مال	﴿يوم لا ينفع مال ولا بنون (88)﴾ الشعراء ﴿وما أموالكم ولا أولادكم بالتي تقربكم عندنا زلفى إلا من آمن وعمل صالحا فأولئك لهم جزاء الضعف بما عملوا وهم في الغرفات آمنون(37)﴾ سبأ
المال القابل للعد	﴿الذي جمع مالا وعدده (2)﴾ الهمزة ﴿يحسب أن ماله أخلده (3)﴾ الهمزة ﴿أن كان ذا مال وبنين (14) إذا تتلى عليه آياتنا قال أساطير الأولين(15)﴾ القلم ﴿وقالوا نحن أكثر أموالا وأولادا وما نحن بمعذبين (35)﴾ سبأ
العقار مال	﴿وجعلت له مالا ممدودا (12)﴾ المدثر ﴿ويمددكم بأموال وبنين ويجعل لكم جنات ويجعل لكم أنهارا(12)﴾ نوح
 	﴿أفرأيت الذي كفر بآياتنا وقال لأوتين مالا وولدا (77)﴾ مريم
 	﴿إنما الحياة الدنيا لعب ولهو وإن تؤمنوا وتتقوا يؤتكم أجوركم ولا يسألكم أموالكم (36)﴾ محمد
 	﴿كالذين من قبلكم كانوا أشد منكم قوة وأكثر أموالا وأولادا فاستمتعوا بخلاقهم فاستمتعتم بخلاقكم كما استمتع الذين من قبلكم بخلاقهم وخضتم كالذي خاضوا أولئك حبطت أعمالهم في الدنيا والآخرة وأولئك هم الخاسرون (69)﴾ التوبة
النفقة على النساء والأولاد مال	﴿الرجال قوامون على النساء بما فضل الله بعضهم على بعض وبما أنفقوا من أموالهم فالصالحات قانتات حافظات للغيب بما حفظ الله واللاتي تخافون نشوزهن فعظوهن واهجروهن في المضاجع واضربوهن فإن أطعنكم فلا تبغوا عليهن سبيلا إن الله كان عليا كبيرا(34)﴾ النساء

 ﴿وفي أموالهم حق للسائل والمحروم (19)﴾ الذاريات ﴿والذين في أموالهم حق معلوم (24)﴾ المعارج
 	﴿خذ من أموالهم صدقة تطهرهم وتزكيهم بها وصل عليهم إن صلاتك سكن لهم والله سميع عليم(103)﴾ التوبة
 	﴿الذي يؤتي ماله يتزكى (18)﴾ الليل ﴿ليس البر أن تولوا وجوهكم قبل المشرق والمغرب ولكن البر من آمن بالله واليوم الآخر والملائكة والكتاب والنبيين وآتى المال على حبه ذوي القربى واليتامى والمساكين وابن السبيل والسائلين وفي الرقاب وأقام الصلاة وآتى الزكاة والموفون بعهدهم إذا عاهدوا والصابرين في البأساء والضراء وحين البأس أولئك الذين صدقوا وأولئك هم المتقون(177)﴾ البقرة
 	﴿وليستعفف الذين لا يجدون نكاحا حتى يغنيهم الله من فضله والذين يبتغون الكتاب مما ملكت أيمانكم فكاتبوهم إن علمتم فيهم خيرا وآتوهم من مال الله الذي آتاكم ولا تكرهوا فتياتكم على البغاء إن أردن تحصنا لتبتغوا عرض الحياة الدنيا ومن يكرهن فإن الله من بعد إكراههن غفور رحيم(33)﴾ النور
الممتلكات مال	﴿للفقراء المهاجرين الذين أخرجوا من ديارهم وأموالهم يبتغون فضلا من الله ورضوانا وينصرون الله ورسوله أولئك هم الصادقون(8)﴾ الحشر
النقد مال	﴿ياأيها الذين آمنوا لا تبطلوا صدقاتكم بالمن والأذى كالذي ينفق ماله رئاء الناس ولا يؤمن بالله واليوم الآخر فمثله كمثل صفوان عليه تراب فأصابه وابل فتركه صلدا لا يقدرون على شيء مما كسبوا والله لا يهدي القوم الكافرين(264)﴾ البقرة ﴿والذين ينفقون أموالهم رئاء الناس ولا يؤمنون بالله ولا باليوم الآخر ومن يكن الشيطان له قرينا فساء قرينا(38)﴾ النساء

 ﴿إن الله اشترى من المؤمنين أنفسهم وأموالهم بأن لهم الجنة يقاتلون في سبيل الله فيقتلون ويقتلون وعدا عليه حقا في التوراة والإنجيل والقرآن ومن أوفى بعهده من الله فاستبشروا ببيعكم الذي بايعتم به وذلك هو الفوز العظيم(111)﴾ التوبة ﴿ياأيها الذين آمنوا هل أدلكم على تجارة تنجيكم من عذاب أليم(10)تؤمنون بالله ورسوله وتجاهدون في سبيل الله بأموالكم وأنفسكم ذلكم خير لكم إن كنتم تعلمون(11)يغفر لكم ذنوبكم ويدخلكم جنات تجري من تحتها الأنهار ومساكن طيبة في جنات عدن ذلك الفوز العظيم(12)﴾ الصف
 	﴿إنما المؤمنون الذين آمنوا بالله ورسوله ثم لم يرتابوا وجاهدوا بأموالهم وأنفسهم في سبيل الله أولئك هم الصادقون(15)﴾ الحجرات ﴿لكن الرسول والذين آمنوا معه جاهدوا بأموالهم وأنفسهم وأولئك لهم الخيرات وأولئك هم المفلحون(88)﴾ التوبة
 	﴿انفروا خفافا وثقالا وجاهدوا بأموالكم وأنفسكم في سبيل الله ذلكم خير لكم إن كنتم تعلمون(41)﴾ التوبة
 	﴿إن الذين آمنوا وهاجروا وجاهدوا بأموالهم وأنفسهم في سبيل الله والذين آووا ونصروا أولئك بعضهم أولياء بعضوالذين آمنوا ولم يهاجروا ما لكم من ولايتهم من شيء حتى يهاجروا وإن استنصروكم في الدين فعليكم النصر إلا على قوم بينكم وبينهم ميثاق والله بما تعملون بصير(72)﴾ الأنفال ﴿الذين آمنوا وهاجروا وجاهدوا في سبيل الله بأموالهم وأنفسهم أعظم درجة عند الله وأولئك هم الفائزون(20)﴾ التوبة
 	﴿مثل الذين ينفقون أموالهم في سبيل الله كمثل حبة أنبتت سبع سنابل في كل سنبلة مائة حبة والله يضاعف لمن يشاء والله واسع عليم(261)﴾ البقرة ﴿ومثل الذين ينفقون أموالهم ابتغاء مرضاة الله وتثبيتا من أنفسهم كمثل جنة بربوة أصابها وابل فآتت أكلها ضعفين فإن لم يصبها وابل فطل والله بما تعملون بصير(265)﴾ البقرة
 	﴿الذين ينفقون أموالهم في سبيل الله ثم لا يتبعون ما أنفقوا منا ولا أذى لهم أجرهم عند ربهم ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون(262)﴾ البقرة ﴿الذين ينفقون أموالهم بالليل والنهار سرا وعلانية فلهم أجرهم عند ربهم ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون(274)﴾ البقرة
 	﴿لا يستأذنك الذين يؤمنون بالله واليوم الآخر أن يجاهدوا بأموالهم وأنفسهم والله عليم بالمتقين(44)﴾ التوبة ﴿فرح المخلفون بمقعدهم خلاف رسول الله وكرهوا أن يجاهدوا بأموالهم وأنفسهم في سبيل الله وقالوا لا تنفروا في الحر قل نار جهنم أشد حرا لو كانوا يفقهون(81)﴾ التوبة
 	﴿لا يستوي القاعدون من المؤمنين غير أولي الضرر والمجاهدون في سبيل الله بأموالهم وأنفسهم فضل الله المجاهدين بأموالهم وأنفسهم على القاعدين درجة وكلا وعد الله الحسنى وفضل الله المجاهدين على القاعدين أجرا عظيما (95)﴾ النساء
 	﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)﴾ التوبة ﴿ياأيها الذين آمنوا لا تلهكم أموالكم ولا أولادكم عن ذكر الله ومن يفعل ذلك فأولئك هم الخاسرون(9)﴾ المنافقون ﴿سيقول لك المخلفون من الأعراب شغلتنا أموالنا وأهلونا فاستغفر لنا يقولون بألسنتهم ما ليس في قلوبهم قل فمن يملك لكم من الله شيئا إن أراد بكم ضرا أو أراد بكم نفعا بل كان الله بما تعملون خبيرا(11)﴾ الفتح
 	﴿فلا تعجبك أموالهم ولا أولادهم إنما يريد الله ليعذبهم بها في الحياة الدنيا وتزهق أنفسهم وهم كافرون (55)﴾ التوبة ﴿ولا تعجبك أموالهم وأولادهم إنما يريد الله أن يعذبهم بها في الدنيا وتزهق أنفسهم وهم كافرون(85)﴾ التوبة
 	﴿إن الذين كفروا لن تغني عنهم أموالهم ولا أولادهم من الله شيئا وأولئك هم وقود النار(10)﴾ آل عمران ﴿إن الذين كفروا لن تغني عنهم أموالهم ولا أولادهم من الله شيئا وأولئك أصحاب النار هم فيها خالدون(116)﴾ آل عمران ﴿لن تغني عنهم أموالهم ولا أولادهم من الله شيئا أولئك أصحاب النار هم فيها خالدون (17)﴾ المجادلة ﴿وما يغني عنه ماله إذا تردى (11)﴾ الليل
 	﴿إن الذين كفروا ينفقون أموالهم ليصدوا عن سبيل الله فسينفقونها ثم تكون عليهم حسرة ثم يغلبون والذين كفروا إلى جهنم يحشرون(36)﴾ الأنفال ﴿قال نوح رب إنهم عصوني واتبعوا من لم يزده ماله وولده إلا خسارا(21)﴾ نوح
الأموال خلاف الأرض والديار	﴿وأورثكم أرضهم وديارهم وأموالهم وأرضا لم تطئوها وكان الله على كل شيء قديرا(27)﴾ الأحزاب

