# نحح (ن-ح-ح) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AD%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ح - ح
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والنون
ح ن، ن ح مستعملان ?حن: الحِنُّ: حَيٌّ من الجِنِّ، يقال: منهم الكلابُ السّود البهم يقال: كلب حِنِّيٌّ. والحَنانُ: الرحمةُ، والفعل: التَحُنُّن. والله الحَنّانُ المنّان الرَّحيم بعباده. وحَناناً من لدُنّا. أي رحمةً من عندنا. وحَنانَيْكَ يا فلانُ افعَلْ كذا ولا تفعَلْ كذا تُذَكِّرُه الرحمةَ والبِرِّ. ويقال: كانت أمُّ مَرْيَمَ تُسَمَّى حَنّة. والاستِحنان: الاستِطراب. وعُودٌ حَنّان: مُطرِّبٌ يَحِنُّ. وحَنينُ الناقة: صوتها إذا اشتاقَتْ، ونِزاعُها إلى ولدها من غير صَوتٍ، قال رؤبة:
حَنَّتْ قَلُوصي أمسِ بالأُرْدُنّ		حنيِّ فما ظُلِّمتِ أنْ تَحِنِّي
والحُنّة: خِرْقةٌ تلبسها المرأةُ فتُغَطّي بها رأسَها.
?نح: النّحْنَحُة: أسهَلُ من السُّعال. وهو عِلَّةُ البخيل، قال:
والتَغْلِبيُّ إذا تَنَحْنَحَ للقِرَى		حَكَّ استَه وتَمَثَّلَ الأَمثالا
وقال:
يكادُ من نَـحْـنَـحةٍ وأَحِّ		يَحكي سُعالَ الشَرِقِ الأَبَحِّ

##### Türkçe

باب **الحاء** ve **النون**
**ح ن**, **ن ح** kullanımdadır. **حن**: **الحِنُّ**: cinlerden bir topluluk; denilir ki: onlardan (olan) kapkara, koyu siyah köpeklerdir; denilir ki: **كلب حِنِّيٌّ**. Ve **الحَنانُ**: merhamet; fiil: **التَحُنُّن**. Ve Allah **الحَنّانُ** **المنّان**; kullarına karşı merhametli. Ve: **وَحَناناً مِن لَدُنّا**. Yani: katımızdan bir merhamet. Ve: **حَنانَيْكَ** ey falan, şöyle yap ve şöyle yapma; ona merhameti ve iyiliği hatırlatır. Ve denilir ki: Meryem’in annesi **حَنّة** diye adlandırılırdı. Ve **الاستِحنان**: **الاستِطراب** (coşup etkilenme). Ve **عُودٌ حَنّان**: nağmeli; **يَحِنُّ** (inler/nağme yapar). Ve **حَنينُ الناقة**: özlediği zaman onun sesi; ve ses olmaksızın yavrusuna doğru çekilişi. Rü’be dedi ki:
**حَنَّتْ قَلُوصي أمسِ بالأُرْدُنّ		حنيِّ فما ظُلِّمتِ أنْ تَحِنِّي**
Ve **الحُنّة**: kadının giydiği bir bez parçası; onunla başını örter.

**نح**: **النّحْنَحُة**: öksürükten daha hafif. Ve o, cimrinin illetidir. Dedi ki:
**والتَغْلِبيُّ إذا تَنَحْنَحَ للقِرَى		حَكَّ استَه وتَمَثَّلَ الأَمثالا**
Ve dedi ki:
**يكادُ من نَـحْـنَـحةٍ وأَحِّ		يَحكي سُعالَ الشَرِقِ الأَبَحِّ**

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

النَحيحُ: صوتٌ يردِّده الإنسان في جوفه. وقد نَحَّ يَنِحُّ نَحيحاً. وشحيحٌ نَحيحٌ، إتباعٌ له.

