# نجد — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D8%AF/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AC%D8%AF/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نجد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D8%AF.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: نجد

- النجد: المكان الغليظ الرفيع، وقوله تعالى: ﴿وهديناه النجدين﴾ [البلد/10] فذلك مثل لطريقي الحق والباطل في الاعتقاد، والصدق والكذب في المقال، والجميل والقبيح في الفعال، وبين أنه عرفهما كقوله: ﴿إنا هديناه السبيل﴾ الآية [الإنسان/3]، والنجد: اسم صقع، وأنجده: قصده، ورجل نجد ونجيد ونجد. أي: قوي شديد بين النجدة، واستنجدته: طلبت نجدته فأنجدني. أي: أعانني بنجدته. أي: شجاعته وقوته، وربما قيل استنجد فلان. أي: قوي، وقيل للمكروب والمغلوب: منجود، كأنه ناله نجدة. أي: شدة، والنجد: العرق، ونجده الدهر (قال ابن منظور: ونجده الدهر: عجمه وعلمه، والذال المعجمة أعلى. اللسان: (نجد).
وقال قدامة بن جعفر: رجل مجرب، وفنجد، ومجذع، ومحنك، ومجرس، ومضرس، ومدرب، وموقر، وممرس، ومعجم. جواهر الألفاظ ص 333). أي: قواه وشدده، وذلك بما رأى فيه من التجربة، ومنه قيل: فلان ابن نجدة كذا (قال ابن فارس: ويقال للدليل الحاذق: هو ابن بجدتها، أي: عالم بالأرض كأنه نشأ بها.
وقال ابن منظور: يقال: هو ابن بجدتها للعالم بالشيء المتقن له المميز له، وكذلك يقال للدليل الهادي.
وقيل: هو الذي لا يبرح، من قوله: بجد بالمكان: إذا أقام، وهو عالم ببجدة أمرك، وبجدة أمرك، وبجدة أمرك. أي: بدخيلته وبطانته. انظر: المجمل 1/116؛ واللسان (بجد).
وعلى هذا فقول الراغب: فلان ابن نجدة كذا تصحيف، والصواب: ابن بجدة، كما أسلفنا. [استدراك] )، والنجاد: ما يرفع به البيت، والنجاد: متخذه، ونجاد السيف: ما يرفع به من السير، والناجود: الراووق، وهو شيء يعلق فيصفى به الشراب.

### Türkçe

- **النجد**: kalın, yüksek yer; ve Yüce Allah’ın sözü: ﴿وهديناه **النجدين**﴾ [البلد/10]; bu, inançta hak ve bâtılın iki yolu için, sözde doğruluk ve yalan için, fiillerde güzel ve çirkin için bir misaldir; ve O’nun ikisini bildirdiğini, şu sözü gibi beyan etti: ﴿إنا هديناه **السبيل**﴾ âyet [الإنسان/3]; ve **النجد**: bir bölgenin adıdır; **أنجده**: ona yöneldi; ve **رجل نجد ونجيد ونجد**. yani: güçlü, şiddetli; **النجدة** içinde açıkça (belli). Ve **استنجدته**: onun yardımını istedim; o da bana yardım etti. yani: bana yardımıyla yardım etti. yani: onun yiğitliği ve gücü; ve bazen “**استنجد** فلان” denir. yani: güçlendi; ve sıkıntıya düşmüş ve yenilmiş kimseye “**منجود**” denildi; sanki ona **نجدة** isabet etmiş gibidir. yani: şiddet; ve **النجد**: damar; ve **نجده الدهر** (İbn Manzûr dedi ki: “**ونجده الدهر**”: onu yoğurdu ve onu bildi; ve noktalı **الذال** daha üstündür. **اللسان**: (**نجد**).
Ve Kudâme b. Ca‘fer dedi ki: **رجل مجرب، وفنجد، ومجذع، ومحنك، ومجرس، ومضرس، ومدرب، وموقر، وممرس، ومعجم**. **جواهر الألفاظ** s. 333). yani: onu güçlendirdi ve onu şiddetlendirdi; bu da onda tecrübeden gördüğü şey iledir; ve ondan dolayı “falanca, şöyle şöyle **ابن نجدة**” denildi (İbn Fâris dedi ki: usta kılavuza “o, **ابن بجدتها**” denir; yani: yeri bilen; sanki onunla yetişmiş gibidir.
Ve İbn Manzûr dedi ki: bir şeyi bilen, onu sağlamca bilen, onu ayırt eden kimse için “o, **ابن بجدتها**” denir; ve aynı şekilde yol gösteren kılavuz için de denir.
Ve denildi ki: o, ayrılmayan kimsedir; “**بجد** بالمكان” sözünden: ikamet ettiği zaman; ve o, senin işinin **بجدة**sini bilir; ve senin işinin **بجدة**siyle; ve senin işinin **بجدة**siyle. yani: onun içyüzüyle ve gizlisiyle. Bak: **المجمل** 1/116; ve **اللسان** (**بجد**).
Buna göre Râgıb’ın “falanca, şöyle şöyle **ابن نجدة**” sözü tashîftir; doğrusu: **ابن بجدة**’dir; daha önce zikrettiğimiz gibi. [**استدراك**] )، ve **النجاد**: evin onunla yükseltildiği şey; ve **النجاد**: onun yapıcısı; ve **نجاد السيف**: kayıştan onunla yükseltildiği şey; ve **الناجود**: **الراووق**; o, içeceğin onunla süzüldüğü (arıtıldığı) asılan bir şeydir.
