# نجم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AC%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نجم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: نجم

نَجمَ الشيءَ يَنْجُمُ بالضم نُجوماً: ظهر وطلع. يقال: نَجَمَ السِنُّ، والقَرْنُ، والنَبْتُ، ونَجمَ الخارجيُّ. ونَجَمَتْ ناجِمَةٌ بموضع كذا، أي نَبَغَتْ. وفلانٌ مَنْجَمُ الباطلِ والضلالةِ بالفتح، أي معدِنه. والمِنْجَمُ، بكسر الميم: الحديدة المعترضة في الميزان، التي فيها اللسان. والنَجْمُ: الوقت المضروب، ومنه سمِّي المُنَجِّمُ. ويقال: نَجَّمْتُ المال، إذا أدَّيته نُجوماً. قال زهير:
يُنَجِّمُها قومٌ لقـومٍ غَـرامَةً		ولم يُهْرَيقو بينهم مِلْءَ مِحْجَمِ
 والنَجْمُ من النبات: ما لم يكن على ساقٍ. قال تعالى: "والنَجْمُ والشجرُ يسجدان". والنَجْمُ: الكوكبُ. والنَجْمُ: الثريَّا، وهو اسمٌ لها علم، مثل زيدٍ وعمرٍو. فإذا قالوا: طلعَ النَجْمُ، يريدون الثريا. وإن أخرجت منه الألف واللام تنكَّر. والنَجْمَةُ: ضربٌ من النبت. وقولهم: ليس لهذا الحديث نَجْمٌ، أي ليس له أصلٌ. وأَنْجَمَتِ السماءُ: أقشعتْ. يقال: أثْجَمَتْ أياماً ثمَّ أنْجَمَتْ. وأَنْجَمَ البردُ وأنْجَمَ المطرُ: أقلع. وقال:
أَنْجَمَتْ قُرَّةُ الشتاءِ وكانتقد أقامت بكُلْبَةٍ وقِطـارِ

### Türkçe

**نَجمَ** şeyi, **يَنْجُمُ** (ضم ile) **نُجوماً**: göründü ve çıktı. Denir ki: **نَجَمَ السِنُّ** (diş çıktı), **والقَرْنُ** (boynuz çıktı), **والنَبْتُ** (bitki bitti), ve **نَجمَ الخارجيُّ** (hâricî ortaya çıktı). Ve **نَجَمَتْ ناجِمَةٌ** falanca yerde; yani **نَبَغَتْ** (parladı/ortaya çıktı). Ve falan kimse **مَنْجَمُ الباطلِ والضلالةِ** (fetha ile), yani onun madeni/kaynağıdır. Ve **المِنْجَمُ** (mîm’in kesriyle): terazideki, içinde dil bulunan enine demir parçasıdır. Ve **النَجْمُ**: belirlenmiş vakittir; bundan dolayı **المُنَجِّمُ** adlandırılmıştır. Ve denir ki: **نَجَّمْتُ المال**; onu **نُجوماً** (taksitler hâlinde) ödediğim zaman. Züheyr dedi ki:
يُنَجِّمُها قومٌ لقـومٍ غَـرامَةً		ولم يُهْرَيقو بينهم مِلْءَ مِحْجَمِ

Ve bitkiden **النَجْمُ**: sap üzerinde olmayan şeydir. Yüce Allah dedi ki: "**والنَجْمُ والشجرُ يسجدان**". Ve **النَجْمُ**: yıldızdır. Ve **النَجْمُ**: **الثريَّا**’dır; o, ona mahsus bir özel isimdir; Zeyd ve Amr gibi. Şu hâlde dedikleri zaman: **طلعَ النَجْمُ**, **الثريا**’yı kastederler. Ve ondan **الألف واللام**’ı çıkardığın zaman nekre olur. Ve **النَجْمَةُ**: bitkiden bir türdür. Ve onların sözü: bu hadisin **نَجْمٌ**’ü yoktur; yani onun aslı yoktur. Ve **أَنْجَمَتِ السماءُ**: açıldı (bulut dağıldı). Denir ki: **أثْجَمَتْ** günlerce, sonra **أنْجَمَتْ**. Ve **أَنْجَمَ البردُ** ve **أنْجَمَ المطرُ**: kesildi. Ve dedi ki:
أَنْجَمَتْ قُرَّةُ الشتاءِ وكانتقد أقامت بكُلْبَةٍ وقِطـارِ