##### Türkçe

**النَحيحُ**: insanın iç boşluğunda tekrarladığı bir ses. Ve **نَحَّ يَنِحُّ نَحيحاً**. Ve **شحيحٌ نَحيحٌ**, ona tâbi kılmadır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ن ح ح
هو شحيح نحيح وتقول‏:‏ قوم نحانحة لئام‏.‏
وهم الذين يتنحنحون إذا سئلوا‏.‏
قال‏:‏ سيماهم حين تراهم واضحة ليسوا بأقزام ولا نحانحه وتقول‏:‏ هو من أقوام غير أقزام وجحاجحه غير نحانحه‏.‏

##### Türkçe

ن ح ح
O, **نحيح** cimridir; ve dersin ki: **قوم نحانحة** alçaklardır.
Ve onlar, kendilerine sorulduğu zaman **يتنحنحون** olan kimselerdir.
Dedi ki: Onların alâmeti, onları gördüğün zaman açıktır; **بأقزام** değiller ve **نحانحه** de değiller. Ve dersin ki: O, **من أقوام**dandır; **غير أقزام**; ve **جحاجحه**; **غير نحانحه**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

النَّحِيحُ: صوت يُرَدِّدُه الرجلُ في جوفه. وقد نَحَّ يَنِحُّ نَحِيحاً ونَحْنَحَ إِذا رَدَّ السائلَ ردّاً قبيحاً.
وشَحِيحٌ نَحِيحٌ إِتباع كأَنه إِذا سُئِلَ اعْتَلَّ كراهةً للعطاءِ فَرَدَّدَ نَفَسَه لذلك.والتَّنَحْنُح والنَّحْنَحة: كالنَّحِيح وهو أَشدّ من السُّعال. الأَزهري عن الليث: النَّحْنَحَة التَّنَحْنُح وهو أَسهل من السُّعال وهي عِلَّة البخيل؛ وأَنشد:
يَكادُ من نَحْنَحةٍ وأَحِّ،
يَحْكي سُعالَ الشَّرِقِ الأَبَحِّ
والنَّحْنَحَةُ أَيضاً: صوتُ الجَرْع من الحلق، يقال منه: تَنَحْنَحَ الرجلُ؛ عن كراع؛ قال ابن سيده: ولست منه على ثقة وأُراها بالخاءِ، قال: وقال بعض اللغويين النَّحْنَحَةُ أَن يُكَرِّرَ قولَ نَحْ نَحْ مُسْتَرْوِحاً، كما أَن المَقْرُورَ إِذا تَنَفَّسَ في أَصابعه مُسْتَدْفٍئاً فقال كَهْ كَهْ اشْتُقَّ منه المصدر ثم الفعل فقيل: كَهْكَهَ كَهْكَهةً، فاشتقوا من الصوت؛ وذكر ابن بري في الحواشي في فصل وَغَبَ: كَزِّ المُحَيَّا أُنَّحٍ إِرْزَبِّ
قال: الأُنَّحُ البخيلُ الذي إِذا سُئل تَنَحْنَحَ

##### Türkçe

**النَّحِيحُ**: erkeğin iç boşluğunda tekrarladığı bir sestir. Ve **نَحَّ يَنِحُّ نَحِيحاً** ve **نَحْنَحَ**; dileneni çirkin bir reddedişle reddettiği zaman (denir).

Ve **شَحِيحٌ نَحِيحٌ**: bir tâbi‘ (itbâ‘)dır; sanki o, kendisinden istenildiği zaman, vermekten hoşlanmama sebebiyle hastalanır da bunun için nefesini tekrarlar.