عروض التجارة مال﴿ولا تأكلوا أموالكم بينكم بالباطل وتدلوا بها إلى الحكام لتأكلوا فريقا من أموال الناس بالإثم وأنتم تعلمون(188)﴾ البقرة ﴿ياأيها الذين آمنوا لا تأكلوا أموالكم بينكم بالباطل إلا أن تكون تجارة عن تراض منكم ولا تقتلوا أنفسكم إن الله كان بكم رحيما(29)﴾ النساء
 	﴿ياأيها الذين آمنوا اتقوا الله وذروا ما بقي من الربا إن كنتم مؤمنين(278) فإن لم تفعلوا فأذنوا بحرب من الله ورسولهوإن تبتم فلكم رءوس أموالكم لا تظلمون ولا تظلمون(279)﴾ البقرة ﴿وما آتيتم من ربا ليربوا في أموال الناس فلا يربوا عند الله وما آتيتم من زكاة تريدون وجه الله فأولئك هم المضعفون(39)﴾ الروم
الذهب والفضة مال	﴿ياأيها الذين آمنوا إن كثيرا من الأحبار والرهبان ليأكلون أموال الناس بالباطل ويصدون عن سبيل الله والذين يكنزون الذهب والفضة ولا ينفقونها في سبيل الله فبشرهم بعذاب أليم(34)﴾ التوبة ﴿وأخذهم الربا وقد نهوا عنه وأكلهم أموال الناس بالباطل وأعتدنا للكافرين منهم عذابا أليما(161)﴾ النساء
الأجر مال	﴿وياقوم لا أسألكم عليه مالا إن أجري إلا على الله وما أنا بطارد الذين آمنوا إنهم ملاقو ربهم ولكني أراكم قوما تجهلون(29)﴾ هود
الإرث مال	﴿وآتوا اليتامى أموالهم ولا تتبدلوا الخبيث بالطيب ولا تأكلوا أموالهم إلى أموالكم إنه كان حوبا كبيرا(2)﴾ النساء ﴿وآتوا اليتامى أموالهم ولا تتبدلوا الخبيث بالطيب ولا تأكلوا أموالهم إلى أموالكم إنه كان حوبا كبيرا (2)﴾ النساء
 	﴿ولا تقربوا مال اليتيم إلا بالتي هي أحسن حتى يبلغ أشده وأوفوا الكيل والميزان بالقسط لا نكلف نفسا إلا وسعها وإذا قلتم فاعدلوا ولو كان ذا قربى وبعهد الله أوفوا ذلكم وصاكم به لعلكم تذكرون(152)﴾ الأنعام ﴿ولا تقربوا مال اليتيم إلا بالتي هي أحسن حتى يبلغ أشده وأوفوا بالعهد إن العهد كان مسئولا(34)﴾ الإسراء
 	﴿وابتلوا اليتامى حتى إذا بلغوا النكاح فإن آنستم منهم رشدا فادفعوا إليهم أموالهم ولا تأكلوها إسرافا وبدارا أن يكبرواومن كان غنيا فليستعفف ومن كان فقيرا فليأكل بالمعروف فإذا دفعتم إليهم أموالهم فأشهدوا عليهم وكفى بالله حسيبا(6)﴾ النساء ﴿وابتلوا اليتامى حتى إذا بلغوا النكاح فإن آنستم منهم رشدا فادفعوا إليهم أموالهم ولا تأكلوها إسرافا وبدارا أن يكبروا ومن كان غنيا فليستعفف ومن كان فقيرا فليأكل بالمعروف فإذا دفعتم إليهم أموالهم فأشهدوا عليهم وكفى بالله حسيبا(6)﴾ النساء
 	﴿وابتلوا اليتامى حتى إذا بلغوا النكاح فإن آنستم منهم رشدا فادفعوا إليهم أموالهم ولا تأكلوها إسرافا وبدارا أن يكبرواومن كان غنيا فليستعفف ومن كان فقيرا فليأكل بالمعروف فإذا دفعتم إليهم أموالهم فأشهدوا عليهم وكفى بالله حسيبا(6)﴾ النساء ﴿إن الذين يأكلون أموال اليتامى ظلما إنما يأكلون في بطونهم نارا وسيصلون سعيرا(10)﴾ النساء

المهر على شكل أجر مال﴿والمحصنات من النساء إلا ما ملكت أيمانكم كتاب الله عليكم وأحل لكم ما وراء ذلكم أن تبتغوا بأموالكم محصنين غير مسافحين فما استمتعتم به منهن فآتوهن أجورهن فريضة ولا جناح عليكم فيما تراضيتم به من بعد الفريضة إن الله كان عليما حكيما(24)﴾ النساء

