# مَن (م-َ-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%8E%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Kimse

- Harfler: م - َ - ن
- Kur'an'da: 859 geçiş · 686 ayet · 23 sîga
- 4 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: من
- Ayrıca: [مِن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%90%D9%86.md)

_Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır._

## Sîgalar (23)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [مَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | مَنْ | Kimse; Her kim; Kim | 371 | 334 | [2:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:8.md) |
| [وَمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | وَمَنْ | Her kim; Ve kimse; Ve her kim; Kim; Kimseyle beraber; Ve kim | 234 | 221 | [2:108](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:108.md) |
| [فَمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%81%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | فَمَنْ | Her kim; Kim; Hemen her kim; Öyleyse kim; Öyleyse her kim; Kimse | 67 | 63 | [2:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:38.md) |
| [لِمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%84%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | لِمَنْ | Kimse için; Kim için | 55 | 54 | [2:154](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:154.md) |
| [مَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | مَنِ | Kimse; Her kim; Kim | 21 | 21 | [2:189](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:189.md) |
| [مِمَّنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%85%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%92.md) | مِمَّنْ | Kimseden | 21 | 21 | [2:114](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:114.md) |
| [أَفَمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%81%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | أَفَمَنْ | Kimse mi? | 15 | 15 | [9:109](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/9:109.md) |
| [فَمَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%81%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | فَمَنِ | Her kim; Hemen kimse | 15 | 15 | [2:173](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:173.md) |
| [مِمَّنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%85%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%90.md) | مِمَّنِ | Kimseden | 10 | 10 | [6:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:21.md) |
| [كَمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%83%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | كَمَنْ | Kimse gibi | 9 | 9 | [3:162](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:162.md) |
| [بِمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D8%A8%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | بِمَنْ | Kimseyi | 8 | 8 | [16:125](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/16:125.md) |
| [لِمَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%84%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | لِمَنِ | Kimse için; Kimin için? | 6 | 6 | [2:203](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:203.md) |
| [وَمَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | وَمَنِ | Ve kimse; Kimseyle beraber | 6 | 6 | [3:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:20.md) |
| [وَمِمَّنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%85%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%91%D9%86%D9%92.md) | وَمِمَّنْ | Ve kimseden; Kimseden | 5 | 4 | [7:181](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:181.md) |
| [لَمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | لَمَنْ | Kimse | 4 | 4 | [3:199](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:199.md) |
| [وَلِمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | وَلِمَنْ | Kimse için; Ve kimse için; Ve kimseyi | 3 | 3 | [12:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/12:72.md) |
| [أَوَمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%88%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | أَوَمَنْ | Kimse mi? | 2 | 2 | [6:122](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:122.md) |
| [بِمَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D8%A8%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | بِمَنِ | Kimseyi | 2 | 2 | [53:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/53:30.md) |
| [أَفَمَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%81%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | أَفَمَنِ | Kimse mi? | 1 | 1 | [3:162](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:162.md) |
| [لَمَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | لَمَنِ | Kimse | 1 | 1 | [2:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:102.md) |
| [وَبِمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A8%D9%90%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | وَبِمَنْ | Ve kimseyle | 1 | 1 | [27:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/27:47.md) |
| [وَلَمَنِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%90.md) | وَلَمَنِ | Her kim | 1 | 1 | [42:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/42:41.md) |
| [وَلَمَنْ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92.md) | وَلَمَنْ | Kimse | 1 | 1 | [42:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/42:43.md) |

## Mücavir kökler — 485 mücavir (908 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 380 ortak ayet · G² 214 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
2. [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) — 134 ortak ayet · G² 131 · Şey
3. [هدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D9%8A.md) — 90 ortak ayet · G² 103 · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…
4. [ضلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D9%84%D9%84.md) — 68 ortak ayet · G² 99 · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir
5. [ظلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%84%D9%85.md) — 80 ortak ayet · G² 65 · Zalimler
6. [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — 136 ortak ayet · G² 44 · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
7. [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) — 48 ortak ayet · G² 42 · Biribirini kesen yoldur
8. [تبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%A8%D8%B9.md) — 43 ortak ayet · G² 33 · İnek yavrusu, dana demektir
9. [صلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%84%D8%AD.md) — 45 ortak ayet · G² 32 · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir
10. [رحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) — 67 ortak ayet · G² 30 · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir
11. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 60 ortak ayet · G² 29 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
12. [علم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%85.md) — 125 ortak ayet · G² 28 · Dağın sivri noktası demektir
13. [بسط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B3%D8%B7.md) — 13 ortak ayet · G² 28 · Bisat kilim demektir
14. [عمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) — 66 ortak ayet · G² 28 · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
15. [رزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%82.md) — 32 ortak ayet · G² 28 · Üzüm demektir
16. [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) — 38 ortak ayet · G² 26 · Ğayr, Ğayr dışında demektir
17. [أخر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B1.md) — 52 ortak ayet · G² 23 · Uhur ense demektir
18. [خشي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D9%8A.md) — 16 ortak ayet · G² 23 · Haşy : Ayaktaki kuru ottur
19. [فلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%AD.md) — 16 ortak ayet · G² 23 · Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir
20. [خنزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B2%D8%B1.md) — 5 ortak ayet · G² 22 · Domuz
21. [هلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 22 · Boğazlandı
22. [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) — 41 ortak ayet · G² 22 · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
23. [نصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) — 34 ortak ayet · G² 21 · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir
24. [أتي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D9%8A.md) — 86 ortak ayet · G² 21 · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
25. [رود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AF.md) — 31 ortak ayet · G² 21 · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur
26. [دنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D9%88.md) — 32 ortak ayet · G² 20 · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
27. [غفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%81%D8%B1.md) — 43 ortak ayet · G² 18 · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır
28. [صوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D9%85.md) — 7 ortak ayet · G² 17 · “Sume” damga demektir
29. [أذن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B0%D9%86.md) — 24 ortak ayet · G² 17 · Kulak demektir
30. [رضي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D9%8A.md) — 19 ortak ayet · G² 17 · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
31. [جزي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B2%D9%8A.md) — 27 ortak ayet · G² 17 · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…
32. [أجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D8%B1.md) — 25 ortak ayet · G² 16 · (EaCR) “Acur” tuğla demektir
33. [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) — 20 ortak ayet · G² 16 · Hiram keçe demektir
34. [كتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D8%A8.md) — 52 ortak ayet · G² 15 · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir
35. [ليس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D8%B3.md) — 22 ortak ayet · G² 15 · Bu kelime “late”den dönüşmüştür
36. [وسع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B3%D8%B9.md) — 11 ortak ayet · G² 14 · “Sunv’a” tas demektir
37. [ضرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) — 19 ortak ayet · G² 14 · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir
38. [حول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D9%84.md) — 10 ortak ayet · G² 14 · Ağaçlık yerleri çevreleyen topraktan tümsek ve çukur demetir
39. [شهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%B1.md) — 8 ortak ayet · G² 14 · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir
40. [عمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D9%8A.md) — 11 ortak ayet · G² 14 · Kör demektir
41. [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) — 59 ortak ayet · G² 14 · Su yosunudur
42. [ولي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D9%8A.md) — 40 ortak ayet · G² 14 · Veli arka demektir
43. [جهم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%87%D9%85.md) — 20 ortak ayet · G² 14 · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir
44. [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) — 32 ortak ayet · G² 13 · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
45. [حجج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%AC.md) — 10 ortak ayet · G² 13 · Hacebe kaş demektir
46. [فتل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 13 · Lif
47. [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — 76 ortak ayet · G² 13 · Hufre, çukur demektir
48. [عظم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%85.md) — 28 ortak ayet · G² 13 · Büyük
49. [كمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%85%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 13 · Tam
50. [عدو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%88.md) — 22 ortak ayet · G² 13 · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
51. [ذكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%83%D8%B1.md) — 48 ortak ayet · G² 13 · Zikr : Yay görevi gören ağaç dal parçasıdır
52. [أثم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D9%85.md) — 13 ortak ayet · G² 12 · İsm hurmadan yapılan içkidir
53. [هوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D9%8A.md) — 12 ortak ayet · G² 12 · Onların hevesleri
54. [وجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AC%D8%AF.md) — 23 ortak ayet · G² 12 · Su birikintisidir
55. [مع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B9.md) — 32 ortak ayet · G² 12 · Beraber
56. [ملك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%83.md) — 37 ortak ayet · G² 12 · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder
57. [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) — 52 ortak ayet · G² 12 · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
58. [فري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%8A.md) — 15 ortak ayet · G² 12 · Ferv “Ferre”ye bak
59. [سلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%85.md) — 27 ortak ayet · G² 11 · “Süllem” merdiven demektir
60. [حدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AF%D8%AF.md) — 8 ortak ayet · G² 11 · Hadid demir demektir

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%8E%D9%86/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | من |
| Yapı | İki harfli işlev sözü (ism-i mevsûl, şart veya istifhâm ismi) |
| Özel Durum | Edat/isim soylu mebnî işlev sözü |
| Bağlamsal Yakın Kökler | ما, الذي, أي |
| Zıt Kök | ما |
| Çekirdek Özet 1 | Akıl, irade ve bilinç sahibi varlıklara işaret eden genel belirteç |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi teklife, hesaba ve tercihe muhatap özneyi şart ve mevsûl kalıbıyla çerçeveleme |
| Çekirdek Özet 3 | Ahlaki ve itikadi sorumluluğu kişiselleştiren evrensel özne kategorisi |
| Kritik Hata Riski | Akıl sahiplerine özgü bu yapıyı nesnelere indirgemek veya genel şart bildiren yapısını belirli şahıslara hasrederek evrensel hitabı daraltmak |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| من | Akıl sahibi varlığa yönelme, bilinçli faili belirleme ve ayırma işlevi | Veri bulunamadı | Asli iki harfli yapıda türetim eki bulunmayıp yapının kendisi bağımsız mebnî bir isim olarak akıl sahiplerine tahsis edilmiştir |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | su; akış, çokluk, derinlik | Potansiyel faillerin oluşturduğu geniş küme ve belirsizlik alanı |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Yaşayan, düşünen ve faaliyette bulunan canlı, bilinçli özne |
| من | Suyun içindeki canlı varlığın tebellür etmesi gibi, genel varlık alanı içerisinden bilinçli ve sorumlu failin seçilip belirlenmesi |  |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Somut bir nesne kökünden ziyade, yöneltilen dikkat ile akıl sahibi bir faili işaret etme, sorma veya genelleyen bir bağlaç olarak niteleme işlevi görür |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap şiirinde akıl sahibi özneleri genelleyen şart edatı veya soru ismi olarak yaygın biçimde kullanılmıştır |
| Erken Arapça kullanım | Klasik Arapçada kimlik sorma, şart koşma ve belirli ya da belirsiz bilinçli şahısları niteleyen ism-i mevsûl olarak temel sentaktik unsurdur |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn ve Sîbeveyhi’nin el-Kitâb’ı.

### Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde من yapısı, akıl sahibi varlıkları sormak ve işaret etmek üzere kullanılan arkaik bir sorgu ve mevsûl çekirdeğidir. İbranicede akıl sahipleri için soru zamiri olarak kullanılan mī (מִי) ve Akadcada aynı işleve sahip mannu biçimleri, bu yapının ortak Sami mirasındaki bilinçli özneye dönük işaret çekirdeğini açıkça belgeler. Süryanicede mānā veya man formuyla paralel bir varlık gösterir. Yapının asli işlevi, akıl dışı veya cansız varlıklar için kullanılan mā/meh formuna karşılık, iradeli ve akıllı failleri kümeden ayırt ederek sorgulamak ve bağlamaktır.

Güven: Kesin

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen’in Semitik Kök Sözlüğü.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | من lafzı akıl sahibi varlıklara has mebnî isim | Akıl sahibi failleri şart, istifhâm ve sıla cümlelerinde özneleştiren değişmez yapı | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice mī, Akadca mannu, Süryanice man | Bütün Sami dillerinde akıl ve irade sahibi varlıkları işaret eden ortak kök | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik sorgu ve işaret morfemleri | Bazı Afro-Asyatik dillerde görülen interrogatif m- tabanlı işaret ögeleri | Muhtemel |

Kaynak: Payne Smith, Brown-Driver-Briggs ve Leslau.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| من | Anlamlı | Bilinçli özneyi işaretleme | Akıl sahibi failleri niteleyen şart, soru veya mevsûl ismi | Kur'an'da geçer; hedef kök |
| نم | Anlamlı | Yaymak, fısıldamak, taşımak | Sözü veya kokuyu gizlice veya azar azar yaymak, koğuculuk yapmak | Kur'an'da geçmez |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| من | Merkez | Bilinçli özne | Yalnızca akıl ve irade sahibi varlıkları kapsamına alır | Sorumlu faili öne çıkaran mevsûl veya şart ismi |
| ما | Zıt | Genel nesne ve durum | Esas olarak akıl sahibi olmayanları, sıfatları ve durumları bildirir | Akıl dışı varlıklar veya mahiyetler için kullanılır |
| الذي | Komşu | Belirli mevsûl | Belirli ve tekil bir varlığı bağlar, cins şartı taşımaz | Cinsiyet ve sayı çekimi olan harf-i tarifli bağlaç |
| أي | Komşu | Seçici sorgu ve şart | Bir grup içinden birini veya bir kısmını ayırt ederek belirler | Belirli veya belirsiz kümelerden parça seçmeye yarar |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | من | Akıl sahibi özne belirteci | Şart, soru veya ilgi bildiren akıl sahibi fail zamiri | Kesin |
| Latince | quis, quicumque | Kim, her kim | Akıl sahibi varlıkları soru ve şart cümlesinde karşılar | Kesin |
| İngilizce | who, whoever | Kim, her kimse | Bilinçli özneleri niteleyen ve genelleştiren zamir yapısı | Kesin |
| Almanca | wer, wer auch immer | Kim, her kim | İradeli failleri şart ve soru bağlamında bildiren zamir | Kesin |
| Fransızca | qui, quiconque | Kim, her kimse | Şahıs bildiren ilgi ve şart zamiri | Kesin |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary ve Cassell’s Comparative Lexicon.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| من (Şart İsmi) | Genel şart ve ceza bildiren özne | Bir fiili işleyen herkesin karşılık bulacağını bildiren hüküm bağlamları (Bakara [2:38](https://lisan.digital/tr/ayet/2:38.md), Zilzâl [99:7](https://lisan.digital/tr/ayet/99:7.md)) |
| من (İsm-i Mevsûl) | Bilinçli faili niteleyen ilgi ismi | İman eden, inkar eden veya belirli bir vasfı taşıyan fertleri tanımlama bağlamı (Bakara [2:8](https://lisan.digital/tr/ayet/2:8.md), Enfâl [8:70](https://lisan.digital/tr/ayet/8:70.md)) |
| من (İstifhâm İsmi) | Tevhid, yetki ve kudreti sorgulayan soru | Allah'ın dışında kimin güç yetirebileceğini sorgulayarak meydan okuma bağlamı (Hûd [11:13](https://lisan.digital/tr/ayet/11:13.md), Neml [27:64](https://lisan.digital/tr/ayet/27:64.md)) |
| من (Mevsûf Nekire) | Herhangi bir kimse | Belirli olmayan akıl sahibi bireye işaret eden bağlamlar (Âl-i İmrân [3:162](https://lisan.digital/tr/ayet/3:162.md), İsrâ [17:15](https://lisan.digital/tr/ayet/17:15.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi hitabın evrenselliği ve teklif | Şart bildiren lafzın umum ifade edip etmediği ve mükellefiyetin kapsamı | Bireysel irade ve sorumluluğun mutlak genelliği |
| Fıkıh | Hükümlerin umum ve hususu | Şart ve mevsûl yapılarının bütün mükellefleri kapsayıp kapsamadığı ve tahsis imkânı | Kanunun şahıs ayırt etmeksizin herkese teşmili |
| Tefsir | Hitabın nüzul sebebi ile ilişkisi | Belirli bir şahıs hakkında inen ayetteki yapının lafzan umumi hüküm doğurması | Sebebin hususiliğine rağmen lafzın umumiliği kuralı |
| Hadis | Sünnetin bağlayıcılığı ve vaad | Metinlerde yer alan şartlı müjde ve uyarılarda failin genellenmesi | Bireysel amele bağlanan evrensel karşılık formülasyonu |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Teklif ve hesap | Sorumlu fail | Mükellefiyeti genelleştirme | Bireyin soyut kimliğini ameline ve niyetine bağlayarak eşitler | Kesin |
| İlmi | Mantık ve önermeler | Evrensel niceleyici | Akıl sahibi kümeyi tanımlama | Bütün düşünen özneler için geçerli önermeler kurar | Güçlü |
| Siyasi | Hukuk önünde eşitlik | Vatandaş / Fert | İmtiriyazı kaldırma | Hukuki yaptırımı zümreye değil şartı gerçekleştiren ferde bağlar | Güçlü |
| İktisadi | Emek ve hak ediş | Hak sahibi aktör | Mülkiyet ve kazancı bireyselleştirme | İktisadi çabanın karşılığını doğrudan çabayı gösterene tahsis eder | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Evrensel ve varlıksal niceleyici ($ \forall x \in A $) | Belirli bir akıl ve şuur kümesindeki ($A$) her bir elemanı fonksiyona girdi yapan değişken | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Hukuki süje / Bireysel fail | Sosyal ve hukuki yapılarda hak ve borç altına girebilen iradeli aktör | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | İfadenin nüzul ortamındaki belirli şahıslara veya sadece dönemin muhataplarına ait olduğunu varsayarak tarihselleştirmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Çağlar ve zümreler üstü bir biçimde, irade taşıyan her bireyi ilahi yasanın doğrudan muhatabı kılması |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Evrensel ahlaki ve hukuki ilkelerin kabilevi, ırki veya dönemsel istisnalara tabi kılınarak adaletin zedelenmesi |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İlahi hitabın evrensel adalet, teklif ve ceza/mükâfat mekanizmasını şahıslardan bağımsız genel bir kural olarak kurmasını sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Amel-karşılık ilişkisini kuran şart ayetlerinde, imanın ve inkarın bireysel sorumluluğunu bildiren pasajlarda ve tevhid sorgulamalarında belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Belirli bir soyun, zümrenin ya da grubun peşinen kurtulduğu zannını yıkarak ilahi mükafatı yalnızca ameli gerçekleştiren her ferde bağlar. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Varlıklar deryası içerisinden düşünen, işiten ve irade sergileyen canlı özneyi tecrit edip öne çıkarma.
- Soyut anlam: İlahî kanunlar karşısında her bilinçli bireyi nesnel amelleriyle eşit birer faile dönüştüren evrensel özneleştirme.
- Sistematik karşılık: Hukukun, ahlakın ve dinin muhatabı olan soyut insan iradesinin formel ifadesi.
- LaTeX modeli: $$ \forall x \in \Omega \quad [ f(x) \implies g(x) ] $$
- LaTeX açıklaması: Formülde $\Omega$ sembolü akıl ve bilinç sahibi tüm faillerin kümesini, $x$ bu kümeden seçilen herhangi bir iradeli özneyi, $f(x)$ bu özne tarafından gerçekleştirilen şart koşulmuş eylemi veya taşınan niteliği, $g(x)$ ise ilahi yasa gereği söz konusu fiile bağlanan zorunlu neticeyi (karşılığı) temsil eder. Yapı, hiçbir şahsi imtiyaza yer bırakmaksızın eylemi doğrudan sonuca bağlayan evrensel bir şart mekanizması kurar.

## Geçtiği ayetler (686 ayet)

Mushaf sırasıyla; ilk 200 ayet metniyle, kalan 486 ayet yalnızca numarasıyla. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%8E%D9%86/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:8.md) — مَنْ

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): İnsanlardan öyleleri vardır ki inanmadıkları halde Allah’a ve ahiret gününe inandık, derler.

### [Bakara 2:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:30.md) — مَنْ

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Hani Rabbın meleklere: Ben, yeryüznde bir halife yaratacağım, demişti de melekler: Biz seni hamd ile tesbih, takdis eder dururken yeryüzünde fesad çıkarıp, kanlar dökecek kimse mi yaratacaksın? demişlerdi. Allah da: Sizin bilmediklerinizi ben bilirim, buyurmuştu.

### [Bakara 2:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:38.md) — فَمَنْ

قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعًا فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Dedik ki; hepiniz oradan inin. Eğer, tarafımdan size bir hidayet gelir de, kim benim hidayetime uyarsa, artık onlar için hiçbir korku yoktur. Ve onlar mahzun da olacak değillerdir.

### [Bakara 2:62](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:62.md) — مَنْ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Şüphesiz ki Mü’minler, Yahudiler, Nasrani ve Sabiilerden; kim Allah’a ve ahiret gününe inanıp, salih amelde bulunursa, elbette onların Rabları katında mükafaatları vardır. Hem onlara bir korku yoktur, mahzun da olacak değildirler.

### [Bakara 2:81](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:81.md) — مَنْ

بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Hayır, kötülük yapıp da günahı kendisini kuşatan kimseler, işte onlar cehennemliklerdir. Onlar orada temelli kalıcıdırlar.

### [Bakara 2:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:85.md) — مَنْ

ثُمَّ أَنْتُمْ هَؤُلَاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُونَ فَرِيقًا مِنْكُمْ مِنْ دِيَارِهِمْ تَظَاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَإِنْ يَأْتُوكُمْ أُسَارَى تُفَادُوهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Sonra sizler; birbirinizi öldüren, aranızdan bir takımını yurtlarından süren, onlara karşı günah ve düşmanlıkla birleşen, onları (yurtlarından) çıkarmak haram kılınmışken esir olarak geldiklerinde fidyeleşmeye kalkan kimselersiniz. Yoksa kitabın bir kısmına inanıp bir kısmını inkar mı ediyorsunuz? Sizden böyle yapanın cezası; dünya hayatında rezil olmaktan başka birşey değildir. Kıyamet gününde ise onlar, azabın en şiddetlisine uğratılırlar. Allah, yaptıklarınızdan gafil değildir.

### [Bakara 2:90](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:90.md) — مَنْ

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَكْفُرُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ بَغْيًا أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ فَبَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَى غَضَبٍ وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ مُهِينٌ

Meal (IK): Nefislerini ne kötü şeye değişip sattılar. Allah’ın kullarından dilediğine fazlından indirmesine hased ederek Allah’ın indirdiğini inkar ettiler ve gazab üstüne gazaba uğradılar. Küfredenlere alçaltıcı bir azab vardır.

### [Bakara 2:97](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:97.md) — مَنْ

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): De ki; kim Cebrail’e düşmansa (bilsin ki; ) elinin önündekileri tasdik eden, mü’minler için hidayet ve müjde olan senin kalbine Allah’ın izniyle o indirmiştir.

### [Bakara 2:98](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:98.md) — مَنْ

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكَافِرِينَ

Meal (IK): Kim Allah’a, meleklerine, peygamberlerine, Cebrail’e ve Mikail’e düşman olursa; şüphesiz ki, Allah’da kafirlerin düşmanıdır.

### [Bakara 2:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:102.md) — لَمَنِ

وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Ve onlar şeytanların Süleyman’ın mülkü aleyhine uydurdukları şeylerin ardına düştüler. Halbuki Süleyman asla küfretmedi. Sadece şeytanlar küfrettiler. Onlar, insanlara sihri ve Babil’de ki iki meleğe; Harut ile Marut a indirilenleri öğretiyorlardı. Bu iki melek ise: «Biz ancak imtihan için gönderildik, sakın küfretme. «demedikçe kimseye sihirden bir şey öğretmezlerdi. Onlardan koca ile karısının arasını ayıracak şeyler öğrendiler. Halbuki bunlar, Allah’ın izni olmadıkça o sihirle kimseye zarar verici değillerdi. Onlarsa kendilerine zarar verip fayda vermeyen şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun ki, onlar onu satın alan kimse için ahirette hiçbir olmayacağını biliyorlardı. Ne fena birşey karşılığında nefislerini sattılar. Şayet bilmiş olsalardı?

### [Bakara 2:105](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:105.md) — مَنْ

مَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

Meal (IK): Ehl-i Kitab’dan kafir olanlar da, müşrikler de Rabbınızdan size hiç bir hayır indirilmesini istemezler. Allah, rahmetini dilediğine tahsis eder. Allah, büyük lütuf ve ihsan sahibidir.

### [Bakara 2:108](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:108.md) — وَمَنْ

أَمْ تُرِيدُونَ أَنْ تَسْأَلُوا رَسُولَكُمْ كَمَا سُئِلَ مُوسَى مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ

Meal (IK): Yoksa daha önce Musa’ya sorulduğu gibi siz de peygamberinizi sorguya çekmek mi istiyorsunuz? Kim imanı küfürle değişirse dosdoğru yoldan sapıtmış olur.

### [Bakara 2:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:111.md) — مَنْ

وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Meal (IK): Ve dediler ki: Yahudi ve Hristiyan olanlardan başkası cennete girmeyecek. Bu onların kuruntusudur. De ki: Eğer sadıklar dan iseniz delilinizi getirin.

### [Bakara 2:112](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:112.md) — مَنْ

بَلَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Hayır, kim ihsan edici olarak özünü tastamam Allah’a teslim ederse ona Rabbı katında mükafat vardır. Onlara korku yoktur, üzülmeyeceklerdir de.

### [Bakara 2:114](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:114.md) — وَمَنْ · مِمَّنْ

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَسَاجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَى فِي خَرَابِهَا أُولَئِكَ مَا كَانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوهَا إِلَّا خَائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Allah’ın mescidlerinde; O’nun isminin anılmasını men’eden, onların harab olmasına çalışandan daha zalim kim vardır? Onların oralara korka korka girmekten başka hakkı yoktur. Dünyada rüsvaylık onlarındır. Ahirette ise onlara büyük bir azab vardır.

### [Bakara 2:121](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:121.md) — وَمَنْ

الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

Meal (IK): Kendilerine kitab verdiğimiz kimseler onu hakkıyla tilavet ederler. İşte buna onlar inanırlar. Kim ona küfrederse, hüsrana uğrayanlar da işte onlardır.

### [Bakara 2:126](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:126.md) — مَنْ · وَمَنْ

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

Meal (IK): Hani, İbrahim demişti ki: Rabbım burasını emniyetli bir şehir yap. Ve halkından Allah’a, ahiret gününe iman etmiş olanları mahsullerle rızıklandır Allah da: Kafir olanı kısa bir zaman için geçindiririm. Sonra onu cehennem azabına zorlarım. Bu ne kötü bir sonuçtur, buyurmuştu.