Ve **التَّنَحْنُح** ve **النَّحْنَحة**: **النَّحِيح** gibidir; ve öksürükten daha şiddetlidir. Ezherî, Leys’ten: **النَّحْنَحَة** **التَّنَحْنُح**tur; ve öksürükten daha kolaydır; ve o cimrinin illetidir; ve inşad etti:

يَكادُ من نَحْنَحةٍ وأَحِّ،
يَحْكي سُعالَ الشَّرِقِ الأَبَحِّ

Ve **النَّحْنَحَةُ** ayrıca: boğazdan yudumlama sesidir; ondan (şöyle) denir: adam **تَنَحْنَحَ**; Kurâ‘dan; İbn Sîde dedi: Ben ondan emin değilim ve onu **الخاءِ** ile görüyorum; dedi: Ve bazı lugatçılar dedi ki: **النَّحْنَحَةُ** kişinin, ferahlama isteyerek **نَحْ نَحْ** sözünü tekrar etmesidir; tıpkı üşümüş olanın, ısınma isteyerek parmaklarına nefes verdiği zaman **كَهْ كَهْ** demesi gibi; ondan masdar sonra fiil türetildi de **كَهْكَهَ كَهْكَهةً** denildi; böylece sesten türettiler.

Ve İbn Berrî, hâşiyelerde **وَغَبَ** faslında zikretti:

كَزِّ المُحَيَّا أُنَّحٍ إِرْزَبِّ

Dedi: **الأُنَّحُ** cimridir; kendisinden istenildiği zaman **تَنَحْنَحَ** eden.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ن ح ح * * التَّنَحْنُحُ * و * النَّحْنَحَةُ * بمعنى واحد معروف

##### Türkçe

* ن ح ح * * **التَّنَحْنُحُ** * ve * **النَّحْنَحَةُ** * tek bir mânâda, bilinen (bir şey)dir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

نح ينح نحيحا. من حد ضرب: تردد صوته في جوفه، كنحنح وتنحنح. قال الأزهري عن الليث: النحنحة: التنحنح، وهو أسهل من السعال، وهي علة البخيل، وأنشد:
  يكاد من نـحـنـحة وأح                      يحكي سعال الشرق الأبح ونح الجمل ينحه، بالضم، نحا: حثه. ونحنحه، إذا رده ردا قبيحا، ونص عباراتهم: ونحنح السائل: رده ردا قبيحا. والنحاحة: الصبر. أنا أخشى أن يكون هذا مصحفا عن النجاحة، بالجيم، وقد تقدم، فإني لم أر واحدا ذكره من المصنفين. والنحاحة: السخاء، والبخل، ضد. ومن ذلك النحانحة بمعنى البخلاء اللئام. قيل: جمع نحنح، كجعفر، وقيل من الجموع التي لا واحد لها. ورجل شحيح نحيح، أي بخيل، إتباع، كأنه إذا سئل اعتل كراهة للعطاء فردد نفسه لذلك. قال شيخنا: ودعوى الإتباع بناء على أن هذه المادة لم ترد بمعنى البحل، وأما على ما حكاه المصنف من ورود النحاحة بمعنى البخل فصوبوا أنه تأكيد بالمرادف. ونحيح بن عبد الله، كزبير، من بني مجاشع بن دارم، جاهلي، وقيده الشاطبي بالجيم بعد النون، وقال: هو نجيح بن ثعالة ابن حرام بن مجاشع، كذا في التبصير للحافظ ابن حجر. وقولهم: ما أنا بنحنح النفس عن كذا، كنفنف، أي ما أنا بطيب النفس عنه.ومما يستدرك عليه: النحنحة: صوت الجرع من الحلق، يقال منه: تنحنح الرجل، عن كراع. قال ابن سيده: ولست منه على ثقة، وأراها بالخاء. قال: وقال بعض اللغويين: النحنحة: أن يكرر قول: نح نح، مستروحا، كما أن المقرور إذا تنفس في أصابعه مستدفئا فقال: كه كه، اشتق منه المصدر ثم الفعل، فقيل كهكه كهكهة، فاشتقوا من الصوت. كذا في اللسان.

