# نجح — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D8%AD/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AC%D8%AD/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نجح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D8%AD.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نجح

النجاح، بالفتح، والنجح بالضم: الظفر بالشيء والفوز. وقد نجحت الحاجة، كمنع، وأنجحت وأنجحتها لك. وأنجحها الله تعالى: أسعفه بإدراكها. وأنجح زيد: صار ذا نجح. وهو منجح، من قوم مناجيح ومناجح. وقد انجحت حاجته، إذا قضيتها له. وفي خطبة عائشة رضي الله عنها: وأنجح إذ أكديتم. وتنجح الحاجة واستنجحها، إذا تنجزها، ونجحت هي. ومن سجعات الأساس: وبالله أستفتح، وإياه أستنجح. والنجيح: الصواب من الرأي. والنجيح: المنجح من الناس، أي منجح الحاجات، قال أوس:
  نجيح جواد أخو مأقط                      نقاب يحدث بالغائب

  وفي الأساس: رجل منجح: ذو نجح. ومن المجاز: النجيح: الشديد من السير، يقال: سار فلان سيرا نجيحا، أي وشيكا، كالناجح، سير ناجح ونجيح: وشيك. وكذلك المكان. ونهض نجيح مجد. قال أبو خراش الهذلي:
  يقربه النهض النجيح لما به                      ومنه بدو تارة ومـثـول ونجح أمره: تيسر وسهل، فهو ناجح. ومن المجاز: تناحجت عليه أحلامه، قال ابن سيده أي تتابعت بصدق، أو تتابع صدقها، وقال غيره: يقال ذلك للنائم إذا تتابعت عليه رؤيا صدق. وسموا نجيحا، كأمير، ونجيحا، كزبير، ومنجحا، كمحسن، ونجحا، بالضم، ونجاحا كسحاب. وعبد الله بن أبي نجيح، كأمير، محدث مكي. والنجاحة، بالفتح: الصبر. ويقال: نفس نجيحة: صابرة، وما نفسي عنه بنجيحة، أي بصابرة. ومن المجاز: يقال: أنجح بك الباطل، أي غلبك، وكل شيء غلبك فقد أنجح بك، فإذا غلبته فأنجحت به. وفي الأساس: إذا رمت الباطل أنجح بك، أي غلبك وظفر بك. وبنو نجاح: قبيلة باليمن. وأبو بكر محمد بن العباس بن نجيح، كأمير، البزاز البغدادي، محدث، روى عنه أبو علي بن شاذان، وتوفي سنة 345.

### Türkçe

**النجاح**, fetḥa ile, ve **النجح** ḍamma ile: şey ile zafere ermek ve kazanmak. Ve ihtiyaç **نجحت** ( **منع** gibi), ve **أنجحت** ve “onu senin için **أنجحت**” dedin. Ve Allah Teâlâ onu **أنجحها**: onu elde etmeye muvaffak kıldı. Ve Zeyd **أنجح**: **نجح** sahibi oldu. Ve o **منجح**tır; **مناجيح** ve **مناجح** kavminden. Ve “onun ihtiyacı **انجحت**” denir; ona onu yerine getirdiğin zaman. Âişe’nin (Allah ondan razı olsun) hutbesinde: “Ve siz **أكديتم** ettiğinizde **أنجح**.” Ve ihtiyaç **تنجح** eder ve onu **استنجحها** eder; onu gerçekleştirdiği zaman; ve o (ihtiyaç) **نجحت** eder. Ve **الأساس**’ın secilerinden: “Ve Allah ile açılış yaparım, ve O’ndan onu **أستنجح** ederim.” Ve **النجيح**: görüşten doğru olan. Ve **النجيح**: insanlardan **المنجح** olan; yani ihtiyaçları **منجح** eden; Evs dedi ki:
  **نجيح** cömert, **أخو مأقط**                      **نقاب**; gaip ile konuşur

  Ve **الأساس**’ta: **رجل منجح**: **نجح** sahibi. Ve mecazdan: **النجيح**: yürüyüşten şiddetli olan; “Falan **سيرا نجيحا** yürüdü” denir; yani yakın, **الناجح** gibi; **سير ناجح ونجيح**: yakın. Ve yer de böyledir. Ve “**نهض نجيح مجد**” (yakın bir kalkış, şan). Ebû Harâş el-Hüzelî dedi ki:
  Ona, kendisinde olan sebebiyle **النهض النجيح** yaklaştırır                      ve ondan bazen ortaya çıkış ve duruş vardır

Ve onun işi **نجح** etti: kolaylaştı ve kolay oldu; o hâlde o **ناجح**tır. Ve mecazdan: “Onun üzerine rüyaları **تناحجت**” (birbiri ardınca geldi); İbn Sîdeh dedi ki: yani doğrulukla peş peşe geldi; yahut doğrulukları peş peşe geldi. Ve başkası dedi ki: bu, uyuyana, üzerine doğru rüya peş peşe geldiği zaman söylenir. Ve **نجيحا** diye adlandırdılar, **أمير** gibi; ve **نجيحا**, **زبير** gibi; ve **منجحا**, **محسن** gibi; ve **نجحا**, ḍamma ile; ve **نجاحا** **سحاب** gibi. Ve Abdullah b. Ebî **نجيح** ( **أمير** gibi): Mekke’li muhaddis. Ve **النجاحة**, fetḥa ile: sabır. Ve “**نفس نجيحة**” denir: sabırlı; ve “Benim nefsim ondan dolayı **بنجيحة** değildir” yani sabırlı değildir. Ve mecazdan: “Bâtıl seni **أنجح** etti” denir; yani seni yendi; ve seni yenen her şey seni **أنجح** etmiştir; onu yendiğin zaman ise onunla **أنجحت** ettin. Ve **الأساس**’ta: “Bâtılı istediğin zaman o seni **أنجح** eder” yani seni yener ve sana karşı zafere erer. Ve Benû **نجاح**: Yemen’de bir kabile. Ve Ebû Bekir Muhammed b. el-Abbâs b. **نجيح** ( **أمير** gibi), Bağdatlı bezaz, muhaddis; ondan Ebû Ali b. Şâzân rivayet etti; ve 345 yılında vefat etti.