### [Bakara 2:130](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:130.md) — وَمَنْ · مَنْ

وَمَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْرَاهِيمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ وَلَقَدِ اصْطَفَيْنَاهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ

Meal (IK): Kendini bilmezden başka kim İbrahim’in dininden yüz çevirir. And olsun ki dünyada onu seçmiştik. Muhakkak ki o, ahirette de salihlerdendir.

### [Bakara 2:138](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:138.md) — وَمَنْ

صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ

Meal (IK): Allah’ın boyası (ile boyandık) . Boyası Allah’tan daha güzel olan kimdir? Biz O’na kulluk edenleriz.

### [Bakara 2:140](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:140.md) — وَمَنْ · مِمَّنْ

أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى قُلْ أَأَنْتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Yoksa siz: İbrahim, İsmail, İshak, Ya’kub ve oğulları Yahudi veya Hristiyan idiler mi, diyorsunuz? Siz mi daha iyi biliyorsunuz yoksa Allah mı? Allah tarafından yanında bulunan şehadeti gizleyenden daha zalim kim vardır? Allah sizin yaptıklarınızdan gafil değildir, de.

### [Bakara 2:142](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:142.md) — مَنْ

سَيَقُولُ السُّفَهَاءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلَّاهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كَانُوا عَلَيْهَا قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): İnsanlardan bir kısım beyinsizler diyeceklerdir ki: Onları üzerinde bulundukları kıblelerinden ne çevirdi? De ki: Doğu da Batı da Allah’ındır. O, dilediği kimseyi doğru yola iletir.

### [Bakara 2:143](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:143.md) — مَنْ · مِمَّنْ

وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْهَا إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلَى عَقِبَيْهِ وَإِنْ كَانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Böylece sizi vasat bir ümmet kıldık ki, insanların üzerine şahidler olasınız. Peygamber de sizin üzerinize şahid olsun. Ve senin üzerinde bulunduğun kıbleyi, peygambere uyanları, ayağının iki ökçesi üzerinde geri döneceklerden ayırdetmek için kıble yaptık. Gerçi bu, büyük bir şeydir. Ama Allah’ın doğru yola ilettiği kimseler için değil. Allah, elbette imanınızı zayi edecek değildir. Şüphesiz ki Allah, insanlara Rauf ve Rahim’dir.

### [Bakara 2:154](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:154.md) — لِمَنْ

وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَكِنْ لَا تَشْعُرُونَ

Meal (IK): Allah yolunda öldürülenlere; ölüler, demeyin. Bilakis onlar, diridirler, ama siz farketmezsiniz.

### [Bakara 2:158](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:158.md) — فَمَنْ · وَمَنْ

إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Şüphesiz ki Safa ile Merve Allah’ın nişanelerindendir. Artık kim hacc veya umre niyetiyle Ka’be ’yi ziyaret ederse bu ikisini de tavaf etmesinde bir beis yoktur. Kim gönüllü olarak iyilik yaparsa muhakkak ki Allah; Şakir’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:165](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:165.md) — مَنْ

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْدَادًا يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللَّهِ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ وَلَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا وَأَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذَابِ

Meal (IK): İnsanlardan kimi de Allah’dan başkasını O’na emsal edinir, Allah’ı sever gibi onları severler. İman edenlerin, Allah sevgisi ise, daha fazladır. Zulmedenler azabı görecekleri zaman; bütün kuvvetin Allah’a ait olduğunu ve Allah’ın pek çetin azabı bulunduğunu keşki bilselerdi.

### [Bakara 2:173](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:173.md) — فَمَنِ

إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): O, size; ölüyü, kanı, domuz etini, Allah’tan başkası için kesileni haram kılmıştır. Ancak kim mecbur kalırsa saldırmamak ve sınırı aşmamak şartıyla günah yoktur. Muhakkak ki Allah, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Bakara 2:177](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:177.md) — مَنْ

لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ

Meal (IK): Yüzlerinizi Doğu ve Batı tarafına çevirmeniz «bir» değildir. Lakin asıl «bir»; Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitablara, peygamberlere iman eden, malını seve seve yakınlarına, yetimlere, miskinlere, yolculara, dilenenlere, kölelere, esirlere veren, namazı kılan, zekatı veren, muahede yaptıklarında ahidlerini yerine getiren, sıkıntıda, hastalıkta ve şiddetli savaş anında sabredenlerinkidir. İşte sadık olanlar da onlardır ve müttakiler de onlardır.

### [Bakara 2:178](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:178.md) — فَمَنْ · فَمَنِ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; öldürmede size kısas farz kılındı. Hür; hür ile, köle; köle ile, dişi; dişi ile. Ama kim de kardeşi tarafından affedilirse, ma’ruf olan emre ittiba etmeli ve ona güzellikle ödemelidir. Bu, Rabbınız tarafından bir hafifletme ve rahmettir. Kim, bundan sonra da tecavüzde bulunursa; onun için pek acıklı bir azab vardır.

### [Bakara 2:181](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:181.md) — فَمَنْ

فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ مَا سَمِعَهُ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Kim de onu işittikten sonra değiştirirse; onun günahı değiştirenlerindir. Şüphe yok ki Allah Semi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:182](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:182.md) — فَمَنْ

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Bununla birlikte, kim vasiyet edenin haksızlığa meylinden, günaha girmesinden korkup aralarını bulursa; ona da bir günah yoktur. Şüphesiz ki Allah, Gafur’dur. Rahim’dir.

### [Bakara 2:184](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:184.md) — فَمَنْ

أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Sayılı günler olarak. Sizden kim hasta veya seferde olursa, tutmadığı günler sayısınca diğer günlerde; gücü yetmeyenlere de bir yoksul doyumu fidye. Bununla beraber kim gönüllü olarak iyilik yaparsa bu; kendisi için

### [Bakara 2:185](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:185.md) — فَمَنْ · وَمَنْ

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Meal (IK): Ramazan ayı; öyle bir aydır ki, insanlara doğru yolu gösteren, hak ile batılı ayıran Kur’an, o ayda indirilmiştir. Sizden her kim ayı görürse oruç tutsun. Kim de hasta olur veya seferde bulunursa, diğer günlerde o kadar oruç tutsun. Allah, sizin için kolaylık ister, güçlük istemez. Bu sayıyı tamamlamanız; size hidayet ihsan etmiş olduğundan Allah’ı tekbir ile yüceltmeniz içindir ve umulur ki şükredesiniz.

### [Bakara 2:189](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:189.md) — مَنِ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَوَاقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى وَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَابِهَا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

Meal (IK): Sana yeni doğan aylardan soruyorlar. De ki: Onlar insanların faydası ve hacc için birer vakit ölçüleridir. Evlere arka taraflarından girmeniz «bir» değildir. Ancak «bir»; müttaki olanınkidir. Evlere kapılarından gelin. Allah’dan korkun ki, felaha eresiniz.

### [Bakara 2:194](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:194.md) — فَمَنِ

الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدَى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Haram ay haram aya karşılıktır. Hürmetler karşılıklıdır. Kim size saldırırsa, siz de tıpkı onun saldırdığı gibi ona saldırın. Allah’tan korkun. Ve bilin ki Allah şüphesiz takva sahibleriyle beraberdir.

### [Bakara 2:196](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:196.md) — فَمَنْ · لِمَنْ

وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ بِهِ أَذًى مِنْ رَأْسِهِ فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Meal (IK): Allah için haccı da; ümreyi de tamamlayın. Fakat alıkonulursanız, kurbandan kolayınıza geleni gönderin. Kurban yerine varıncaya kadar, başlarınızı tıraş etmeyin. İçinizden her kim, hasta olursa veya başında bir eziyet bulunursa; ona oruçtan, sadakadan veya kurbandan fidye. Emin olduğunuz vakitte; kim, hacc zamanına kadar umre ile faydalanmak isterse, kolayına gelen bir kurban keser. Ama bulamazsa, hacc günlerinde üç; döndüğünüz vakit yedi gün olmak üzere tam on gün oruç tutar. Bu; ailesi Mescid-i Haram’da oturmayanlar içindir. Allah’tan korkun. Ve bilin ki Allah, azabı pek şiddetli olandır.

### [Bakara 2:197](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:197.md) — فَمَنْ

الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَاأُولِي الْأَلْبَابِ

Meal (IK): Hacc, bilinen aylardır. Her kim o aylarda kendisine haccı farz ederse; artık haccda kadına yaklaşmak, günah işlemek, tartışma yoktur. Siz ne hayır yaparsanız, Allah onu bilir. Bir de azık edininiz. Şüphesiz ki, azığın en hayırlısı, takvadır. Ey akıl sahibleri; Ben’den korkun.

### [Bakara 2:200](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:200.md) — مَنْ

فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

Meal (IK): Hacc ibadetinizi bitirince; atalarınızı andığınız gibi, hatta daha kuvvetli bir anışla Allah’ı zikredin. İnsanlardan öylesi vardı ki; Ey Rabbımız, bize dünyada ver, der. Onun ahirette nasibi yoktur.

### [Bakara 2:201](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:201.md) — مَنْ

وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

Meal (IK): Kimi de; Ey Rabbımız, bize dünyada iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru, der.

### [Bakara 2:203](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:203.md) — فَمَنْ · وَمَنْ · لِمَنِ

وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقَى وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

Meal (IK): Sayılı günlerde Allah’ı zikredin. Kim iki günde acele ederse, ona günah yoktur. Kim de geri kalırsa, ona günah yoktur. Bu; takva sahibi olanlar içindir. Allah’tan korkun ve bilin ki, şüphesiz siz, O’nun huzurunda toplanacaksınız.

### [Bakara 2:204](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:204.md) — مَنْ

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ

Meal (IK): İnsanlardan öylesi vardır ki; dünya hayatına dair sözü senin hoşuna gider. Ve Allah’ı kalbinde olana şahid tutar. Halbuki o, düşmanların en yamanıdır.

### [Bakara 2:207](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:207.md) — مَنْ

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ

Meal (IK): İnsanlardan öylesi de vardır ki; kendisini Allah’ın rızasına satar. Ve Allah, kullarına çok merhametlidir.

### [Bakara 2:211](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:211.md) — وَمَنْ

سَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَمْ آتَيْنَاهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ

Meal (IK): Sor İsrailoğulları’na, onlara nice açık ayetler verdik. Kim, kendisine gelen Allah’ın nimetini değiştirirse, şüphesiz Allah’ın cezası pek şiddetlidir.

### [Bakara 2:212](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:212.md) — مَنْ

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

Meal (IK): Küfredenlere dünya hayatı pek süslendi. Ve onlar, iman edenlerden kimiyle eğleniyorlar. Halbuki takvaya erenler kıyamet gününde onların üstündedirler. Allah, dilediğine hesabsız rızık verir.

### [Bakara 2:213](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:213.md) — مَنْ

كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): İnsanlar bir tek ümmetti. Allah müjdeleyici ve korkutucu peygamberler gönderdi ve onlarla beraber insanların ihtilafa düştükleri şeylerde aralarında hüküm vermeleri için hak kitablar indirdi. Halbuki kitab verilmiş olanlar, kendilerinde açık deliller geldikten sonra aralarındaki ihtirastan dolayı ihtilafa düştüler. İşte Allah; kendi izniyle, iman edenleri, üzerinde ihtilafa düştükleri Hakka ulaştırdı. Allah dilediğini doğru yola ulaştırır.

### [Bakara 2:217](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:217.md) — وَمَنْ

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Sana haram aydan ve onda savaştan soruyorlar. De ki: O ayda savaşmak; büyük bir günahtır. Fakat insanları Allah yolundan alıkoymak ve O’nu inkar etmek, Mescid-i Haram’a gitmelerine engel olmak, onun ehlini oradan çıkarmak Allah katında daha büyük günahtır. Fitne, katilden de beterdir. Kafirlerin güçleri yetse, sizi dininizden döndürünceye kadar sizinle savaşa devam ederler. Sizden her kim dininden dönerde kafir olarak ölürse; onların yaptığı ameller dünyada da, ahirette de boşa gitmiştir. Ve onlar, cehennem ehlidirler. Orada temelli kalacaklardır.

### [Bakara 2:229](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:229.md) — وَمَنْ

الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئًا إِلَّا أَنْ يَخَافَا أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيمَا افْتَدَتْ بِهِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَعْتَدُوهَا وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): Boşanma iki defadır. Ya iyilikle tutmak, ya da güzellikle salmaktır. Onlara verdiğinizden birşeyi geri almanız sizlere helal değildir. Meğer erkekle kadın Allah’ın hududunu ikame edemeyeceklerinden korkmuş olalar. Eğer siz de, onların Allah’ın hududunu ikame edemeyeceklerinden korkarsanız, o halde fidye vermelerinde bir vebal yoktur. Bunlar Allah’ın hudududur. Onları aşmyın. Kim Allah’ın hududunu aşarsa, işte onlar zalimlerin kendileridir.

### [Bakara 2:231](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:231.md) — وَمَنْ

وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَلَا تَتَّخِذُوا آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Meal (IK): Ve kadınları boşadığınız zaman; iddetlerini bitirince artık onları ya iyilikle tutun veya iyilikle salıverin. Sırf zulmedebilmeniz için zararlarına onları tutuvermeyin. Kim, böyle yaparsa; muhakkak kendi nefsine zulmetmiş olur. Allah’ın ayetlerini oyuncak yerine koymayın. Allah’ın üzerinizdeki nimetini ve size öğüt vermek için indirdiği kitabı ve hikmeti hatırlayın. Allah’tan korkun. Ve bilin ki Allah, şüphesiz her şeyi bilendir.

### [Bakara 2:232](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:232.md) — مَنْ

وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ إِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ ذَلِكَ يُوعَظُ بِهِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ وَأَطْهَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Kadınları boşadığınız vakit, onlar iddetlerini bitirdiklerinde, aralarında güzelce anlaştıkları takdirde; kocalarıyla tekrar evlenmelerine mani olmayın. İşte sizden Allah’a ve ahiret gününe inanmış olanlara, bununla öğüt veriliyor. Bu, sizin için daha iyi, daha temizdir. Allah bilir, siz bilmezsiniz.

### [Bakara 2:233](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:233.md) — لِمَنْ

وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا لَا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Meal (IK): Anneler çocuklarını tam iki yıl emzirirler. Bu, emzirmeyi tamamlamak isteyen içindir. Onların yiyeceği, giyeceği uygun şekilde çocuk kendisinden olana aittir. Kimse gücünün üstünde bir şeyle mükellef olmaz. Ne anne çocuğu yüzünden, ne de baba çocuğu yüzünden zarara sokulmasın. Mirasçıya düşen de bunun gibidir. Eğer kendi aralarında anlaşıp, danışarak çocuğu memeden kesmek isterlerse; ikisine de bri vebal yoktur. Çocuklarınızı emzirtmek isterseniz, vereceğinizi güzelce teslim etmek şartıyla size yine bir vebal yoktur. Allah’tan korkun ve bilin ki Allah yaptığınız şeyleri görendir.

### [Bakara 2:245](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:245.md) — مَنْ

مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Meal (IK): Kimdir o ki; Allah’a güzel bir borç versin de Allah onu kat kat fazlasıyla ödesin. Allah, hem darlaştırır, hem de bollaştırır. Ve O’na döndürüleceksiniz.

### [Bakara 2:247](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:247.md) — مَنْ

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Peygamberleri onlara dedi ki: İşte Allah hükümdar olarak size Talut’u gönderdi. Onlar: Biz hükümdarlığa ondan daha layık iken ve ona malca bolluk da verilmemişken nasıl olur da bizim başımıza hükümdar olabilir? dediler. Peygamberleri de dedi ki: Allah onu sizin üstünüzde beğenip seçmiştir. O’na bilgice ve vücutça da bir üstünlük vermiştir. Şüphesiz ki Allah; mülkünü dilediğine verir. Ve Allah, Vasi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:249](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:249.md) — فَمَنْ · وَمَنْ · مَنِ

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قَالُوا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ

Meal (IK): Talut orduyla birlikte ayrılıp çıktığı vakit dedi ki: Allah, sizi bir ırmakla deneyecektir. Kim ondan içerse benden değildir. Kim de ondan tatmazsa şüphesiz ki bendendir. Eliyle bir avuç alanlar başka. Derken onlardan birazı müstesna olmak üzere hepsi de ondan içiverdiler. Talut ve beraberindeki mü’minler ırmağı geçtikleri vakit; bizim bugün Calut ve ordusuna karşı gücümüz yoktur, dediler. Mutlaka Allah’a kavuşacaklarını bilenlerse dediler ki: Nice az topluluk, Allah’ın izniyle pek çok topluluğu yenmiştir. Allah sabredenlerle beraberdir.

### [Bakara 2:253](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:253.md) — مَنْ

تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ وَآتَيْنَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنَاتِ وَأَيَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَلَكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَمِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلُوا وَلَكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ

Meal (IK): Şu peygamberler onlardan kimini kiminden üstün kıldık. Allah, onlardan kimiyle söyleşmiş, kimini de derecelerle yükseltmiştir. Meryem oğlu İsa’ya da açık deliller verdik. Ve onu Ruh’ul-Kudüs ile destekledik. Eğer Allah dilesydi; onların arkasındakiler; kendilerine apaçık deliller geldikten sonra birbirlerini öldürmezlerdi. Fakat ihtilafa düştüler, sonra onlardan kimi inandı, kimi de inkar etti. Allah dileseydi; birbirlerini öldürmezlerdi. Ancak Allah, istediğini yapar.

### [Bakara 2:255](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:255.md) — مَنْ

اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Meal (IK): Allah O’ndan başka hiçbir ilah yoktur. Hayy ve Kayyum’dur. O’nu dalgınlık ve uyku tutmaz. Göklerde ve yerde olanların hepsi de O’nundur. O’nun izni olmadan katında şefaat edecek kimdir? Önlerinde ve arkalarında ne varsa bilir. Dilediği kadarından başka O’nun ilminden hiçbir şey kavrayamazlar. Kürsi’si gökleri ve yeri kaplamıştır. Onları koruyup gözetmek O’na ağırlık vermez. O, öyle ulu, öyle yücedir.

### [Bakara 2:256](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:256.md) — فَمَنْ

لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Dinde zorlama yoktur. Gerçekten hak, batıldan iyice ayrılmıştır. Tağut’u inkar edip, Allah’a inanan kimse kopmak bilmeyen sağlam bir kulpa sarılmıştır. Ve Allah, Semi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:261](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:261.md) — لِمَنْ

مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Mallarını Allah yolunda infak edenlerin durumu, her başağında yüz tane olmak üzere yedi başak veren tanenin durumu gibidir. Allah, dilediğine kat kat verir. Ve Allah, Vasi’dir, Alim’dir.

### [Bakara 2:269](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:269.md) — مَنْ · وَمَنْ

يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ

Meal (IK): Hikmeti dilediğine verir. Kime de hikmet verilmişse şüphesiz ki, ona pek çok hayır verilmiştir. Bunu ancak akıl sahibleri anlar.

### [Bakara 2:272](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:272.md) — مَنْ

لَيْسَ عَلَيْكَ هُدَاهُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَلِأَنْفُسِكُمْ وَمَا تُنْفِقُونَ إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ

Meal (IK): Onları hidayete erdirmek sana düşmez. ALlah, dilediğini hidayete erdirir. Hayır namına ne infak ederseniz kendinizedir. Zaten yalnız Allah rızasını kazanmak için infak edersiniz. Verdiğiniz her hayır tam olarak size ödenir. Ve siz, haksızlığa uğratılmazsınız.

### [Bakara 2:275](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:275.md) — فَمَنْ · وَمَنْ

الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Meal (IK): Faiz yiyenler ancak, şeytan çarpan kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların: Zaten alış-veriş faiz gibidir, demelerinden dolayıdır. Halbuki Allah, alış-verişi helal, faizi haram kılmıştır. Kime Rabbından bir öğüt gelir de faizcilikten vazgeçerse, geçmiş olanlar kendisine ve hakkındaki hüküm Allah’a aittir. Kim de dönerse, onlar cehennem yaranıdırlar, orada temelli kalacaklardır.

### [Bakara 2:282](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:282.md) — مِمَّنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ وَلْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنْ كَانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ وَاسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجَالِكُمْ فَإِنْ لَمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا وَلَا تَسْأَمُوا أَنْ تَكْتُبُوهُ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا إِلَى أَجَلِهِ ذَلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ وَأَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَأَدْنَى أَلَّا تَرْتَابُوا إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَلَّا تَكْتُبُوهَا وَأَشْهِدُوا إِذَا تَبَايَعْتُمْ وَلَا يُضَارَّ كَاتِبٌ وَلَا شَهِيدٌ وَإِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; muayyen bir vaad ile borçlandığınız zaman, onu yazın. Aranızda bir katib de doğrulukla yazsın. Yazan; Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan çekinmesin, yazsın. Hak kendi üzerinde olan da yazdırsın. Rabbı olan Allah’tan korksun da ondan bir şey eksiltmesin. Şayet borçlu sefih, küçük veya kendisi söyleyip yazdıramayacak durumda ise; velisi dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden iki de şahid yapın. Eğer ki erkek bulamazsa şahidlerden razı olacağınız bir erkek, biri unuttuğunda diğeri ona hatırlatacak iki kadın olabilir. Şahidler çağrıldıklarında çekinmesinler. Borç, büyük veya küçük olsun onu müddeti ile beraber yazmaktan üşenmesin. Bu, Allah yanında adalete daha uygun, şahidlik için daha sağlam, şüpheye düşmemenize de daha yakındır. Ancak aranızda peşin alış-veriş olursa onu yazmamanızda size bir günah yoktur. Alış-veriş yaptığınızda şahid tutun. Yazana da şehadet edene de zarar verilmesin. Şayet zarar verecek olursasanız; o zaman, kendinize dokunacak bir kötülük olur. Allah’tan korkun. Allah size öğretiyor. Allah her şeyi bilir.

### [Bakara 2:283](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:283.md) — وَمَنْ

وَإِنْ كُنْتُمْ عَلَى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَ وَمَنْ يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ

Meal (IK): Eğer seferde olur da yazacak kimse bulamazsanız; alınan rehinler yeter. Şayet birbirinize güvenirseniz güvenilen kimse Rabbı olan Allah’tan korksun da borcunu ödesin. Bir de şehadeti gizlemeyin. Onu gizleyenin kalbi günahkardır. Allah yaptıklarınızı bilir.

### [Bakara 2:284](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/2:284.md) — لِمَنْ · مَنْ

لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Göklerde ve yerde olanların hepsi Allah’ındır. İçinizdekini açıklasanız da, gizleseniz de Allah sizi onunla hesaba çeker. Sonra dilediğini bağışlar dilediğini azablandırır. Ve Allah, herşeye Kadir’dir.

### [Ali İmran 3:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:13.md) — مَنْ

قَدْ كَانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتَا فِئَةٌ تُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأُخْرَى كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَاللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشَاءُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ

Meal (IK): Karşılaşan iki topluluğun durumlarında sizin için ibret vardır. Biri, Allah yolunda döğüşüyordu. Diğeri ise, kafirdi. Onlar, öbürlerinin kendilerinin iki katı olduklarını gözleriyle görüyorlardı. Allah, dilediğini yardımıyla destekler. Görebilenler için bunda ibret vardır.

### [Ali İmran 3:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:19.md) — وَمَنْ

إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَنْ يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Meal (IK): Gerçekte Allah katında din, İslam’dır. Ancak kitab verilenler, kendilerine ilim geldikten sonra aralarındaki ihtirastan dolayı ayrılığa düştüler. Kim, Allah’ın ayetlerini inkar ederse; şüphesiz ki Allah, hesabı çabuk görendir.

### [Ali İmran 3:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:20.md) — وَمَنِ

فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ

Meal (IK): Seninle tartışmaya girişirlerse: Ben, bana uyanlarla birlikte kendimi Allah’a teslim ettim, de. Kendilerine kitab verilenler ve ümmilere: Siz de İslam oldunuz mu? de. Eğer İslam olurlarsa; doğru yola girmişlerdir. Şayet yüz çevirirlerse; sana, yalnız tebliğ etmek düşer. Ve Allah, kullarını görendir.

### [Ali İmran 3:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:26.md) — مَنْ · مِمَّنْ

قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): De ki: Ey mülkün sahibi olan Allah’ım; Sen mülkü dilediğine verirsin. Sen, mülkü dilediğinin elinden alırsın. Sen, dilediğini aziz edersin. Sen, dilediğini zelil edersin. Hayır, yalnız Senin elindedir. Sen hiç şüphe yok ki her şeye Kadirsin.

### [Ali İmran 3:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:27.md) — مَنْ

تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَتُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

Meal (IK): Geceyi gündüze geçirir, gündüz geceye geçirirsin. Ölüden diriyi çıkarır, diriden ölüyü çıkarırsın. Dilediğin kimseye hesabsız rızık verirsin.

### [Ali İmran 3:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:28.md) — وَمَنْ

لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ

Meal (IK): Mü’minler, Mü’minleri bırakıp da kafirleri dost edinmesinler. Kim böyle yaparsa; Allah ile dostluğu kalmaz. Ancak onlardan sakınmanız müstesnadır. Allah, size kendisinden korkmanızı emrediyor. Dönüş Allah’adır.

### [Ali İmran 3:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:37.md) — مَنْ

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنْبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا قَالَ يَامَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

Meal (IK): Bunun üzerine Rabbı onu güzel bir kabul ile karşıladı. Onu güzel bir bitki gibi yetiştirdi. Zekeriyya’nın himayesine verdi. Zekeriyya mihraba her girişinde onun yanında bir yiyecek bulurdu. Ey Meryem, bu sana nereden? derdi. O da: Allah tarafından, derdi. Şüphe yok ki Allah, dilediğini hesapsız rızıklandırır.

### [Ali İmran 3:52](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:52.md) — مَنْ

فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ

Meal (IK): İsa, onların inkarlarını sezince; Allah uğrunda yardımcılarım kimlerdir? dedi. Havariler: Biziz Allah’ın yardımcıları, Allah’a iman ettik. Sen de şahid ol ki biz, muhakkak müslümanlarız, dediler.

### [Ali İmran 3:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:61.md) — فَمَنْ

فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ

Meal (IK): Sana ilim geldikten sonra; kim seninle tartışırsa de ki: Gelin oğullarımızı ve oğullarınızı, kadınlarımızı ve kadınlarınızı, kendimizi ve kendinizi çağıralım. Sonra la’netleşelim. Allah’ın lanetinin yalancıların üstüne olmasını dileyelim.