##### Türkçe

**نح**: **ينح** **نحيحا**. **من حد ضرب**: sesi iç boşluğunda tekrar eder; **كنحنح** ve **تنحنح** gibi. el-Ezherî, el-Leys’ten şöyle dedi: **النحنحة**: **التنحنح**; o, öksürükten daha kolaydır; o, cimrinin illetidir. Ve şu beyti okudu:
  Neredeyse **نـحـنـحة** ve **أح**’dan dolayı                      doğunun boğuk öksürüğünü taklit eder

Ve **نح الجمل** **ينحه**; damme ile; **نحا**: onu sevk etti (dürttü). Ve **نحنحه**: onu çirkin bir geri çevirişle geri çevirdiği zaman. Ve onların ibarelerinin nassı: **ونحنح السائل**: dilenciyi çirkin bir geri çevirişle geri çevirdi. Ve **النحاحة**: sabırdır. Ben, bunun **النجاحة**’dan, **بالجيم** ile, tashif edilmiş olmasından korkarım; ve (bu) daha önce geçti; zira musanniflerden onu zikreden bir tek kişi görmedim. Ve **النحاحة**: cömertliktir; ve cimriliktir; zıddır. Bundan da **النحانحة** (vardır), cimri alçaklar manasında. Denildi ki: **نحنح**’ın cem‘idir, **كجعفر** gibi; ve denildi ki: tekili olmayan cem‘lerdendir. Ve **رجل شحيح نحيح**: yani cimri; **إتباع** (olarak); sanki kendisinden istenince, vermekten hoşlanmadığı için hastalık bahanesi uydurur da, bunun için nefesini tekrar eder. Şeyhimiz dedi: **الإتباع** iddiası, bu maddenin cimrilik manasında vârid olmaması esasına göredir; fakat musannifin **النحاحة**’nın cimrilik manasında vârid oluşunu naklettiğine göre, onun muradif ile te’kid olduğu görüşünü doğru saydılar. Ve **نحيح بن عبد الله**، **كزبير**; Benî Mucâşi‘ b. Dârim’dendir; câhiliye (devri) adamıdır. Şâtıbî onu, **بالجيم** ile, **النون**’dan sonra kayıtladı ve dedi ki: o, **نجيح بن ثعالة ابن حرام بن مجاشع**’dır; Hâfız İbn Hacer’in **التبصير**’inde böyledir. Ve onların sözü: **ما أنا بنحنح النفس عن كذا**، **كنفنف**; yani ben ondan gönlü hoş olan değilim. Ve ona istidrâk edilenlerdendir: **النحنحة**: boğazdan yudumun sesidir; ondan (türetilerek) denir: **تنحنح الرجل**; Kırâ‘’dan (naklen). İbn Sîde dedi: Ben bundan emin değilim; onu **بالخاء** ile görüyorum. Dedi ki: Bazı lugatçılar dedi: **النحنحة**: **نح نح** sözünü, ferahlayarak, tekrar etmendir; tıpkı üşüyenin, ısınmak için parmaklarına nefes verince **كه كه** demesi gibi; ondan masdar, sonra fiil türetildi de **كهكه** **كهكهة** denildi; sesi esas alarak türettiler. **كذا في اللسان**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَحَّ
نَحَّ I ( n. ac. نَحِيْح 25 ),
a.  Grunted; spoke gruffly.

b.  U ( n. ac. نَحّ 1 ), Urged on ( camel ).

نَحَاْحَة
نَحَاْحَة 22t ,
a.  Avarice.

b.  Liberality.

c.  Patience.

شَحِيْح نَحِيْح
شَحِيْح نَحِيْح
a.  Avaricious, miserly.

##### Türkçe

نَحَّ
نَحَّ I (n. ac. **نَحِيْح** 25),
a. Homurdandı; kaba bir tarzda konuştu.

b. U (n. ac. **نَحّ** 1), (deveyi) sürdü; yürümeye zorladı.

نَحَاْحَة
نَحَاْحَة 22t,
a. Cimrilik.

b. Cömertlik.

c. Sabır.

شَحِيْح نَحِيْح
شَحِيْح نَحِيْح
a. Cimri, pinti.