 ﴿ولا تؤتوا السفهاء أموالكم التي جعل الله لكم قياما وارزقوهم فيها واكسوهم وقولوا لهم قولا معروفا (5)﴾ النساء ﴿قالوا ياشعيب أصلاتك تأمرك أن نترك ما يعبد آباؤنا أو أن نفعل في أموالنا ما نشاء إنك لأنت الحليم الرشيد(87)﴾ هود
مختار الصحاح
● [مول] م و ل: المَالُ معروف ورجل مالٌ أي كثير المال و تَمَوَّلَ الرجل صار ذا مالٍ و مَوَّلَهُ غيره تَمْوِيلاً
الراغب
ملخص اللسان
1.     المالُ: معروف ما مَلَكْتَه من جميع الأَشياء والجمع أَمْوال
2.     المال في الأَصل ما يُملك من الذهب والفضة ثم أُطلِق على كل ما يُقْتَنَى ويملَك من الأَعيان، وأَكثر ما يُطلق المال عند العرب على الإِبل لأَنها كانت أَكثر أَموالهم.
3.     ومِلْت بعدنا تَمال ومُلْت وتَمَوَّلْت، كله: كثُر مالُك. ويقال: تَمَوَّل فلان مالاً إِذا اتَّخذ قَيْنة ،ومنه قول النبي صلى الله عليه وسلم: فليأْكُلْ منه غير مُتَمَوِّل مالاً وغير مُتَأَثِّل مالاً،والمعنيان مُتقارِبان.
4.     ومالَ الرجل يَمُول ويَمَالُ مَوْلاً ومُؤولاً إِذا صار ذا مالٍ
5.     وهو رجلٌ مالٌ، وتَمَوَّلَ مثله ومَوَّلَه غيره
6.     ومُلْتُه:أَعطيته المال. ومالُ أَهلِ البادية: النَّعَمُ
لسان العرب
● - مول: المالُ: معروف ما مَلَكْتَه من جميع الأَشياء. قال سيبويه: من شاذ     الإِمالة قولهم مال، أَمالُوها لشبه أَلفها بأَلف غَزَا، قال: والأَعرف     أَن لا يمال لأَنه لا علَّة هناك توجب الإِمالة، قال الجوهري: ذكر بعضهم     أَن المال يؤنث؛ وأَنشد لحسان:     المالُ تُزْرِي بأَقوامٍ ذوِي حَسَبٍ،     وقد تُسَوِّد غير السيِّد المالُ     والجمع أَمْوال. وفي الحديث: نهى عن إِضاعة المال؛ قيل: أَراد به     الحيوان أَي يُحْسَن إِليه ولا يهمَل، وقيل: إِضاعته إِنفاقه في الحرام     والمعاصي وما لا يحبه الله، وقيل: أَراد به التبذير والإِسْراف وإِن كان في     حَلال مُباح. قال ابن الأَثير: المال في الأَصل ما يُملك من الذهب والفضة ثم     أُطلِق على كل ما يُقْتَنَى ويملَك من الأَعيان، وأَكثر ما يُطلق المال     عند العرب على الإِبل لأَنها كانت أَكثر أَموالهم.     ومِلْت بعدنا تَمال ومُلْت وتَمَوَّلْت، كله: كثُر مالُك. ويقال:     تَمَوَّل فلان مالاً إِذا اتَّخذ قَيْنة     (* قوله «قينة» كذا في الأصل، ولعله     بالكسر كما يؤخذ ذلك من مادة قنو في المصباح) ؛ ومنه قول النبي، صلى الله     عليه وسلم: فليأْكُلْ منه غير مُتَمَوِّل مالاً وغير مُتَأَثِّل مالاً،     والمعنيان مُتقارِبان. ومالَ الرجل يَمُول ويَمَالُ مَوْلاً ومُؤولاً إِذا     صار ذا مالٍ، وتصغيره مُوَيْل، والعامة تقول مُوَيِّل، بتشديد الياء، وهو     رجلٌ مالٌ، وتَمَوَّلَ مثله ومَوَّلَه غيره. وفي الحديث: ما جاءَك منه     وأَنتَ غيرُ مُشْرِف عليه فَخْذْه وتَموّله أَي اجعله لك مالاً. قال ابن     الأَثير: وقد تكرّر ذكر المال على اختلاف مُسَمَّياتِه في الحديث ويُفرَق     فيها بالقَرائن. ورجلٌ مالٌ: ذو مالٍ، وقيل: كثيرُ المال كأَنه قد جَعل     نفسَه مالاً، وحقيقته ذو مالٍ؛ وأَنشد أَبو عمرو:     إِذا كان مالاً كان مالاً مُرَزَّأً،     ونال ندَاه كلُّ دانٍ وجانِب     قال ابن سيده: قال سيبويه مال إِما أَن يكون فاعلاً ذهبت عينُه، وإِما     أَن يكون فَعْلاً من قوم مالةٍ ومالِينَ، وامرأَة مالةٌ من نسوة مالةٍ     ومالاتٍ. وما أَمْوَلَهُ أَي ما أَكثر مالَهُ. قال ابن جني: وحكى الفراء عن     العرب رجل مَئِلٌ إِذا كان كثير المال، وأَصلُها مَوِل بوزن فَرِقٍ     وحَذِرٍ، ثم انقلبت الواو أَلِفاً لتحركها وانفتاح ما قبلها فصارت مالاً، ثم     إِنهم أَتوا بالكسرة التي كانت في واو مَوِل فحركوا بها الأَلف في مالٍ     فانقلبت همزة فقالوا مَئِل. وفي حديث مُصْعَب بن عمير: قالت له أُمُّه     والله لا أَلبَس خِماراً ولا أَستظِلُّ أَبداً ولا آكل ولا أَشرب حتى تَدَعَ     ما أَنتَ عليه، وكانت امرأَة مَيِّلة أَي ذات مال. يقال: مالَ يَمالُ     ويَمول فهو مالٌ ومَيِّل، على فَعْل وفَيْعِل، قال: والقياس مائِلِ. وفي     حديث الطفيل: كان رجلاً شريفاً شاعراً مَيِّلاً أَي ذا مالٍ. ومُلْتُه:     أَعطيته المال. ومالُ أَهلِ البادية: النَّعَمُ.     والمُولةُ: العنكبوت؛ أَبو عمرو: هي العنكبوت والمُولةُ والشَّبَثُ     والمِنَنَة. قال الجوهري: زعم قوم أَن المُولَ العنكبوت، الواحدة مُولةٌ؛     وأَنشد:     حاملة دَلْوك لا محمولَهْ،     مَلأَى من المال كعَيْن المُولَهْ     قال: ولم أَسمعه عن ثِقَة.     ومُوَيْل: من أَسماء رَجَب؛ قال ابن سيده: أَراها عادِيَّة.
القاموس المحيط:
المالُ ما مَلَكْتَه من كلِّ شيءٍ ج أمْوالٌ. ومُلْتَ تَمالُ ومِلْتَ وتَمَوَّلْتَ واسْتَمَلْتَ كثُرَ مالُكَ. ومَوَّلَهُ غيرُهُ، ورجُلٌ مالٌ ومَيِّلٌ ومَوِّلٌ كثيرُه، وهم مالَةٌ ومالونَ، وهي مالَةٌ ج مالَةٌ أيضاً ومالاتٌ. ومُلْتُه، بالضم أعْطَيْتُه المالَ، كأَمَلْتُه. والمُولَةُ، بالضم العَنْكبوتُ. ومُوَيْلٌ، كزُبَيْرٍ شَهْرُ رَجَبَ.
تاج العروس:
مول
المالُ : ما ملَكْتَهُ من كُلِّ شيءٍ قال الجَوْهَرِيّ : وذكرَ بعضُهُم أَنَّ المالَ يؤَنَّثُ وأَنشدَ لِحَسّان :
المالُ تُزْرِي بأَقوامٍ ذَوي حَسَبٍ ... وقد تُسَوِّدُ غيرَ السَّيِّدِ المالُ ج : أَمْوالٌ وفي الحديثِ : نَهى عن إضاعَةِ المالِ . قيلَ : أَرادَ به الحيوانَ أَي يُحسَنُ إليه ولا يُهْمَلُ وقيل : إضاعَتُه : إنفاقُه في المَعاصي والحرامِ وما لا يُحِبُّه الله وقيلَ : أَرادَ به التَّبذيرَ والإسرافَ وإن كانَ في حَلالٍ مُباحٍ . وقال ابنُ الأَثيرِ : المالُ في الأَصْلِ : ما يُمْلَكُ من الذَّهَبِ والفِضَّةِ ثمَّ أُطْلِقَ على كُلِّ ما يُقْتَنى ويُمْلَكُ من الأَعيانِ وأَكثَرُ ما يُطلَقُ المالُ عندَ العربِ على الإبِلِ لأَنَّها كانت أَكثَرَ أَموالِهِمْ . ومُلْتَ بالضَّمِّ تَمُولُ وتَمالُ ومِلْتَ بالكَسرِ تَمالُ مَوْلاً ومُؤُولاً : صِرْتَ ذا مالٍ . وتَمَوَّلْتَ واسْتَمَلْتَ : كَثُرَ مالُكَ . ومَوَّلَهُ غيرُه تَمويلاً . ورَجُلٌ مالٌ ومالٍ : ذو مالٍ أَو كثيرُه كأَنَّه قد جعلَ نفسَه مالاً وحقيقتُه ذو مالٍ وأَنشدَ أَبو عَمروٍ :
إذا كانَ مالاً كانَ مالاً مُرَزَّأً ... ونالَ نَداهُ كُلُّ دانٍ وجانِبِ قال ابنُ سِيدَه : قال سيبوَيهِ : مالٌ إمّا أَنْ يكونَ فاعِلاً ذهَبَتْ عينُه وإمّا أَنْ يكونَ فَعْلاً . رَجُلٌ مَيِّلٌ كسَيِّدٍ والقِياسُ مائلٌ وفي حديثِ الطُّفَيْلِ : كانَ رجُلاً شريفاً شاعراً مَيِّلاً أَي ذا مالٍ قال ابنُ جنِّيّ : وحَكى الفَرّاءُ : رَجُلٌ مَئِلٌ ككَتِفٍ قال : الأَصْلُ مَوِلٌ بالواوِ ثمَّ انقلَبَتْ الواوُ أَلِفاً لتَحَرُّكِها وانْفِتاحِ ما قبلَها فصارت : مال . ثُمَّ إنَّهم أَتَوا بالكَسرةِ التي كانت في واوِ مَوِلٍ فحَرَّكوا بها الأَلِفَ في مال فانقلَبَتْ هَمزَةً . وقالوا : مَئِلٌ : أَي كثيرُهُ وهم مالَةٌ ومالُونَ : كثيرو المالِ وهي مالَةٌ ومالئةٌ ج : مالَةٌ أَيضاً ومالاتٌ قاله سيبويهِ . ومُلْتُه بالضَّمِّ : أَعطَيْتُه المالَ عن ابن دُرَيْدٍ زاد غيرُهُ : كأَمَلْتُهُ إمالَةً . والمُوْلَةُ بالضَّمِّ : العَنكَبوتُ عن أَبي عَمروٍ وفي الصحاحِ : زعَمَ قومٌ أَنَّ المُوْلَ العَنكَبوتُ الواحِدَةُ مُولَةٌ وأَنشدَ :
" حامِلَة دَلْوَك لا مَحْمُولَهْ
" مَلأَى من الماءِ كعَيْنِ المُولَهْ قال : ولم أَسمعْهُ عن ثِقَةٍ . ومُوَيْلٌ كزُبَيْرٍ : من أَسماء شهر رجَب قال ابنُ سِيدَه : أُراها عادِيَّةً . ومِمّا يُستدرَكُ عليه : تَمَوَّلَ فلانٌ مالاً : إذا اتَّخَذَ قَيْنَةً وفي الحديثِ : " ما جاءَكَ منهُ وأَنتَ غير مُشرِفٍ عليه فخُذْهُ وتَمَوَّلْهُ " أَي اجْعَلْهُ لكَ مالاً . وما أَمْوَلَهُ : أَي ما أَكثرَ مالَه . وامرأَةٌ مَيِّلَةٌ ككَيِّسَةٍ : ذاتُ مالٍ . ويُصَغَّرُ المالُ على مُوَيْلٍ والعامَّةُ تقول : مُوَيِّلٌ بتشديد الياءِ . والمُولُ : المالُ لغةُ اليَمَنِ سمعتُها من بني واقِدٍ وبَني الجَعْدِ . وأَمّا المَوّالُ الذي وَلِعَتْ به العامَّةُ فأصلُه من الياءِ يأْتي ذِكْرُهُ في ولي إنْ شاءَ الله تعالى