### [Ali İmran 3:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:73.md) — لِمَنْ · مَنْ

وَلَا تُؤْمِنُوا إِلَّا لِمَنْ تَبِعَ دِينَكُمْ قُلْ إِنَّ الْهُدَى هُدَى اللَّهِ أَنْ يُؤْتَى أَحَدٌ مِثْلَ مَا أُوتِيتُمْ أَوْ يُحَاجُّوكُمْ عِنْدَ رَبِّكُمْ قُلْ إِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Kendi dininize uyanlardan başkasına inanmayın. De ki: Doğru yol, Allah’ın yoludur. Derler ki: Size verilen bir benzerinin de birine verildiğini veya Rabbınızın katında size delil gösterecekleri bir şeyi açıklamayın. De ki: Doğrusu lütuf Allah’ın elindedir, onu dilediğine verir. Allah Vasi’dir, Alim’dir.

### [Ali İmran 3:74](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:74.md) — مَنْ

يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

Meal (IK): Dilediğine rahmetini tahsis eder. Allah, en büyük lütuf sahibidir.

### [Ali İmran 3:75](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:75.md) — مَنْ

وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لَا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِمًا ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Ehl-i Kitab’dan öylesi vardır ki; kantarla emanet bıraksan; onu sana öder. Öylesi de vardır ki; bir tek altın emanet etsen; tepesine dikilmedikçe onu sana ödemez. Bu, onların: Ümmiler hakkında bize karşı sorumluluk yoktur, demelerindendir. Onlar, bile bile Allah’a karşı yalan söylemektedirler.

### [Ali İmran 3:76](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:76.md) — مَنْ

بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Hayır, kim ahdini yerine getirir ve sakınırsa; şüphe yok ki Allah, sakınanları sever.

### [Ali İmran 3:82](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:82.md) — فَمَنْ

فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Artık kim, bundan sonra dönerse işte onlar, fasıklardır.

### [Ali İmran 3:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:83.md) — مَنْ

أَفَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ

Meal (IK): Yoksa Allah’ın dininden başkasını mı arıyorlar? Oysa göklerde ve yerde kim varsa; ister istemez O’na teslim olmuştur. Ve O’na döndürüleceklerdir.

### [Ali İmran 3:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:85.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ

Meal (IK): Kim, İslam’dan başka bir din ararsa; ondan asla aknul olunmaz. Ve o, ahirette hüsrana uğrayanlardandır.

### [Ali İmran 3:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:94.md) — فَمَنِ

فَمَنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): Bundan sonra artık kim Allah’a karşı yalan isnad ederse; işte onlar zalimlerin kendileridir.

### [Ali İmran 3:97](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:97.md) — وَمَنْ · مَنِ

فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Orada apaçık alametlerle, İbrahim’in makamı vardır. Kim, oraya girerse emin olur. Ona yol bulabilen herkesin, Ka’be’yi haccetmesi insanlar üzerinde Allah’ın bir hakkıdır. Kim inkar ederse; bilsin ki doğrusu Allah, alemlerden müstağni’dir.

### [Ali İmran 3:99](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:99.md) — مَنْ

قُلْ يَاأَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَهَا عِوَجًا وَأَنْتُمْ شُهَدَاءُ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ

Meal (IK): De ki: Ey Ehl-i Kitab, siz gerçeği gördüğünüz halde Allah’ın yolunu eğri göstermeye yeltenerek, iman edenleri niçin ondan çeviriyorsunuz? Allah, yaptıklarınızdan gafil değildir.

### [Ali İmran 3:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:101.md) — وَمَنْ

وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنْتُمْ تُتْلَى عَلَيْكُمْ آيَاتُ اللَّهِ وَفِيكُمْ رَسُولُهُ وَمَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): Allah’ın ayetleri size okunur, aranızda peygamberi bulunurken nasıl küfredersiniz? Kim, Allah’a sımsıkı sarılırsa; muhakkak doğru yola iletilmiştir.

### [Ali İmran 3:129](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:129.md) — لِمَنْ · مَنْ

وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Göklerde ve yerde ne varsa hepsi Allah’ındır. Dilediğini bağışlar, dilediğine azab eder. Ve Allah, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Ali İmran 3:135](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:135.md) — وَمَنْ

وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlar ki; fena bir şey yaptıklarında veya kendilerine zulmettiklerinde Allah’ı anarlar. Hemen günahlarının bağışlanmasını dilerler. Günahları, Allah’tan başka kim bağışlar? Hem onlar yaptıklarında bile bile ısrar da etmezler.

### [Ali İmran 3:144](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:144.md) — وَمَنْ

وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ

Meal (IK): Muhammed; sadece bir elçidir. Ondan önce de nice elçiler gelip geçmiştir. Şimdi o, ölür veya öldürülürse; geriye mi döneceksiniz? Kim geriye dönerse; Allah’a hiç bir zarar vermez. Allah, şükredenlerin mükafatını verecektir.

### [Ali İmran 3:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:145.md) — وَمَنْ

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ كِتَابًا مُؤَجَّلًا وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ

Meal (IK): Allah’ın izni olmadıkça hiç bir kimseye ölmek yoktur. O, vadesiyle yazılmış bir yazıdır. Kim dünya nimetini isterse kendisine ondan veririz, kim de ahiret nimetini dilerse buna da ondan veririz. Ve şükredenleri mükafatlandıracağız.

### [Ali İmran 3:152](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:152.md) — مَنْ

وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا أَرَاكُمْ مَا تُحِبُّونَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Gerçekten Allah’ın size olan vaadi doğru çıktı; O’nun izni ile kafirleri kırıp biçiyordunuz ki içinizden, dünyayı isteyenler ve ahireti isteyenler bulunduğundan sevdiğiniz zaferi size gösterdikten sonra; baş kaldırdığınız, verilen emir hakkında çekiştiğiniz ve yıldığınız zaman, imtihan etmek için Allah sizi mağlubiyete uğrattı. Bununla beraber sizi bağışladı. Allah mü’minlere lütufkardır.

### [Ali İmran 3:160](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:160.md) — فَمَنْ

إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَإِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Allah size yardım ederse, artık sizi yenecek yoktur. Sizi yardımsız bırakırsa da ondan başka size yardım edecek kimdir. Mü’minler sadece Allah’a tevekkül etsinler.

### [Ali İmran 3:161](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:161.md) — وَمَنْ

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

Meal (IK): Bir peygamber için emanete hıyanet, olur şey değildir. Kim böyle hainlik ederse; kıyamet günü hainlik ettiği şey ile gelir. Sonra herkese kazandığı ödenir. Ve onlara zulmedilmez.

### [Ali İmran 3:162](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:162.md) — أَفَمَنِ · كَمَنْ

أَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللَّهِ كَمَنْ بَاءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

Meal (IK): Allah’ın rızasına uyan kimse; hiç Allah’ın hışmına uğrayan gibi olur mu? Onun varacağı yer, cehennemdir. O, ne kötü dönüş yeridir.

### [Ali İmran 3:179](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:179.md) — مَنْ

مَا كَانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشَاءُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Allah; mü’minleri oldukları halde bırakacak değildir. Nihayet murdarı temizden ayıracaktır. Allah, size gaybı da bildirecek değildir. Fakat Allah, peygamberlerinden dilediğini seçer. Bunun için siz, Allah’a ve peygamberlerine inanın. İnanır ve sakınırsanız; size çok büyük bir mükafat vardır.

### [Ali İmran 3:185](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:185.md) — فَمَنْ

كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ

Meal (IK): Her nefis, ölümü tadacaktır. Kıyamet günü ecirleriniz size eksiksiz verilecektir. O vakit, kim ateşten uzaklaştırılır, cennete sokulursa; artık o, kurtulmuştur. Zaten dünya hayatı, aldatıcı geçimlikten başka bir şey değildir.

### [Ali İmran 3:192](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:192.md) — مَنْ

رَبَّنَا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ

Meal (IK): Rabbımız; Sen, kimi ateşe sokarsan; şüphesiz onu perişan edersin. Zalimlerin hiç yardımcıları yoktur.

### [Ali İmran 3:199](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/3:199.md) — لَمَنْ

وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلَّهِ لَا يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ

Meal (IK): Ehl-i Kitab’tan öyleleri vardır ki; Allah’a, size indirlen ve kendilerine indirilmiş olana, Allah’a huşu’ duyarak inanırlar. Allah’ın ayetlerini az bir pahaya değişmezler. İşte onların ecirleri Rabbları katındadır. Allah, şüphesiz hesabı çabuk görendir.

### [Nisa 4:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:6.md) — وَمَنْ

وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ وَكَفَى بِاللَّهِ حَسِيبًا

Meal (IK): Öksüzleri evlenme çağına gelene kadar deneyin. O vakit kendilerinde bir olgunlaşma görürseniz; mallarını kendilerine teslim edin. Büyüyecekler de geri alacaklar diye onları israf edip de tez elden yemeyin. Zengin olan sakınsın. Fakir olan da uygun bir şekilde yesin. Mallarını kendilerine verdiğinizde yanlarında şahid bulundurun. Hesab sorucu olarak Allah kafidir.

### [Nisa 4:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:13.md) — وَمَنْ

تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Meal (IK): İşte bunlar; Allah’ın hudududur. Kim, Allah’a ve O’nun elçisine itaat ederse; Allah onu, altından ırmaklar akan cennetlere koyacaktır. İşte bu; en büyük kurtuluştur.

### [Nisa 4:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:14.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ

Meal (IK): Kim de Allah’a ve O’nun elçisine isyan eder de hududu aşarsa, onu da içinde temelli kalmak üzere ateşe sokar. Hor ve hakir edici bir azab vardır onun için.

### [Nisa 4:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:25.md) — وَمَنْ · لِمَنْ

وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِكُمْ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ فَإِذَا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ وَأَنْ تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Sizden; hür, inanmış kadınlarla evlenmeye güç yetiremeyen kimse, inanmış genç kızlarınızdan sağ ellerinizin sahib olduklarından (alsın) . Allah sizin imanınızı daha iyi bilir. Birbirinizdensiniz. Onlarla zinadan kaçınmaları, iffetli yaşamış ve gizli dost tutmamış olmaları halinde, velilerinin izniyle evlenin. Ve ma’ruf şekilde mehirlerini verin. Evlendiklerinde zina edecek olurlarsa; onlara hür kadınlara verilen cezanın yarısı verilir. Bu; içinizden, günaha girme korkusu olanlaradır. Sabretmeniz ise sizin için daha hayırlıdır. Allah, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Nisa 4:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:30.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ عُدْوَانًا وَظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا

Meal (IK): Kim, zulüm ve düşmanlıkla bunu yaparsa; yakında onu cehenneme sokacağız. Bu Allah’a kolaydır.

### [Nisa 4:36](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:36.md) — مَنْ

وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا

Meal (IK): Allah’a ibadet edin. O’na hiç bir şeyi ortak koşmayın. Ana-babaya da iyilik. Yakınlara, yetimlere, düşkünlere, yakın komşuya, uzak komşuya, yakın arkadaşa, yolcuya ve sağ elinizin sahib olduklarına da. Allah, kendini beğenip böbürlenenleri elbette sevmez.

### [Nisa 4:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:38.md) — وَمَنْ

وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَنْ يَكُنِ الشَّيْطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا

Meal (IK): Mallarını, insanlara gösteriş için sarfeden, Allah’a ve ahiret gününe inanmayanları da Allah sevmez. Şeytan kime arkadaş olursa; o, ne kötü bir arkadaştır.

### [Nisa 4:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:48.md) — لِمَنْ · وَمَنْ

إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَى إِثْمًا عَظِيمًا

Meal (IK): Allah; kendisine ortak koşmayı bağışlamaz. Bundan başkasını dilediğine bağışlar. Allah’a ortak koşan kimse, hiç şüphesiz pek büyük bir günahla iftira etmiş olur.

### [Nisa 4:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:49.md) — مَنْ

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا

Meal (IK): Bakmaz mısın şu kendilerini temize çıkaranlara? Halbuki dilediğini temize çıkaran yalnız Allah’tır. Ve kıl payı zulme uğratılmazlar.

### [Nisa 4:52](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:52.md) — وَمَنْ

أُولَئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَمَنْ يَلْعَنِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا

Meal (IK): Allah’ın la’netlediği; işte onlardır. Allah’ın la’netlediği kişiye sen yardımcı bulamazsın.

### [Nisa 4:55](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:55.md) — مَنْ

فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَكَفَى بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا

Meal (IK): Onlardan bir kısmı ona inandı, bir kısmı da ondan yüz çevirdi. Çılgın ateş olarak cehennem yeter.

### [Nisa 4:69](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:69.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا

Meal (IK): Kim, Allah’a ve peygambere itaat ederse; işte onlar, şehidler ve salihlerle birliktedirler. Ne iyi arkadaştır onlar.

### [Nisa 4:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:72.md) — لَمَنْ

وَإِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيدًا

Meal (IK): Aranızda pek ağır davranacak olanlar da var. Size bir musibet geldiği takdirde: Allah bana gerçekten lütfetti de onlarla beraber bulunmadım der.

### [Nisa 4:74](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:74.md) — وَمَنْ

فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا

Meal (IK): O halde dünya hayatını ahirete satanlar, Allah yolunda savaşsınlar. Allah yolunda savaşan kimse; öldürülse de, galip gelse de Biz, ona büyük bir mükafat vereceğiz.

### [Nisa 4:77](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:77.md) — لِمَنِ

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَى وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا

Meal (IK): Kendilerine: Ellerinizi savaştan çekin, namazı kılın, zekatı verin, denilmiş olanlara bakmaz mısın? Şimdi onların üzerine savaş farz kılınınca; içlerinden bir grup Allah’tan korkar gibi, hatta daha şiddetli bir korku ile insanlardan korkuyorlar. Bunlar: Ey Rabbımız, üzerimize şu savaşı niye farz kıldın? Ne olurdu bizi yakın bir geleceğe kadar geri bırakaydın, dediler. Onlara de ki: Dünyanın geçimi azdır. Ahiret ise, müttakiler için elbet daha hayırlıdır. Ve kıl kadar haksızlığa uğratılmayacaksınız.

### [Nisa 4:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:80.md) — مَنْ · وَمَنْ

مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَمَنْ تَوَلَّى فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا

Meal (IK): Rasüle itaat eden; Allah’a itaat etmiş olur. Kim de yüz çevirirse; Biz, seni onlara koruyucu göndermedik.

### [Nisa 4:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:85.md) — مَنْ · وَمَنْ

مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْهَا وَمَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتًا

Meal (IK): Kim, iyi işte aracılık ederse; ondan kendisine bir pay ayrılır. Kim de kötü bir şeyde aracılık yaparsa; o kötülükten kendisine bir pay vardır. Allah, her şeye hakkıyla kadir ve nazır’dır.

### [Nisa 4:87](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:87.md) — وَمَنْ

اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا

Meal (IK): Allah O’ndan başka ilah yoktur. Geleceğinden şüphe olmayan kıyamet günü sizi mutlaka toplayacaktır. Allah’tan daha doğru sözlü kim olabilir?

### [Nisa 4:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:88.md) — مَنْ · وَمَنْ

فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا

Meal (IK): Size ne oluyor ki; münafıklar hakkında iki fırkaya ayrıldınız? Allah, onları yaptıklarından dolayı başaşağı etmiştir. Allah’ın saptırdığını doğru yola getirmek mi istiyorsunuz? Allah’ın saptırdığı kimse için, asla yol bulamazsın.

### [Nisa 4:92](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:92.md) — وَمَنْ · فَمَنْ

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا فَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَى أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِنَ اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

Meal (IK): Bir mü’min’in diğer mü’mini hata dışında öldürmesi olur şey değildir. Bir mü’min’i yanlışlıkla öldürenin bir mü’min köleyi azad etmesi ve öldürülenin ailesi bağışlamadıkça ona teslim edilmiş bir diyet ödemesi gerekir. Öldürülen mü’min, düşmanınız olan bir topluluktan ise; mü’min bir köle azad etmek gerekir. Şayet sizin ile kendileri arasında andlaşma bulunan bir topluluktan ise; ailesine verilecek bir diyet ve mü’min bir köle azad etmek gerekir. Bunları bulamayan kimsenin Allah tarafından tevbesinin kabulü için iki ay ardarda oruç tutması gerekir. Allah; Alim, Hakim olandır.

### [Nisa 4:93](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:93.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا

Meal (IK): Kim de bir mü’min’i kasden öldürüse; onun cezası içinde ebediyyen kalacağı cehennemdir. Allah ona gazab etmiş, la’net etmiş ve büyük bir azab hazırlamıştır.

### [Nisa 4:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:94.md) — لِمَنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ كَذَلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا

Meal (IK): Ey iman edenler; Allah yoluna koyulduğunuz zaman, iyice araştırın. Size selam verene; dünya hayatının geçici menfaatine göz dikerek; sen mü’min değilsin, demeyin. Allah katında çok ganimetler vardır. Önce siz de öyleydiniz ama Allah size lütfetti. Onun için iyice araştırın. Muhakkak ki Allah; yaptıklarınızdan haberdardır.

### [Nisa 4:100](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:100.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

Meal (IK): Her kim, Allah yolunda hicret ederse; yeryüzünde bereketli yer ve genişlik bulur. Allah’a ve Rasulüne hicret ederek evinden çıkan kimseye ölüm gelirse; onun ecrini vermek Allah’a düşer. Ve Allah, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Nisa 4:107](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:107.md) — مَنْ

وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا

Meal (IK): Nefislerine hainlik etmiş kimseleri savunma. Allah; hainlikte direnen günahkarları sevmez.

### [Nisa 4:109](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:109.md) — فَمَنْ · مَنْ

هَأَنْتُمْ هَؤُلَاءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَمَنْ يُجَادِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا

Meal (IK): İşte siz öyle kimselersiniz ki; dünya hayatında onları savunuyorsunuz. Ama kıyamet günü Allah’a karşı onları kim savunacak? Yahut onlara kim vekil olacak?

### [Nisa 4:110](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:110.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا

Meal (IK): Kim, bir kötülük yapar veya nefsine zulmeder de sonra Allah’dan mağfiret dilerse; Allah’ın Gafur ve Rahim olduğunu görür.

### [Nisa 4:111](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:111.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَكْسِبْ إِثْمًا فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

Meal (IK): Kim, bir günah kazanırsa; bunu ancak kendi aleyhine kazanmış olur. Ve Allah; Alim, Hakim olandır.

### [Nisa 4:112](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:112.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئًا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا

Meal (IK): Kim, bir hata veya bir günah işler de sonra onu bir suçsuzun üstüne atarsa; şüphesiz iftira etmiş ve apaçık bir günah yüklenmiş olur.

### [Nisa 4:114](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:114.md) — مَنْ · وَمَنْ

لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا

Meal (IK): Onların fısıldaşmalarının bir çoğunda hayır yoktur. Ancak sadaka vermeyi, yahut ma’rufu emretmeyi ve insanların arasını düzeltmeyi emreden başka. Kim Allah’ın rızasını arayarak böyle yaparsa; Biz, ona çok büyük bir ecir vereceğiz.

### [Nisa 4:115](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:115.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِيرًا

Meal (IK): Kim, kendisine doğru yol apaçık belli olduktan sonra, peygambere karşı gelir, mü’minlerin yolundan başakasına uyup giderse; onu döndüğü yolda bırakırız. Kendisini cehenneme koyarız. Ne kötü dönüş yeridir orası.

### [Nisa 4:116](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:116.md) — لِمَنْ · وَمَنْ

إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا

Meal (IK): Elbette Allah; kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz. Bundan başkasını dilediğine bağışlar. Kim, Allah’a şirk koşarsa; çok uzak bir dalalete düşmüş olur.

### [Nisa 4:119](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:119.md) — وَمَنْ

وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا

Meal (IK): Onları mutlaka saptıracağım, olmayacak kuruntulara boğacağım. Onlara emredeceğim; davarların kulaklarını yaracaklar, emredeceğim; Allah’ın yaratışını değiştirecekler. Allah’ı bırakıp şeytanı dost edinen kimse; şüphesiz açıktan açığa kayba uğramıştır.

### [Nisa 4:122](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:122.md) — وَمَنْ

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِيلًا

Meal (IK): İman edip salih ameller işleyenlere gelince; Biz, onları altlarından ırmaklar akan cennetlere koyacağız. İşte Allah’ın gerçek vaadi. Allah’dan daha doğru sözlü kim olabilir?

### [Nisa 4:123](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:123.md) — مَنْ

لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

Meal (IK): Ne sizin kuruntunuzla, ne de kitab ehli olanların kuruntularıyladır. Kim, kötü iş yaparsa; cezasını görür. Ve kendisine Allah’tan başka ne bir dost bulabilir, ne de bir yardımcı.

### [Nisa 4:124](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:124.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ نَقِيرًا

Meal (IK): Erkek veya kadın her kim ki; mü’min olarak salih amel işlerse cennete girer. Ve kendilerine zerre kadar zulmedilmez.

### [Nisa 4:125](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:125.md) — وَمَنْ · مِمَّنْ

وَمَنْ أَحْسَنُ دِينًا مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَاتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا

Meal (IK): İhsan ederek kendini Allah’a teslim eden ve İbrahim’in dinine uymuş olandan daha güzel din sahibi kim olabilir? Allah İbrahim’i dost edinmiştir.

### [Nisa 4:134](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:134.md) — مَنْ

مَنْ كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا بَصِيرًا

Meal (IK): Kim, dünya mükafatını isterse bilsin ki; dünyanın da, ahiretin de mükafatı Allah’ın katındadır. Allah; Semi’, Basir olandır.

### [Nisa 4:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:136.md) — وَمَنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَى رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا

Meal (IK): Ey iman edenler; Allah’a, peygamberine, peygamberine indirdiği kitaba ve daha önce indirdiği kitaba inanın. Kim, Allah’ı, meleklerini, kitablarını, peygamberlerini, ve ahiret gününü inkar ederse; şüphesiz derin bir sapıklığa düşmüştür.

### [Nisa 4:143](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:143.md) — وَمَنْ

مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذَلِكَ لَا إِلَى هَؤُلَاءِ وَلَا إِلَى هَؤُلَاءِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا

Meal (IK): Ne onlarladırlar, ne de bunlarla. İkisi arasında bocalayıp dururlar. Allah’ ın saptırdığı kimseye yol bulamazsın.

### [Nisa 4:148](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:148.md) — مَنْ

لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا

Meal (IK): Zulme uğrayanların ki başka; Allah çirkin sözün alenen söylenmesini sevmez. Allah Semi, Alim olandır.

### [Nisa 4:172](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/4:172.md) — وَمَنْ

لَنْ يَسْتَنْكِفَ الْمَسِيحُ أَنْ يَكُونَ عَبْدًا لِلَّهِ وَلَا الْمَلَائِكَةُ الْمُقَرَّبُونَ وَمَنْ يَسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ إِلَيْهِ جَمِيعًا

Meal (IK): Mesih, Allah’a kul olmaktan asla çekinmez. Gözde melekler de. Kim, O’na kulluktan çekinir ve büyüklük taslarsa; bilsin ki, O hepsini huzuruna toplayacaktır.

### [Maide 5:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:3.md) — فَمَنِ

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Ölü, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına boğazlananlar, boğularak, vurularak, yuvarlanarak veya sürüklenerek ölen, yırtıcı hayvan tarafından parçalananlar, canları çıkmadan evvel kestiğiniz müstesna, dikili taşlar üzerine kesilenler ve fal oklarıyla kısmet aramanız size haram kılınmıştır. Bunlar fasıklıktır. Bugün, küfredenler sizin dininizden ümitlerini kesmişlerdir. Öyleyse onlardan korkmayın da Ben’den korkun. Bugün, dininizi kemale erdirdim, üzerinize olan nimetimi tamamladım ve size din olarak İslamiyeti beğendim. Her kim ki açlıktan darda kalırsa günaha kaymaksızın (bunlardan yemeğe mecbur olursa) muhakkak ki, Allah Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Maide 5:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:5.md) — وَمَنْ

الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبَاتُ وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ وَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الْمُؤْمِنَاتِ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذَا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِي أَخْدَانٍ وَمَنْ يَكْفُرْ بِالْإِيمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ

Meal (IK): Bugün, size, iyi ve temiz olanlar helal kılındı. Kitab verilmiş olanların yemeği size helaldir, sizin yemeğiniz de onlara helaldir. Mü’min kadınlardan iffetli olanlar ve sizden önce kitab verilenlerdenb iffetli kadınlar, zina etmeksizin, gizli dost tutmaksızın ve mehirlerini verdiğinizde size helaldir. Kim de imanı inkar ederse; yaptıkları boşa gitmiştir ve o, ahirette hüsrana uğrayanlardandır.

### [Maide 5:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:12.md) — فَمَنْ

وَلَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلَاةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَآمَنْتُمْ بِرُسُلِي وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَلَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ

Meal (IK): And olsun ki, Allah İsrailoğullarından söz almıştı. Biz, onlardan oniki temsilci seçtik. Allah demişti ki: Muhakkak ki Ben, sizinleyim; namaz kılar, zekat verir, peygamberlerime inanır, onlara yardım ederseniz, Allah’a güzel bir borç verirseniz; andolsun ki sizin kötülüklerinizi örterim. Ve andolsun ki sizi, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyarım. Bundan sonra sizden her kim de küfrederse; şüphesiz doğru yoldan sapmış olur.

### [Maide 5:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:16.md) — مَنِ

يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): Allah onunla, rızasını gözetenleri selamet yollarına iletir. İzniyle onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır ve doğru yola iletir.

### [Maide 5:17](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:17.md) — فَمَنْ · وَمَنْ

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا إِنْ أَرَادَ أَنْ يُهْلِكَ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّهُ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Andolsun ki, Allah; ancak Meryem oğlu Mesih’tir, diyenler kafir olmuşlardır. De ki: Eğer, Meryem oğlu Mesih’i anasını ve yeryüzünde olanların hepsini helak etmek isterse; kim, Allah’a karşı koyabilir? Göklerin, yerin ve arasındakilerin mülkü Allah’ındır. Dilediğini yaratır. Ve Allah, her şeye Kadir’dir.

