# نتش — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AA%D8%B4/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AA%D8%B4/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نتش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AA%D8%B4.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: نتش

ش ت ن
شتن ، نتش :  مستعملان .
شتن : قال الليث : الشَّتْنُ النَّسْجُ ، والشاتنُ والشَّتون الناسجُ .
يقال : شَتَنَ الشاتنُ الثوب ، أي نسجه ، وهي لغة هُذَليَّة ، وأنشد :
نَسَجَتْ بها الزُّوَعَ الشَّتونَ سبائبَا
لمْ يَطْوِها كفُّ البِيَنْطِ المُجْفَلِ
قال : والزُّوع العنكبوت ، والمجفَل العظيم البطْن ، والبِيَنْط الحائِك .
قلت : وقال ابن الأعرابيُّ في تفسير هذا البيت كما قال الليث .
نتش : قال الليث : النَّتْشُ إخراجُ الشوك بالمِنْتاش ، وهو المنقاش الذي يُنتَفُ به الشعر ، والنَّتْشُ جَذْب اللحم ونحوه ، قَرْصاً ونهشاً . ويقال : أَنتش النباتُ وهو حين يخرج رأسه من الأرض قبل أن يُعرَف ، وأَنتشَ الحَبُّ ، إذا ابتلَّ فضرَبَ نَتَشَه في الأرض ، بعدما يبْدُو منه أوَّل ما يَنبُتُ من أسفل وفوق ، فذلك النبات النَّتَش .
قلت : العرب تقول لِلْمِنقاش : مِنْتَاخٌ ومِنْتَاش .
وقال اللّحياني : يقال : هو يَكْدِشُ لِعياله ، وينتِشُ ويعصِفُ ويصرِفُ .
أبو عُبيد ، عن الأمويّ : ما نتشّتُ منه شيئاً ، أي ما أخذْت منه شيئاً .
وقال الفراء : النُّتَّاشُ النُّغّاش والعَيّارون ، ونتشَه بالعصا نَتَشاتٍ .
ابن شُميل ، يقال : نَتَشَ الرجلُ برجله الحجرَ أو الشيء ، إذا دفعهُ برجله فنحَّاه نَتْشاً .

### Türkçe

ش ت ن
**شتن** , **نتش** : kullanımdadırlar.

**شتن** : Leys dedi: **الشَّتْنُ** dokumadır; **الشاتنُ** ve **الشَّتون** dokuyucudur.
Denilir: **شَتَنَ** **الشاتنُ** elbiseyi; yani onu dokudu; bu, Hüzeylî bir dildir. Ve inşad etti:
نَسَجَتْ بها الزُّوَعَ الشَّتونَ سبائبَا
لمْ يَطْوِها كفُّ البِيَنْطِ المُجْفَلِ
Dedi: **الزُّوع** örümcektir; **المجفَل** büyük karınlıdır; **البِيَنْط** dokumacıdır.
Dedim: İbnü’l-A‘râbî de bu beytin tefsirinde, Leys’in dediği gibi dedi.

**نتش** : Leys dedi: **النَّتْشُ** dikenin **المِنْتاش** ile çıkarılmasıdır; o, onunla kılın yolunduğu **المنقاش**tır. Ve **النَّتْشُ**, etin ve benzerinin çekilmesidir; çimdikleyerek ve ısırarak. Denilir: **أَنتش** bitki; o, yerden başını çıkardığı vakittir, tanınmadan önce. Ve **أَنتشَ** tane; ıslandığı zaman; aşağıdan ve yukarıdan bitenin ilk görüneni ondan belirdikten sonra, yerde **نَتَشَه**’ini vurduğunda; işte o bitki **النَّتَش**tir.
Dedim: Araplar **لِلْمِنقاش** için derler: **مِنْتَاخٌ** ve **مِنْتَاش**.
Lihyânî dedi: denilir: o, ailesi için **يَكْدِشُ** eder; ve **ينتِشُ** eder ve **يعصِفُ** eder ve **يصرِفُ** eder.
Ebû Ubeyd, Emevî’den: “Ondan hiçbir şey **نتشّتُ** etmedim”; yani ondan hiçbir şey almadım.
Ferrâ dedi: **النُّتَّاشُ** **النُّغّاش** ve **العَيّارون**dur. Ve onu değnekle **نتشَه** etti; **نَتَشاتٍ**.
İbn Şümeyl: denilir: adam, ayağıyla taşı veya şeyi **نَتَشَ** etti; ayağıyla onu itti de onu **نَتْشاً** uzaklaştırdığında.