2.BAB
مَالَ - يَمِيلُ - مَيْل - مَيْلَة
مَالَ - يَميْلُ + الكائن: ينحرف عن الاستواء باتجاه الخفض ثم النزول والهبوط:  وهو يكون بالأشياء المادية، أوفي الأمور النفسية: وهو في الأمور النفسية انحراف المشاعر عن الوسطي المالوف باتجاه هابط وعدم ضبط النفس والتوازن النفسي، وفي الشهوات انحراف المشاعر عن الوسطي المالوف باتجاه هابط وعدم ضبط النفس والتوازن النفسي
مَالَ - يَميْلُ + كائن + على كائن: يغير اتجاهه فيجعل حركته تنحرف باتجاه الخفض والنزول متوجهاً على الكائن الآخر
﴿ود الذين كفروا لو تغفلون عن أسلحتكم وأمتعتكم فيميلون عليكم ميلة واحدة﴾
مَيْل: اسم فعل من " مَالَ - يَمِيلُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " مَالَ - يَمِيلُ ": الشعور النفسي بالانحراف والنزول نحو أمر أو فعل
مَيْلَة: على وزن " فـَعـْلة " اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " مَالَ - يَمِيلُ ": الانحراف ثم النزول والهبوط في أمر مراد وبكيفية خاصة
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " انحراف الحركة الذاتية لكائن من مستوي إلى آخر وخاصة للأسفل والجانب"، وهي:
جَنَحَ - يَجْنَحُ، عرِجَ - يَعرَجُ، صَعِرَ - يَصْعَرُ، صَغَى - يَصْغَى، مَادَ - يَمِيْدُ، مَالَ - يَمِيْلُ
مال - يَميْلُ
	﴿والله يريد أن يتوب عليكم ويريد الذين يتبعون الشهوات أن تميلوا ميلا عظيما (27)﴾ النساء ﴿وإذا كنت فيهم فأقمت لهم الصلاة فلتقم طائفة منهم معك وليأخذوا أسلحتهم فإذا سجدوا فليكونوا من ورائكم ولتأت طائفة أخرى لم يصلوا فليصلوا معك وليأخذوا حذرهم وأسلحتهم ود الذين كفروا لو تغفلون عن أسلحتكم وأمتعتكم فيميلون عليكم ميلة واحدة ولا جناح عليكم إن كان بكم أذى من مطر أو كنتم مرضى أن تضعوا أسلحتكم وخذوا حذركم إن الله أعد للكافرين عذابا مهينا(102)﴾ النساء ﴿ولن تستطيعوا أن تعدلوا بين النساء ولو حرصتم فلا تميلوا كل الميل فتذروها كالمعلقة وإن تصلحوا وتتقوا فإن الله كان غفورا رحيما(129)﴾ النساء
ميل - ميلا
﴿والله يريد أن يتوب عليكم ويريد الذين يتبعون الشهوات أن تميلوا ميلا عظيما (27)﴾ النساء ﴿ولن تستطيعوا أن تعدلوا بين النساء ولو حرصتم فلا تميلوا كل الميل فتذروها كالمعلقة وإن تصلحوا وتتقوا فإن الله كان غفورا رحيما(129)﴾ النساء
ميلة
﴿وإذا كنت فيهم فأقمت لهم الصلاة فلتقم طائفة منهم معك وليأخذوا أسلحتهم فإذا سجدوا فليكونوا من ورائكم ولتأت طائفة أخرى لم يصلوا فليصلوا معك وليأخذوا حذرهم وأسلحتهم ود الذين كفروا لو تغفلون عن أسلحتكم وأمتعتكم فيميلون عليكم ميلة واحدة ولا جناح عليكم إن كان بكم أذى من مطر أو كنتم مرضى أن تضعوا أسلحتكم وخذوا حذركم إن الله أعد للكافرين عذابا مهينا(102)﴾ النساء
مختار الصحاح
● [ميل] م ي ل: مَالَ الشيء من باب باع و مَيَلاناً أيضا بفتح الياء و مَمَالاً و مَمِيلا مثل مَعَاب ومَعِيب في الاسم والمصدر و مَالَ عن الحق ومَالَ عليه في الظُّلم و أمَالَ الشيء فَمَالَ و تَمَايَلَ في مشيته و اسْتَمَالَهُ واستمال بقلبه و المِيلُ من الأرض مُنتهى مد البصر عن بن السكيت ومِيلُ الكُحل ومِيل الجِراحَةِ وميل الطريق والفرسخ ثلاثة أَمْيَالٍ
الراغب
ميل
- الميل: العدول عن الوسط إلى أحد الجانبين، ويستعمل في الجور، وإذا استعمل في الأجسام فإنه يقال فيما كان خلقة ميل، وفيما كان عرضا ميل، يقال: ملت إلى فلان: إذا عاونته. قال تعالى: }فلا تميلوا كل الميل﴿[النساء/ 129] وملت عليه: تحاملت عليه. قال تعالى:﴾فيميلون عليكم ميلة واحدة{ [النساء/102]، والمال سمي بذلك لكونه مائلا أبدا وزائلا، ولذلك سمي عرضا، وعلى هذا دل قول من قال: المال قحبة تكون يوما في بيت عطار، ويوما في بيت بيطار (انظر: بصائر ذوي التمييز 4/540. وهذا من كلام الصاحب بن عباد، وهو في التمثيل والمحاضرة ص 250).
لسان العرب
مقاييس اللغة:
(ميل) الميم والياء واللام كلمةٌ صحيحة تدلُّ على انحراف في الشيء إلى جانب منه. مال يَميل مَيْلاً. فإنْ كان خِلقةً في الشَّيءٍ فَمَيَلٌ. يقال مال يميل مَيَلاً. والمَيْلاء من الرَّمل: عقدة ضخمة تعتزل وتميل ناحيةً. والمَيْلاء: الشَّجرة الكثيرة الفروع، وهي من قياس الباب. والأمْيَل من الرِّجال، يقال إنَّهُ الذي لا يثبت على الفرس. وإن كان كذا فلأنّه يميل عَن سَرْجِهِ. ويقال الذي لا رُمْح معه. وإن كان كذا فشاذٌّ عن الباب. وجمع الأَمْيَلِ مِيل*. قال:
غَيْرُ مِيلٍ ولا عَواوِيرَ في الهَيْـ *** ـجا ولا عُزّل ولا أكفالِ([11])
القاموس المحيط:
مالَ إليه مَيْلاً ومَمالاً ومَمِيلاً وتَمْيَالاً ومَيَلاَناً ومَيْولةً عَدَلَ، فهو مائِلٌ ج مالَةٌ ومُيَّلٌ، كرُكَّعٍ.
ومالَهُ وأمالَهُ إليه ومَيَّلَهُ فاسْتَمَالَ. والمَيْلاءُ: ضَرْبٌ من الاعْتِمَامِ ومن الامْتِشَاطِ، ما يُمِلْنَ فيه العِقَاصَ. والمائِلَةُ: السَّنامُ من الإِبِلِ، وعُقْدَةٌ ضَخْمَةٌ من الرَّمْلِ، والشجرةُ الكثيرةُ الفُروعِ.
ومالَتِ الشمسُ مُيولاً: ضَيَّفَتْ للغُروبِ، أو زالَتْ عن كَبِدِ السماء، و بنا الطريقُ: قَصَدَ.
والمَيَلُ، محرَّكةً: ما كان خِلْقَةً، وقد يكونُ في البِنَاء. مَيِلَ، كفرِحَ، فهو أمْيَلُ. والأَمْيَلُ: مَن يَميل على السَّرْجِ في جانِبٍ، ومَن لا تُرْسَ معه، أو لا سيفَ، أو لا رُمْحَ، والجَبانُ. ومايَلَنا فمايَلْناهُ: أغارَ علينا فأَغَرْنَا عليه. والمِيلُ بالكسر: المُلْمُولُ، وقَدْرُ مَدِّ البَصَرِ، ومَنارٌ يُبْنَى للمُسافِرِ، أو مسافةٌ من الأرضِ مُتَراخيَةٌ بِلا حَدٍّ، أو مئةُ ألْفِ إِصْبَعٍ إلا أربعةَ آلافِ إصْبَعٍ، أو ثلاثةُ أو أربعَةُ آلافِ ذِراعٍ بحَسَب اخْتِلاَفِهِمْ في الفَرْسَخِ، هل هو تِسْعَةُ آلافٍ بذراعِ القُدَماءِ، أو اثنا عَشَرَ ألْف ذِراعٍ بِذِراعِ المُحْدَثينَ. ج: أمْيالٌ ومُيولٌ، وبِلاَ لامٍ: مِيلُ بنتُ مِشْرَحٍ التابِعِيَّةُ. وأمالَ: رَعَى الخَلَّةَ. واسْتَمَالَ: اكْتَالَ بالكَفَّيْنِ أو بالذِراعَيْنِ، و فلاناً، و بقَلْبِه: أمالَهُ. " والمائِلاتُ " في الحديثِ: اللاتي يَمِلْنَ خُيَلاءَ، و " المُميلاتُ " : اللاتي يُمِلْنَ قُلوبَنا إليهِنَّ، أو يُمِلْنَ المَقَانِعَ لتَظْهَرَ وُجوهُهُنَّ وشُعُورُهُنَّ. والمِيلَةُ، بالكسر: الحينُ والزَّمانُ ج: كعِنَبٍ. وما مَيَّلوا: لم يَشُكُّوا.
وهو لا تَمِيلُ عليه المِرْبَعَةُ، أي: هو قويٌّ.
تاج العروس:
ميل
مالَ إليهِ يَميلُ مَيْلاً وممَالاً ومَمِيلاً كمَعابٍ ومَعيبٍ في الاسم والمصدر وتَمْيالاً وهذه عن ابْن الأَعْرابِيِّ ومَيَلاناً محرَّكَةً ومَيْلولَةً وهذه عن الفرَّاءِ : عَدَلَ وأَقْبَلَ عليهِ ومالَ الشيءُ بنفسِه كذلك . ومال عليه في الظُّلْمِ . ومالَ عن الحَقِّ وفي التَّنزيلِ : " فلا تَميلوا كُلَّ المَيْلِ " وأَنشد ابْن الأَعْرابِيِّ :
" لَمّا رأَيْتُ أَنَّني راعي مَالْ
" حَلَقْتُ رأْسي وترَكْتُ التَّمْيالْ قال ابنُ سِيدَه : وهذه الصِّيغَةُ موضوعَةٌ بالأَغلَبِ لتَكثيرِ المَصدَرِ كما أَنَّ فَعَّلْتَ بالأَغلب موضوعَةٌ لتكثيرِ الفِعْلِ فهو مائلٌ ج : مالَةٌ ومُيَّلٌ كرُكَّعٍ يُقال : إنَّهُم لَمالَةٌ عن الحَقِّ . ومالَهُ مَيْلاً وأَمالَهُ إليه إمالَةً ومَيَّلَهُ فاسْتَمالَ فهو مُطاوِعٌ . والمَيْلاءُ : ضَرْبٌ من الاعْتِمامِ حكى ثعلَبٌ : يقال : هو يَعْتَمُّ المَيْلاءَ أَي يُميلُ العِمامَةَ . المَيْلاءُ : من الامْتِشاطِ : ما يُمِلْنَ فيه العِقاصَ وهي مِشْطَةُ البَغايا وقد جاءَ كَراهَتُها في الحديثِ وهو عن ابنِ عَبّاسٍ : " قالتْ لهُ امرأَةٌ إنِّي أَمْتَشِطُ المَيْلاءَ فقال عِكْرِمَةُ : رأْسُكِ تَبَعٌ لِقَلْبِكِ فإن اسْتقامَ قلبُكِ اسْتقامَ رأْسُكِ وإنْ مالَ قلبُكِ مالَ رأْسُكِ " . والمَيْلاءُ : المائلَةُ السّنامِ من الإبلِ . والمَيْلاءُ : عَقِدَةٌ ضَخْمَةٌ من الرَّمْلِ كما في الصِّحاحِ والعينِ . زادَ الأَزْهَرِيُّ : مُعْتَزِلَة قال ذو الرُّمَّةِ :
مَيلاءَ من مَعْدِنِ الصِّيرانِ قاصِيَةٍ ... أَبْعارُهُنَّ على أَهدافِها كُثَبُ