### [Maide 5:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:18.md) — مِمَّنْ · لِمَنْ · مَنْ

وَقَالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ بَلْ أَنْتُمْ بَشَرٌ مِمَّنْ خَلَقَ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ

Meal (IK): Yahudiler ve hristiyanlar dediler ki: Biz; Allah’ın oğulları ve sevgilileriyiz. De ki: Öyleyse günahınızdan dolayı size neden azab ediyor? Hayır, siz O’nun yarattığı insanlarsınız. Dilediğini bağışlar, dilediğine azab eder. Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin mülkü Allah’ındır. Dönüş de O’nadır.

### [Maide 5:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:32.md) — مَنْ · وَمَنْ

مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ

Meal (IK): Bundan dolayı İsrailoğullarının üzerine yazdık ki: Her kim, bir nefsi bir nefse veya yeryüzünde bozgunculuğa karşılık olmadan öldürürse, bütün insanları öldürmüş gibi olur. Kim de, onu diri bırakırsa sanki bütün insanları diriltmiş gibidir. Andolsun ki; onlara, peygamberlerimiz apaçık delillerle geldiler. Bundan sonra da onlardan bir çoğu gerçekten taşkınlık edenlerdir.

### [Maide 5:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:39.md) — فَمَنْ

فَمَنْ تَابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Kim de zulmettikten sonra tevbe eder, düzelirse; muhakkak ki Allah, onun tevbesini kabul eder. Gerçekten Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Maide 5:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:40.md) — مَنْ · لِمَنْ

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Meal (IK): Bilmez misin ki, göklerin ve yeryüzünün mülkü Allah’ındır. Dilediğine azab eder, dilediğini bağışlar. Ve Allah; her şeye Kadir’dir.

### [Maide 5:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:41.md) — وَمَنْ

يَاأَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا أُولَئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Meal (IK): Ey peygamber; ağızlarıyla inandık dedikleri halde kalbleriyle inanmayanlardan, yahudi olanlardan, yalan kulak verenler ve sana gelmeyen başka bir kavmin sözünü dnleyenlerden küfre koşanlar, sen, üzmesin. Sözlerin yerlerini değiştirirler de; size bu verilirse alın, verilmezse kaçının, derler. Allah, kimin de fitneye düşmesini isterse; onun için senin Allah’a karşı hiçbir şeye gücün yetmez. İşte onlar; Allah’ın kalblerini temizlemek istemediği kimselerdir. Dünyada rüsvaylık, onlaradır. Ve onlar için ahirette, büyük bir azab vardır.

### [Maide 5:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:44.md) — وَمَنْ

إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُوا عَلَيْهِ شُهَدَاءَ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ

Meal (IK): Doğrusu Tevrat’ı Biz indirdik. Onda hidayet ve nur vardır. Kendilerini Allah’a teslim etmiş peygamberler, yahudi olanlara onunla, Rabb’a kul olanlarla bilginler de Allah’ın kitabından elde mahfuz kalanla hükmederlerdi. Ve ona şahid idiler. İnsanlardan korkmayın da Ben’den korkun. Ve ayetlerimi az bir değerle değiştirmeyin. Kim de Allah’In indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar, kafirlerin kendileridir.

### [Maide 5:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:45.md) — فَمَنْ · وَمَنْ

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْأَنْفَ بِالْأَنْفِ وَالْأُذُنَ بِالْأُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): Orada onlara yazdık ki: Muhakkak cana can, göze göz, buruna burun, kulağa kulak, dişe diştir. Yaralamalara kısas vardır. Kim de hakkından vazgeçerse; o, kendisi için keffarettir. Kim Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse; işte onlar, zalimlerin kendileridir.

### [Maide 5:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:47.md) — وَمَنْ

وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): İncil ehli, Allah’ın onda indirdikleri ile hükmetsinler. Kim de Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse; işte onlar, fasıkların kendileridir.

### [Maide 5:50](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:50.md) — وَمَنْ

أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ

Meal (IK): Cahiliyet hükmünü mü istiyorlar? Ama yakın getiren bir kavim için Allah’tan daha iyi hüküm veren kimdir?

### [Maide 5:51](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:51.md) — وَمَنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

Meal (IK): Ey iman edenler, yahudi ve hristiyanları dost edinmeyin. Onlar birbirlerinin dostudurlar. Sizden her kim ki, onları dost edinirse; o da, onlardandır. Şüphesiz ki Allah, zalimler güruhunu hidayete erdirmez.

### [Maide 5:54](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:54.md) — مَنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; içinizden her kim, dininden dönerse; Allah’ın sevdiği ve onların da O’nu sevdikleri, mü’minlere karşı alçak gönüllü, kafirlere karşı zorlu bir kavim getirir. Allah yolunda cihad ederler, hiç bir yerenin yermesinden korkmazlar. Bu, Allah’ın bir lütfudur. O’nu dilediğine verir. Allah; Vasi’dir, Alim’dir.

### [Maide 5:56](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:56.md) — وَمَنْ

وَمَنْ يَتَوَلَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ

Meal (IK): Her kim ki Allah’ı, peygamberini ve mü’minleri dost edinirse; muhakkak ki galig gelecek olanlar Allah’ın taraftarlarıdır.

### [Maide 5:60](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:60.md) — مَنْ

قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذَلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّهِ مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوتَ أُولَئِكَ شَرٌّ مَكَانًا وَأَضَلُّ عَنْ سَوَاءِ السَّبِيلِ

Meal (IK): De ki: Allah katında bundan daha kötü bir cezanın bulunduğunu size haber vereyim mi? O kimse ki; Allah ona la’net etmiş, aleyhine gazab etmiş ve onlardan maymunlar, domuzlar ve Tağut’a kullar kılmıştır. İşte onlar; yer bakımından en kötü ve doğru yoldan en çok sapmış olanlardır.

### [Maide 5:69](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:69.md) — مَنْ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Doğrusu; iman edenler, yahudi olanlar, sabiiler ve hristiyanlardan Allah’a ve ahiret gününe inananlara, salih amel işleyenlere; hiç korku yoktur. Ve onlar, üzülecek de değildir.

### [Maide 5:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:72.md) — مَنْ

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ وَقَالَ الْمَسِيحُ يَابَنِي إِسْرَائِيلَ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ

Meal (IK): Meryem oğlu Mesih; gerçekten Allah’ın kendisidir, diyenler andolsun ki; kafir olmuşlardır. Halbuki Mesih demiştir ki: Ey İsrailoğulları; benim de Rabbım, sizin de Rabbınız olan Allah’a kulluk edin. Zira her kim ki, Allah’a şirk koşarsa; muhakkak Allah, ona cenneti haram eder ve onun varacağı yer, ateştir. Zalimlerin hiç yardımcıları yoktur.

### [Maide 5:89](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:89.md) — فَمَنْ

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُمُ الْأَيْمَانَ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ذَلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Meal (IK): Allah size rasgele yeminlerinizden dolayı değil, bile bile ettiğiniz yeminlerden ötürü sorumlu tutar. Onun keffareti; ailenize yedirmekte olduğunuzun ortalamasından, on düşkünü yedirmek, yahut giydirmek veya bir köle azad etmektir. Kim de bunları bulamazsa; üç gün oruçtur. İşte bu, yemin ettiğiniz vakit yeminlerinizin keffaretidir. Yeminlerinizi tutun. Şükredersiniz diye Allah ayetlerini size işte böyle açıklar.

### [Maide 5:94](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:94.md) — مَنْ · فَمَنِ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; Allah, görmeksizin kendisinden korkanları ayırdetmek için; elinizin ve mızraklarınızın ulaştığı avdan bir şeyle sizi, mutlaka dener. Bundan sonra da her kim, haddi aşarsa; ona elem verici bir azab vardır.

### [Maide 5:95](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:95.md) — وَمَنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ وَمَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّدًا فَجَزَاءٌ مِثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِ ذَوَا عَدْلٍ مِنْكُمْ هَدْيًا بَالِغَ الْكَعْبَةِ أَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسَاكِينَ أَوْ عَدْلُ ذَلِكَ صِيَامًا لِيَذُوقَ وَبَالَ أَمْرِهِ عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ وَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ وَاللَّهُ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ

Meal (IK): Ey iman edenler; siz ihramlı iken avı öldürmeyin. Sizden her kim; bile bile onu öldürürse; öldürdüğü o hayvanın benzeri bir ceza vardır ki, Ka’be’ye ulaşmış bir kurbanlık olmak üzere, buna içinizden adil iki kişi hükmedecektir. Yahut düşkünlere yemek yedirmek şeklinde keffaret veya onun dengi oruç tutmaktır. Ta ki yaptığının vebalini tatmış olsun. Allah; geçmiştekileri affetmiştir. Kim de sonradan böyle yaparsa; Allah, ondan intikamını alır. Allah, Aziz’dir, İntikam sahibidir.

### [Maide 5:105](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:105.md) — مَنْ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

Meal (IK): Ey iman edenler; siz kendinize bakın. Siz doğru yolda bulunursanız; sapıtmış olanalr size zarar veremez. Hepinizin dönüşü Allah’a dır. Yapmış olduklarınızı O, size haber verecektir.

### [Maide 5:115](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/5:115.md) — فَمَنْ

قَالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لَا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ

Meal (IK): Allah buyudu ki: Ben, onu şühesiz indireceğim. Bundan sonra da artık içinizden her kim küfrederse; onu dünyalarda hiç kimseyi azablandırmayacağım azabla azablandırırım.

### [En'am 6:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:12.md) — لِمَنْ

قُلْ لِمَنْ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): De ki: Göklerde ve yerde olanlar kimindir? Allah’ındır, de. O, rahmeti kendi üzerine yazmıştır. Andolsun ki; hepinizi, hakkında hiçbir şüphe olmayan kıyamet gününde toplayacaktır. Nefislerini ziyana uğratanlar, işte onlar inanmazlar.

### [En'am 6:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:14.md) — مَنْ

قُلْ أَغَيْرَ اللَّهِ أَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Meal (IK): De ki: Ben Allah’tan başka bir dost mu edinirim? Gökleri ve yeri yoktan var eden O’dur. Ve O yedirir, ama yedirilmez. De ki: Doğrusu ben, müslüman olanların ilki olmakla emrolundum. Sakın müşriklerden olma.

### [En'am 6:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:16.md) — مَنْ

مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ

Meal (IK): O gün, kim ondan döndürülürse; şüphesiz o, rahmete ermiştir. İşte apaçık kurtuluş budur.

### [En'am 6:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:19.md) — وَمَنْ

قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَأُوحِيَ إِلَيَّ هَذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ آلِهَةً أُخْرَى قُلْ لَا أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَإِنَّنِي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ

Meal (IK): De ki: Şahid olarak hangi şey daha büyüktür? De ki: Benimle sizin aranızda Allah şahiddir. Bu Kur’an; bana sizi de, ulaştığı kimseleri de, uyarmam için vahyolundu. Allah ile beraber başka tanrılar olduğuna siz mi şahidlik ediyorsunuz? De ki: Ben şehadet etmem. De ki: O, ancak bir tanrıdır. Ve ben, gerçekten sizin şirk koştuklarınızdan uzağım.

### [En'am 6:21](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:21.md) — وَمَنْ · مِمَّنِ

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): Allah’a karşı yalan uyduran ve ayetlerini yalan sayandan daha zalim kimdir? Muhakkak ki zalimler, felaha ermezler.

### [En'am 6:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:25.md) — مَنْ

وَمِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ وَجَعَلْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَفِي آذَانِهِمْ وَقْرًا وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا حَتَّى إِذَا جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

Meal (IK): İçlerinden seni dinleyenler vardır. Halbuki Biz, onu anlarlar diye, kalblerine örtüler, kulaklarına da ağrılık koyduk. Onlar her ayeti görseler de yine inanmazlar. Hatta sana geldiklerinde, seninle çekişirler. O küfredenler derler ki; Bu, eskilerin masallarından başka birşey değildir.

### [En'am 6:39](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:39.md) — مَنْ · وَمَنْ

وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا صُمٌّ وَبُكْمٌ فِي الظُّلُمَاتِ مَنْ يَشَأِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ وَمَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Meal (IK): Ayetlerimizi yalanlayanlar ise; karanlıklarda kalmış sağırlar, dilsizlerdir. Allah; kimi dilerse, onu şaşırtır. Kimi de dilerse; onu dosdoğru yol üstünde tutar.

### [En'am 6:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:46.md) — مَنْ

قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَى قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِهِ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ

Meal (IK): De ki: Bana haber verir misiniz; eğer Allah, kulağınızı, gözlerinizi alır ve kalblerinizin üstüne mühür vurursa; Allah’tan başka onları size getirecek ilah kimdir? Bak, ayetlerimizi nasıl açıklıyoruz da sonra onlar yüz çeviriyorlar.

### [En'am 6:48](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:48.md) — فَمَنْ

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Biz, peygamberleri ancak müjdeci ve uyarıcı olarak göndeririz. Öyleyse her kim ki inanır ve ıslah ederse; artık onlar için korku yoktur. Ve onlar üzülecek de değillerdir.

### [En'am 6:54](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:54.md) — مَنْ

وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Ayetlerimize iman edenler, sana geldiklerinde de ki: Selam size. Rabbınız rahmeti kendi üzerine yazdı. İçinizden her kim ki bilmeyerek bir fenalık yapar da arkasından tevbe eder ve ıslah ederse; şüphesiz O; Gafur’dur, Rahim’dir.

### [En'am 6:63](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:63.md) — مَنْ

قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ

Meal (IK): De ki: Karanın ve denizlerin karanlıklarından sizi, kim kurtarır? Siz, gizlice O’na yalvarır yakarırsınız. Bizi bundan kurtarırsa; andolsun şükredenlerden olacağız.

### [En'am 6:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:83.md) — مَنْ

وَتِلْكَ حُجَّتُنَا آتَيْنَاهَا إِبْرَاهِيمَ عَلَى قَوْمِهِ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَاءُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): İşte bu, bizim hüccetimizdir. Onu kavmine karşı İbrahim’e verdik. Dilediğimizi derecelerle yükseltiriz. Ve muhakkak ki Rabbın; Hakim, Alim’dir.

### [En'am 6:88](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:88.md) — مَنْ

ذَلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): İşte bu; Allah’ın, hidayetidir ki kullarından dilediğini onunla hidayete erdirir. Eğer onlar da şirk koşsalardı yapageldikleri şeyler boşa çıkardı.

### [En'am 6:91](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:91.md) — مَنْ

وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِذْ قَالُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتَابَ الَّذِي جَاءَ بِهِ مُوسَى نُورًا وَهُدًى لِلنَّاسِ تَجْعَلُونَهُ قَرَاطِيسَ تُبْدُونَهَا وَتُخْفُونَ كَثِيرًا وَعُلِّمْتُمْ مَا لَمْ تَعْلَمُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ

Meal (IK): Allah; hiçbir insana bir şey indirmedi, demekle; Allah’ı, şanına yaraşır şekilde tanıyamadılar. De ki: Musa’nın insanlara bir nur ve hidayet olmak üzere getirdiği ve sizin de parça parça kağıtlar haline koyup açıkladınız, çoğunu da gizlediğiniz o kitabı kim indirdi? Sizin de, atalarınızın da bilmediğiniz şeyler size öğretilmiştir. «Allah» de, sonra onları bırak da, daldıkları sapıklıkta oynayadursunlar.

### [En'am 6:92](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:92.md) — وَمَنْ

وَهَذَا كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ

Meal (IK): Şehirlerin anası ile çevresindekileri uyarasın diye sana indirdiğimiz işte bu kitab, mübarektir. Ve kendisinden öncekileri doğrulayıcıdır. Ahirete inananlar buna da inanırlar. Ve onlar namazlarına da devam ederler.

### [En'am 6:93](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:93.md) — وَمَنْ · مِمَّنِ

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ قَالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَلَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَمَنْ قَالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَوْ تَرَى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَرَاتِ الْمَوْتِ وَالْمَلَائِكَةُ بَاسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ آيَاتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ

Meal (IK): Allah’a karşı yalan uydurandan, yahut kendisine hiçbir şey vahyedilmemişken; bana da vahyolundu, diyenden ve; Allah’ın indirdiği gibi ben de indireceğim, diyenden daha zalim kimdir? Bir görseydin; o zalimler can çekişirlerken melekler de ellerini uzatmış: Can verip bugün Allah’a karşı haksız yere söylediklerinizden ve O’nun ayetlerine büyüklük taslamanızdan ötürü horluk azabı ile cezalandırılacaksınız, derken.

### [En'am 6:104](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:104.md) — فَمَنْ · وَمَنْ

قَدْ جَاءَكُمْ بَصَائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَا وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ

Meal (IK): Doğrusu size, Rabbınızdan basiretler gelmiştir. Kim, onları görürse; kendi lehine, kim de körlük ederse; kendi aleyhinedir. Ve ben, sizin üzerinize bir bekçi değilim.

### [En'am 6:116](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:116.md) — مَنْ

وَإِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ

Meal (IK): Eğer sen, yeryüzünde bulunanların çoğunluğuna uyarsan; seni Allah’ın yolundan saptırırlar. Onlar, ancak zanna uyarlar ve yalnız yalan söyleyip dururlar.

### [En'am 6:117](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:117.md) — مَنْ

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ مَنْ يَضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ

Meal (IK): Muhakkak ki Rabbın; yolundan sapanları en iyi bilendir. Ve O; hidayete ermiş olanları da en iyi bilendir.

### [En'am 6:122](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:122.md) — أَوَمَنْ · كَمَنْ

أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا كَذَلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Meal (IK): Ölü iken dirilttiğimiz ve insanlar arasında yürüyebileceği bir nur verdiğimiz kimse; karanlıklarda kalıp ondan çıkamayan kimse gibi midir hiç? İşte böyle, kafirlere işledikleri süslü gösterilmiştir.

### [En'am 6:125](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:125.md) — فَمَنْ · وَمَنْ

فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ كَذَلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Allah, kimi hidayete erdirmek isterse; onun kalbini İslam’a açar. Kimi de saptırmak isterse; onu da göğe doğru yükseliyormuş gibi kalbini daraltır, sıkar. Allah; iman etmeyenlerin üstüne, işte böylece murdarlık çökertir.

### [En'am 6:135](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:135.md) — مَنْ

قُلْ يَاقَوْمِ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدَّارِ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): De ki: Ey kavmim; elinizden geleni yapın, doğrusu ben de yapacağım. Dünya evinin sonunun kimin olacağını bileceksiniz. Şurası muhakkak ki zalimler; felah bulmazlar.

### [En'am 6:138](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:138.md) — مَنْ

وَقَالُوا هَذِهِ أَنْعَامٌ وَحَرْثٌ حِجْرٌ لَا يَطْعَمُهَا إِلَّا مَنْ نَشَاءُ بِزَعْمِهِمْ وَأَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا وَأَنْعَامٌ لَا يَذْكُرُونَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا افْتِرَاءً عَلَيْهِ سَيَجْزِيهِمْ بِمَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Meal (IK): Onlar kendi zanlarınca; bu davarlar, bu ekinler haramdır, onları diledimizden başkası yiyemez. Bir takım hayvanların sırtları haramdır, dediler. Bir kısım hayvanların üzerine de O’na karşı iftira ederek; Allah’ın adını anmazlar. Allah; yapmakta oldukları iftiraları yüzünden onları cezalandıracaktır.

### [En'am 6:144](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:144.md) — فَمَنْ · مِمَّنِ

وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَذَا فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

Meal (IK): Deveden de iki, sığırdan da iki. De ki: İki erkeği mi, iki dişiyi mi veya iki dişinin rahimlerinde bulunanı mı haram kıldı? Yoksa Allah; size bunları buyururken, siz orada mı idiniz? İnsanları bilgisizce saptırmak için Allah’a karşı yalan uyduranlardan daha zalim kimdir? Muhakkak ki Allah; zalimler güruhunu hidayete erdirmez.

### [En'am 6:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:145.md) — فَمَنِ

قُلْ لَا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنْزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): De ki: Bana vahyolunanlar arasında; haram dediklerinizi yiyecek kişiye murdar oldukları için; ölüden, dökülen kandan, domuz etinden -ki pistirve Allah’tan başkasının adına kesildişğinden dolayı fısk olandan başka haram olan bir şey bulamıyorum. İstememek ve haddi aşmamak üzere, kim de bunlardan yemeye mecbur kalırsa; muhakkak ki Rabbın, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [En'am 6:157](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:157.md) — فَمَنْ · مِمَّنْ

أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنَّا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتَابُ لَكُنَّا أَهْدَى مِنْهُمْ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَصَدَفَ عَنْهَا سَنَجْزِي الَّذِينَ يَصْدِفُونَ عَنْ آيَاتِنَا سُوءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوا يَصْدِفُونَ

Meal (IK): Veya demeyesiniz ki: Bize de o kitab indirilseydi; muhakkak ki onlardan daha fazla hidayete ererdik. İşte size, Rabbınızdan apaçık hüccet, hidayet ve rahmet gelmiştir. Artık Allah’ın ayetlerini yalanlayandan ve onlardan yüzçevirenden daha zalim kimdir? Biz, ayetlerimizden yüzçevirenleri bu yüzden azabın kötüsüyle cezalandıracağız.

### [En'am 6:160](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/6:160.md) — مَنْ · وَمَنْ

مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

Meal (IK): Kim, bir iyilikle gelirse; ona, onun on katı vardır. Kim de bir kötülükle gelirse; o, ancak misliyle cezalandırılır. Ve onlara haksızlık edilmez.

### [Araf 7:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:8.md) — فَمَنْ

وَالْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Meal (IK): Tartı, o gün haktır. Kimin terazisi ağır basarsa; işte onlar, felaha erenlerin kendileridir.

### [Araf 7:9](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:9.md) — وَمَنْ

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوا بِآيَاتِنَا يَظْلِمُونَ

Meal (IK): Kimin de tartısı hafif gelirse; işte onlar da ayetlerimize zulmeder oldukları için kendilerini ziyana uğratmış olanlardır.

### [Araf 7:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:18.md) — لَمَنْ

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُومًا مَدْحُورًا لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ أَجْمَعِينَ

Meal (IK): Buyudu ki: Çık oradan, alçak ve kovulmuş olarak. Andolsun ki; onlardan kim, sana tabi olursa; cehennemi bütün sizden dolduracağım.

### [Araf 7:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:32.md) — مَنْ

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

Meal (IK): De ki: Allah’ın kulları için çıkardığı zineti ve temiz rızıkları kim haram kılmış? De ki: Bunlar, dünya hayatında iman edenler içindir. Kıyamet günü ise yalnız onlara tahsis edilmiştir. Biz, ayetlerimizi bilen bir kavim için böylece uzun uzun açıklarız.

### [Araf 7:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:35.md) — فَمَنِ

يَابَنِي آدَمَ إِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي فَمَنِ اتَّقَى وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Meal (IK): Ey ademoğulları; içinizden size ayetlerimizi anlatan peygamberler gelince, her kim ki sakınıp düzelirse; artık onlar için bir korku yoktur ve onlar üzülecek de değillerdir.

### [Araf 7:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:37.md) — فَمَنْ · مِمَّنِ

فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَوْ كَذَّبَ بِآيَاتِهِ أُولَئِكَ يَنَالُهُمْ نَصِيبُهُمْ مِنَ الْكِتَابِ حَتَّى إِذَا جَاءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْ قَالُوا أَيْنَمَا كُنْتُمْ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قَالُوا ضَلُّوا عَنَّا وَشَهِدُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ

Meal (IK): Allah’a karşı yalan uyduran veya O’nun ayetlerini yalan sayanlardan daha zalim kim vardır? İşte onlara; kitabdaki payları erişecektir. Nihayet, elçilerimiz canlarını almak üzere onlara geldiklerinde; diyeceklerdir ki: Allah’tan başka tapar olduklarınız nerede? Onlar da derler ki: Onlar, bizi bırakıp kaçtılar. Ve onlar, kendi aleyhlerine gerçekten kafir olduklarına şehadet ederler.

### [Araf 7:75](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:75.md) — لِمَنْ

قَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَالِحًا مُرْسَلٌ مِنْ رَبِّهِ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلَ بِهِ مُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Onun kavminden büyüklük taslayan ileri gelenleri; kendilerine hor görünenlere içlerinden iman edenlere: Siz; Salih’in gerçekten Rabbı tarafından gönderilmiş olduğuna inanıyor musunuz? dediler. Onlar da dediler ki: Doğrusu biz, onunla gönderilene inanıyoruz.

### [Araf 7:86](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:86.md) — مَنْ

وَلَا تَقْعُدُوا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِهِ وَتَبْغُونَهَا عِوَجًا وَاذْكُرُوا إِذْ كُنْتُمْ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمْ وَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ

Meal (IK): Ve siz, Allah’a iman edenleri tehdit ederek, Allah’ın yolundan alıkoyarak ve onun eğriliğini isteyerek, her yolun başını tutup oturmayın. Hem hatırlayın ki; siz, vaktiyle pek az idiniz de sizi O, çoğalttı. Ve bakın fesad çıkaranların sonu ne olmuştur.

### [Araf 7:128](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:128.md) — مَنْ

قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَاصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ

Meal (IK): Musa kavmine dedi ki: Allah’tan yardım isteyin ve sabredin. Yeryüzü muhakkak ki Allah’ındır. Kullarından dilediğini ona mirasçı kılar ve akıbet müttakilerindir.

### [Araf 7:131](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:131.md) — وَمَنْ

فَإِذَا جَاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوا لَنَا هَذِهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسَى وَمَنْ مَعَهُ أَلَا إِنَّمَا طَائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Onlara bir iyilik geldiğinde: Bu, bizim içindir, dediler. Şayet kendilerine bir kötülük gelirse; Musa ile beraberindekilere uğursuzluk yüklerdi. Dikkat edin, onların uğursuzluğu ancak Allah katındadır, fakat çoğu bilmezler.

### [Araf 7:155](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:155.md) — مَنْ

وَاخْتَارَ مُوسَى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا لِمِيقَاتِنَا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَإِيَّايَ أَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاءُ مِنَّا إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاءُ وَتَهْدِي مَنْ تَشَاءُ أَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الْغَافِرِينَ

Meal (IK): Musa, ta’yin ettiğimiz vakit için kavminden yetmiş kişi seçti. Onları titreme tutunca dedi ki: Rabbım; dileseydin önce onalrı da helak ederdin, beni de. İçimizdeki beyinsizlerin işledikleri yüzünden bizi helak eder misin? Bu, Senin imtihanından başka birşey değildir. Onunla dilediğini dalalete düşürür, dilediğini de hidayete götürürsün. Sen, bizim dostumuzsun. O halde bizi bağışla, merhamet et bize. Sen bağışlayanların en hayırlısısın.

