# نتش — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AA%D8%B4/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AA%D8%B4/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نتش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AA%D8%B4.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نتش

النَّتَشُ: البياضُ الذي يظهر في أَصل الظفر. والنَّتْشُ: النَّتْف للّحم ونحوه. والمِنْتَاش: المِنْقاش. الليث: النَّتْشُ: إِخراجُ الشوك بالمِنْتاش وهو المِنْقاش الذي يُنْتف به الشعرُ، قال: والنَّتْش جذبُ اللحم ونحوه قَرْصاً ونَهْشاً. قال أَبو منصور: والعرب تقول للمِنْقاش مِنْتاخٌ ومِنْتاشٌ.
ونتَشْتُ الشيء بالمِنْتاشِ أَي استخرجته. وأَنْتَشَ النباتُ، وذلك حين يخرج رؤوسه من الأَرض قبل أَن يُعْرق، ونَتَشُه: ما يَبْدُو منه. وأَنْتَش الحَبُّ: ابتلَّ فضَرب نَتَشَه في الأَرض بعدما يَبْدُو منه أَوّلَ ما ينبت من أَسفل وفوق، وذلك النبات النَّتَشُ. ونَتَشَ الجرادُ الأَرضَ يَنْتِشها نَتْشاً: أَكل نباتَها. ونَتَشَ لأَهله يَنْتِش نَتْشاً: اكتسب لهم واحْتال؛ اللحياني: هو يكْدِشُ لعياله ويَنْتِش ويَعْصِف ويَصْرِف. الفراء: النُّتَّاشُ النُّفَّاشُ والعَيَّارُون. وفي حديث أَهل البيت: لا يُحِبُّنا حامِلُ القِيْلةِ ولا النُّتَّاشُ؛ قال ثعلب: هم النُّعَّاشُ والعيّارون، واحدُهم ناتِشٌ، والنَّتْشُ والنَّتْف واحدٌ كأَنهم انتُتِفوا من جملة أَهل الخير.
وما نَتَشَ منه شيئاً يَنْتِشُ نَتْشاً أَي ما أَخذ. وما أَخذ إِلا نَتْشاً أَي قليلاً. ابن شميل: نَتَشَ الرجلُ برجله الحجرَ أَو الشيء إِذا دفعه برجله فنحّاه نَتْشاً. ونَتَشَه بالعصا نَتَشات: ضربه. ونُتَّاشُ الناس: رُذالُهم؛ عن ابن الأَعرابي. وفي الحديث: جاء فلان فأَخذ خِيارَها، وجاء آخر فأَخذ نُتَّاشَها أَي شِرارَها.

### Türkçe

**النَّتَشُ**: tırnağın kökünde görünen beyazlık. Ve **النَّتْشُ**: et ve benzeri şeyleri yolma. Ve **المِنْتَاش**: **المِنْقاش**. el-Leys: **النَّتْشُ**: **المِنْتاش** ile dikeni çıkarmaktır; o da, onunla kılın yolunduğu **المِنْقاش**tır; dedi ki: ve **النَّتْشُ**, et ve benzeri şeyi çimdikleyerek ve ısırarak çekmektir. Ebû Mansûr dedi ki: Araplar **المِنْقاش**a **مِنْتاخٌ** ve **مِنْتاشٌ** derler.

**ونتَشْتُ** şeyi **بالمِنْتاشِ**; yani onu çıkardım. Ve **أَنْتَشَ** bitki; bu, kök salmadan önce başlarını yerden çıkardığı zamandır; ve onun **نَتَشُه**: ondan görünen şeydir. Ve **أَنْتَشَ** tane: ıslandı da, ondan görünen şeyden sonra, aşağıdan ve yukarıdan bitenin ilk başta görüneni (çıktığı) hâlde, onun **نَتَشَه**ini yere vurdu; işte o bitki **النَّتَشُ**tur. Ve çekirge yeri **نَتَشَ** eder, onu **يَنْتِشها نَتْشاً**: onun bitkisini yer. Ve ailesi için **نَتَشَ** eder, **يَنْتِش نَتْشاً**: onlar için kazandı ve çare aradı; el-Lihyânî: o, çocukları için didinir ve **يَنْتِش** eder ve **يَعْصِف** eder ve **يَصْرِف** eder. el-Ferrâ: **النُّتَّاشُ**: **النُّفَّاشُ** ve **العَيَّارُون**. Ehl-i beyt hadîsinde: “Bizi **حامِلُ القِيْلةِ** sevmez ve **النُّتَّاشُ** da (sevmez)”; Sa‘leb dedi ki: onlar **النُّعَّاشُ** ve **العيّارون**dur; onların bir teki **ناتِشٌ**tir; ve **النَّتْشُ** ile **النَّتْف** birdir; sanki onlar hayır ehlinin toplamından yolunmuşlardır.

Ondan bir şey **نَتَشَ** etmedi, **يَنْتِشُ نَتْشاً**; yani almadı. Ve ancak **نَتْشاً** aldı; yani az (aldı). İbn Şümeyl: adam, taşı yahut şeyi ayağıyla ittiğinde ve onu ayağıyla itip uzaklaştırdığında, ayağıyla **نَتَشَ** eder; **نَتْشاً** (olarak). Ve onu değnekle **نَتَشَه**; **نَتَشات**: ona vurdu.

İnsanların **نُتَّاشُ**u: onların aşağılıklarıdır; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve hadîste: “Falanca geldi de onun **خِيارَها**sını aldı; bir başkası geldi de onun **نُتَّاشَها**sını aldı”; yani onun kötülerini.