قال الأَزْهَرِيّ : لا أَعرِفُ المَيْلاءَ في صِفَةِ الرِّمالِ ولمْ أَسْمَعْهُ من العرَبِ وأَمّا الأَمْيَلُ فمعروفٌ قال : وأَحسِبُ الليثَ أَرادَ قولَ ذي الرُّمَّةِ السّابِقَ إنَّما أَرادَ بالمَيْلاءِ هنا أَرْطاةً ولها حينئذٍ مَعنيانِ : أَحدُهما : أَنَّه أَرادَ أَنَّ فيها اعْوِجاجاً والثاني : أَنَّه أَرادَ بالمَيْلاءِ أَنَّها مُتَنَحِّيَةٌ مُتباعِدَةٌ من مَعدِنِ بقرِ الوَحْشِ قال : ومَيْلاءُ موضِعُه خَفْضٌ لأَنَّه من نَعْتِ أَرْطاةٍ في قوله :
فباتَ ضَيْفاً إلى أَرْطاةِ مُرْتَكِمٍ ... مِنَ الكَثيبِ لها دِفءٌ ومُحْتَجَبُ والمَيْلاءُ : الشَّجرَةُ الكَثيرَةُ الفروعِ نقله الجَوْهَرِيُّ . ومالتِ الشمسُ مُيولاً : ضَيَّفَتْ أَي دنَتْ لِلغُروبِ أَو زالَت عن كَبِدِ السَّماءِ . مالَ بنا الطَّريقُ : أَي قصَدَ بنا . والمَيَلُ مُحرَّكَةً : ما كانَ خِلْقَةً وقد يكونُ في البِناءِ وقد مَيِلَ كفَرِحَ فهو أَمْيَلُ وهي مَيْلاءُ يُقال : رجُلٌ أَمْيَلُ العاتِقِ : أَي في عُنُقِهِ مَيَلٌ . والأَمْيَلُ : مَنْ يَميلُ على السَّرْجِ وفي العُبابِ : مَن لا يَستوي على السَّرْجِ وقال ابن السِّكِّيتِ : الأَمْيَلُ عندَ الرُّواةِ : الذي لا يَثبُتُ على ظُهورِ الخَيْلِ إنَّما يميلُ عن السَّرجِ في جانِبٍ فإذا كانَ يَثبُتُ على الدَّابَّةِ قيلَ : فارِسٌ وإنْ لَمْ يَثْبُتْ قيلَ : كِفْلٌ والجَمعُ مِيلٌ قال جريرٌ :
لمْ يَركبوا الخَيلَ إلاّ بعدَما هَرِموا ... فهُمْ ثِقالٌ على أَكْتافِها مِيلُ وقال الأَعشى :
غَيْرُ مِيلٍ ولا عَواوِيرَ في الهَيْ ... جا ولا عُزَّلٍ ولا أَكْفالِ الأَمْيَلُ أَيضاً : مَنْ لا تُرْسَ معَه أَو مَن لا سَيْفَ معَه أَو من لا رُمْحَ معه وقال ابن السِّكِّيتِ : الأَمْيَلُ : الذي لا سيفَ معه والأَكْشَفُ : الذي لا تُرْسَ معه . وقيلَ : هو الجَبانُ والجَمعُ مِيلٌ قال الأَعشى :
" ... لا مِيلٌ ولا عُزْلُ قال ابْن الأَعْرابِيّ : مايَلَنا المَلِكُ فمايَلْناهُ : أَي أَغارَ علينا فأَغَرْنا عليه . والمِيلُ بالكَسرِ : المَلْمُولُ الذي يُكْتَحَلُ به هكذا عبَّرَ به الجَوْهَرِيّ في ملل والجَمْعُ أَمْيالٌ ومنهم من جعلَه من لُغَةِ العامَّةِ . المِيْلُ من الأَرضِ : قَدْرُ مَدِّ البَصَرِ ونَصُّ ابن السِّكِّيتِ : مُنتهى مَدِّ البَصَرِ . المِيلُ : مَنارٌ يُبنَى لِلمُسافِرِ في أَنْشازِ الأَرْضِ ومنه الأَميالُ التي في طريقِ مَكَّةَ المُشَرَّفةِ وهي الأَعلامُ المَبنِيَّةُ لهِدايَةِ المُسافِرينَ . أَو المِيلُ : مَسافَةٌ من الأَرضِ مُتراخِيَةٌ بلا حَدٍّ مُعَيَّن وفي شرحِ الشِّفاءِ : الفَرْسَخُ : ثلاثَةُ أَميالٍ ومثلُه في العُبابِ . أَو المِيلُ : مائةُ أَلْفِ إصْبَعٍ إلاّ أَرْبعَةَ آلافِ إصْبَعٍ أَو ثلاثةُ أَو أَرْبَعَةُ آلافِ ذِراعٍ بذِراعِ محمَّدِ بنِ فرَجٍ الشّاشيِّ قال الكِرْمانِيُّ بحَسَبِ اخْتِلافِهِم في الفَرْسَخِ هل هو تِسعَةُ آلافٍ بذِراعِ القُدَماءِ أَو اثْنا عشرَ أَلْفَ ذِراعٍ بذِراعِ المُحدَثينَ وفي شرحِ الشِّفاءِ : المِيْلُ : أَربعةُ آلاف ذراعٍ طولُها أَربعَةٌ وعِشرونَ إصبَعاً وقيل : الميلُ : أَربعةُ آلافِ خُطوَةٍ كلُّ خطوَةٍ ثلاثَةُ أَقدامٍ بوَضْعِ قدَمٍ أَمامَ قدَمٍ ويُلْصَقُ به وقال شيخُنا عندَ قولِه أَو ثلاثَةُ أَو أَرْبَعَةُ : وقد يُقال : لا تَغايُرَ بينَ التَّقديرِ بالأَذْرُعِ وبالأَصابِعِ على الثّاني لأَنَّ الذِّراعَ أَرْبَعٌ وعشرونَ إصبَعاً عَرضُ كلِّ إصبَعٍ سِتُّ حَبّاتِ شعيرٍ مُلصَقَة ظَهراً لِبَطْنٍ فإذا ضرَبْتَ في أَرْبعَةِ آلافٍ حصلَ سِتَّةٌ وتسعونَ أَلْفاً وعلى الأَوَّلِ يكونُ اثنينِ وسبعينَ أَلفَ إصْبَعٍ والصَّحيحُ أَنَّ المِيلَ : أَربعَةُ آلافِ خُطْوَةٍ . وهي ذِراعٌ ونِصْفٌ فيكون سِتَّةَ آلافِ ذِراعٍ والفَرْسَخُ : ثلاثةُ أَميالٍ على أَنَّ المُصنِّفَ قال : والبَريدُ : فَرْسَخان واثْنا عَشَرَ مِيلاً فيكونُ الفَرْسَخُ سِتَّةُ أَميالٍ وهو بيانُ ما هنا ومُقتَضاهُ أَنَّ الفرسَخَ سِتَّةٌ وثلاثونَ أَلفَ ذِراعٍ فتأَمَّلْ . ج : أَمْيالٌ ومُيولٌ قال كُثَيِّرُ عَزَّةَ :
سيأْتي أَميرَ المُؤْمِنينَ ودُونَه ... صِمادٌ منَ الصَّوّانِ مَرْتٌ مُيولُها وبلا لام مِيلُ بنتُ مِشْرَحٍ الأَشعَرِيِّ التّابِعِيَّةُ . وأَمالَ الرَّجُلُ : رَعَى الخَلَّةَ قال لَبيدٌ :
وما يدري عُبَيْدُ بَني أُقَيْشٍ ... أَيُوضِعُ بالحَمائلِ أَمْ يُميلُ أَوْضَعَ : حَوَّلَ إبِلَهُ إلى الحَمْضِ . واسْتمالَ : اكْتالَ بالكَفَّيْنِ أَو بالذِّراعَيْنِ وفي المُحيطِ : بالكَفَّينِ والذِّراعَينِ وفي المُحكَم : باليدَينِ وبالذِّراعَينِ قال الرَّاجِزُ :
" قالتْ لهُ سَوداءُ مِثْلُ الغُولْ
" مالَكَ لا تَغْدُو فتَسْتَميلْ منَ المَجاز : اسْتمالَ فلاناً واسْتمالَ بقلبِهِ : اسْتَعْطَفَهُ وأَمالَه . والمائلاتُ في الحديث المَروِيِّ عن أَبي هريرَةَ رضي الله تعالى عنه : " صِنْفانِ من أَهلِ النّارِ لمْ أَرَهُما بعْدُ ؛ قومٌ معهم سِياطٌ كأَذنابِ البَقَرِ يَضربونَ بها النّاسَ ونِساءٌ كاسِياتٌ عارِياتٌ مائلاتٌ مُمِيلاتٌ رؤوسُهُنَّ كأَسْنِمَةِ البُخْتِ المائلَةِ لا يَدْخُلُنَّ الجَنَّةَ ولا يَجِدْنَ ريحَها وإنَّ ريحَها لتوجَدُ من مَسيرَةِ كذا وكذا " وهُنَّ اللاّتي يَمِلْنَ خُيَلاءَ ويُصبِينَ قلوبَ الرِّجالِ وقيل : المائلاتُ : المَتَبَخْتِراتُ في المَشيِ والمُمِيلاتُ : أَي لأَكْتافِهِنَّ وأَعطافِهِنَّ وقيلَ : هُنَّ اللاتي يُمِلْنَ قُلوبَنا إليهِنَّ أَو المائلاتُ : يَمِلْنَ إلى الهَوى والغَيِّ عن العفافِ وقيل : مائلاتُ الرُّؤوسِ إلى الرِّجالِ وقيل : مائلاتُ الخِمْرَةِ كما قال الآخَرُ :
" مائلَة الخِمْرَةِ والكَلامِ أَو مَعنى المُمِيلاتِ : يُمِلْنَ المَقانِعَ لِتَظْهَرَ وُجوهُهُنَّ وشُعورُهُنَّ وقال ابنُ الأَثيرِ : المائلاتُ : الزَّائغاتُ عن طاعَةِ اللهِ وما يَلْزَمُهُنَّ حِفظُه ومُمِيلاتٌ : يُعَلِّمْنَ غيرَهُنَّ الدُّخولَ في مثلِ فعلِهِنَّ وقيل : مائلاتٌ : يَمْتَشِطْنَ المِشْطَةَ المَيْلاءَ والمُمِيلاتُ : يَمْشُطْنَ غيرَهُنَّ تلكَ المِشْطَةَ . منَ المَجاز : المِيلَةُ بالكَسْرِ : الحِينُ والزَّمانُ ج : مِيَلٌ كعِنَبٍ يُقال : كانَ ذلكَ في مِيلَةٍ من مِيَلِ الدَّهْرِ أَي في حينٍ من أَحيانِهِ كما في العُباب . وفي حديث أَبي موسى أَنَّه قال لأَنّسٍ : عُجِّلَتْ لنا الدُّنيا وغُيِّبَتِ الآخرةُ أَما واللهِ لو عايَنوها ما عدَلوا ولا مَيَّلوا قال شَمِرٌ : أَي لمْ يَشُكُّوا ولمْ يَترَدَّدوا وهو مَجازٌ وقال عِمرانُ بنُ حِطّانَ :
لمّا رأَوا مَخْرَجاً مِنْ كُفْرِ قَوْمِهِمُ ... مَضَوا فما مَيَّلوا فيهِ وما عَدَلوا وإذا مَيَّلَ بينَ هذا وهذا فهو شاكٌّ وما عدَلوا : أَي ما ساوَوا بها شيئاً وفي حديث أَبي ذَرٍّ : دخلَ عليه رجُلٌ فقرَّبَ إليه طعاماً فيه قِلَّةٌ فمَيَّلَ فيه لِقِلَّتِه فقال أَبو ذَرٍّ : إنَّما أَخافُ كثرَتَه ولمْ أَخَفْ قِلَّتَه . مَيَّلَ أَي ترَدَّدَ : هل يأْكُلُ أَو يترُكُ تقول العربُ : إنِّ لأُمَيِّلُ بينَ ذَيْنِك الأَمرَينِ وأَمايِلُ بينَهُما أَيُّهُما آتي . منَ المَجاز : هو لا تَميلُ عليه المِرْبَعَةُ : أَي هو قَوِيٌّ والمِرْبَعَةُ هي التي تُرفَعُ بها الأَحمالُ كما تقدَّمَ . ومِمّا يُستدرَكُ عليه : تمايَلَ في مِشْيَتِهِ تَمايُلاً . والتَّمْييلُ بينَ الشيئينِ كالتَّرجيحِ بينهما وكذلك المُمايَلَةُ والمُمايَطَةُ . وبينَهُم تَمايُلٌ : أَي تفاتُنٌ وتَحارُبٌ وهو مَجازٌ . وأَلِفُ الإمالَةِ : هي التي تجدُها بينَ الأَلِفِ والياءِ . ورِجالٌ مِيلُ الطُّلَى من النُّعاسِ بالكسرِ . وتَمَيَّلَتْ في مِشْيَتِها كتَمايَلَتْ . وتَمايَلَ الجُلُّ عن الفرسِ . واستمالَ ما في الوِعاءِ : أَخذَه . والدَّهْرُ مِيَلٌ كعِنَبٍ : أَطْوارٌ . وأَمَلْتُ بالفَرَسِ يدي : أَرْخَيْتُ عِنانَهُ وخَلَّيْتُ له طريقَه . وفلانٌ يُتَمَيَّلُ في ظِلالِهِ ويُتَفَيّأُ . ومالَ علَيَّ : ظلَمَني . ومالَ معَهُ ومايَلَهُ : مالأَهُ . ومالَ إليهِ : أَحَبَّهُ . ووَقَعَت المَيْلَةُ في النّاسِ : المُوتانُ . قال الزَّمَخْشَرِيّ : سَماعي من العرَبِ . ومالَ به : غلبَه . ومالَ النَّهارُ أَو اللَّيلُ : دَنا من المُضِيِّ . وأَبو مائلَةَ : مِنْ كُناهُمْ . والمَيّالُ : الكَثيرُ المَيْلِ

