# نثط (ن-ث-ط) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AB%D8%B7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AB%D8%B7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ث - ط
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AB%D8%B7/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الطاء والثاء والنون معهما
ن ث ط مستعمل فقط
نثط:
النَّثْطُ: خروج الكَمأَةِ من الأرض. والنَّبات إذا صَدَعَ الأَرْضَ ظهر. وفي الحديث: "كانت الأَرْضُ تميد فوق الماء فنثطها الله بالجبال فصارت لها أوتاداً".

##### Türkçe

باب **الطاء** و**الثاء** و**النون** معهما
**ن ث ط** kullanılır, yalnızca

**نثط**:
**النَّثْطُ**: **الكَمأَةِ**’nin yerden çıkması. **النَّبات** ise, yeri yardığı zaman görünür. Ve hadiste: “**الأَرْضُ** suyun üstünde sallanırdı; sonra Allah onu dağlarla **نثط** etti de, onun için kazıklar oldu.”

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AB%D8%B7/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

نَثَطَ الشيءُ نُثوطاً: سَكَنَ. ونَثَطْتُهُ: سَكَّنْتُهُ. ونَثَطَ الشيءَ بيده: غمزَه.

##### Türkçe

**نَثَطَ** şey **نُثوطاً**: sakinleşti. Ve **نَثَطْتُهُ**: onu sakinleştirdim. Ve **نَثَطَ** şeyi eliyle: onu sıktı (bastırdı).

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AB%D8%B7/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ط ث ن
نثط ، ثنط : مستعملات .
نثط ( ثنط ) : قال الليث : النَّثْطُ : خروجُ الكمْأَةِ من الأرض . والنباتُ إذا صَدَع الأرضَ فظهر . قال : وفي الحديث : كانت الأرض تميدُ فوقَ الماء فنثطهَا الله تبارك وتعالى بالجبال ، فصارت لها أوتاداً .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ قال : النَّثْط : التثقيل ، ومنه خبرُ كعب : أنَّ الله جلَّ وعزّ لمَّا مدّ الأرض مادَتْ فنَثَطها بالجبال ، أي : شقَّها فصارت كالأوتاد لها ، ونَثَطها بالآكام فصارت كالمُثْقِلات لها .
قلت : فرّق ابن الأعرابيّ بين الثَّنْط والنَّثط ، فجعل النثط شقّاً ، وجعَل النثط أثقالاً ، وهما حَرْفان غريبان ولا أدري أعربيَّان أم دَخيلان ، وما جاءا إلا في حديث كعب .

##### Türkçe

ط ث ن
**نثط** ، **ثنط** : kullanımdadırlar.

**نثط** ( **ثنط** ) : Leys dedi: **النَّثْطُ**: **الكمْأَةِ**’nin yerden çıkmasıdır. Ve bitki, yeri yarıp da görününce. Dedi: Ve hadiste: Yer suyun üstünde sallanırdı da Allah Tebâreke ve Teâlâ onu dağlarla **نثط** etti; böylece onun için kazıklar oldu.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: dedi: **النَّثْط**: ağırlaştırmadır; ve ondan Ka‘b’ın haberi: Allah Celle ve Azze yeri uzatınca (yer) sallandı da onu dağlarla **نَثَط** etti; yani: onu yardı da onun için kazıklar gibi oldu; ve onu tepelerle **نَثَط** etti de onun için ağırlaştırıcılar gibi oldu.

Dedim: İbnü’l-A‘râbî **الثَّنْط** ile **النَّثط** arasında ayırdı; böylece **النثط**’u bir yarma kıldı ve **النثط**’u ağırlıklar kıldı; ve ikisi garip iki harftir ve onların Arapça mı yoksa ödünç mü olduklarını bilmiyorum; ve Ka‘b’ın hadisi dışında gelmediler.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AB%D8%B7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

النَّثْطُ: خُروج النباتِ والكمأَةِ من الأَرض. والنَّثْطُ: النباتُ نفسُه حين يَصْدَعُ الأَرض ويظهر. والنثْطُ: غَمْزُك الشيء بيدك، وقد نَثَطَه بيده: غَمزَه، وفي الحديث: كانت الأَرض تَمُوجُ تَمِيدُ (* قوله
«تموج تميد» كذا في الأصل، وهو في النهاية بدون تموج.) فوق الماء فنَثَطها اللّهُ بالجِبالِ فصارت لها أَوتاداً. وفي الحديث أَيضاً: كانت الأَرض هِفّاً على الماء فنَثَطَها اللّه بالجِبال أَي أَثْبَتَها وثَقَّلَها. والنثطُ: غمزُك الشيء حتى يثبُت. ونثَط الشيءُ نُثُوطاً: سكن، ونَثَطْته: سكَّنته. ابن الأَعرابي: النثْطُ التَّثقِيلُ؛ ومنه خبر كعب: أَن اللّه عزّ وجلّ لما مَدَّ الأَرض مادت فثَنَطها بالجبال أَي شَقّها فصارت كالأَوتاد لها، ونثطها بالآكام فصارت كالمُثْقِلات لها. قال الأَزهري: فرق ابن الأَعرابي بين الثَّنْط والنثْطِ، فجعل الثَّنْط شَقّاً، وجعل الثَّنْط إِثقالاً، قال: وهما حرفان غريبان، قال: ولا أَدري أعرابيان أَم دخيلان.