### [Araf 7:156](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:156.md) — مَنْ

وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Ve bize; hem bu dünyada bir iyilik yaz, hem de ahirette. Biz sana döndük.

### [Araf 7:167](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/ayet/7:167.md) — مَنْ

وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَنْ يَسُومُهُمْ سُوءَ الْعَذَابِ إِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيعُ الْعِقَابِ وَإِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Hani Rabbın; onları kıyamet gününe kadar azabın en kötüsüne uğratacak olanları, muhakkak göndereceğini ilan etmişti. Şüphesiz ki Rabbın; cezayı çabuk verendir. Ve muhakkak ki O; Gafur’dur, Rahim’dir.

### Diğer ayetler (486)

- Araf: 7:178 · 7:181 · 7:186
- Enfal: 8:13 · 8:16 · 8:42 · 8:49 · 8:57 · 8:64 · 8:70
- Tevbe: 9:15 · 9:18 · 9:19 · 9:23 · 9:27 · 9:49 · 9:58 · 9:63 · 9:75 · 9:98 · 9:99 · 9:101 · 9:107 · 9:109 · 9:111 · 9:120 · 9:124
- Yunus: 10:17 · 10:25 · 10:31 · 10:34 · 10:35 · 10:38 · 10:40 · 10:42 · 10:43 · 10:66 · 10:73 · 10:92 · 10:99 · 10:107 · 10:108
- Hud: 11:13 · 11:15 · 11:17 · 11:18 · 11:30 · 11:36 · 11:39 · 11:40 · 11:43 · 11:48 · 11:63 · 11:93 · 11:103 · 11:112 · 11:116 · 11:119
- Yusuf: 12:25 · 12:56 · 12:72 · 12:75 · 12:76 · 12:79 · 12:90 · 12:108 · 12:110
- Rad: 13:10 · 13:13 · 13:15 · 13:16 · 13:19 · 13:23 · 13:26 · 13:27 · 13:33 · 13:36 · 13:42 · 13:43
- İbrahim: 14:4 · 14:8 · 14:11 · 14:14 · 14:36
- Hicr: 15:18 · 15:20 · 15:42 · 15:56
- Nahl: 16:2 · 16:17 · 16:36 · 16:37 · 16:38 · 16:70 · 16:75 · 16:76 · 16:93 · 16:97 · 16:106 · 16:115 · 16:125
- İsra: 17:3 · 17:15 · 17:18 · 17:19 · 17:30 · 17:33 · 17:44 · 17:51 · 17:55 · 17:61 · 17:63 · 17:64 · 17:67 · 17:70 · 17:71 · 17:72 · 17:77 · 17:84 · 17:97 · 17:103
- Kehf: 18:15 · 18:17 · 18:28 · 18:29 · 18:30 · 18:57 · 18:87 · 18:88 · 18:110
- Meryem: 19:29 · 19:40 · 19:58 · 19:60 · 19:63 · 19:75 · 19:87 · 19:93
- Taha: 20:3 · 20:4 · 20:16 · 20:40 · 20:47 · 20:48 · 20:49 · 20:61 · 20:64 · 20:65 · 20:74 · 20:75 · 20:76 · 20:81 · 20:82 · 20:100 · 20:109 · 20:111 · 20:112 · 20:123 · 20:124 · 20:127 · 20:135
- Enbiya: 21:9 · 21:19 · 21:24 · 21:28 · 21:29 · 21:42 · 21:59 · 21:82 · 21:94
- Hac: 22:3 · 22:4 · 22:5 · 22:7 · 22:8 · 22:11 · 22:13 · 22:15 · 22:16 · 22:18 · 22:25 · 22:30 · 22:31 · 22:32 · 22:40 · 22:60
- Müminun: 23:7 · 23:27 · 23:28 · 23:71 · 23:84 · 23:86 · 23:88 · 23:102 · 23:103 · 23:117
- Nur: 24:21 · 24:33 · 24:35 · 24:38 · 24:40 · 24:41 · 24:43 · 24:45 · 24:46 · 24:52 · 24:55 · 24:62
- Furkan: 25:11 · 25:19 · 25:42 · 25:43 · 25:57 · 25:62 · 25:68 · 25:70 · 25:71
- Şuara: 26:25 · 26:65 · 26:89 · 26:118 · 26:119 · 26:215 · 26:221
- Neml: 27:8 · 27:11 · 27:40 · 27:47 · 27:63 · 27:64 · 27:65 · 27:81 · 27:83 · 27:87 · 27:89 · 27:90 · 27:92
- Kasas: 28:26 · 28:35 · 28:37 · 28:50 · 28:56 · 28:61 · 28:67 · 28:71 · 28:72 · 28:78 · 28:80 · 28:82 · 28:84 · 28:85
- Ankebut: 29:5 · 29:6 · 29:10 · 29:21 · 29:32 · 29:40 · 29:47 · 29:61 · 29:62 · 29:63 · 29:68
- Rum: 30:5 · 30:26 · 30:29 · 30:37 · 30:40 · 30:44 · 30:48 · 30:53
- Lokman: 31:6 · 31:12 · 31:15 · 31:20 · 31:22 · 31:23 · 31:25
- Secde: 32:18 · 32:22
- Ahzab: 33:17 · 33:21 · 33:23 · 33:30 · 33:31 · 33:36 · 33:51 · 33:71
- Sebe: 34:12 · 34:21 · 34:23 · 34:24 · 34:36 · 34:37 · 34:39
- Fatır: 35:8 · 35:10 · 35:18 · 35:22 · 35:37 · 35:39
- Yasin: 36:11 · 36:21 · 36:47 · 36:52 · 36:68 · 36:70 · 36:78
- Saffat: 37:10 · 37:11 · 37:163
- Sad: 38:61 · 38:85
- Zümer: 39:3 · 39:19 · 39:22 · 39:23 · 39:24 · 39:32 · 39:36 · 39:37 · 39:38 · 39:40 · 39:41 · 39:52 · 39:68
- Mü'min: 40:7 · 40:8 · 40:9 · 40:13 · 40:15 · 40:16 · 40:28 · 40:29 · 40:33 · 40:34 · 40:40 · 40:67 · 40:78
- Fussilet: 41:15 · 41:33 · 41:40 · 41:46 · 41:52
- Şura: 42:5 · 42:7 · 42:8 · 42:12 · 42:13 · 42:19 · 42:20 · 42:23 · 42:40 · 42:41 · 42:43 · 42:44 · 42:46 · 42:49 · 42:50 · 42:52
- Zuhruf: 43:9 · 43:18 · 43:33 · 43:36 · 43:40 · 43:45 · 43:86 · 43:87
- Duhan: 44:42
- Casiye: 45:15 · 45:23
- Ahkaf: 46:5 · 46:32
- Muhammed: 47:14 · 47:15 · 47:16 · 47:38
- Fetih: 48:10 · 48:11 · 48:13 · 48:14 · 48:17 · 48:25
- Hucurat: 49:11
- Kaf: 50:33 · 50:37 · 50:45
- Zariyat: 51:9 · 51:35
- Necm: 53:26 · 53:29 · 53:30 · 53:32
- Kamer: 54:14 · 54:26 · 54:35
- Rahman: 55:26 · 55:29 · 55:46
- Hadid: 57:10 · 57:11 · 57:21 · 57:24 · 57:25 · 57:29
- Mücadele: 58:4 · 58:22
- Haşr: 59:4 · 59:6 · 59:9
- Mümtehine: 60:1 · 60:6 · 60:9
- Saff: 61:7 · 61:14
- Cuma: 62:4
- Münafikun: 63:7 · 63:9
- Tegabün: 64:9 · 64:11 · 64:16
- Talak: 65:1 · 65:2 · 65:3 · 65:4 · 65:5 · 65:7 · 65:11
- Tahrim: 66:3
- Mülk: 67:14 · 67:16 · 67:17 · 67:22 · 67:28 · 67:29 · 67:30
- Kalem: 68:7 · 68:44
- Hakka: 69:9 · 69:19 · 69:25
- Mearic: 70:14 · 70:17 · 70:31
- Nuh: 71:21 · 71:28
- Cin: 72:9 · 72:10 · 72:13 · 72:14 · 72:17 · 72:23 · 72:24 · 72:27
- Müzzemmil: 73:19
- Müddessir: 74:11 · 74:31 · 74:37 · 74:55
- Kıyamet: 75:27
- İnsan: 76:29 · 76:31
- Nebe: 78:38 · 78:39
- Naziat: 79:26 · 79:36 · 79:37 · 79:40 · 79:45
- Abese: 80:5 · 80:8 · 80:12
- Tekvir: 81:28
- İnşikak: 84:7 · 84:10
- Ala: 87:10 · 87:14
- Gaşiye: 88:23
- Şems: 91:9 · 91:10
- Leyl: 92:5 · 92:8
- Beyyine: 98:8
- Zilzal: 99:7 · 99:8
- Karia: 101:6 · 101:8

## Sözlükler (4)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

#### Madde başı: من

مَنْ اسمٌ لمن يصلُح أن يخاطب، وهو مبهَم غير متمكّن، وهو في اللفظ واحد ويكون في معنى الجماعة، كقوله تعالى: "ومِنَ الشياطينِ مَنْ يَغوصونَ له". ولها أربعة مواضع: الاستفهام، نحو مَنْ عندك. والخبر، نحو رأين مَنْ عندك. والجزاء، نحو مَنْ يُكرِمُني أُكرِمه. وتكون نكرةً موصوفةً، نحو مررت بمَنْ مُحْسِنٍ، أي بإنسانٍ مُحْسِنٍ. وإذا جعلت مَنْ اسماً متمكِّناً شدَّدته لأنَّه على حرفين. كقول الراجز:
حتَّى أنَخْناها إلى مَنٍّ ومَنْ
أي أبركناها إلى رجلٍ وأيِّ رجل يريد بذلك تعظيم شأنه. و"مِنْ" بالكسر: حرفٌ خافضٌ، وهو لابتداء الغاية: كقولك: خرجت مِنْ بغدادَ إلى الكوفة. وقد تكون للتبعيض كقولك: هذا الدرهم مِنْ الدراهم. وقد تكون للبيان والتفسير، كقولك: لله درّك مِنْ رجلٍ! فتكون مِنْ مفسِّرةً للاسم المكنَّى في قولك درّك وترجمةً عنه. وقوله تعالى: "ويُنَزِّلُ مِنَ السماءِ مِنْ جِبالٍ فيها مِنْ بَرَدٍ"، فالأولى لابتداء الغاية، والثانية للتبعيض، والثالثة للتفسير والبيان. وقد تدخل مِنْ توكيداً لغواً كقولك: ما جاءني مِنْ أحدٍ، وويحَهُ مِنْ رجلٍ، أكَّدتهما بمِنْ. وقوله تعالى: "فاجتنبوا الرِجْسَ مِنَ الأوثان"، أي فاجتنبوا الرِجْسَ الذي هو الأوثان. وكذلك ثوبٌ مِنْ خَزٍّ. وقال الأخفش في قوله تعالى: "وتَرى الملائكةَ حافِّينَ مِنْ حَوْلِ العَرْش" وقوله تعالى: "ما جَعَلَ اللهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ في جَوْفِهِ": إنَّما أدخل مِنْ توكيداً، كما تقول رأيت زيداً نفسه. وتقول العرب: ما رأيته مِنْ سنةٍ، أي منذ سنة. قال تعالى: "لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ على التَّقوى مِنْ أوَّلِ يومٍ". وقال زهير:
لِمَنِ الديارُ بقُنَّةِ الحِـجْـرِ		أَقْوَيْنَ من حِجَجٍ ومِنْ دَهْرِ
وقد تكون بمعنى على، كقوله تعالى: "ونَصَرْناهُ مِنَ القوم"، أي على القوم. وقولهم في القَسَمِ: مِنْ ربّي ما فعلتُ، فمِنْ حرف جرّ وضعت موضع الباء ههنا، لأنَّ حروف الجر ينوب بعضُها عن بعض إذا لم يلتبس المعنى. ومن العرب من يحذف نونه عند الألف واللام لالتقاء الساكنين، كما قال:
أبلغْ أبا دَخْتَنوسَ مَـأْلُـكَةًغير الذي قد يقال مِلْكَذَبِ

##### Türkçe

**مَنْ**: Hitap edilmeye elverişli olana (kimseye) mahsus bir isimdir; o, müphem, yerleşik (mütemekkin) olmayan (gayr-i mütemekkin)dir; lafızda bir (tekil)dir ve cemaat (çoğul) mânâsında olur; Yüce Allah’ın sözü gibi: “Ve şeytanlardan **مَنْ** onun için dalarlar.”

Onun dört mevkii vardır: istifham (soru), “**مَنْ** عندك” (yanındaki kim?) gibi. Ve haber, “رأين **مَنْ** عندك” (yanındakini gördük) gibi. Ve ceza, “**مَنْ** يُكرِمُني أُكرِمه” (bana ikram edeni ben de ikram ederim) gibi. Ve nitelemeli nekre olur; “مررت ب**مَنْ** مُحْسِنٍ” (iyilik eden bir kimseye uğradım) gibi; yani iyilik eden bir insan ile.

Ve **مَنْ**’i mütemekkin bir isim kıldığın zaman onu şeddelersin; çünkü o iki harf üzerinedir. Râciz’in sözü gibi:
حتَّى أنَخْناها إلى **مَنٍّ** و**مَنْ**
Yani onu bir adama ve nasıl bir adama (olmak üzere) çöktürdük; bununla onun şanını büyütmeyi ister.

Ve “**مِنْ**” (kesre ile): indirici (cer) bir harftir; o, gayenin başlangıcı içindir: “Bağdat’tan Kûfe’ye çıktım” sözün gibi. Ve teb‘îz için olabilir; “Bu dirhem dirhemlerden **مِنْ**’dir” sözün gibi. Ve beyan ve tefsir için olabilir; “Allah senin sütünü bol etsin, ne adam **مِنْ**!” sözün gibi; böylece **مِنْ**, “درّك” sözündeki kinayeli ismi açıklayıcı olur ve onun tercümesi olur.

Ve Yüce Allah’ın sözü: “Ve gökten **مِنَ** dağlardan, içinde **مِنْ** dolu bulunan **مِنْ** indirir”; birincisi gayenin başlangıcı içindir, ikincisi teb‘îz içindir, üçüncüsü tefsir ve beyan içindir.

Ve **مِنْ** bazen te’kîd olarak, lağv (fazlalık) olarak girer; “Bana **مِنْ** hiç kimse gelmedi” sözün gibi; ve “Vay hâline, ne adam **مِنْ**!”; ikisini **مِنْ** ile te’kîd ettin.

Ve Yüce Allah’ın sözü: “Öyleyse putlardan olan pislikten sakının”; yani putlar olan pislikten sakının. Ve aynı şekilde: “**مِنْ** خزٍّ” (hazzdan bir elbise).

Ahfeş, Yüce Allah’ın sözü: “Ve melekleri arşın çevresinden **مِنْ** kuşatmış görürsün” ve Yüce Allah’ın sözü: “Allah hiçbir adam için göğsünde **مِنْ** iki kalp kılmadı” hakkında dedi ki: **مِنْ**’i ancak te’kîd olarak soktu; senin “Zeyd’in kendisini gördüm” demen gibi.

Araplar der ki: “Onu **مِنْ** bir sene görmedim”; yani bir seneden beri. Yüce Allah dedi ki: “Takvâ üzerine ilk günden **مِنْ** tesis edilmiş bir mescid.”

Züheyr dedi ki:
لِمَنِ الديارُ بقُنَّةِ الحِـجْـرِ		أَقْوَيْنَ من حِجَجٍ و**مِنْ** دَهْرِ

Ve “على” mânâsında olabilir; Yüce Allah’ın sözü gibi: “Ve onu kavimden **مِنَ** (kavme karşı) yardım ettik”; yani kavme karşı.

Ve yemin (kasem)de onların sözü: “Rabbimden **مِنْ**, yapmadım”; burada **مِنْ** bir cer harfidir, burada **الباء**’nın yerine konulmuştur; çünkü cer harfleri, mânâ karışmadığı zaman, bazısı bazısının yerine geçer.

Ve Araplardan kimi, sâkinlerin birleşmesinden dolayı elif ve lâm yanında onun nûnunu hazfeder; şu dediği gibi:
أبلغْ أبا دَخْتَنوسَ مَـأْلُـكَةًغير الذي قد يقال مِلْكَذَبِ

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

#### Madde başı: من

- عبارة عن الناطقين، ولا يعبر به عن غير الناطقين إلا إذا جمع بينهم وبين غيرهم، كقولك: رأيت من في الدار من الناس والبهائم، أو يكون تفصيلا لجملة يدخل فيهم الناطقون، كقوله تعالى: ﴿فمنهم من يمشي﴾ الآية [النور/45]. ولا يعبر به عن غير الناطقين إذا انفرد، ولهذا قال بعض المحدثين (عجز بيت نسبه المؤلف في الذريعة ص 24 للمتنبي، ولم أجده في ديوانه، وصدره:
[حولي بكل مكان منهم خلق] ) في صفة أغنام نفى عنهم الإنسانية:
تخطئ إذا جئت في استفهامه بمن
تنبيها أنهم حيوان أو دون الحيوان. ويعبر به عن الواحد والجمع والمذكر والمؤنث. قال تعالى: ﴿ومنهم من يستمع﴾ [الأنعام/25]، وفي أخرى: ﴿من يستمعون إليك﴾ [يونس/42] وقال: ﴿ومن يقنت منكن لله ورسوله وتعمل صالحا﴾ [الأحزاب/31].
و: لابتداء الغاية، وللتبعيض، وللتبيين، وتكون لاستغراق الجنس في النفي والاستفهام. نحو: ﴿فما منكم من أحد﴾ [الحاقة/47]. وللبدل. نحو: خذ هذا من ذلك. أي: بدله، قال تعالى: ﴿ربنا إني أسكنت من ذريتي بواد﴾ [إبراهيم/37]، (فمن) اقتضى التبعيض، فإنه كان نزل فيه بعض ذريته، وقوله: ﴿من السماء من جبال فيها من برد﴾ [النور/43] قال: تقديره أنه ينزل من السماء جبالا، فمن الأولى ظرف، والثانية في موضع المفعول، والثالثة للتبيين كقولك: عنده جبال من مال. وقيل: يحتمل أن يكون قوله: (من جبال) نصبا على الظرف على أنه ينزل منه، وقوله: ﴿من برد﴾ نصب. أي: ينزل من السماء من جبال فيها بردا، وقيل: يصح أن يكون موضع من في قوله: ﴿من برد﴾ رفعا، و ﴿من جبال﴾ نصبا على أنه مفعول به، كأنه في التقدير: وينزل من السماء جبالا فيها برد، ويكون الجبال على هذا تعظيما وتكثيرا لما نزل من السماء. وقوله تعالى: ﴿فكلوا مما أمسكن عليكم﴾ [المائدة/4]، قال أبو الحسن: من زائدة (وعبارته: أدخل (من) كما أدخله في قوله: كان من حديث، وقد كان من مطر، وقوله: ﴿ويكفر عنكم من سيئاتكم﴾ و ﴿ينزل من السماء من جبال فيها من برد﴾ وهو فيما فسر: ينزل من السماء جبالا فيها برد. انظر: معاني القرآن لأبي الحسن الأخفش 1/254)، والصحيح أن تلك ليست بزائدة؛ لأن بعض ما يمسكن لا يجوز أكله كالدم والغدد وما فيها من القاذورات المنهي عن تناولها.

##### Türkçe

- **من**: konuşanlar hakkında bir ibaredir; konuşmayanlar hakkında onunla ibare edilmez; ancak onları konuşanlarla ve başkalarıyla bir araya toplarsa (kullanılır); senin sözün gibi: “Evde insanlardan ve hayvanlardan kimleri gördüm.” Yahut, içinde konuşanların da dâhil olduğu bir cümlenin tafsili olursa; Yüce Allah’ın sözü gibi: ﴿فمنهم من يمشي﴾ âyet [النور/45]. Ve o, tek başına kaldığında konuşmayanlar hakkında ibare edilmez; bunun için bazı muhaddisler (müellifin **الذريعة** s. 24’te **المتنبي**’ye nisbet ettiği bir beytin ikinci mısraı; onu divanında bulmadım; birinci mısraı:
[حولي بكل مكان منهم خلق] ) insanlığı onlardan nefyeden koyunların vasfında (şöyle) dedi:
تخطئ إذا جئت في استفهامه بمن
Onların hayvan yahut hayvandan aşağı olduklarına tenbih olarak. Ve onunla tekil ve çoğul, müzekker ve müennes hakkında ibare edilir. Yüce Allah dedi: ﴿ومنهم من يستمع﴾ [الأنعام/25], ve bir diğerinde: ﴿من يستمعون إليك﴾ [يونس/42] ve dedi: ﴿ومن يقنت منكن لله ورسوله وتعمل صالحا﴾ [الأحزاب/31].

و: gayenin başlangıcı içindir, ve teb‘îz içindir, ve teb‘yîn içindir; ve nefy ve istifhamda cinsin istiğrâkı için olur. Şu gibi: ﴿فما منكم من أحد﴾ [الحاقة/47]. Ve bedel içindir. Şu gibi: “Şunu şundan al.” yani: onun bedeli. Yüce Allah dedi: ﴿ربنا إني أسكنت من ذريتي بواد﴾ [إبراهيم/37]; (burada) **من** teb‘îzi gerektirdi; çünkü onun içinde zürriyetinin bir kısmı inmişti. Ve O’nun sözü: ﴿من السماء من جبال فيها من برد﴾ [النور/43]; dedi: takdiri, “gökten dağlar indirir” olmasıdır; böylece birincisi zarf, ikincisi mef‘ûl mevkiindedir, üçüncüsü teb‘yîn içindir; senin sözün gibi: “Onun yanında maldan dağlar vardır.” Ve denildi ki: O’nun sözü **من جبال**’ın, ondan indirdiği üzere zarf olarak nasbı ihtimali vardır; ve O’nun sözü: ﴿من برد﴾ nasbdır; yani: gökten, içinde dolu bulunan dağlardan indirir. Ve denildi ki: O’nun sözü: ﴿من برد﴾’deki **من**’in mevkii ref‘ olması sahih olur; ve ﴿من جبال﴾ onun mef‘ûl bih olması üzere nasb olur; sanki takdirde: “Ve gökten, içinde dolu bulunan dağlar indirir” gibidir; ve bu üzere dağlar, gökten inen şeyin ta‘zîmi ve teksîri içindir. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿فكلوا مما أمسكن عليكم﴾ [المائدة/4]; Ebû’l-Hasen dedi: **من** zâiddir (ve ibaresi: “**من**’i, ‘كان من حديث’ sözünde ve ‘وقد كان من مطر’ sözünde soktuğu gibi soktu; ve O’nun sözü: ﴿ويكفر عنكم من سيئاتكم﴾ ve ﴿ينزل من السماء من جبال فيها من برد﴾—ve o, tefsir edilende: ‘gökten, içinde dolu bulunan dağlar indirir’dir. Bak: Ebû’l-Hasen el-Ahfeş’in **معاني القرآن**’ı 1/254”), ve sahih olan: onların zâid olmamasıdır; çünkü onların tuttuklarının bir kısmını yemek câiz olmaz; kan ve guddeler ve içinde, yenmesi yasaklanan pislikler bulunan şeyler gibi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

#### Madde başı: من

قُرَى نَهْرِ الملك ، منهم : أَبو عبدِ اللَّهِ حمادُ بنُ سعيدٍ الضَّريرُ المُقْرِىءُ ، قَدِمَ بَغْدادَ وقَرَأَ القُرْآنَ ، عن ياقوت ، رحِمَه اللَّهُ تعالى ؛ والعلاَّمَةُ ناصِحُ الإسْلامِ أَبو الفتْحِ نَصْرُ بنُ فتيان بنِ المَنِّي ، بفتحٍ فتشديدٍ مَكْسورَةٍ شيخُ الحَنابِلَةِ في حُدودِ السَّبْعِين وخَمْسُمائَةٍ ؛ وابنُ أَخِيهِ محمدُ بنُ مُقْبِل بنِ فتيان بنِ المَنِّي عن شهْدَةٍ ضَبَطَه الحافِظُ ، رحِمَه اللَّهُ تعالى .
من : ( *!ومَنْ ) ، بالفتْحِ : ( اسمٌ بمعنى الذي ) ، ويكونُ للشَّرْطِ ، ( و ) هو اسمٌ ( مُغْنٍ عن الكَلامِ الكثيرِ المُتَناهي في البِعادِ والطُّولِ ، وذلِكَ أَنَّك إذا قلْتَ من يَقُمْ أَقُمْ معه ، كانَ كافِياً *!من ذِكْرِ جَمِيعِ النَّاسِ ، ولولا هو ) لاحْتَجْتَ أَنْ تقولَ : إنْ يَقُمْ زَيْدٌ أَو عَمْرو أَو جَعْفَرُ أَو قاسِمُ ونَحْو ذلِكَ ثم تَقِفُ حَسِيراً و ( تَبْقَى مَبْهُوراً ولمَّا تَجِدْ إلى غَرَضِكَ سَبِيلاً .
( وتكونُ للاسْتِفهامِ المَحْضِ ، ويُثَنَّى ويُجْمَعُ في الحِكايَةِ كقَوْلِكَ : *!مَنانِ *!ومَنُونَ ) *!ومَنْتان *!ومَنَات ، فإذا وَصَلُوا فهو في جَمِيعِ ذلِكَ مُفْردٌ مُذَكَّرٌ ، قالَ : فأمَّا قَوْلُ الحارِثِ بنِ شَمِرٍ الضَّبِّيِّ :
أَتَوْا نارِي فقلتُ *!مَنُونَ ؟ قالوا : سَرَاةُ الجِنِّ ، قلتُ : عِمُوا ظَلامَا