##### Türkçe

2. BAB
**مَالَ - يَمِيلُ - مَيْل - مَيْلَة**
Pazar, 13 Şubat/Şubat 2011 21:47 yazar: Administrator

**مَالَ - يَميْلُ** + varlık: düzlüğe/istikamete göre alçalmaya sonra inişe ve düşüşe doğru yönelerek sapar: ve bu, maddî şeylerde olur; yahut nefsî işlerde: ve bu, nefsî işlerde, duyguların alışılmış orta hâlden alçalan bir yöne doğru sapması ve nefsin zaptı ile nefsî dengenin olmamasıdır; ve şehvetlerde, duyguların alışılmış orta hâlden alçalan bir yöne doğru sapması ve nefsin zaptı ile nefsî dengenin olmamasıdır.

**مَالَ - يَميْلُ** + varlık + bir varlığa karşı: yönünü değiştirir; böylece hareketini alçalmaya ve inişe doğru sapmış kılar; diğer varlığa doğru yönelmiş olarak.
﴿Ve kâfir olanlar, silahlarınızdan ve eşyalarınızdan gaflet etseniz de üzerinize tek bir eğilme ile eğilseler diye arzu ettiler.﴾

**مَيْل**: "**مَالَ - يَمِيلُ**"den fiil adı: ve yine "**مَالَ - يَمِيلُ**" fiiliyle olan şeydir: bir işe yahut fiile doğru sapma ve iniş ile nefsî duygu.

**مَيْلَة**: "فـَعـْلة" vezninde, "**مَالَ - يَمِيلُ**"den bir defalık için mef‘ûl mânasında fiil adı: murad edilen bir işte ve özel bir keyfiyetle sapma, sonra iniş ve düşüş.

Ve lafız, “bir varlığın kendi hareketinin bir düzeyden diğerine, özellikle aşağıya ve yana doğru sapması” lafızları grubuna mensuptur; onlar:
**جَنَحَ - يَجْنَحُ**، **عرِجَ - يَعرَجُ**، **صَعِرَ - يَصْعَرُ**، **صَغَى - يَصْغَى**، **مَادَ - يَمِيْدُ**، **مَالَ - يَمِيْلُ**

**مال - يَميْلُ**
	﴿Ve Allah size tevbe etmeyi ister; şehvetlere uyanlar ise sizin büyük bir eğilme ile eğilmenizi isterler (27)﴾ النساء ﴿Ve sen onların içinde olup da onlara namazı ikame ettiğinde, onlardan bir taife seninle beraber dursun ve silahlarını alsın; secde ettiklerinde arkanızda olsunlar; namaz kılmamış diğer bir taife gelsin de seninle beraber kılsınlar; sakınmalarını ve silahlarını alsınlar. Kâfir olanlar, silahlarınızdan ve eşyalarınızdan gaflet etseniz de üzerinize tek bir eğilme ile eğilseler diye arzu ettiler. Üzerinizde yağmurdan bir eziyet varsa yahut hasta iseniz silahlarınızı bırakmanızda size günah yoktur; sakınmanızı alın. Şüphesiz Allah kâfirler için aşağılayıcı bir azap hazırlamıştır (102)﴾ النساء ﴿Kadınlar arasında adalet yapmaya asla güç yetiremezsiniz, ne kadar hırs gösterseniz de; öyleyse bütün eğilme ile eğilmeyin de onu asılı gibi bırakmayın. Islah eder ve sakınırsanız, şüphesiz Allah çok bağışlayıcı, çok merhametli olmuştur (129)﴾ النساء

**ميل - ميلا**
﴿Ve Allah size tevbe etmeyi ister; şehvetlere uyanlar ise sizin büyük bir eğilme ile eğilmenizi isterler (27)﴾ النساء ﴿Kadınlar arasında adalet yapmaya asla güç yetiremezsiniz, ne kadar hırs gösterseniz de; öyleyse bütün eğilme ile eğilmeyin de onu asılı gibi bırakmayın. Islah eder ve sakınırsanız, şüphesiz Allah çok bağışlayıcı, çok merhametli olmuştur (129)﴾ النساء

**ميلة**
﴿Ve sen onların içinde olup da onlara namazı ikame ettiğinde, onlardan bir taife seninle beraber dursun ve silahlarını alsın; secde ettiklerinde arkanızda olsunlar; namaz kılmamış diğer bir taife gelsin de seninle beraber kılsınlar; sakınmalarını ve silahlarını alsınlar. Kâfir olanlar, silahlarınızdan ve eşyalarınızdan gaflet etseniz de üzerinize tek bir eğilme ile eğilseler diye arzu ettiler. Üzerinizde yağmurdan bir eziyet varsa yahut hasta iseniz silahlarınızı bırakmanızda size günah yoktur; sakınmanızı alın. Şüphesiz Allah kâfirler için aşağılayıcı bir azap hazırlamıştır (102)﴾ النساء

مختار الصحاح
● [**ميل**] م ي ل: **مَالَ** şey, **باع** babındandır; ve **مَيَلاناً** da, **الياء**’ın fethiyle; ve **مَمَالاً** ve **مَمِيلا**; isim ve masdarda **مَعَاب** ve **مَعِيب** gibi. Ve **مَالَ** haktan; ve **مَالَ** ona zulümde. Ve **أَمَالَ** şeyi, böylece **مَالَ**. Ve yürüyüşünde **تَمَايَلَ**. Ve **اسْتَمَالَهُ** ve kalbiyle **استمال**. Ve **المِيلُ** yerden, görüş uzanımının sonudur; İbn es-Sikkît’ten. Ve **مِيلُ الكُحل** ve **مِيل الجِراحَةِ** ve yolun mili; ve fersah üç **أَمْيَالٍ**dır.

