# موه — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%87/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D9%87/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [موه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%87.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: موه

الماءُ: الذي يُشْرَبُ، والهمزةُ فيه مُبْدَلَةٌ من الهاء في موضع اللام، وأصله مَوَهٌ بالتحريك، لأنَّه يجمع على أمْواهٍ في القِلَّةِ ومياهٍ في الكثرة، وتصغيره مُوَيْهٌ، فإذا أَنَّثتَهُ قلت ماءةٌ. وماهَتِ الرَكِيَّةُ تَموهُ وتَميهُ وتَماهُ مَوْهاً ومُؤوهاً، إذا ظهر ماؤها وكثُر. وكذلك السفينةُ إذا دخلَ فيها الماء. ومِهْتُ الرجلَ ومُهْتُهُ بكسر الميم وضمِّها، كقولك: رجلٌ مالٌ. قال الراجز:
إنَّك يا جَهْضَمُ ماءُ القَلْب
أي بليدٌ. الكسائي: بئرٌ ماهَةٌ ومَيْهةٌ، أي كثيرة الماء. وأَماهَ الحافرُ، أي أنْبَطَ الماءَ. وأَماهَتِ الأرضُ، إذا ظهر فيها النَزُّ. وأَمَهْتُ الرجلَ والسكينَ، إذا سقيتَهما. وأَمَهْتُ الدواةَ: صببتُ فيها الماءَ. وأَماهَ الفحلُ، إذا ألقى ماءهُ في رحم الأنثى. ومَوَّهتُ الشيء: طليته بفضَّةٍ أو ذهبٍ وتحتَ ذلك نُحاسٌ أو حديدٌ. ومنه التَمْويهُ وهو التلبيسُ. والماوِيَّةُ: المِرآةُ، كأنَّها منسوبةٌ إلى الماء. وتصغيرها مُوَيَّةٌ. والنسبة إلى الماء مائِيٌّ، وإن شئت ماوِيٌّ.

### Türkçe

**الماءُ**: içilen şey; ve ondaki hemze, **موه**’da **اللام** mevkiindeki **الهاء**’dan بدل edilmiştir; aslı harekeli olarak **مَوَهٌ**’dur; çünkü azlıkta **أمْواهٍ** üzere, çoklukta **مياهٍ** üzere cem‘ olunur; tasğîri **مُوَيْهٌ**’dur; onu müennes yaptığında **ماءةٌ** dersin. **ماهَتِ الرَكِيَّةُ** **تَموهُ** ve **تَميهُ** ve **تَماهُ**; **مَوْهاً** ve **مُؤوهاً** (olarak), suyu göründüğü ve çoğaldığı zaman. Gemi de içine su girdiği zaman böyledir. **مِهْتُ** adamı ve **مُهْتُهُ**, mîm’in kesri ve zammı ile; senin “**رجلٌ مالٌ**” demen gibi. Râciz dedi ki:
إنَّك يا جَهْضَمُ ماءُ القَلْب
yani: ahmak. Kisâî: **بئرٌ ماهَةٌ** ve **مَيْهةٌ**, yani suyu çok. **أَماهَ** kazıcı, yani suyu çıkardı. **أَماهَتِ الأرضُ**, onda **النَزُّ** göründüğü zaman. **أَمَهْتُ** adamı ve bıçağı, ikisini suladığın zaman. **أَمَهْتُ الدواةَ**: içine su döktüm. **أَماهَ** aygır, dişinin rahmine suyunu attığı zaman. **مَوَّهتُ** şeyi: onu gümüşle yahut altınla kapladım; onun altında bakır yahut demir (vardır). Ondandır **التَمْويهُ**; o, aldatmalı kaplamadır. **الماوِيَّةُ**: ayna; sanki suya nisbet edilmiştir. Tasğîri **مُوَيَّةٌ**’dir. Suya nisbet **مائِيٌّ**’dir; istersen **ماوِيٌّ**.