قالَ : فمَنْ رَوَاهُ هكذا أَجْرَى الوَصْل مُجْرَى الوَقْفِ ، وإنَّما حَرَّكَ النونَ لالْتِقاءِ السَّاكِنَيْنِ ضَرُورَةٌ ؛ قالَ : ومَنْ رَوَاهُ مَنُونَ أَنْتُم ؟ فقالوا : الجِنّ ، فأَمْرُه مشكلٌ ، وذلِكَ أَنَّه شبَّه مَنْ بأَيَ ، فقالَ : مَنُونَ أَنْتُم على قوْلِه : أَيُّونَ أَنْتُم ؛ وإنْ شِئْتَ قلْتَ : كانَ تَقْدِيرَهُ مَنُونَ كالقَوْلِ الأوَّل ثم قالَ أَنْتُم ، أَي أَنْتُم المَقْصُودُونَ بهذا الاسْتِثْباتِ .
( وإذا قلْتَ : مَنْ عِنْدَكَ ؟ أَغْناكَ ) ذلِكَ ( عن ذِكْرِ النَّاسِ ، وتكونُ شَرْطِيَّةً ) ، نحْو قَوْلِه تعالى : ﴿مَنْ يَعْمَلْ سوءاً يُجْزَ به﴾ .
( و ) تكونُ ( مَوْصُولَةً ) نَحْو قوْلِه تعالى : ﴿أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجد له مَنْ في السَّمواتِ ومَنْ في الأرْضِ﴾ .
( و ) تكونُ ( نَكِرَةً مَوْصُوفَةً ) ، ولهذا دَخَلَتْ عليها ربَّ في قوْلِه :
رُبَّ مَن أنضجتُ غيظاً قلبَهُقد تمنّى لي موتاً لم يُطَعْووصف بالنّكِرَةِ في قَوْلِ بِشْر بنِ عبدِ الرحمنِ لكَعْبِ بنِ مالِكٍ الأنْصارِيِّ :
وكفَى بنا فَضْلاً على مَنْ غَيرِناحُبُّ النَّبِيُّ محمدٍ إيَّانافي رِوايَةِ الجَرِّ ؛ وقَوْله تعالى : ﴿ومِنَ الناسِ مَنْ يقولُ آمَنَّا﴾ ، جَزَمَ جماعَةٌ أَنَّها نَكِرَةٌ مَوْصوفَةٌ ، وآخَرُونَ أنَّها مَوْصُولَةٌ .
( و ) تكونُ ( نَكِرَةً تامَّةً ) ، نَحْو : مَرَرْت بمَنْ مُحْسِنٍ ، أَي بإنْسانٍ مُحْسِنٍ .
وفي التهْذِيبِ عن الكِسائي : مَنْ تكونُ اسْماً وجَحْداً واسْتِفْهاماً

وشَرْطاً ومَعْرفةً ونَكِرَةً ، وتكونُ للواحِدِ والاثْنينِ والجَمْعِ ، وتكونُ خُصوصاً ، وتكونُ للإنْسِ والملائِكَةِ والجِنِّ ، وتكونُ للبهائِمِ إذا خَلَطَّتها بغيرِها .
قُلْت : أَمَّا الاسمُ المَعْرفَةُ فكَقَوْلِه تعالى : ﴿والسَّماءِ وما بَناها﴾ ، أَي والذي بَناها . والجَحْدُ ، كقَوْلِه : ﴿ومَنْ يَقْنَطُ مِنْ رَحْمةِ رَبِّه إلاَّ الضَّالُّونَ﴾ ، المعْنَى : لا يَقْنَطُ ؛ وقيلَ : هي مَنْ الاسْتِفْهامِيَّة أشربَتْ معْنَى النَّفْي ومنه : ﴿ومَنْ يَغْفِرِ الذُّنُوب إلاَّ اللَّه﴾ ، ولا يَتَقيَّدُ جَوازُ ذلِكَ بأنْ يَتَقدَّمَها الواوُ خلافاً لبعضِهم بدَليلِ قَوْلِه تعالى : ﴿مَنْ ذا الذي يَشْفَعُ عنْدَه إلاَّ بإذْنِه﴾ ، والاسْتِفْهامُ نَحْو قَوْلِه تعالى : ﴿مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا﴾ ؟ والشَّرْطُ نَحْو قَوْلِه تعالى : ﴿فمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَه﴾ ( 9 ، فهذا شَرْطٌ وهو عامٌّ ، ومَنْ للجماعَةِ نَحْو قَوْلِه تعالى : ﴿ومَنْ عَمِلَ صالِحاً فلأَنْفُسِهم يَمْهدُونَ﴾ . وأَمَّا في الواحِدِ فكقَوْلِه تعالى : ﴿ومنهم مَنْ يَسْتَمِعُ إليكَ﴾ . وفي الاثْنَيْنِ كقَوْلِه :
تَعالَ فإنْ عاهَدْتَنِي لا تَخُونَنينَكُنْ مثلَ مَنْ يا ذِئبُ يَصْطَحِبانِقالَ الفرَّاءُ : ثَنَّى يَصْطَحِبان وهو فِعْلٌ لمَنْ لأنَّه نَواهُ ونَفْسَه .

وفي جَمْعِ النِّساءِ نَحْو قوْلِه تعالى : ﴿ومَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ للَّهِ ورَسُولِه﴾ .
وقالَ الرَّاغِبُ : مَنْ عبارَةٌ عنِ النَّاطِقِين ولا يُعَبَّرُ به عن غيْرِهِم إلاَّ إذا جمعَ بَيْنهم وبينَ غيرِهم كقَوْلِكَ : رَأَيْت مَنْ في الدارِ مِنَ الناسِ والبَهائِمِ ؛ أَو يكونُ تَفْصِيلاً لجملَةٍ يدخلُ فيها الناطِقُونَ كقَوْلِه ، عزَّ وجلَّ : ﴿فمنهم مَنْ يَمْشِي﴾ ، الآيَة . ويُعَبَّرُ به عن الواحِدِ والجَمْع والمُؤَنَّثِ والمُذَكَّرِ .
وفي الصِّحاحِ : اسمٌ لمَنْ يصلحُ أَنْ يُخاطَبَ ، وهو مُبْهَمٌ غيرُ مُتَمكّن ، وهو في اللفْظِ واحِدٌ ويكونُ في معْنَى الجماعَةِ ، ولها أَرْبَعةُ مَواضِع : الاسْتِفهامُ نَحْو : مَنْ عِنْدَكَ ؟ والخَبَرُ نَحْو رَأَيْت مَنْ عِنْدَكَ ؟ والجَزاءُ نَحْو : مَنْ يُكْرِمْني أُكْرِمْهُ ؛ وتكونُ نَكِرَةً وأَنْشَدَ قَوْلَ الأَنْصارِيّ : وكَفَى بنا فَضْلاً إلى آخِرِه .
قالَ : خَفَضَ غَيْر على الإتْباعِ لمَنْ ، ويَجُوزُ فيه الرَّفْعُ على أَنْ تُجْعَل مَنْ صِلةً بإضْمارِ هو . قالَ : وتُحْكَى بها الأَعْلامُ والكُنَى والنّكِراتُ في لُغَةِ أَهْلِ الحجازِ إذا قالَ : رأَيْتُ زيداً ، قُلْتُ : مَنْ زيد ، وإذا قالَ : رَأَيْتُ رَجُلاً ، قُلْت : مَنَا ، لأنَّه نَكِرَةٌ ، وإن قالَ : جاءَني رَجُلٌ قُلْتُ مَنُو ، وإنْ قالَ : مَرَرْتُ برجُلٍ قُلْت مَنِي ، وإن قالَ : جاءَني رجُلان ، قُلْت مَنَانْ ، وإن قالَ : مَرَرْتُ برَجُلَيْن ، قُلْت مَنَينْ ، بتَسْكِين النُّون فيهما .
وكذلكَ في الجَمْعِ : إنْ قالَ : جاءَني رِجالٌ ، قُلْت مَنُونْ ومَنِينْ في النَّصْبِ والجرِّ ، ولا يُحْكَى بها غيرُ ذلكَ ، لو قالَ : رَأَيت الرَّجُلَ قُلْت : مَنِ الرَّجلُ ، بالرَّفْعِ ، لأنَّه ليسَ

بعلمٍ ، وإن قالَ : مَرَرْتُ بالأَميرِ ، قُلْت : مَنِ الأَمِيرُ ، وإنْ قالَ : رَأَيْتُ ابن أَخِيكَ ، قُلْت : مَنِ ابنُ أَخِيك ، بالرَّفْعِ لا غَيْر ؛ قالَ : وكذلِكَ إذا أَدْخَلْت حَرْفَ العَطْفِ على مَنْ رَفَعْتَ لا غَيْر ، قُلْت : فَمَنْ زيدٌ ومَنْ زيدٌ ، وإن وَصَلْتَ حَذَفْتَ الزِّيادَات ، قُلْت : مَنْ هذا .
وتقولُ في المرأَةِ : مَنَةً ومَنْتانْ ومَنَاتْ ، كُلُّه بالتَّسْكِين ، وإن وَصَلْتَ قُلْت : مَنَةً يا هذا ، ومَنَاتٍ يا هؤلاء .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
إذا جَعَلْتَ مَنْ اسْماً مُتَمَكِّناً شَددتَه لأنَّه على حَرْفَيْن كقَوْلِ خِطامٍ المُجاشِعيّ :
فرَحلُوها رِحْلَةً فيها رَعَنْحتى أَنَخْناها إلى مَنَ ومَنْأَي إلى رَجُلٍ وأَيّ رَجُلٍ ، يُريدُ بذلِكَ تَعْظِيمَ شَأْنِه ، وإذا سَمَّيْتَ بمَنْ لم تشدِّدْ فقُلْتَ : هذا مَنٌ ومَرَرْتُ بمَنٍ .
قالَ ابنُ بَرِّي : وإذا سَأَلْتَ الرَّجلَ عن نَسَبِه قُلْتَ : المَنِّيُّ ، وإن سَأَلْتَه عن بلْدَتِه قُلْتَ : الهَنِّيُّ ؛ وفي حدِيثِ سَطِيح :
يا فاصِلَ الخُطَّةِ أَعْيَتْ مَنْ ومَنْ قالَ ابنُ الأَثيرِ : هذا كما يُقالُ في المُبالغَةِ والتَّعْظِيمِ : أَعيا هذا الأَمْرُ فلاناً وفلاناً ، أَي أَعْيت ، كلَّ مَنْ جَلَّ قَدْرُه ، فحذفَ ، يعْنِي أنَّ ذلكَ ممَّا نقصرُ عنه العِبارَةُ لعظمِه كما حَذَفُوهَا مِن قوْلِهم : بعْدَ اللَّتيَّا واللَّتِي ، اسْتِعْظاماً لشأْنِ المَخْلوقِ .

وحَكَى يونُسُ عن العَرَبِ : ضَرَبَ مَنٌ مَناً ، كقَوْلِكَ ضَرَبَ رَجُلٌ رَجُلاً .
وقَوْلهم في جَوابِ مَنْ قالَ : رَأَيْت زيداً المَنِّيُّ يا هذا ، فالمَنِّيُّ صفَةٌ غيرُ مُفِيدَةٍ ، وإنَّما مَعْناهُ الإضافَة إلى مَنْ ، لا يُخَصُّ بذلِكَ قَبيلَةٌ مَعْروفَةٌ ، وكَذلكَ تقولُ : المَنِّيَّانِ والمَنِّيُّون والمَنِّيَّة والمَنِّيَّتانِ والمَنِّيَّات ، فإذا وَصَلْتَ أَفْرَدْتَ على ما بَيَّنَه سِيْبَوَيْه .
وتكونُ مَنْ للاسْتِفهامِ الذي فيه معْنَى التَّعَجُّبِ نَحْو ما حَكَاه سِيْبَوَيْه مِن قوْلِ العَرَبِ : سُبْحان اللَّه مَنْ هو وما هو ؛ وقَوْل الشَّاعِرِ :
جادَتْ بكَفَّيْ كان مِنْ أَرْمَى البَشَرْ يُرْوَى بفتْحِ الميمِ ، أَي بكَفَّيْ مَنْ هو أَرْمَى البَشَر ، وكانَ على هذا زَائِدَة ، والرِّوايَةُ المَشْهورَةُ بكسْرِ الميمِ .
( ( مِن : ( *!ومِنْ ، بالكسْرِ ) : ) حَرْفُ خَفْضٍ يأْتي على أَرْبَعَةَ عَشَرَ وَجْهاً :
الأوَّل : ( لابْتِداءِ الغايَةِ ) ويُعَرَّفُ بمَا يَصحُّ له الانْتِهاءُ ، وقد يَجِيءُ لمجرَّدِ الابْتِداءِ

دُون قَصْدِ الانْتِهاءِ مَخْصوصاً نَحْو أَعُوذُ باللَّهِ *!مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ ، فابْتِداءُ الاسْتِعاذَةِ مِنَ الشَّيْطانِ مع قَطْعِ النَّظَرِ عن الانْتِهاءِ ( غالِباً وسائِرُ مَعانِيها رَاجِعَةٌ إليه ) .
( ورَدَّها الناصِرُ البَغْدادِيُّ في منْهاجِه إلى البَيانِيَّة دَفْعاً للاشْتِراكِ لشُمُولِه جمعَ مَوارِدِها .
قالَ شيْخُنا ، رحِمَه اللَّهُ تعالى : وهو خِلافُ ما نَصَّ عليه

أَئِمَّةُ الصَّرْف في الأَماكِنِ ، ومِثَالُه قَوْلُه تعالى : ﴿( إنه مِنْ سُلَيْمانَ )﴾ ) نَزَلَ فيه مَنْزلَةَ الأماكِنِ ، وهذا كقَوْلِهم : كتَبْت مِن فلانٍ إلى فلانٍ ، وقَوْلُه تعالى : ﴿( مِن المَسْجِدِ الحَرَامِ ) إلى المَسْجِدِ الأقْصَى﴾ ، هو كقَوْلِهم : خَرَجْتُ مِن بَغْدادَ إلى الكُوفَةِ . ويَقَعُ كذلِكَ في الزَّمانِ أَيْضاً كما في الحدِيثِ : ( فمُطِرْنا ( مِن الجُمْعَةِ إلى الجُمْعَةِ ) ) ، ) وعليه قَوْلُه تعالى : ﴿مِن أَوَّلِ يَوْم أَحَقّ أَنْ تَقُومَ فيه﴾ . ( و ) يَقَعُ في المَعانِي : نَحْو قَرَأْتُ القُرْآنَ مِن أَوَّلِه إلى آخِرِه .
الثَّاني : ( و ( للتَّبْعِيضِ ) ، نَحْو قَوْلِه تعالَى : ﴿( *!مِنْهُم مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ )﴾ ، ) وعَلامَتُها إمْكانُ سَدَّ بَعْض مَسَدّها ، كقِراءَةِ ابنِ مَسْعودٍ ، رضِيَ اللَّهُ تعالى عنه : ﴿حتى تُنْفِقُوا بعضَ ما تُحِبُّونَ﴾ ؛ ومنه قَوْلُه تعالى : ﴿رَبّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِن ذُرِّيَّتي بوادٍ غَيْر ذي زَرْعٍ﴾ ، ) فمن هنا اقْتَضَى التَّبْعِيض لأنَّه كانَ تركَ فيه بعضَ ذُرِّيَّتِه .
( و ) الثَّالِثُ : ( لبَيانِ الجِنْسِ ، وكَثيراً ما تَقَعُ بَعْدَما ومَهْما وهُما بها أَوْلَى لإفْراطِ إبْهامِهما ) ، كقَوْلِه تعالَى : ﴿( ما يَفْتَحِ اللَّهُ للنَّاسِ من رَحْمَةٍ فلا مُمْسِكَ لها )﴾ ، ) وقوْلُه تعالى : ﴿ما نَنْسَخُ مِن آيةٍ﴾ ، وقَوْلُه تعالى : ﴿مَهْما تَأْتِنا به مِن آيةٍ﴾ ؛ ومِن وُقُوعِها

بَعْد غَيْرهما قَوْلُه تعالى : ﴿يحلون فيها مِن أَساوِرَ مِن ذَهَبٍ ويَلْبَسُونَ ثِياباً خُضْراً مِن سنْدَس وإسْتَبْرَق﴾ ، ونَحْو : ( فاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الأَوْثانِ . والفَرْقُ بينَ مِن للتَّبْعِيض ومِن للتَّبْيِين أَنَّه كانَ للتَّبْعِيضِ يكونُ ما بَعْدَه أَكْثَر ممَّا قَبْلَه كقَوْلِه تعالى : ﴿وقالَ رجُلٌ مُؤْمِنٌ مِن آلِ فِرْعَوْنَ﴾ ، وإنْ كانَ للتَّبْيِين كانَ ما قَبْلَه أَكْثَر ممَّا بَعْده كقَوْلِه تعالى : ﴿فاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الأوْثانِ﴾ وأَنْكَرَ مَجِيءَ مِن لبَيانِ الجِنْسِ قَوْمٌ وقالوا : هي في ﴿مِنْ ذَهَبٍ﴾ و ﴿مِنْ سُنْدسٍ﴾ للتَّبْعِيضِ ، وفي ﴿مِنَ الأَوْثانِ﴾ للابْتِداءِ ، والمعْنَى فاجْتَنِبُوا مِنَ الأَوْثانِ الرِّجْسَ وهو عِبادَتُها وفيه تَكَلُّفٌ ، وقَوْلُه تعالَى : ﴿وَعَدَ اللَّهُ الذينَ آمَنُوا وعَمِلُوا الصَّالِحات منهم مَغْفِرَةً وأَجْراً عَظِيماً﴾ ، للتَّبْيِينِ لا للتَّبْعِيضِ كما زَعَمَ بعضُ الزَّنادِقَةِ الطَّاعِنِينَ في بعضِ الصَّحابَةِ ، والمعْنَى الذين هُم هؤلاء ؛ ومنه قَوْلُه تعالى : ﴿الذينَ اسْتَجابُوا للَّهِ والرَّسُولِ مِن بِعْدَ ما أَصابَهم القرحُ للذينَ أَحْسَنُوا *!مِنْهُمْ واتَّقُوا أَجْرٌ عَظيمٌ﴾ ، وكُلّهم مُحْسِن مُتَّقّ ، وقوْلُه : ﴿ولئِنْ لم يَنْتَهوا عمَّا يقُولونَ ليَمسَّنَّ الَّذينَ كَفَرُوا منهم عَذابٌ أَلِيمٌ﴾ ، والمقول فيهم ذلِكَ كُلّهم كُفَّار .
قُلْتُ : ومنه قَوْلُه تعالى : ﴿فإنْ طِبْنَ لكُم عن شيءٍ منه نَفْساً فكُلُوه﴾ ، فإن مِنْ هنا للجِنْسِ ، أَي كُلُوا الشَّيءَ الذي هو مَهْرٌ .

وقالَ الرَّاغِبُ : وتكونُ لاسْتِغراقِ الجِنْسِ في النَّفْي والاسْتِفْهامِ نَحْو : ﴿فما *!منْكُم مِن أَحَدٍ عنه حاجِزِينَ﴾ .
قُلْتُ : وقد جُعِلَتْ هذه المَعاني الثَّلاثَةُ في آيةٍ واحِدَةٍ وهو قَوْلُه تعالى : ﴿ويُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِنْ جِبالٍ فيها مِنْ بَرَد﴾ ، فالأُوْلى لابْتِداءِ الغايَةِ والثانِيَةُ للتَّبْعِيضِ ، والثالِثَةُ للبَيانِ .
وقالَ الرَّاغِبُ : تَقْديرُه : يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ جِبالاً ، فمِنْ الأُوْلى لابْتِداءِ الغايَةِ ، والثانِيَةُ ظَرْفٌ في مَوْضِع المَفْعولِ ، والثالِثَةُ للتَّبْعِيضِ كقَوْلِكَ عِنْدَه جِبالٌ مِن مالٍ ، وقيلَ : يُحْتَمَلُ أَنْ يكونَ حملَ على الظَّرْفِ على أنَّه مُنْزَلٌ عنه ، وقوْلُه : ﴿مِنْ بَرَد﴾ نصب أي يُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِنْ جِبالٍ فيها بَرَداً ؛ وقيلَ : مَوْضِعُ مِنْ في قوْلِه : ﴿مِن بَرَد﴾ رَفْع ، و ﴿مِنْ جِبالِ﴾ نَصْب على أنَّه مَفْعولٌ به كأَنَّه في التَّقْدِيرِ ويُنزِّلُ مِنَ السَّماءِ جِبالاً فيها بَرَد ، وتكونُ الجِبالُ على هذا تَعْظِيماً وتَكْثِيراً لمَا نَزَلَ مِنَ السَّماءِ .
( و ) الَّرابعُ : بمعْنَى ( التَّعْلِيلِ ) كقَوْلِه تعالَى : ﴿( *!ممَّا خَطايئاتهُم أُغْرِقُوا )﴾ ، ) وقَوْلُه :
وذلكَ من نبإ جاءَني ( و ) الخامِسُ : بمعْنَى ( البَدَلِ ) كقَوْلِه تعالَى : ﴿( أَرَضِيتُم بالحياةِ الدُّنْيا مِن الآخِرَةِ )﴾ ، ) وكقَوْلِه ، عزَّ وجلَّ : { ولو نَشاءُ لجَعَلْنا

منكُم مَلائِكَةً } ، أَي بَدَلَكُم لأنَّ الملائِكَةَ لا تكونُ مِنَ الإنْسِ ؛ وكقَوْلِه تعالى : ﴿لَنْ تغني عنهم أَمْوالُهم ولا أَوْلادُهم مِن اللَّهِ شيئاً﴾ ، ) أَي بَدَل طَاعة اللَّهِ أَو بَدَل رَحْمَة اللَّهِ ، ومنه أَيْضاً : قَوْلُهم في دعاءِ القُنُوتِ : ( لا يَنْفَعُ ذا الجَدِّ مِنْكَ الجَدُّ .
( و ) السَّادِسُ : بمعْنَى ( الغايَةِ ) ، نَحْو قَوْلِكَ : ( رأَيْتُه من ذلكَ المَوْضِع ) ، قالَ سِيْبَوَيْه : فإنَّك ( جَعَلْتَهُ غايَةً لرُؤْيَتِكَ أَي مَحَلاًّ ) ، كما جَعَلْتَه غايَةً حيثُ أَرَدْتَ ( للابْتِداءِ والانْتِهاءِ ) ؛ ) كذا في المُحْكَم .
( و ) السَّابِعُ : بمعْنَى ( التَّنْصيصِ على العُمومِ وهي الَّزائِدَةُ ) ، وتُعْرَفُ بأنَّها لو أُسْقِطَتْ لم يَخْتَلّ المَعْنَى ( نَحْوُ : ما جاءَني من رجُلٍ ) ، أُكِّدَ بمِنْ وهو مَوْضِعُ تَبْعِيضٍ ، فأَرادَ أنَّه لم يأْتِه بعضُ الرِّجالِ ، وكَذلِكَ وَيْحَه مِنْ رجُلٍ : إنَّما أَرادَ أَنْ يَجْعَل التَّعَجّبَ مِن بعضٍ ، وكَذلِكَ : لي مِلْؤُهُ مِن عَسَلٍ ، وهو أَفْضَل مِنْ زيْدٍ .
( و ) الثَّامِنُ : بمعْنَى ( تَوْكيدِ العُمومِ ) وهي ( زائِدَةٌ أَيْضاً ) نَحْوُ : ( ما جاءَني مِنْ أَحَدٍ ) ، وشرط زِيادَتها في النَّوْعَيْن أُمُورٌ : أَحَدُها : تقدُّمُ نَفْي أَو نَهْي أَو اسْتِفْهامٍ بهَلْ أَو شَرْط نَحْوُ : ﴿وما تَسْقطُ مِنْ وَرَقَةٍ إلاَّ يَعْلَمها﴾ ، ﴿ما تَرى في خلْقِ الرَّحْمن مِن تَفَاوُت﴾ ، ﴿فارْجع البَصَر هَلْ تَرَى مِن فطورٍ﴾ ، ومنه قَوْلُ الشاعِرِ :
ومَهْما يَكُنْ عنْدَ امْرىءٍ مِنْ خَلِيقَةٍ وإن خَالَها تُخْفَى على الناسِ تُعْلَمِ

الثَّاني : أَنْ يَتكرَّرَ مَجْرُورُها .
الثَّالِثُ : كوْنَه فاعِلاً ، أَو مَفْعولاً به ، أَو مُبْتدأ .
وقالَ الجاربردي : والزائِدَةُ لا تَكونُ إلاَّ في غيرِ الموجب نَفْياً كانَ أَو نَهْياً أَوْ اسْتِفهاماً ، أَي لأَنَّ فائِدَةَ مِنْ الزَّائِدَة تَأْكِيدُ مَعْنَى الاسْتِغراقِ ، وذلِكَ في النَّفْي دُونَ الإثْباتِ ، وفيها خِلافٌ للكُوفِيِّين والأَخْفَش ، فإنَّهم يزِيدُونَها في الموجبِ أَيْضاً .
وفي الصِّحاحِ : وقد تَدْخلُ مِنْ تَوْكِيداً لَغْواً ؛ قالَ الأَخْفَشُ : ومنه قَوْلُه تعالى : ﴿وتَرَى المَلائِكَةَ حافِّينَ مِنْ حَوْلِ العَرْشِ﴾ ، وقالَ تعالى : ﴿ما جَعَلَ اللَّهُ لرجُلٍ مِنْ قَلْبَيْن في جوْفِه﴾ ، إنَّما أَدْخَلَ مِنْ تَوْكيداً كما تقولُ رأَيْتَ زيداً نَفْسَه ، انتَهَى .
وقالَ الرَّاغِبُ في قوْله تعالى : ﴿فكُلُوا *!ممَّا أَمْسَكْنَ عليكم﴾ ، قالَ أَبو الحَسَنِ : مِن زائِدَةٌ والصَّحيحُ أَنَّها ليْسَتْ بزَائِدَةٍ لأنَّ بعضَ ما أَمْسَكْنَ لا يَجوزُ أَكْلُه كالدَّمِ والغدَدِ وما فيه مِن القَاذُورَاتِ المنهيّ عن تَناوِلِها ، انتَهَى .
وقالَ أَبو البَقاءِ في قوْلِه تعالى : ﴿ما فَرَّطْنا في الكِتابِ مِنْ شيءٍ﴾ ، إنَّ مِنْ زائِدَة وشيء في مَوْضِعِ المَصْدَرِ أَي تَفْرِيطاً ، وعَدَّ أَيْضاً قَوْله تعالى : ﴿ما نَنْسَخُ مِنْ آيةٍ﴾ ، وقالَ : يَجوزُ كَوْن آيةٍ حالاً ، ومِن زَائِدَةٌ ، واسْتَدَلّ بنَحْو : ﴿ولَقَدْ جاءَكَ مِنْ نبإِ المُرْسَلِين﴾ ، { يَغْفِر لكُم منْ