الراغب
**ميل**
- **الميل**: ortadan iki yandan birine sapmadır; ve haksızlıkta kullanılır. Cisimlerde kullanıldığında, yaratılış olan şeyde **ميل** denir; arızî olan şeyde de **ميل** denir. Denir ki: **ملت إلى فلان**: ona yardım ettiğinde. Yüce Allah dedi: }**فلا تميلوا كل الميل**﴿[النساء/ 129]. Ve **ملت عليه**: ona yüklenip haksızlık ettim. Yüce Allah dedi:﴾**فيميلون عليكم ميلة واحدة**{ [النساء/102]. Ve **المال** buna, daima meyilli ve zail olduğu için bu ad verilmiştir; bu yüzden **عرضا** diye adlandırılmıştır. Ve buna, “**المال قحبة تكون يوما في بيت عطار، ويوما في بيت بيطار**” diyenin sözü delalet etti (bak: بصائر ذوي التمييز 4/540. Ve bu, صاحب بن عباد’ın sözündendir; ve o, التمثيل والمحاضرة s. 250’dedir).

لسان العرب
مقاييس اللغة:
(**ميل**) **الميم** ve **الياء** ve **اللام**: sahih bir kelimedir; bir şeyde onun bir yanına doğru bir sapmaya delalet eder. **مال يَميل مَيْلاً**. Eğer şeyde yaratılış ise, **فَمَيَلٌ**. Denir: **مال يميل مَيَلاً**. Ve kumdan **المَيْلاء**: ayrılıp bir yana meyleden büyük bir düğüm. Ve **المَيْلاء**: çok dallı ağaç; ve o, babın kıyasındandır. Ve erkeklerden **الأمْيَل**: denir ki o, ata üzerinde sabit durmayan kimsedir. Eğer böyle ise, çünkü eyerinden yana doğru meyleder. Ve mızrağı olmayan kimse denir. Eğer böyle ise, babdan şâzdır. Ve **الأَمْيَل**’in çoğulu **مِيل**’dir. Şöyle dedi:
غَيْرُ مِيلٍ ولا عَواوِيرَ في الهَيْـ *** ـجا ولا عُزّل ولا أكفالِ([11])

القاموس المحيط:
**مالَ** ona **مَيْلاً** ve **مَمالاً** ve **مَمِيلاً** ve **تَمْيَالاً** ve **مَيَلاَناً** ve **مَيْولةً**: saptı; o **مائِلٌ**dir; çoğulu **مالَةٌ** ve **مُيَّلٌ**; **رُكَّعٍ** gibi.
Ve onu, ve onu ona doğru **أمالَهُ** ve onu **مَيَّلَهُ**; böylece **فاسْتَمَالَ**. Ve **المَيْلاءُ**: sarık sarınmanın ve saç taramanın bir türü; onda **العِقَاصَ**ı meylettirirler. Ve **المائِلَةُ**: develerden hörgüç; ve kumdan büyük bir düğüm; ve çok dallı ağaç.
Ve güneş **مالَت** **مُيولاً**: guruba meyletti; yahut göğün ortasından zail oldu. Ve yol bizi **بنا**: bizi kastetti.
Ve **المَيَلُ**, harekeli: yaratılış olan şeydir; ve yapıda da olabilir. **مَيِلَ**, **فرِحَ** gibi; o **أمْيَلُ**dür. Ve **الأَمْيَلُ**: eyer üzerinde bir yanda meyleden kimse; ve yanında kalkan olmayan kimse; yahut kılıcı olmayan; yahut mızrağı olmayan; ve korkak. Ve “bize baskın yaptı” mânasında: **مايَلَنا**; biz de ona baskın yaptık: **فمايَلْناهُ**. Ve **المِيلُ** kesre ile: **المُلْمُولُ**; ve görüş uzanımının miktarı; ve yolcu için yapılan bir işaret kulesi; yahut sınırı belirli olmaksızın gevşek bir yer mesafesi; yahut yüz bin parmak eksi dört bin parmak; yahut onların fersahtaki ihtilafına göre üç yahut dört bin arşın: fersah, eskilerin arşınıyla dokuz bin midir, yoksa sonrakilerin arşınıyla on iki bin arşın mıdır. Çoğulu: **أمْيالٌ** ve **مُيولٌ**. Ve lamsız olarak: **مِيلُ بنتُ مِشْرَحٍ** tâbiîyedir. Ve **أمالَ**: **الخَلَّةَ**yı otlattı. Ve **اسْتَمَالَ**: iki avuçla yahut iki arşınla ölçüp aldı; ve falanı, ve kalbiyle: onu meylettirdi. Ve hadiste “**المائِلاتُ**”: kibirle meyledenler; ve “**المُميلاتُ**”: kalplerimizi kendilerine meylettirenler; yahut yüzleri ve saçları görünsün diye örtüleri meylettirenler. Ve **المِيلَةُ**, kesre ile: vakit ve zaman; çoğulu: **مِيَلٌ**; **عِنَبٍ** gibi. Ve **ما مَيَّلوا**: şüphe etmediler.
Ve “ona karşı **المِرْبَعَةُ** meyletmez”: yani o güçlüdür.

