# ميكل — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8A%D9%83%D9%84/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%8A%D9%83%D9%84/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ميكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8A%D9%83%D9%84.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ميكل

ميكائيل أهمله الجوهري والصاغاني، وقال يعقوب: هو وميكائين على البدل بكسرهما: اسم ملك من الملائكة م معروف، موكل بالأرزاق، وبهذا الوزن من غير همز بياءين عن الأعمش، وقرأ:  ميكئل  على وزن ميكعل ابن هرمز الأعرج وابن محيصن، فأما جبراييل وميكاييل بياءين بعد الألف والمد فيقوى في نفسي أنها همزة مخففة، وهي مكسورة، فخفيت وقربت من الياء فعبر القراء عنها بالياء كما قالوا في قوله سبحانه:  آلاء  عند تخفيف الهمزة آلاي بالياء، انتهى. وقد يقال: إن كانت الكلمة سريانية فمحل ذكرها آخر هذا الحرف، كما فعله صاحب اللسان وغيره، فإن الحروف كلها أصلية، وإن كانت مركبة من ميكا وإيل كتركيب جبرائيل وغيرهما من أسماء الملائكة فالأنسب حينئذ ذكرها في م-ي-ك كما فعله المصنف في جبرائيل فإنه ذكره في ج-ب-ر، وتركيب م-ي-ك ساقط عند المصنف وغيره، فاعرف ذلك. ومما يستدرك عليه: ميكال بن عبد الواحد بن حرمك بن القاسم بن بكر بن ديواشتي، وهو: شور الملك بن شور بن شور بن شور، أربعة من الملوك الذين ذكرهم المصنف في حرف الراء، وهو ابن فيروز بن يزدجرد بن بهرام، وهو جد أهل البيت الميكالي بنيسابور، وهم أمراء فضلاء، منهم أبو العباس إسماعيل بن عبد الله بن محمد بن ميكال الأديب شيخ خراسان ووجهها، سمع بنيسابور محمد بن إسحاق بن خزيمة، والعباس بن السراج، وبالأهواز عبدان الحافظ، وعنه أبو علي النيسابوري، والحاكم أبو عبد الله وهو الذي أدبه أبو بكر بن دريد، ومدح أباه بمقصورته المشهورة، توفي سنة 362، وقرأت في الرسالة البغدادية للحاكم أبي عبد الله، وهي عندي، ما نصه: أبو محمد عبد الله بن إسماعيل الميكالي، أوجه الوجوه بخراسان وآدبهم، وأكفأ الرؤساء، وهو صدوق كبير المحل، انتهى. وميكائيل الخراساني: تابعي روى عن عمر رضي الله تعالى عنه.

### Türkçe

**ميكائيل**’i Cevherî ve Sâğânî ihmal etti; Yakub dedi ki: O ve **ميكائين** birbirinin yerine, ikisinin de kesresiyle: meşhur, bilinen; meleklerden bir meleğin adıdır; rızıklara vekil kılınmıştır. Ve bu vezin üzere, hemzesiz, iki **ياء** ile, A‘meş’ten (rivayetle). Ve okudu: **ميكئل** vezni üzere **ميكعل**; İbn Hürmüz el-A‘rec ve İbn Muhaysın. Amma **جبراييل** ve **ميكاييل**’e gelince, **الألف**’ten ve medden sonra iki **ياء** ile; nefsimde kuvvet kazanır ki o, hafifletilmiş bir hemzedir; ve o, kesrelidir; böylece gizlendi ve **الياء**’a yaklaştı; bunun üzerine kurrâ onu **الياء** ile ifade ettiler; nitekim Yüce’nin sözü olan **آلاء** hakkında, hemzenin hafifletilmesi sırasında **آلاي**’yi **الياء** ile söyledikleri gibi. Bitti.

Ve denilebilir ki: Eğer kelime Süryânî ise, onun zikrinin yeri bu harfin sonudur; Lisân sahibinin ve başkasının yaptığı gibi; çünkü harflerin hepsi aslîdir. Eğer **ميكا** ve **إيل**’den mürekkep ise, **جبرائيل** ve meleklerin isimlerinden başkalarının terkibi gibi; o vakit en uygun olan, onu **م-ي-ك**’de zikretmektir; musannifin **جبرائيل** hakkında yaptığı gibi; zira onu **ج-ب-ر**’de zikretti. Ve **م-ي-ك** terkibi musannifin ve başkasının yanında düşüktür; öyleyse bunu bil.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **ميكال** b. Abdülvâhid b. Harmek b. el-Kâsım b. Bekr b. Dîvâştî; ve o: Şûrü’l-mülk b. Şûr b. Şûr b. Şûr; musannifin **الراء** harfinde zikrettiği krallardan dört (kişiden biridir). Ve o, Fîrûz b. Yezdicerd b. Behrâm’ın oğludur; ve o, Nîsâbûr’daki **الميكالي** Ehl-i beytinin ceddi(ata)sıdır; ve onlar faziletli emirlerdir. Onlardan: edîb, Horasan’ın şeyhi ve onun yüzü olan Ebü’l-Abbâs İsmâîl b. Abdillâh b. Muhammed b. **ميكال**; Nîsâbûr’da Muhammed b. İshâk b. Huzeyme’yi ve el-Abbâs b. es-Serrâc’ı işitti; Ahvâz’da Abdân el-Hâfız’ı (işitti). Ondan Ebû Ali en-Nîsâbûrî ve Hâkim Ebû Abdillâh (rivayet etti). Ve o, Ebû Bekr b. Düreyd’in edeblendirdiği kimsedir; ve onun meşhur maksûresiyle babasını övdü. 362 yılında vefat etti.

Ve Hâkim Ebû Abdillâh’ın Bağdâd risâlesinde —ki o benim yanımdadır— okudum; lafzı şudur: Ebû Muhammed Abdullâh b. İsmâîl el-**ميكالي**; Horasan’da yüzlerin en yüzü ve onların en edîbi; ve reislerin en kifayetlisi; ve o, büyük mevki sahibi, sadûktur. Bitti.

Ve **ميكائيل** el-Horasânî: tâbiîdir; Ömer’den —Allah Teâlâ ondan razı olsun— rivayet etti.
