# مون — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%86/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D9%86/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [مون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%86.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: مون

مانَهُ يَمُونه مَوْناً إِذا احتمل مؤونته وقام بكفايته، فهو رجل مَمُونٌ؛ عن ابن السكيت. ومانَ الرجلُ أَهله يَمُونُهُمْ مَوْناً ومَؤُونةً: كفاهم وأَنفق عليهم وعالهم. ومِينَ فلانٌ يُمانُ، فهو مَمُونٌ، والاسم المائِنةُ والمَوُونة بغير همز على الأَصل، ومن قال مَؤُونٌ قال مَؤُونةٌ. قال ابن الأَعرابي: التَّمَوُّنُ كثرة النفقة على العيال، والتَّوَمُّنُ كثرة الأَولاد. والمانُ: الكَكُّ وهو السِّنُّ الذي يحرث به؛ قال ابن سيده: أُراه فارسيّاً، وكذلك تفسيره فارسي أَيضاً؛ كله عن أَبي حنيفة، قال: وأَلِفه واو لأَنها عين. ابن الأَعرابي: مانَ إِذا شق الأَرض للزرع.وماوانُ وذو ماوانَ: موضع، وقد قيل ماوان من الماء؛ قال ابن سيده: ولا أَدري كيف هذا. قال ابن بري: ماوانُ اسم موضع؛ قال الراجز: يَشْرَبنَ من ماوانَ ماءَ مُرَّا
قال: ووزنه فاعال، ولا يجوز أَن يهمز، لأَنه كان يلزمه أَن يكون وزنه مَفْعالاً إِن جعلت الميم زائدة، أَو فَعْوالاً إِن جعلت الواو زائدة، قال: وكلاهما ليس من أَوزان كلام العرب، وكذلك المانُ السِّكَّة التي يحرث بها غير مهموزة.

### Türkçe

**مانَهُ** onu **يَمُونه** **مَوْناً**: onun **مؤونة**sini yüklendiği ve onun kifayetine (yeterli gelmesine) kalkıştığı zaman; böylece o, **مَمُونٌ** bir adamdır; İbnü’s-Sikkît’ten. Ve adam, ehlini **مانَ** eder; onları **يَمُونُهُمْ** **مَوْناً** ve **مَؤُونةً**: onlara kifayet etti, üzerlerine harcadı ve onların geçimini üstlendi. Ve falan **مِينَ** edildi, **يُمانُ**; böylece o **مَمُونٌ**dur; isim **المائِنةُ** ve asl üzere hemzesiz **المَوُونة**dur; ve kim **مَؤُونٌ** derse **مَؤُونةٌ** der. İbnü’l-A‘râbî dedi: **التَّمَوُّنُ** ayal (bakmakla yükümlü olunanlar) üzerine nafakanın çokluğudur; ve **التَّوَمُّنُ** evlâdın çokluğudur. Ve **المانُ**: **الكَكُّ**tur; o, onunla sürüm yapılan diştir; İbn Sîde dedi: onu Farsça görüyorum; bunun tefsiri de Farsçadır ayrıca; hepsi Ebû Hanîfe’dendir; dedi: ve onun **واو**unu (vâvını) **أَلِفه** (elif yaptı), çünkü o **عين**dir. İbnü’l-A‘râbî: **مانَ**; ekin için yeri yardığı zaman. Ve **ماوانُ** ve **ذو ماوانَ**: bir yerdir; ve gerçekten **ماوان**ın sudan olduğu söylenmiştir; İbn Sîde dedi: bunun nasıl olduğunu bilmiyorum. İbn Berrî dedi: **ماوانُ** bir yer adıdır; râciz dedi:
يَشْرَبنَ من **ماوانَ** ماءَ مُرَّا
Dedi: ve onun vezni **فاعال**dır; ve hemzelenmesi caiz değildir; çünkü ona, **ميم**i زائد (ek) kılarsan vezninin **مَفْعالاً** olması, yahut **واو**u زائد kılarsan **فَعْوالاً** olması gerekirdi; dedi: ve ikisi de Arapların sözünün vezinlerinden değildir; ve bunun gibi, onunla sürüm yapılan **المانُ** **السِّكَّة**si de hemzesizdir.