تاج العروس:
**ميل**
**مالَ** ona: **يَميلُ** **مَيْلاً** ve **ممَالاً** ve **مَمِيلاً**; isim ve masdarda **كمَعابٍ ومَعيبٍ**; ve **تَمْيالاً**; bu, İbnü’l-A‘râbî’dendir; ve **مَيَلاناً** harekeli; ve **مَيْلولَةً**; bu da Ferrâ’dandır: saptı ve ona yöneldi. Ve şey, kendi kendine de böyle **مالَ**. Ve zulümde ona **مالَ**. Ve haktan **مالَ**; ve تنزيل’de: "**فلا تَميلوا كُلَّ المَيْلِ**". Ve İbnü’l-A‘râbî şu beyti okudu:
" لَمّا رأَيْتُ أَنَّني راعي مَالْ
" حَلَقْتُ رأْسي وترَكْتُ التَّمْيالْ
İbn Sîde dedi: ve bu sigâ, çoğunlukla masdarı çoğaltmak için konulmuştur; tıpkı **فَعَّلْتَ**’in çoğunlukla fiili çoğaltmak için konulması gibi. O **مائلٌ**dir; çoğulu: **مالَةٌ** ve **مُيَّلٌ**; **كرُكَّعٍ**. Denir: onlar haktan **لَمالَةٌ**dır. Ve onu **مَيْلاً**; ve onu ona doğru **أَمالَهُ** **إمالَةً**; ve onu **مَيَّلَهُ**; böylece **فاسْتَمالَ**; o, mutâvi‘dir. Ve **المَيْلاءُ**: sarık sarınmanın bir türü; Sa‘leb rivayet etti: denir: o **يَعْتَمُّ المَيْلاءَ**; yani sarığı meylettirir. **المَيْلاءُ**: saç taramadan; onda **العِقَاصَ**ı meylettirdikleri şeydir; ve o, fahişelerin tarağıdır; hadiste onun kerih görülmesi gelmiştir; ve o, İbn Abbâs’tandır: "Bir kadın ona dedi: ben **أَمْتَشِطُ المَيْلاءَ**; İkrime dedi: başın kalbine tâbidir; kalbin doğrulursa başın doğrulur; kalbin meylederse başın meyleder." Ve **المَيْلاءُ**: develerden hörgücü eğik olan. Ve **المَيْلاءُ**: kumdan büyük bir düğüm; sıhâh ve ‘ayn’da olduğu gibi. Ezherî ekledi: ayrılmış. Zü’r-Rumme dedi:
مَيلاءَ من مَعْدِنِ الصِّيرانِ قاصِيَةٍ ... أَبْعارُهُنَّ على أَهدافِها كُثَبُ
Ezherî dedi: kumların sıfatında **المَيْلاءَ**yı bilmem ve onu Araplardan işitmedim; ama **الأَمْيَلُ** bilinir. Dedi: ve sanırım Leys, Zü’r-Rumme’nin önceki sözünü kastetti; burada **المَيْلاءِ** ile ancak bir **أَرْطاةً** kastetti; o vakit onun iki mânası vardır: birincisi, onda eğrilik olduğunu kastetmesidir; ikincisi, **المَيْلاءِ** ile onun, vahşi sığır madeninden uzaklaşmış, uzak duran olduğunu kastetmesidir. Dedi: ve **مَيْلاءُ**nun yeri alçaklıktır; çünkü o, şu sözünde **أَرْطاةٍ**nın sıfatındandır:
فباتَ ضَيْفاً إلى أَرْطاةِ مُرْتَكِمٍ ... مِنَ الكَثيبِ لها دِفءٌ ومُحْتَجَبُ
Ve **المَيْلاءُ**: çok dallı ağaç; Cevherî nakletti. Ve güneş **مالت** **مُيولاً**: **ضَيَّفَتْ**; yani guruba yaklaştı; yahut göğün ortasından zail oldu. **مالَ بنا الطَّريقُ**: yani bizi kastetti. Ve **المَيَلُ** harekeli: yaratılış olan şeydir; ve yapıda da olabilir. Ve **مَيِلَ** **كفَرِحَ**; o **أَمْيَلُ**dür; o (kadın) **مَيْلاءُ**dur. Denir: **رجُلٌ أَمْيَلُ العاتِقِ**: yani boynunda **مَيَلٌ** vardır. Ve **الأَمْيَلُ**: eyer üzerinde meyleden kimsedir; ve **العُباب**’da: eyer üzerinde düzgün durmayan kimse. İbn es-Sikkît dedi: rivayet ehline göre **الأَمْيَلُ**: atların sırtında sabit durmayan kimsedir; ancak eyerden bir yana meyleder; binek üzerinde sabit durursa **فارِسٌ** denir; sabit durmazsa **كِفْلٌ** denir. Çoğulu **مِيلٌ**dür. Cerîr dedi:
لمْ يَركبوا الخَيلَ إلاّ بعدَما هَرِموا ... فهُمْ ثِقالٌ على أَكْتافِها مِيلُ
A‘şâ dedi:
غَيْرُ مِيلٍ ولا عَواوِيرَ في الهَيْ ... جا ولا عُزَّلٍ ولا أَكْفالِ
**الأَمْيَلُ** ayrıca: yanında kalkan olmayan kimse; yahut yanında kılıç olmayan; yahut yanında mızrak olmayan. İbn es-Sikkît dedi: **الأَمْيَلُ**: yanında kılıç olmayan; **الأَكْشَفُ**: yanında kalkan olmayan. Ve denildi: o korkaktır; çoğulu **مِيلٌ**dür. A‘şâ dedi:
" ... لا مِيلٌ ولا عُزْلُ
İbnü’l-A‘râbî dedi: **مايَلَنا المَلِكُ فمايَلْناهُ**: yani bize baskın yaptı, biz de ona baskın yaptık. Ve **المِيلُ** kesre ile: sürme çekilen **المَلْمُولُ**; Cevherî bunu **ملل**’de böyle ifade etti; çoğulu **أَمْيالٌ**dır; ve onlardan kimi onu avam dilinden saydı. **المِيْلُ** yerden: görüş uzanımının miktarıdır; İbn es-Sikkît’in nassı: görüş uzanımının sonudur. **المِيلُ**: yerin yüksek yerlerinde yolcu için yapılan bir işaret kulesidir; ve ondan, Mekke-i Mükerreme yolundaki **الأَميالُ**: yolcuları hidayet için yapılmış alametlerdir. Yahut **المِيلُ**: belirli bir sınır olmaksızın gevşek bir yer mesafesidir. Ve **شرح الشِّفاء**’da: **الفَرْسَخُ**: üç **أَميالٍ**dır; ve bunun benzeri **العُباب**’dadır. Yahut **المِيلُ**: yüz bin parmak eksi dört bin parmak; yahut Muhammed b. Ferec eş-Şâşî’nin arşınıyla üç yahut dört bin arşın. Kirmânî dedi: onların fersahtaki ihtilafına göre: eskilerin arşınıyla dokuz bin midir, yahut sonrakilerin arşınıyla on iki bin arşın mıdır. Ve **شرح الشِّفاء**’da: **المِيْلُ**: her biri yirmi dört parmak olan dört bin arşındır. Ve denildi: **الميلُ**: dört bin adımdır; her adım üç ayaktır; bir ayağı öne koyup ona bitiştirerek. Şeyhimiz, “yahut üç yahut dört” sözü yanında dedi: ve ikinciye göre arşınla ve parmakla takdir arasında farklılık olmadığı söylenebilir; çünkü arşın yirmi dört parmaktır; her parmağın eni, sırt sırta yapıştırılmış altı arpa tanesidir; dört bine çarptığında doksan altı bin elde edilir; birincide yetmiş iki bin parmak olur. Ve sahih olan: **المِيلَ** dört bin adımdır; ve o, bir buçuk arşındır; böylece altı bin arşın olur. Ve **الفَرْسَخُ**: üç **أَميالٍ**dır; şu ki musannif dedi: ve **البَريدُ**: iki fersah ve on iki mildir; böylece fersah altı mil olur; ve bu, buradakinin beyanıdır; ve gereği, fersahın altı ve otuz bin arşın olmasıdır; düşün. Çoğulu: **أَمْيالٌ** ve **مُيولٌ**. Kuseyyir ‘Azze dedi:
سيأْتي أَميرَ المُؤْمِنينَ ودُونَه ... صِمادٌ منَ الصَّوّانِ مَرْتٌ مُيولُها
Ve lamsız: **مِيلُ بنتُ مِشْرَحٍ** el-Eş‘arî tâbiîyedir. Ve **أَمالَ الرَّجُلُ**: **الخَلَّةَ**yı otlattı. Lebîd dedi:
وما يدري عُبَيْدُ بَني أُقَيْشٍ ... أَيُوضِعُ بالحَمائلِ أَمْ يُميلُ
**أَوْضَعَ**: develerini **الحَمْضِ**a çevirdi. Ve **اسْتمالَ**: iki avuçla yahut iki arşınla ölçüp aldı; **المُحيط**’te: iki avuçla ve iki arşınla; **المُحكَم**’de: iki elle ve iki arşınla. Râciz dedi:
" قالتْ لهُ سَوداءُ مِثْلُ الغُولْ
" مالَكَ لا تَغْدُو فتَسْتَميلْ
Mecazdan: falanı **اسْتمالَ** ve kalbiyle **اسْتمالَ**: onu yumuşattı ve meylettirdi. Ve hadiste, Ebû Hureyre’den rivayet edilen **المائلاتُ**: "Cehennem ehlinden iki sınıf vardır ki onları henüz görmedim: yanlarında sığır kuyrukları gibi kamçılar olan bir kavim; onlarla insanları döverler. Ve giyinik çıplak kadınlar: **مائلاتٌ مُمِيلاتٌ**; başları eğik **البُخْتِ** hörgüçleri gibidir; cennete girmeyecekler ve onun kokusunu bulmayacaklar; hâlbuki onun kokusu şu kadar ve şu kadar mesafeden bulunur." Ve onlar, kibirle meyleden ve erkeklerin kalplerini kendilerine çevirenlerdir. Ve denildi: **المائلاتُ**: yürüyüşte salınanlar; **المُمِيلاتُ**: yani omuzlarını ve yanlarını. Ve denildi: onlar, kalplerimizi kendilerine meylettirenlerdir. Yahut **المائلاتُ**: iffetten saparak hevaya ve azgınlığa meyledenlerdir. Ve denildi: erkeklere doğru başlarını meylettirenlerdir. Ve denildi: başörtüsünü meylettirenlerdir; başkası dediği gibi:
" مائلَة الخِمْرَةِ والكَلامِ
Yahut **المُمِيلاتِ**in mânası: yüzleri ve saçları görünsün diye örtüleri meylettirirler. İbnü’l-Esîr dedi: **المائلاتُ**: Allah’a itaattan ve üzerlerine lazım olanı korumaktan sapanlar; ve **مُمِيلاتٌ**: başkalarına, onların fiilleri gibi bir fiile girmeyi öğretenler. Ve denildi: **مائلاتٌ**: **المِشْطَةَ المَيْلاءَ** ile saç tararlar; ve **المُمِيلاتُ**: başkalarının saçını o tarakla tararlar. Mecazdan: **المِيلَةُ** kesre ile: vakit ve zaman; çoğulu: **مِيَلٌ**; **عِنَبٍ** gibi. Denir: bu, dehrin **مِيلَةٍ**lerinden bir **مِيَلٍ**de oldu; yani onun vakitlerinden bir vakitte; **العُباب**’da olduğu gibi. Ve Ebû Mûsâ hadîsinde: Enes’e dedi ki: dünya bize çabuklaştırıldı, âhiret gizlendi; Allah’a yemin olsun, onu görselerdi ne saparlardı ne de **مَيَّلوا**. Şemir dedi: yani şüphe etmezlerdi ve tereddüt etmezlerdi; ve o mecazdır. Ve İmrân b. Hıttân dedi:
لمّا رأَوا مَخْرَجاً مِنْ كُفْرِ قَوْمِهِمُ ... مَضَوا فما مَيَّلوا فيهِ وما عَدَلوا
Ve **مَيَّلَ** bu ile şu arasında: o şüphe edendir. Ve **ما عدَلوا**: yani onunla bir şeyi eşitlemediler. Ve Ebû Zer hadîsinde: yanına bir adam girdi; ona içinde azlık olan bir yemek yaklaştırdı; azlığından dolayı onda **فمَيَّلَ**; Ebû Zer dedi: ben ancak çokluğundan korkarım; azlığından korkmadım. **مَيَّلَ**: yani tereddüt etti; yer mi bırakır mı. Araplar der: ben şu iki iş arasında **لأُمَيِّلُ** ederim ve ikisi arasında **أَمايِلُ** ederim: hangisini yapayım. Mecazdan: “ona karşı **المِرْبَعَةُ** meyletmez”: yani o güçlüdür; ve **المِرْبَعَةُ**, yüklerin kaldırıldığı şeydir; daha önce geçtiği gibi. Ve ona zeyl olarak: yürüyüşünde **تمايَلَ** **تَمايُلاً**. Ve iki şey arasında **التَّمْييلُ**, ikisi arasında tartma gibidir; ve aynı şekilde **المُمايَلَةُ** ve **المُمايَطَةُ**. Ve aralarında **تَمايُلٌ**: yani birbirini alt etmeye çalışma ve savaşma; ve o mecazdır. Ve **أَلِفُ الإمالَةِ**: **الأَلِفِ** ile **الياءِ** arasında bulduğun şeydir. Ve uykudan **مِيلُ الطُّلَى** olan erkekler; kesre ile. Ve yürüyüşünde **تَمَيَّلَتْ**, **كتَمايَلَتْ** gibi. Ve **الجُلُّ** attan **تَمايَلَ**. Ve kaptaki şeyi **استمالَ**: onu aldı. Ve dehr **مِيَلٌ**; **عِنَبٍ** gibi: tavırlar. Ve atla elim **أَمَلْتُ**: dizginini gevşettim ve ona yolunu serbest bıraktım. Ve falan gölgelerinde **يُتَمَيَّلُ** edilir ve gölgelenir. Ve **مالَ علَيَّ**: bana zulmetti. Ve onunla **مالَ** ve onunla **مايَلَهُ**: onunla anlaşarak yardım etti. Ve ona **مالَ**: onu sevdi. Ve insanlarda **المَيْلَةُ** vuku buldu: kıran. Zemahşerî dedi: Araplardan işitmemdir. Ve onunla **مالَ**: ona galip geldi. Ve gündüz yahut gece **مالَ**: geçip gitmeye yaklaştı. Ve **أَبو مائلَةَ**: onların künyelerindendir. Ve **المَيّالُ**: çok meyilli olan.
