# نبس — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%B3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%A8%D8%B3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نبس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%B3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نبس

نَبَسَ يَنْبِسُ نَبْساً: هو أَقل الكلام. وما نَبَس أَي ما تحركَتْ شفتاه بشيء. وما نَبَسَ بكلمة أَي ما تكلم، وما نَبَّس أَيضاً، بالتشديد؛ قال الراجز:
إِن كُنْت غيرَ صائدِي فَنبِّس
وفي حديث ابن عمر في صفة أَهل النار: فما يَنبِسيون عند ذلك ما هو إِلا الزَّفِيرُ والشَّهِيقُ أَي ما ينطقون. وأَصل النَّبْسِ: الحركة ولم يستعمل إِلا في النفي. ورجل أَنْبَسُ الوجْه: عابِسُه. ابن الأَعرابي: النُّبُسُ المُسْرِعُون في حوائجهم، والنُّبُسُ النَّاطقون. يقال: ما نَبَس ولا رَتَمَ. وقال ابن أَبي حفصة: فلم يَنْبِسُ رَوبَةً حين اشتدّت السُّرَى؛ ابن عبد اللَّه: أَي لم ينطق.
ابن الأَعرابي: السِّنْبِسُ السّريع. وسَنْبَسَ إِذا أَسرع يُسَنْبِسُ شَنْبَسَةً؛ قال: ورأَت أُم سِنْبِسٍ في النوم قبل أَن تلده قائلاً يقول لها:
إِذا ولدت سِنْبِساً فأَنْبِسِي
أَنْبِسِي أَي أَسْرعي. قال أَبو عمر الزاهد: السين في أَوّل سنْبس زائدة. يقال: نَبَسَ إِذا أَسرع، قال: والسين من زوائد الكلام، قال: ونَبَسَ الرجل إِذا تكلم فأَسرع، وقال ابن الأَعرابي: أَنْبَسَ إِذا سكت ذلأً.

### Türkçe

**نَبَسَ** **يَنْبِسُ** **نَبْساً**: o, sözün en azıdır. Ve “**ما نَبَس**” yani: dudakları bir şeyle kımıldamadı. Ve “**ما نَبَسَ بكلمة**” yani: konuşmadı; ve “**ما نَبَّس**” de (şeddeli olarak) böyledir; râciz dedi ki:
إِن كُنْت غيرَ صائدِي فَنبِّس

İbn Ömer’in, cehennem ehlinin sıfatı hakkındaki hadisinde: “o sırada **يَنبِسيون** olmazlar; o ancak **الزَّفِيرُ والشَّهِيقُ**tir” yani: konuşmazlar. Ve **النَّبْسِ**in aslı: harekettir; ve ancak nefiyde kullanıldı. Ve “**رجل أَنْبَسُ الوجْه**”: onun asık suratlısı. İbnü’l-A‘râbî: **النُّبُسُ** ihtiyaçlarında acele edenlerdir; ve **النُّبُسُ** konuşanlardır. Denir: “**ما نَبَس ولا رَتَمَ**”. Ve İbn Ebî Hafsa dedi: “**فلم يَنْبِسُ رَوبَةً حين اشتدّت السُّرَى**”; İbn Abdullâh: yani: konuşmadı.

İbnü’l-A‘râbî: **السِّنْبِسُ** hızlıdır. Ve **سَنْبَسَ**: acele ettiğinde, **يُسَنْبِسُ** **شَنْبَسَةً**; dedi ki: ve Ümmü Sinbis, onu doğurmadan önce rüyada, ona diyen bir söyleyiciyi gördü:
إِذا ولدت سِنْبِساً فأَنْبِسِي

“**أَنْبِسِي**” yani: acele et. Ebû Ömer ez-Zâhid dedi: Sinbis’in başındaki **السين** ziyadedir. Denir: **نَبَسَ** acele ettiğinde; dedi ki: ve **السين** sözün ziyadelerindendir; dedi ki: ve adam **نَبَسَ** konuştuğunda da acele etti; ve İbnü’l-A‘râbî dedi: **أَنْبَسَ** zelilce sustuğunda.
