# نجر — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D8%B1/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AC%D8%B1/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D8%B1.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: نجر

نَجَرَ الخشبة يَنْجُرُها نَجْراً: نحتَها. وصانعه نَجَّارٌ. ونَجَرْتُ الماءَ نَجْراً: أسخنته بالرضْفَةِ. والمِنْجَرَةُ: حجرٌ مُحْمًى يسخن به الماء؛ وذلك الماء نَجيرَةٌ. والنَجيرةُ: اللبن الحليب يجعل منه سمنٌ. والنَجْرُ: السَوق الشديد. ورجلٌ مِنْجَرٌ، أي شديد السَوق للإبل. والنَجْرُ: الأصل والحسبُ، واللونُ أيضاً: وكذلك النِجارُ. ومن أمثالهم في المُخَلَّطِ: "كلُّ نِجارِ إبلٍ نِجارها"، أي فيه كلُّ لونٍ من الأخلاق، وليس له رأي يثبت عليه. والنَجْرانُ: خشبةٌ تدور عليها رِجلُ الباب. وأنشد أبو عبيدة:
صَبَبْتُ الماءَ في النَجرانِ حتَّىتَرَكْتُ البابَ ليس له صَريرُ
والنَجْرانُ: العطشانُ. والنَجَرُ بالتحريك: عطشٌ يصيب الإبل والغنم عن أكل الحِبَّة فلا تكاد تَروى من الماء. يقال نَجِرَتِ الإبل ومَجِرَت أيضاً. وقال:
حتَّى إذا ما اشتدَّ لوبانُ النَجَرْ
ومنه شهرُ ناجِرٍ، وهو كلُّ شهرٍ في صميم الحرّ، لأنَّ الإبل تَنْجَرُ في ذلك الشهر. قال ذو الرمّة:
صَرًى آجِنٌ يَزْوي له المرءُ وَجْهَهُ		إذا ذاقه الظمآنُ في شهر ناجِـرِ
قال يعقوب: وقد يُصيب الإنسانَ النَجَرُ من شرب اللبن الحامض فلا يَروى من الماء.

### Türkçe

**نَجَرَ** odunu **يَنْجُرُها** **نَجْراً**: onu yonttu. Onu yapan **نَجَّارٌ**dur. Ve “Suyu **نَجْراً** yaptım”: onu **الرَّضْفَةِ** ile ısıttım. **المِنْجَرَةُ**: suyun kendisiyle ısıtıldığı kızdırılmış bir taş; o su ise **نَجيرَةٌ**dur. **النَجيرةُ**: kendisinden sade yağ yapılan sağılmış süt. **النَجْرُ**: şiddetli sevk. Ve **مِنْجَرٌ** bir adam; yani develeri sevkte şiddetli. **النَجْرُ**: asıl ve soy; renk de: **النِجارُ** da böyledir. Onların karışık (huylu) hakkında darbımesellerinden: “كلُّ **نِجارِ** إبلٍ **نِجارها**”، yani onda ahlâktan her renk vardır ve üzerinde sebat edeceği bir görüşü yoktur. **النَجْرانُ**: kapının ayağının üzerinde döndüğü bir tahta. Ebû Ubeyde inşâd etti:
صَبَبْتُ الماءَ في **النَجرانِ** حتَّى تَرَكْتُ البابَ ليس له صَريرُ

Ve **النَجْرانُ**: susamış olan. **النَجَرُ** (harekeli): **الحِبَّة** yemekten dolayı develere ve koyunlara isabet eden bir susuzluk; sudan neredeyse kanmaz. “Develer **نَجِرَتِ** oldu” denir; **مَجِرَت** de oldu. Ve dedi ki:
حتَّى إذا ما اشتدَّ لوبانُ **النَجَرْ**

Bundan **ناجِرٍ** ayı; o, sıcağın tam ortasında olan her aydır; çünkü develer o ayda **تَنْجَرُ** olur. Zû’r-Rumme dedi ki:
صَرًى آجِنٌ يَزْوي له المرءُ وَجْهَهُ		إذا ذاقه الظمآنُ في شهر **ناجِـرِ**

Ya‘kūb dedi: İnsana, ekşi süt içmekten **النَجَرُ** isabet edebilir de sudan kanmaz.