ذنوبِكم } ، ﴿يُحَلّوْنَ فيها مِن أَساوِرَ﴾ ، ﴿ونكفر عنكم سيئاتِكم﴾ . وخَرَّجَ الكِسائيُّ على زِيادَتِها الحدِيثَ : ( إنَّ مِنْ أَشَدِّ الناسِ عَذاباً يَوْم القِيامَةِ المُصَوِّرُونَ ) ، وكذا ابنُ جنِّي قِراءَة بعضِهم : لمَّا آتيتكم مِن كِتابٍ وحِكْمةٍ بتَشْديدِ لمَّا ، وقالَ به بعضُهم في ( ولقَدْ جاءَك مِنْ نبإِ المرسلين ) .
( و ) التَّاسِعُ : بمعْنَى ( الفَصْلِ ، وهي الدَّاخِلَةُ على ثاني المُتَضادَّيْنِ ) كقَوْلِه تعالى : ﴿( واللَّهُ يَعْلَمُ المُفْسِدَ من المُصْلِحِ )﴾ ، ) وقَوْله تعالى : ﴿حتى يميز الخَبِيثَ مِن الطيِّبِ﴾ .
( و ) العاشِرُ : ( مُرادَفَة الباءِ ) كقَوْلِه تعالى : ﴿( يَنْظرونَ إليكَ من طَرَفٍ خَفِيَ )﴾ ، ) أَي بطَرَفٍ خَفِيَ .
( و ) الحادي عَشَرَ : ( مُرادَفَة عَنْ ) ، كقَوْلِه تعالى : ﴿( فَوَيْلٌ للقاسِيَة قُلوبُهُمْ مِن ذِكْرِ اللَّهِ )﴾ ( 36 ع ) ، ) أَي عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ، وقَوْلُه تعالى : ﴿لقد كُنْت في غفْلَةٍ مِن هذا﴾ ( 37 ) .
( و ) الثَّاني عشر : ( مُرادَفَة في ) كقَوْلِه تعالى : ﴿( أَرُونِي ماذا خَلَقوا مِن الأرْضِ )﴾ ( 38 ) ، ) أَي في الأرضِ ، وقوْله تعالى : ﴿( إذا نُودِي للصَّلاةِ مِن يَوْمِ الجُمُعَةِ )﴾ ( 39 ) ، ) أَي في يَوْم الجُمُعَةِ .
( و ) الثَّالِثُ عشر : ( مُوافَقَة

عِنْدَ ) كقَوْلِه تعالى : ﴿( لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُم ولا أَوْلادُهُم مِن اللَّهِ شَيئاً )﴾ ( 40 ) ، ) أَي عِنْدَ اللَّهِ ، عن أَبي عُبيدَةٍ وقدَّمْنا في ذلِكَ أنَّه للبَدَلِ .
( و ) الَّرابِعُ عَشَرَ : ( مُرادَفَة على ) كقَوْلِه تعالى : ﴿( ونَصَرْناهُ مِنَ القَوْمِ )﴾ ، ) أَي على القَوْمِ ؛ نَقَلَهُ الجوْهرِيُّ .
قالَ ابنُ بَرِّي : يقالُ : نَصَرْتُه مِنْ فلانٍ ، أَي مَنَعْتُه منه ، لأنَّ الناصِرَ لكَ مانِعٌ عَدُوَّك ، فلمَّا كانَ نَصَرْته في معْنَى مَنَعْته جازَ أَن يتعدَّى بمِنْ ، ومِثْلُه : ﴿فلْيَحْذَرِ الذينَ يُحالِفُون عن أَمْرِه﴾ ، ) فعدَّى الفِعْلَ بعَنْ حَمْلاً على معْنَى يَخْرُجُون عن أَمْرِه ، لأنَّ المُخالفَةَ خُرُوجٌ عن الطَّاعَةِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
مِنْ تكونُ صِلَةً . قالَ الفرَّاءُ : ومنه قَوْلُه تعالى : ﴿وما يَعْزُبُ عن رَبِّك مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ﴾ ، أَي ما يَعْزُبُ عن علْمِه وَزْنُ ذَرَّةٍ ؛ ومنه أَيْضاً قَوْل داية الأحْنَف :
واللَّه لولا حَنَفٌ في رِجْلِهما كانَ مِن فِتْيانِكُمْ مِنْ مِثْلِهِقالَ : مِنْ صِلَةٌ هنا ؛ قالَ : والعَرَبُ تُدْخِلُ مِنْ على جَمِيعِ المحالِّ إلاَّ على اللاَّمِ والباءِ ، وتُدْخِلُ مِنْ على عَنْ ولا عكس ؛ قالَ القُطاميُّ :
مِنْ عَنْ يمينِ الحُبَيّا نَظْرةٌ قَبَلٌ وقالَ أَبو عُبيدٍ : العَرَبُ تَضَعُ مِنْ مَوْضِعَ مُذْ ، تقولُ : ما رأَيْته مِنْ سنةٍ ، أَي مُذْ سَنَةٍ ؛ قالَ زُهيرٌ :

لِمَنِ الدِّيارُ بقُنَّةِ الحِجْرِأَقْوَيْنَ من حِجَجٍ ومن دَهْرِ ؟ ( 7 ) أَي مُذْ حِجَجٍ ؛ وعليه خَرَّجُوا قَوْلَه تعالى : ﴿مِن أَوَّلِ يَوْم أَحَق أَن تَقُومَ فيه﴾ .
وتكونُ بمعْنَى اللامِ الزائِدَةِ كقَوْلِه :
أَمِنْ آلِ لَيْلى عَرَفْتَ الدِّيارا أَرادَ ألآلِ لَيْلى .
وتكونُ مُرادَفَة لباءِ القَسَمِ كقَوْلِهم : مِنْ رَبِّي فعلت ، أَي برَبِّي .
فائِدَة مُهمة .
قالَ اللَّحْيانيُّ ، رحِمَه اللَّهُ تعالى : إذا لَقِيَتِ النُّونُ أَلفَ الوَصْلِ فمنهم مَنْ يخْفضُ النُّونَ فيَقولُ مِنِ القَوْم ومِن ابْنِك . وحُكِي عن طَيِّىءٍ وكَلْبٍ : اطْلُبُوا مِن الرَّحْمنِ ، وبعضُهم يَفْتَح النّونَ عنْدَ اللامِ وأَلفِ الوَصْل فيَقولُ : مِنَ القَوْمِ ومِنَ ابْنِك ، قالَ : وأُراهُم إنَّما ذَهَبُوا في فتْحِها إلى الأصْل لأنَّ أَصْلَها إنَّما هو مِنَا ، فلمَّا جُعِلَتْ أَداةً حُذِفَتِ الأَلفُ وبَقِيَتِ النُّونُ مَفْتوحةً ، قالَ : وهي في قُضَاعَةَ ؛ وأَنْشَدَ الكِسائيُّ عن بعضِ قُضاعَةَ :
بَذَلْنا مارِنَ الخَطِّيِّ فيهِمْوكُلَّ مُهَنَّدٍ ذَكَرٍ حُسَامِمِنَا أَن ذَرَّ قَرْنُ الشمس حتى أَغاثَ شَرِيدَهُمْ فَنَنُ الظَّلامِقالَ ابنُ جنِّي : قالَ الكِسائيُّ : أَرادَ مِنْ ، وأَصْلُها عنْدَهُم مِنَا ، واحْتاجَ إليها فأَظْهَرَها على الصحة هنا .
وقالَ سِيْبَوَيْه : قالوا : مِنَ اللَّهِ ومِنَ الرَّسولِ فَتَحُوا ، وشَبَّهوها بكيْفَ وأَيْنَ ، وزَعَمُوا أنَّ ناساً

يقُولونَ بكسْرِ النونِ فيُجْرُونَها على القِياس ، يعْنِي أَنَّ الأصْلَ في ذلكَ الكَسْرُ لالْتِقاءِ السَّاكِنَيْن ؛ قالَ : واخْتَلَفُوا إذا كانَ ما بَعْدَها أَلِفُ وَصْلٍ فكَسَرَه قوْمٌ على القِياسِ ، وهي الجيِّدَةُ . ونقلَ عن قوْمِ فيه الفَتْح أَيْضاً .
وقالَ أَبو إسْحاقَ : يَجوزُ حَذْفَ النونِ مِنْ مِنْ وعَنْ عنْدَ الألفِ واللامِ لالْتِقاءِ السَّاكِنين ، وهو في مِنْ أَكْثَر يقالُ : مِنَ الآنِ و مِ الآن ، ونقلَ ذلِكَ عن ابنِ الأعْرابيِّ أَيْضاً .
تذنيب
قَوْلُه تعالى : ﴿كُلَّما أَرادُوا أَنْ يخرجُوا *!مِنْهَا مِن غَمَ﴾ ، الأُوْلى للابْتِداءِ ، والثانِيَة للتَّعْلِيلِ ؛ وقَوْلُه تعالى : ﴿ممَّا تنبتُ الأرْضُ مِنْ بَقْلِها﴾ ، الأُوْلى للابْتِداءِ ، والثانِيَة إمَّا كَذلِكَ فالمَجْرُورُ بَدَلُ بعضٍ وأعيد الجار ، وإمَّا لبَيانِ الجنْسِ فالظَّرْفُ حالٌ والمنبت مَحْذوفٌ ، أَي ممَّا تنبِتُه كائِناً مِن هذا الجِنْسِ ؛ وقوْلُه تعالى : ﴿ومن أَظْلَمَ ممن كَتَمَ شَهادَةً عنْدَه مِنَ اللَّهِ﴾ ، الأُوْلى مِثْلُها في زَيْد أَفْضَل مِنْ عَمْرو والثانِيَة للابْتِداءِ ؛ وقوْلُه تعالى : ﴿أَتَأْتُون الرِّجالَ شَهْوةً مِنْ دُونَ النِّساءِ﴾ ، مِنْ للابْتِداءِ والظَّرْفُ صفَةٌ لشَهْوةٍ ، أَي شَهْوة مُبْتدأَةٌ مِن دُونهنَّ ؛ وقوْلُه تعالى : ﴿ما يَودُّ الذينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الكِتابِ﴾ الآية فيها مِنْ ثلاث مَرَّات ، الأُوْلى للبَيانِ ، والثانِيَةُ زائِدَةٌ ، والثالثةُ لابْتِداءِ الغايَةِ ؛ وقوْلُه تعالى : ﴿لآكلون من شَجَرٍ مِنْ زقوم﴾ ، وقوْلُه تعالى :

﴿ويَوْمَ نَحْشُرُ مِن كلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً ِ*!مّمَّن يُكذِّبُ﴾ ، الأُوْلى منهما للابْتِداءِ ، والثانِيَة للتَّبْيِّين .

##### Türkçe

Melik nehri köyleri; onlardan: **أَبو عبدِ اللَّهِ حمادُ بنُ سعيدٍ الضَّريرُ المُقْرِىءُ**; Bağdat’a geldi ve Kur’ân’ı okudu; Yakut’tan; Allah Teâlâ ona rahmet etsin. Ve alâmet: İslâm’ın nâsihi **أَبو الفتْحِ نَصْرُ بنُ فتيان بنِ المَنِّي**; fetha ile, sonra şeddeli, kesreli; yedi yüz ve beş yüz sınırlarında Hanbelîlerin şeyhi. Ve onun kardeşinin oğlu **محمدُ بنُ مُقْبِل بنِ فتيان بنِ المَنِّي**; Şehde’den; hâfız onu ضبط etti; Allah Teâlâ ona rahmet etsin.

**من**: (**ومَنْ**), fetha ile: (mânâsı “ki o” olan bir isim); ve şart için olur; ve o, (çok, nihayetsiz uzaklık ve uzunluktaki çok sözden) müstağni kılan bir isimdir; ve bu, şudur: sen “kim kalkarsa onunla kalkarım” dediğin zaman, bütün insanların zikrinden kâfi olur; ve o olmasaydı, “eğer Zeyd yahut Amr yahut Ca‘fer yahut Kâsım ve bunun benzeri kalkarsa” demeye muhtaç olurdun; sonra da bitkin durur ve (hayran kalmış olarak kalırsın; hâlbuki maksadına bir yol bulamamışsındır).

(Ve sırf istifham için olur; hikâyede tesniye edilir ve cem‘ edilir; senin sözün gibi: **مَنانِ** ve **مَنُونَ**) **ومَنْتان** ve **مَنَات**; onlar وصل yaptıklarında ise, bütün bunların hepsinde müfred müzekkerdir. Dedi: Hâris b. Şemir ed-Dabbî’nin sözüne gelince:

Ateşime geldiler; ben dedim: **مَنُونَ**? Dediler: Cinlerin seçkinleri. Dedim: Kör olun, karanlık!

Dedi: Kim onu böyle rivayet ederse, وصل’i وقف’in yürütümü gibi yürütmüştür; nûn’u ancak iki sâkinin buluşması için harekeledi; bu bir zarurettir. Dedi: Kim onu “**مَنُونَ أَنْتُم**?” diye rivayet ederse, onlar da “cin” derlerse, onun işi müşkildir; çünkü **مَنْ**’i **أَيَ**’e benzetti; böylece “**مَنُونَ أَنْتُم**” dedi; onun “**أَيُّونَ أَنْتُم**” sözü üzere. İstersen şöyle dersin: takdiri, birinci söz gibi **مَنُونَ** idi; sonra “**أَنْتُم**” dedi; yani: siz, bu istisbat ile kastedilenlersiniz.

(Ve sen: “**مَنْ** yanındadır?” dediğinde, bu) (insanların zikrinden) seni müstağni kılar; (ve şartiyye olur); Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Kim bir kötülük işlerse onunla cezalandırılır﴾.

(Ve) (mevsûle olur); Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Görmedin mi ki Allah’a göklerde olan **مَنْ** ve yerde olan **مَنْ** secde eder﴾.

(Ve) (sıfatlandırılmış nekre olur); bu yüzden onun üzerine “ربَّ” girdi; onun sözünde:

Nice **مَنْ** vardır ki öfkeyle kalbini olgunlaştırdım; bana bir ölüm temenni etti, itaat olunmadı

Ve nekre ile vasfedildi; Bişr b. Abdirrahman’ın Ka‘b b. Mâlik el-Ensârî’ye sözünde:

Bizimle, başkalarımıza karşı fazilet olarak yeter: Nebî Muhammed’in sevgisi bize

Cer rivayetinde; ve Allah Teâlâ’nın sözü: ﴿İnsanlardan **مَنْ** vardır ki “inandık” der﴾. Bir cemaat, onun sıfatlandırılmış nekre olduğuna kesin hükmetti; başkaları ise onun mevsûle olduğuna.

(Ve) (tam nekre olur); meselâ: “İyilik eden bir **مَنْ**’e uğradım”; yani iyilik eden bir insana.

Tehzîb’de Kisâî’den: **مَنْ** isim olur, cehd olur, istifham olur,

ve şart olur, marife olur, nekre olur; ve bir için, iki için, cem‘ için olur; ve husus için olur; ve insan için, melekler için, cin için olur; ve onları başkasıyla karıştırdığında hayvanlar için de olur.

Dedim: Marife isim ise, Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Göğe ve onu bina edene﴾; yani onu bina eden. Cehd ise, onun sözü gibi: ﴿Rabbinin rahmetinden kim ümitsizliğe düşer? ancak sapıklar﴾. Mânâ: ümitsizliğe düşmez. Denildi ki: O, nefy mânâsı içirilmiş istifhamî **مَنْ**’dir; ondan: ﴿Günahları Allah’tan başka kim bağışlar﴾. Bunun câiz oluşu, bazılarına muhalefetle, başına vav’ın gelmesiyle kayıtlanmaz; Allah Teâlâ’nın sözü delildir: ﴿O’nun katında, izni olmaksızın kim şefaat eder?﴾. İstifham ise, Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Bizi uykumuzdan kim kaldırdı?﴾. Şart ise, Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Kim zerre ağırlığınca hayır işlerse onu görür﴾ (9; bu bir şarttır ve umumîdir). Ve cemaat için **مَنْ**, Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Kim salih amel işlerse, kendi nefisleri için döşerler﴾. Tekil için ise, Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Onlardan **مَنْ** sana kulak verir﴾. İki için, onun sözü gibi:

Gel; bana ahdedersen beni aldatmazsın; ey kurt, iki kişinin arkadaşlık ettiği **مَنْ** gibi ol

Ferrâ dedi: “**يَصْطَحِبان**”ı tesniye etti; o, **مَنْ** için bir fiildir; çünkü onu ve kendisini kastetti.

Kadınların cem‘inde, Allah Teâlâ’nın sözü gibi: ﴿Sizden **مَنْ** Allah’a ve Resûlü’ne kunût ederse﴾.

Râgıb dedi: **مَنْ**, konuşanlar hakkında bir ibaredir; onların dışındakiler hakkında onunla ibare edilmez; ancak onları başkalarıyla birleştirdiğinde; senin “evde insanlardan ve hayvanlardan olan **مَنْ**’i gördüm” sözün gibi. Yahut, içinde konuşanların girdiği bir cümlenin tafsili olur; Aziz ve Celîl olanın sözü gibi: ﴿Onlardan **مَنْ** yürür﴾, âyet. Onunla tekil, cem‘, müennes, müzekker hakkında ibare edilir.

Sıhâh’ta: Hitap edilmeye elverişli olana dair bir isimdir; o, müphem, temekkün sahibi olmayan bir şeydir; lafızda birdir ve cemaat mânâsında olur. Onun dört yeri vardır: istifham; “yanında kim var?” gibi. Haber; “yanında olan **مَنْ**’i gördüm mü?” gibi. Ceza; “kim bana ikram ederse ona ikram ederim” gibi. Ve nekre olur; Ensârî’nin sözünü inşad etti: “Bizimle fazilet olarak yeter...” sonuna kadar.

Dedi: “**مَنْ**”e tâbi kılma üzere “غَيْر”i cer etti; onda ref‘ câizdir; **مَنْ**’i, “هو”yu gizleyerek bir صلة kılman üzere. Dedi: Hicaz ehlinin lügatinde onunla özel isimler, künyeler ve nekreler hikâye edilir: “Zeyd’i gördüm” dediğinde, ben “Zeyd kim?” derim. “Bir adam gördüm” dediğinde, ben “**مَنَا**” derim; çünkü o nekredir. “Bana bir adam geldi” derse, ben “**مَنُو**” derim. “Bir adama uğradım” derse, ben “**مَنِي**” derim. “Bana iki adam geldi” derse, ben “**مَنَانْ**” derim. “İki adama uğradım” derse, ben “**مَنَينْ**” derim; ikisinde de nûn’u sükûnlu kılarak.

Aynı şekilde cem‘de: “Bana adamlar geldi” derse, ben “**مَنُونْ**” derim; nasb ve cerde “**مَنِينْ**” derim. Bununla bundan başkası hikâye edilmez. “Adamı gördüm” derse, ben “adam kim?” derim; ref‘ ile; çünkü o değildir.

Bir bilgi üzere; ve eğer dedi ki: **مَرَرْتُ بالأَميرِ** (emirin yanından geçtim), dedim: **مَنِ الأَمِيرُ** (emir kimdir?); ve eğer dedi ki: **رَأَيْتُ ابن أَخِيكَ** (kardeşinin oğlunu gördüm), dedim: **مَنِ ابنُ أَخِيك** (kardeşinin oğlu kimdir?), yalnız ref‘ ile; başka değil. Dedi ki: Ve yine böyledir; **مَنْ** üzerine atıf harfini soktuğun zaman, yalnız ref‘ edersin; başka değil; dedin: **فَمَنْ زيدٌ** ve **وَمَنْ زيدٌ**; ve eğer vasl edersen ziyadeleri hazf edersin; dedin: **مَنْ هذا**.

Ve kadında dersin: **مَنَةً** ve **مَنْتانْ** ve **مَنَاتْ**; hepsi sükûn iledir; ve eğer vasl edersen dedin: **مَنَةً يا هذا** ve **مَنَاتٍ يا هؤلاء**.

Ve ondan ki ona istidrâk olunur:
Eğer **مَنْ**’i mütemekkin bir isim kılarsan onu şeddelersin; çünkü o iki harf üzerinedir; **خِطامٍ المُجاشِعيّ**’nin sözü gibi:
فرَحلُوها رِحْلَةً فيها رَعَنْحتى أَنَخْناها إلى **مَنَ** و**مَنْأَي** إلى رَجُلٍ وأَيّ رَجُلٍ
Bununla onun şanını ta‘zîm etmeyi ister. Ve eğer **مَنْ** ile isimlendirirsen şeddetmezsin; böylece dedin: **هذا مَنٌ** ve **مَرَرْتُ بمَنٍ**.

**ابنُ بَرِّي** dedi: Ve eğer adama nesebi hakkında sorarsan dedin: **المَنِّيُّ**; ve eğer beldesi hakkında sorarsan dedin: **الهَنِّيُّ**; ve **سَطِيح** hadîsinde:
يا فاصِلَ الخُطَّةِ أَعْيَتْ **مَنْ** و**مَنْ**
**ابنُ الأَثيرِ** dedi: Bu, mübalağa ve ta‘zîmde denildiği gibidir: **أَعيا هذا الأَمْرُ فلاناً وفلاناً**; yani, kadri yüce olan her kimseyi âciz bıraktı; böylece hazf etti; yani, o, büyüklüğünden dolayı ibareden âciz kaldığımız şeylerdendir; nitekim onların sözünden onu hazf ettikleri gibi: **بعْدَ اللَّتيَّا واللَّتِي**; mahlûkun şanını büyük görerek.

Ve **يونُس** Araplardan hikâye etti: **ضَرَبَ مَنٌ مَناً**; senin sözün gibi: **ضَرَبَ رَجُلٌ رَجُلاً**.

Ve onların, **مَنْ** diyenin cevabında sözleri: **رَأَيْت زيداً المَنِّيُّ يا هذا**; işte **المَنِّيُّ** fayda vermeyen bir sıfattır; ancak manası **مَنْ**’e izâfe etmektir; bununla ma‘rûf bir kabile tahsis olunmaz. Ve yine böyle dersin: **المَنِّيَّانِ** ve **المَنِّيُّون** ve **المَنِّيَّة** ve **المَنِّيَّتانِ** ve **المَنِّيَّات**; artık vasl ettiğin zaman, **سِيْبَوَيْه**’in beyan ettiği üzere müfred kılarsın.

Ve **مَنْ**, içinde taaccüb manası bulunan istifham için olur; **سِيْبَوَيْه**’in Arapların sözünden hikâye ettiği gibi: **سُبْحان اللَّه مَنْ هو وما هو**; ve şairin sözü:
جادَتْ بكَفَّيْ كان مِنْ أَرْمَى البَشَرْ
Mimin fethiyle rivayet olunur; yani, insanların en iyi atanı olan kimsenin iki avucuyla; ve **كان** bu üzere zâide idi; meşhur rivayet mimin kesriyledir.

( ( **مِن** : ( *!ve **مِنْ** , kesr ile ) : ) cer harfidir; on dört vecih üzere gelir:
Birincisi: ( gayenin başlangıcı için ) ve kendisi için nihayetin sahih olduğu şey ile tanınır; ve bazen sırf başlangıç için gelir; nihayeti kastetmeksizin, mahsus olarak; şu gibi: **أَعُوذُ باللَّهِ *!مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ**; artık istiâzenin başlangıcı şeytandandır; nihayete bakışı kesmekle (çoğunlukla; ve sair manaları ona râcidir).
( **الناصِرُ البَغْدادِيُّ** onu, iştirâki def etmek için, onun bütün vâridlerini cem‘ etmesinin şümûlü sebebiyle, minhâcında beyâniyyeye reddetti.
Şeyhimiz, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, dedi: Ve o, sarf imamlarının mekânlarda üzerine nass ettiklerinin hilâfıdır; ve misali O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**( إنه مِنْ سُلَيْمانَ )**﴾ ) onda mekânların menzilesine indi; ve bu, onların sözü gibi: **كتَبْت مِن فلانٍ إلى فلانٍ**; ve O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**( مِن المَسْجِدِ الحَرَامِ ) إلى المَسْجِدِ الأقْصَى**﴾ onların sözü gibidir: **خَرَجْتُ مِن بَغْدادَ إلى الكُوفَةِ**. Ve yine zamanda da vâki olur; hadîste olduğu gibi: ( **فمُطِرْنا ( مِن الجُمْعَةِ إلى الجُمْعَةِ )** ) ) ve onun üzerine O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**مِن أَوَّلِ يَوْم أَحَقّ أَنْ تَقُومَ فيه**﴾. ( Ve ) manalarda vâki olur: şu gibi: **قَرَأْتُ القُرْآنَ مِن أَوَّلِه إلى آخِرِه**.
İkincisi: ( ve ( teb‘îz için ) , O’nun, Teâlâ, sözü gibi: ﴿**( *!مِنْهُم مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ )**﴾ , ) ve onun alâmeti, **بَعْض**’ın onun yerini tutmasının mümkün olmasıdır; **ابنِ مَسْعودٍ**’un, Allah Teâlâ ondan razı olsun, kıraati gibi: ﴿**حتى تُنْفِقُوا بعضَ ما تُحِبُّونَ**﴾; ve ondan O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**رَبّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِن ذُرِّيَّتي بوادٍ غَيْر ذي زَرْعٍ**﴾ , ) artık **مِن** burada teb‘îzi iktiza etti; çünkü onda zürriyetinin bir kısmını bırakmış idi.
( Ve ) üçüncüsü: ( cinsin beyanı için; ve çoğu kere **ما** ve **مَهْما**’dan sonra vâki olur; ve ikisi, onların aşırı mübhemlikleri sebebiyle, onunla daha evlâdır ) O’nun, Teâlâ, sözü gibi: ﴿**( ما يَفْتَحِ اللَّهُ للنَّاسِ من رَحْمَةٍ فلا مُمْسِكَ لها )**﴾ , ) ve O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**ما نَنْسَخُ مِن آيةٍ**﴾, ve O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**مَهْما تَأْتِنا به مِن آيةٍ**﴾; ve onların ikisinden başkasından sonra vukuundan: O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**يحلون فيها مِن أَساوِرَ مِن ذَهَبٍ ويَلْبَسُونَ ثِياباً خُضْراً مِن سنْدَس وإسْتَبْرَق**﴾ ve şu gibi: ( **فاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الأَوْثانِ** . Ve **مِن**’in teb‘îz için olanı ile **مِن**’in tebyîn için olanı arasındaki fark şudur: Teb‘îz için olduğunda, ondan sonra olan, ondan önce olandan daha çok olur; O’nun, Teâlâ, sözü gibi: ﴿**وقالَ رجُلٌ مُؤْمِنٌ مِن آلِ فِرْعَوْنَ**﴾; ve eğer tebyîn için olursa, ondan önce olan, ondan sonra olandan daha çok olur; O’nun, Teâlâ, sözü gibi: ﴿**فاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الأوْثانِ**﴾. Ve bir kavim, cinsin beyanı için **مِن**’in gelişini inkâr etti ve dediler: O, ﴿**مِنْ ذَهَبٍ**﴾ ve ﴿**مِنْ سُنْدسٍ**﴾’de teb‘îz içindir; ve ﴿**مِنَ الأَوْثانِ**﴾’da başlangıç içindir; ve mana: **فاجْتَنِبُوا مِنَ الأَوْثانِ الرِّجْسَ**; ve o, onların ibadetidir; ve onda tekellüf vardır. Ve O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**وَعَدَ اللَّهُ الذينَ آمَنُوا وعَمِلُوا الصَّالِحات منهم مَغْفِرَةً وأَجْراً عَظِيماً**﴾ tebyîn içindir; teb‘îz için değildir; bazı sahabeye ta‘n eden zındıklardan bir kısmının zannettiği gibi; ve mana: onlar ki, bunlar onlardır. Ve ondan O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**الذينَ اسْتَجابُوا للَّهِ والرَّسُولِ مِن بِعْدَ ما أَصابَهم القرحُ للذينَ أَحْسَنُوا *!مِنْهُمْ واتَّقُوا أَجْرٌ عَظيمٌ**﴾ ve onların hepsi muhsin, müttakîdir. Ve O’nun sözü: ﴿**ولئِنْ لم يَنْتَهوا عمَّا يقُولونَ ليَمسَّنَّ الَّذينَ كَفَرُوا منهم عَذابٌ أَلِيمٌ**﴾ ve o sözün söylendiği kimseler, onların hepsi kâfirlerdir.
Dedim: Ve ondan O’nun, Teâlâ, sözü: ﴿**فإنْ طِبْنَ لكُم عن شيءٍ منه نَفْساً فكُلُوه**﴾; artık **مِنْ** burada cins içindir; yani, mehir olan şeyi yiyiniz. )

Ve **الراغب** dedi: Ve nefyde ve istifhamda cinsin istiğrâkı için olur; şu misal gibi: ﴿فما **منْكُم** **مِن** **أَحَدٍ** عنه حاجِزِينَ﴾ .