##### Türkçe

**النَّثْطُ**: bitkinin ve **الكمأَةِ**’nin yerden çıkması. Ve **النَّثْطُ**:
yer yarılıp göründüğü vakit bizzat bitkinin kendisi. Ve **النثْطُ**: bir şeyi elinle sıkıp bastırmandır; ve onu eliyle **نَثَطَه**: onu sıktı, bastırdı. Ve hadiste: yer suyun üstünde **تَمُوجُ تَمِيدُ**
(* onun sözü
«تموج تميد» asılda böyledir; o ise **النهاية**’de **تموج** olmaksızın’dır.) dalgalanır, sallanır idi; sonra Allah onu dağlarla **نَثَطها**
ve ona kazıklar oldular. Ve hadiste ayrıca: yer su üzerinde **هِفّاً** idi; sonra Allah onu dağlarla **نَثَطَها** yani onu sabitledi ve ağırlaştırdı.
Ve **النثطُ**: bir şeyi sabit oluncaya kadar sıkıp bastırmandır. Ve şey **نثَط** **نُثُوطاً**: sakinleşti; ve onu **نَثَطْته**: onu sakinleştirdim. İbnü’l-A‘râbî: **النثْطُ** ağırlaştırmadır; ve ondan Ka‘b’ın haberi: Allah عزّ وجلّ yeri uzatınca sallandı; sonra onu dağlarla **فثَنَطها** yani onu yardı; böylece ona kazıklar gibi oldular; ve onu tepelerle **ونثطها**; böylece ona ağırlıklar gibi oldular. el-Ezherî dedi: İbnü’l-A‘râbî **الثَّنْط** ile **النثْطِ** arasında ayırdı; böylece **الثَّنْط**’ı bir yarma kıldı, ve **الثَّنْط**’ı bir ağırlaştırma kıldı; dedi ki: ve onlar iki garip harftir; dedi ki: ve ben bilmem, Arapça mıdırlar yoksa yabancı mıdırlar.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AB%D8%B7/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

النثط، أهمله الجوهري. وقال ابن دريد: هو غمزك الشيء بيدك على الأرض حتى يثبت ويطمئن، وهو الصحيح، وقد نثطه، أي غمزه بيده.
 والنثط: النبات نفسه حين يصدع الأرض ويظهر.
 والنثط: سكون الشيء، كالنثوط، بالضم، وقد نثط نثطا ونثوطا.
 وقال ابن الأعرابي: النثط: الإثقال، ومنه خبر كعب الأحبار: إن الله عز وجل لما مد الأرض مادت، فثنطها بالجبال أي شقها فصارت كالأوتاد لها.
 ونثطها بالآكام فصارت كالمثقلات لها الكلمة الأولى بتقديم الثاء على النون، والثانية بتقديم النون على الثاء.
 قال الأزهري: فرق ابن الأعرابي بين الثنط والنثط، فجعل النثط شقا، وجعل النثط إثقالا، وهما حرفان غريبان، ولا أدري أعربيان أم دخيلان? والنثط: خروج النبات والكمأة من الأرض، وقد نثطت الأرض، أي صدعت قاله الليث. والتنثيط: التسكين، نقله الصاغاني.

##### Türkçe

**النثط**; el-Cevherî onu ihmal etti. İbn Düreyd dedi ki: O, bir şeyi elinle yerde sabitleşip yatışıncaya kadar sıkıp bastırmandır; ve o doğrudur. Ve onu **نثطه**; yani onu eliyle sıktı.

Ve **النثط**: bitkinin bizzat kendisi; yeri yarıp göründüğü zaman.

Ve **النثط**: şeyin sükûnu; **النثوط** gibi, (başındaki) harfin ötreli olmasıyla; ve **نثط** etti, **نثطا** ve **نثوطا**.

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **النثط**: ağırlaştırma; ve ondan Ka‘b el-Ahbâr’ın haberi: Şüphesiz Allah عز وجل yeri uzatınca (yayınca) o dalgalandı; sonra onu dağlarla **ثنطها** etti; yani onu yardı, böylece onun için kazıklar gibi oldu.

Ve onu tepelerle **نثطها** etti; böylece onun için ağırlaştırılmışlar gibi oldu. Birinci kelime, **الثاء**’ın **النون**’dan önce getirilmesiyle; ikinci ise **النون**’un **الثاء**’dan önce getirilmesiyle.

Ezherî dedi ki: İbnü’l-A‘râbî **الثنط** ile **النثط** arasında ayırım yaptı; böylece **النثط**’ı yarma kıldı, ve **النثط**’ı ağırlaştırma kıldı; ve onlar iki garip harftir; ve ben bilmem, Arapça mıdırlar yoksa dâhil (yabancı) midirler? Ve **النثط**: bitkinin ve keme’nin yerden çıkmasıdır; ve yer **نثطت**; yani yarıldı; bunu Leys söyledi. Ve **التنثيط**: teskin (sükûna erdirme); onu Sâgânî nakletti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AB%D8%B7/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَثَطَ
نَثَطَ I ( n. ac. نَثْط 1 ),
a.  Burdened, weighed down; held down.

b.  Sprouted.

c.  ( n. ac. نَثْط 1 ,  نُثُوْط 27 ), Was quiet, still.

نَثَّطَ
نَثَّطَ II ,
a.  Quieted.

نَثْط
نَثْط 1 ,
a.  Sprouting ( plant ).

##### Türkçe

نَثَطَ
نَثَطَ I (isim-fiil **نَثْط** 1),
a. Yüklenmiş, ağırlaştırılmış; aşağıda tutulmuş.

b. Filizlenmiş.

c. (isim-fiil **نَثْط** 1, **نُثُوْط** 27), Sakin, durgun olmuş.

نَثَّطَ
نَثَّطَ II,
a. Sakinleştirmiş.

نَثْط
**نَثْط** 1,
a. Filizlenme (bitki).
