# نبك — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D9%83/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%A8%D9%83/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نبك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D9%83.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نبك

النَّبَكَة: أَكَمة مُحَدَّدة الرأْس، وربما كانت حمراء ولا تخلو من الحجارة، وقيل: هي الأَرض فيها صَعُود وهَبُوط ، والجمع نَبَك، بالتحريك، ونِباكٌ. الأَزهري: شمر فيما قرأَ بخطه هي رَوابٍ من طين، واحدتها نَبَكَة. قال: وقال ابن شميل النَّبْكة مثل الفَلْكة أَي أَن الفَلْكة أَعلاها مُدوَّر مجتمع، والنَّبْكَة رأْسها محدَّد كأَنه سِنان رمح، وهما مُصْعِدَتانِ. وقال الأَصمعي: النَّبْكُ ما ارتفع من الأَرض؛ قال طرفه: تَتَّقِي الأَرضَ بِرُجٍّ وُقَّحٍ،
وَرُقٍ تَقْعَرُ أَنْباكَ الأَكَمْ
قال أَبو منصور: والذي سمعته من العرب في النَّبَكَة وشاهدتهم يُومِئُون إِليها كل رابية من روابي الرمال كانت مُسَلَّكَة ا لرأْس ومحَدَّدته. الجوهري: النِّباكُ التِّلال الصغار. ومكان نابِكٌ أَي مرتفع؛ ومنه قول ذي الرمة:
وقد خَنَّقَ الآلُ الشِّعافَ، وغَرَّقَتْ
جَوارِيه جُذْعانَ الهِضابِ النَّوابِك
ونَبْكٌ ونُبُوكٌ ونُباكة: مواضع. وتَنْبُوكُ: اسم موضع؛ قال ابن سيده: وإِنما قضينا على تائه بالزيادة وإِن لم نقض على التاء إِذا كانت أَوَّلاً بالزياة إِلاَّ بدليل ، لأَنها لو كانت أصلاً لكان وَزْنُ الحرف فَعْلولاً وهذا البناء خارج عن كلامهم إِلاَّ ما حكاه سيبويه من قولهم: بنو صَعْفُوقٍ؛ قال رؤبة:
بشِعْبِ تَنْبُوكَ وشِعْبِ العَوْثَبِ

### Türkçe

**النَّبَكَة**: başı belirgin (sivri) bir tümsek; bazen kırmızı olur ve taşlardan hâlî olmaz. Ve denildi ki: içinde yükseliş ve iniş bulunan arazidir. Çoğulu **نَبَك** (harekeli olarak) ve **نِباكٌ**’tır. **الأَزهري**: Şemr, kendi hattıyla okuduğu şeyler içinde (şöyle dedi): o, çamurdan tepeler(dir); tekili **نَبَكَة**’dir. Dedi: Ve İbn Şümeyl dedi ki: **النَّبْكة** **الفَلْكة** gibidir; yani **الفَلْكة**’nin en üstü yuvarlak, toplanmış (birleşik)tir; **النَّبْكَة**’nin başı ise, sanki bir mızrak ucu gibi, belirgin (sivri)dir; ve ikisi de yükselti(ler)dir. Ve **الأَصمعي** dedi: **النَّبْكُ** yerden yükselen şeydir; Tarafe dedi ki:

تَتَّقِي الأَرضَ بِرُجٍّ وُقَّحٍ،
وَرُقٍ تَقْعَرُ أَنْباكَ الأَكَمْ

**أَبو منصور** dedi: Araplardan **النَّبَكَة** hakkında işittiğim ve onların kendilerine işaret ettiklerini gördüğüm şey, kum tepelerinden her bir tepeye (işaret ederlerdi ki) başı soyulmuş/düzleştirilmiş ve sivriltilmiş olurdu. **الجوهري**: **النِّباكُ** küçük tepeler(edir). Ve **نابِكٌ** bir yer: yani yüksek; ve ondan, Zü’r-Rumme’nin sözü:

وقد خَنَّقَ الآلُ الشِّعافَ، وغَرَّقَتْ
جَوارِيه جُذْعانَ الهِضابِ النَّوابِك

Ve **نَبْكٌ** ve **نُبُوكٌ** ve **نُباكة**: yerler(dir). Ve **تَنْبُوكُ**: bir yer adıdır; İbn Sîde dedi ki: Biz, başta olduğunda **التاء** hakkında, ancak bir delil ile ziyade (harf) olduğuna hükmederiz; çünkü o aslî olsaydı, harfin vezni **فَعْلولاً** olurdu; ve bu bina, Sîbeveyh’in onların sözünden hikâye ettiği şey dışında, onların كلامı dışındadır: **بنو صَعْفُوقٍ** sözü. Rü’be dedi ki:

بشِعْبِ تَنْبُوكَ وشِعْبِ العَوْثَبِ