Dedim: Ve bu üç mânâ, tek bir âyette kılınmıştır; o da O’nun, yüce olanın, sözüdür: ﴿ويُنَزِّلُ **مِنَ السَّماءِ** **مِنْ** جِبالٍ فيها **مِنْ** بَرَد﴾؛ birincisi gaye başlangıcı içindir, ikincisi teb‘îz içindir, üçüncüsü beyan içindir.

Ve **الراغب** dedi: Takdiri şudur: **مِنَ السَّماءِ** dağlar indirir; böylece birinci **مِنْ** gaye başlangıcı içindir, ikincisi mef‘ûl yerinde bir zarfdır, üçüncüsü teb‘îz içindir; senin “Onun yanında maldan dağlar vardır” sözün gibi. Ve denildi: Zarf üzerine hamletmiş olması muhtemeldir; onu, kendisinden indirilen (şey) olmak üzere. Ve O’nun sözü: ﴿**مِنْ بَرَد**﴾ nasbdır; yani: **مِنَ السَّماءِ** **مِنْ** جِبالٍ فيها بَرَداً indirir. Ve denildi: O’nun sözünde **مِنْ**’in yeri: ﴿**مِن بَرَد**﴾ ref‘dir; ve ﴿**مِنْ جِبالِ**﴾ nasbdır; onu mef‘ûl bih olmak üzere; sanki takdirde: **مِنَ السَّماءِ** dağlar indirir, içinde dolu vardır. Ve dağlar, bu üzere, gökten inen şeyi ta‘zîm ve teksîr içindir.

( و ) dördüncüsü: ( **التَّعْلِيلِ** ) mânâsınadır; O’nun, yüce olanın, sözü gibi: ﴿( *!**ممَّا** خَطايئاتهُم أُغْرِقُوا )﴾ ، ) ve O’nun sözü:
وذلكَ من نبإ جاءَني

( و ) beşincisi: ( **البَدَلِ** ) mânâsınadır; O’nun, yüce olanın, sözü gibi: ﴿( أَرَضِيتُم بالحياةِ الدُّنْيا **مِن** الآخِرَةِ )﴾ ، ) ve O’nun, عزَّ وجلَّ, sözü gibi: { ولو نَشاءُ لجَعَلْنا

**منكُم** مَلائِكَةً } ، yani: sizden bedel; çünkü melekler insden olmaz. Ve O’nun, yüce olanın, sözü gibi: ﴿لَنْ تغني عنهم أَمْوالُهم ولا أَوْلادُهم **مِن اللَّهِ** شيئاً﴾ ، ) yani: Allah’a itaatin bedeli yahut Allah’ın rahmetinin bedeli. Ve bundan ayrıca: onların kunût duasında sözleri: ( لا يَنْفَعُ ذا الجَدِّ **مِنْكَ** الجَدُّ .

( و ) altıncısı: ( **الغايَةِ** ) mânâsınadır; senin “Onu o yerden gördüm” sözün gibi: ( رأَيْتُه **من** ذلكَ المَوْضِع )؛ **سِيْبَوَيْه** dedi: Çünkü sen onu görüşünün gayesi kıldın; yani bir mahal (kıldın); onu, (başlangıç ve bitiş) için istediğin yerde gaye kıldığın gibi. ) **المُحْكَم**’de böyledir.

( و ) yedincisi: ( umûm üzerine tansîs mânâsınadır; ve o zâidedir ) ve şu ile bilinir: eğer düşürülse mânâ bozulmaz; ( şu misal gibi: ما جاءَني **من** رجُلٍ )؛ **مِنْ** ile te’kîd edildi; hâlbuki o, teb‘îz yeridir; böylece, ona erkeklerin bir kısmı gelmediğini murad etti. Ve yine: وَيْحَه **من** رجُلٍ: ancak, taaccübü bir kısımdan kılmayı murad etti. Ve yine: Bana ondan bal dolusu vardır: لي مِلْؤُهُ **من** عَسَلٍ; ve o, Zeyd’den daha faziletlidir: وهو أَفْضَل **من** زيْدٍ.

( و ) sekizincisi: ( umûmun te’kîdi ) mânâsınadır; ve o ( yine zâidedir ); şu misal gibi: ( ما جاءَني **مِنْ** أَحَدٍ ). Ve onun iki nev‘de ziyâdeliğinin şartı birtakım işlerdir: birincisi: onunla bir nefy yahut nehiy yahut **هَلْ** ile bir istifham yahut bir şartın öne geçmesidir; şu misal gibi: ﴿وما تَسْقطُ **مِنْ** وَرَقَةٍ إلاَّ يَعْلَمها﴾ ، ﴿ما تَرى في خلْقِ الرَّحْمن **مِن** تَفَاوُت﴾ ، ﴿فارْجع البَصَر **هَلْ** تَرَى **مِن** فطورٍ﴾؛ ve bundan şairin sözü:
ومَهْما يَكُنْ عنْدَ امْرىءٍ **مِنْ** خَلِيقَةٍ وإن خَالَها تُخْفَى على الناسِ تُعْلَمِ

ikincisi: onun mecrûrunun tekrarlanmasıdır.
üçüncüsü: onun fâil yahut mef‘ûl bih yahut mübtedâ olmasıdır.

Ve **الجاربردي** dedi: Ve zâide, ancak mûcib olmayan (cümle)de olur; nefy olsun yahut nehiy yahut istifham; yani: çünkü zâide **مِنْ**’in faydası istiğrâk mânâsını te’kîddir; ve bu, isbât değil, nefyde olur. Ve onda, Kûfîler ve **الأَخْفَش** için ihtilâf vardır; çünkü onlar onu mûcibde de ziyâde ederler.

Ve **الصِّحاح**’ta: **مِنْ** te’kîd olarak lağv (ziyâde) girebilir. **الأَخْفَش** dedi: Ve ondan O’nun, yüce olanın, sözü: ﴿وتَرَى المَلائِكَةَ حافِّينَ **مِنْ** حَوْلِ العَرْشِ﴾؛ ve O, yüce olan, dedi: ﴿ما جَعَلَ اللَّهُ لرجُلٍ **مِنْ** قَلْبَيْن في جوْفِه﴾؛ ancak **مِنْ**’i te’kîd olarak soktu; senin “Zeyd’i bizzat kendisini gördün” demen gibi. Bitti.

Ve **الرَّاغِب** O’nun, yüce olanın, sözü hakkında: ﴿فكُلُوا *!**ممَّا** أَمْسَكْنَ عليكم﴾ dedi: **أَبو الحَسَن** dedi: **مِن** zâidedir; ve sahih olan, onun zâide olmamasıdır; çünkü onların tuttuklarının bir kısmını yemek câiz olmaz; kan ve guddeler ve içinde, alınması yasaklanan pislikler bulunan şeyler gibi. Bitti.

Ve **أَبو البَقاءِ** O’nun, yüce olanın, sözü hakkında: ﴿ما فَرَّطْنا في الكِتابِ **مِنْ** شيءٍ﴾ dedi: Şüphesiz **مِنْ** zâidedir; ve **شيء** masdar yerindedir; yani: tefrît olarak. Ve ayrıca O’nun, yüce olanın, sözünü de saydı: ﴿ما نَنْسَخُ **مِنْ** آيةٍ﴾؛ ve dedi: **آية**’nin hâl olması câizdir; ve **مِن** zâidedir. Ve şu gibi ile istidlâl etti: ﴿ولَقَدْ جاءَكَ **مِنْ** نبإِ المُرْسَلِين﴾ ، { يَغْفِر لكُم **منْ**

ذنوبِكم } ، ﴿يُحَلّوْنَ فيها **مِن** أَساوِرَ﴾ ، ﴿ونكفر عنكم سيئاتِكم﴾ . Ve **الكِسائيُّ**, onun ziyâdeliği üzere, hadîsi tahrîc etti: ( إنَّ **مِنْ** أَشَدِّ الناسِ عَذاباً يَوْم القِيامَةِ المُصَوِّرُونَ )؛ ve yine **ابنُ جنِّي**, bazılarının kıraati: لمَّا آتيتكم **مِن** كِتابٍ وحِكْمةٍ, **لمَّا**’yı teşdîd ile; ve bazısı bunu ( ولَقَدْ جاءَك **مِنْ** نبإِ المرسلين ) hakkında da söyledi.

( و ) dokuzuncusu: ( **الفَصْلِ** mânâsınadır; ve o, iki zıddın ikincisine girendir ) O’nun, yüce olanın, sözü gibi: ﴿( واللَّهُ يَعْلِمُ المُفْسِدَ **من** المُصْلِحِ )﴾ ، ) ve O’nun, yüce olanın, sözü: ﴿حتى يميز الخَبِيثَ **مِن** الطيِّبِ﴾ .

( و ) onuncusu: ( **الباءِ**’nin mürâdifidir ) O’nun, yüce olanın, sözü gibi: ﴿( يَنْظرونَ إليكَ **من** طَرَفٍ خَفِيَ )﴾ ، ) yani: gizli bir bakışla.

( و ) on birincisi: ( **عَنْ**’ın mürâdifidir ), O’nun, yüce olanın, sözü gibi: ﴿( فَوَيْلٌ للقاسِيَة قُلوبُهُمْ **مِن** ذِكْرِ اللَّهِ )﴾ ( 36 ع ) ، ) yani: Allah’ı anmaktan. Ve O’nun, yüce olanın, sözü: ﴿لقد كُنْت في غفْلَةٍ **مِن** هذا﴾ ( 37 ) .

( و ) on ikincisi: ( **في**’nin mürâdifidir ) O’nun, yüce olanın, sözü gibi: ﴿( أَرُونِي ماذا خَلَقوا **مِن** الأرْضِ )﴾ ( 38 ) ، ) yani: yerde. Ve O’nun, yüce olanın, sözü: ﴿( إذا نُودِي للصَّلاةِ **مِن** يَوْمِ الجُمُعَةِ )﴾ ( 39 ) ، ) yani: cuma gününde.

( و ) on üçüncüsü: ( **مُوافَقَة**

**عِنْدَ** ) Yüce Allah’ın sözü gibi: ﴿( **لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُم ولا أَوْلادُهُم مِن اللَّهِ شَيئاً** )﴾ ( 40 ) ، ) yani Allah katında; Ebû Ubeyde’den. Ve biz o hususta bunun bedel için olduğunu daha önce takdim ettik.

( و ) on dördüncü: ( **مُرادَفَة على** ) Yüce Allah’ın sözü gibi: ﴿( **ونَصَرْناهُ مِنَ القَوْمِ** )﴾ ، ) yani kavme karşı; Cevherî onu nakletti.

İbn Berrî dedi: Denir ki: **نَصَرْتُه مِنْ فلانٍ**، yani onu ondan men ettim; çünkü senin için yardımcı olan, düşmanını men edendir. Öyleyse **نَصَرْته** mânâca **مَنَعْته** olduğundan, **مِنْ** ile geçişli kılınması câiz oldu. Bunun benzeri: ﴿**فلْيَحْذَرِ الذينَ يُحالِفُون عن أَمْرِه**﴾ ، ) fiili **عَنْ** ile geçişli kıldı; **يَخْرُجُون عن أَمْرِه** mânâsına hamlen; çünkü muhalefet, itaattan çıkıştır.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:

**مِنْ** صِلَة olur. Ferrâ dedi: Ondandır Yüce Allah’ın sözü: ﴿**وما يَعْزُبُ عن رَبِّك مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ**﴾ ، yani O’nun ilminden bir zerre ağırlığı kaybolmaz; ve ondandır ayrıca Ahnef’in dadısının sözü:
واللَّه لولا حَنَفٌ في رِجْلِهما كانَ مِن فِتْيانِكُمْ مِنْ مِثْلِهِ
Dedi: Burada **مِنْ** صِلَة’dir; dedi: Araplar **مِنْ**’i bütün mahallere sokar, ancak **اللاَّمِ** ve **الباءِ** üzerine sokmaz; ve **مِنْ**’i **عَنْ** üzerine sokar, tersi olmaz; Kutâmî dedi:
مِنْ عَنْ يمينِ الحُبَيّا نَظْرةٌ قَبَلٌ
Ebû Ubeyd dedi: Araplar **مِنْ**’i **مُذْ**’ün yerine koyar; dersin ki: **ما رأَيْته مِنْ سنةٍ**، yani **مُذْ سَنَةٍ**; Züheyr dedi:

لِمَنِ الدِّيارُ بقُنَّةِ الحِجْرِ
أَقْوَيْنَ من حِجَجٍ ومن دَهْرِ ؟ ( 7 )

yani **مُذْ حِجَجٍ**; ve bunun üzerine Yüce Allah’ın sözü: ﴿**مِن أَوَّلِ يَوْم أَحَق أَن تَقُومَ فيه**﴾ sözünü tahrîc ettiler.

Ve زائد **اللامِ** mânâsında olur; onun sözü gibi:
أَمِنْ آلِ لَيْلى عَرَفْتَ الدِّيارا
**ألآلِ لَيْلى**’yı murad etti.

Ve yemin **باء**’sına müradif olur; onların sözü gibi: **مِنْ رَبِّي فعلت**، yani **برَبِّي**.

Mühim bir fayda.

Lahyânî dedi, Allah Teâlâ ona rahmet etsin: **النُّونُ** **أَلفَ الوَصْلِ** ile karşılaştığında, onlardan kimi **النُّونَ**’u cerreder de **مِنِ القَوْم** ve **مِن ابْنِك** der. Tayyı’ ve Kelb’den hikâye olundu: **اطْلُبُوا مِن الرَّحْمنِ**. Ve bazısı **النّونَ**’u **اللامِ** ve **أَلفِ الوَصْل** yanında fetha eder de **مِنَ القَوْمِ** ve **مِنَ ابْنِك** der. Dedi: Onları, onu fetha etmede asla götüren şeyin, asla gitmeleri olduğunu görüyorum; çünkü onun aslı ancak **مِنَا**’dır; sonra o bir edat kılınınca **الأَلفُ** hazfedildi ve **النُّونُ** fethalı olarak kaldı. Dedi: Ve o, Kudâa’dadır; Kisâî, Kudâa’dan bazısından rivayetle inşâd etti:
بَذَلْنا مارِنَ الخَطِّيِّ فيهِمْ
وكُلَّ مُهَنَّدٍ ذَكَرٍ حُسَامِ
مِنَا أَن ذَرَّ قَرْنُ الشمس حتى
أَغاثَ شَرِيدَهُمْ فَنَنُ الظَّلامِ
İbn Cinnî dedi: Kisâî dedi: **مِنْ**’i murad etti; ve onun aslı onların yanında **مِنَا**’dır; ona ihtiyaç duydu da onu burada sıhhat üzere izhâr etti.

Sîbeveyh dedi: Dediler ki: **مِنَ اللَّهِ** ve **مِنَ الرَّسولِ**; fetha ettiler ve onu **كيْفَ** ve **أَيْنَ**’e benzettiler. Ve birtakım kimselerin, **النونِ**’u kesre ile söylediklerini, böylece onu kıyasa göre yürüttüklerini iddia ettiler; yani bunun aslının, iki sâkinin buluşması sebebiyle kesre olduğunu. Dedi: Ve ondan sonra **أَلِفُ وَصْلٍ** olduğunda ihtilâf ettiler; bir kavim onu kıyasa göre kesreledi; ve o, iyisidir. Ve fethanın da bulunduğu bir kavimden nakletti.

Ebû İshâk dedi: **مِنْ** ve **عَنْ**’dan **النونِ**’u **الألفِ واللامِ** yanında, iki sâkinin buluşması sebebiyle hazfetmek câiz olur; ve bu **مِنْ**’de daha çoktur; denir ki: **مِنَ الآنِ** ve **مِ الآن**; bunu İbnü’l-A‘râbî’den de nakletti.

تذنيب
Yüce Allah’ın sözü: ﴿**كُلَّما أَرادُوا أَنْ يخرجُوا *!مِنْهَا مِن غَمَ**﴾؛ birincisi ibtidâ içindir, ikincisi ta‘lîl içindir. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**ممَّا تنبتُ الأرْضُ مِنْ بَقْلِها**﴾؛ birincisi ibtidâ içindir, ikincisi ya öyledir; o hâlde **المَجْرُورُ** bir kısmın bedelidir ve câr yeniden iade edilmiştir; yahut cinsin beyanı içindir; o zaman **الظَّرْفُ** hâl olur ve **المنبت** hazfedilmiştir; yani: ondan, bu cinsten olarak, onu bitirir. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**ومن أَظْلَمَ ممن كَتَمَ شَهادَةً عنْدَه مِنَ اللَّهِ**﴾؛ birincisi, “Zeyd Amr’dan daha faziletlidir”deki onun gibidir; ikincisi ibtidâ içindir. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**أَتَأْتُون الرِّجالَ شَهْوةً مِنْ دُونَ النِّساءِ**﴾؛ **مِنْ** ibtidâ içindir ve **الظَّرْفُ** **شَهْوةٍ**’ye sıfattır; yani onların dışından başlatılmış bir şehvet. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**ما يَودُّ الذينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الكِتابِ**﴾ âyette **مِنْ** üç defadır: birincisi beyan içindir, ikincisi زائدedir, üçüncüsü gayenin ibtidâsı içindir. Ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿**لآكلون من شَجَرٍ مِنْ زقوم**﴾ ve Yüce Allah’ın sözü:

﴿**ويَوْمَ نَحْشُرُ مِن كلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً ِ*!مّمَّن يُكذِّبُ**﴾؛ ikisinden birincisi ibtidâ içindir, ikincisi teb’yîn içindir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8E%D9%86/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: من

مَنْ
مَنْ (
a.  Interrog. pron. ) Who? whom?

b.  ( rel. pron. ), He who, she who, whoever, whosoever; some one who; those who; whom.

مَنْ هُو
مَنْ هُو
a.  Who is he?

مَنْ نَظَرَتْ
مَنْ نَظَرَتْ
a.  Who is it she saw? Whom has she seen?

مِن النَّاسِ مَنْ لَا يُؤْمِنُ بَاللّٰهِ
مِن النَّاسِ مَنْ لَا يُؤْمِنُ بَاللّٰهِ
a.  There are some men  who do not believe in God.

مَرَرْت بِمَنْ مُعْجِبٍ لَك
مَرَرْت بِمَنْ مُعْجِبٍ لَك مَنڤ٣َ I
a.  have met some one  whom you like.

مِن
مِن
a.  From; of; for; at; among; through; since; some; than.

خَرَجَ مِن الدَّار
خَرَجَ مِن الدَّار
a.  He went out  from the house.

مُرَكَّب مِن نَفْسٍ وَجَسَدٍ
مُرَكَّب مِن نَفْسٍ وَجَسَدٍ
a.  Composed  of a soul & body.

مِنْ النَّاس مَن قَالَ
مِنْ النَّاس مَن قَالَ
a.  There were  some ( of the people ), who said.

مَاتَ مِنْ يَوْمِهِ وَمِنْ سَاعَتِهِ
مَاتَ مِنْ يَوْمِهِ وَمِنْ سَاعَتِهِ
a.  He died  on the same day &  at the same hour.

خَرَجَ مِنَ البَابِ
خَرَجَ مِنَ البَابِ
a.  He went out  through the door.

يَعْلَم الْمُفْسِد مِنَ المُصَلِح
يَعْلَم الْمُفْسِد مِنَ المُصَلِح
a.  He distinguishes the bad  from the good.

مَا جَآءنِي مِنْ رَجُلٍ
مَا جَآءنِي مِنْ رَجُلٍ
a.  No person came to me.

مَا مِنْ أَحَدٍ يَقْدِر
مَا مِنْ أَحَدٍ يَقْدِر
a.  No one can.

هُوَ أَقْوَى مِنِّي
هُوَ أَقْوَى مِنِّي
a.  He is stronger  than me.

مِن وَقْتِه
مِن وَقْتِه
a.  At once.

مِن أَجْلِكَ
مِن أَجْلِكَ
a.  For your sake, on your account.

مِن الآن
مِن الآن
a.  Henceforth.

مِن أَيْن
مِن أَيْن
a.  Whence?

مِن بَعْد
مِن بَعْد
a.  After, hereafter.

مِن دُوْن
مِن دُوْن
a.  Without, except, beside.

مِن عَيْر أَن
مِن عَيْر أَن
a.  Nevertheless.

مِن قَبْل
مِن قَبْل
a.  Formerly.

مِن قَبْلَ اَن
مِن قَبْلَ اَن
a.  Heretofore.

مِن شَهْر
مِن شَهْر
a.  Since a month, a month ago.

مِن أَيّ وَجْهٍ كَان
مِن أَيّ وَجْهٍ كَان
a.  In whatever manner.

##### Türkçe

**مَنْ**
**مَنْ** (
a. (soru zamiri)) Kim? kimi?

b. (bağıl zamir), O kimse ki, o kadın ki, her kim, kim olursa olsun; bir kimse ki; o kimseler ki; kimi.

**مَنْ هُو**
**مَنْ هُو**
a. O kimdir?

**مَنْ نَظَرَتْ**
**مَنْ نَظَرَتْ**
a. Onun gördüğü kimdir? Kimi görmüştür?

**مِن النَّاسِ مَنْ لَا يُؤْمِنُ بَاللّٰهِ**
**مِن النَّاسِ مَنْ لَا يُؤْمِنُ بَاللّٰهِ**
a. İnsanlardan Allah’a inanmayan kimseler vardır.

**مَرَرْت بِمَنْ مُعْجِبٍ لَك**
**مَرَرْت بِمَنْ مُعْجِبٍ لَك**
a. Senin hoşlandığın bir kimseye rastladım.

**مِن**
**مِن**
a. -den/-dan; -ın/-in; için; -de/-da; arasında; içinden/vasıtasıyla; -den beri; bir kısmı; -den daha.

**خَرَجَ مِن الدَّار**
**خَرَجَ مِن الدَّار**
a. Evden çıktı.

**مُرَكَّب مِن نَفْسٍ وَجَسَدٍ**
**مُرَكَّب مِن نَفْسٍ وَجَسَدٍ**
a. Bir nefis ve bedenden mürekkep.

**مِنْ النَّاس مَن قَالَ**
**مِنْ النَّاس مَن قَالَ**
a. İnsanlardan (bazıları) dedi ki.

**مَاتَ مِنْ يَوْمِهِ وَمِنْ سَاعَتِهِ**
**مَاتَ مِنْ يَوْمِهِ وَمِنْ سَاعَتِهِ**
a. Aynı gününde ve aynı saatinde öldü.

**خَرَجَ مِنَ البَابِ**
**خَرَجَ مِنَ البَابِ**
a. Kapıdan çıktı.

**يَعْلَم الْمُفْسِد مِنَ المُصَلِح**
**يَعْلَم الْمُفْسِد مِنَ المُصَلِح**
a. Bozguncuyu ıslah edenden ayırt eder.

**مَا جَآءنِي مِنْ رَجُلٍ**
**مَا جَآءنِي مِنْ رَجُلٍ**
a. Bana hiçbir adam gelmedi.

**مَا مِنْ أَحَدٍ يَقْدِر**
**مَا مِنْ أَحَدٍ يَقْدِر**
a. Hiç kimse güç yetiremez.

**هُوَ أَقْوَى مِنِّي**
**هُوَ أَقْوَى مِنِّي**
a. O benden daha güçlüdür.

**مِن وَقْتِه**
**مِن وَقْتِه**
a. Derhal.

**مِن أَجْلِكَ**
**مِن أَجْلِكَ**
a. Senin hatırın için, senin hesabına.

**مِن الآن**
**مِن الآن**
a. Bundan böyle.

**مِن أَيْن**
**مِن أَيْن**
a. Nereden?

**مِن بَعْد**
**مِن بَعْد**
a. Sonra, bundan sonra.

**مِن دُوْن**
**مِن دُوْن**
a. Olmaksızın, hariç, yanında.

**مِن عَيْر أَن**
**مِن عَيْر أَن**
a. Bununla beraber.

**مِن قَبْل**
**مِن قَبْل**
a. Evvelce.

**مِن قَبْلَ اَن**
**مِن قَبْلَ اَن**
a. Daha önce.

**مِن شَهْر**
**مِن شَهْر**
a. Bir aydan beri, bir ay önce.

**مِن أَيّ وَجْهٍ كَان**
**مِن أَيّ وَجْهٍ كَان**
a. Her ne tarzda olursa olsun.
