# نحح — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AD%D8%AD/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نحح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AD.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نحح

النَّحِيحُ: صوت يُرَدِّدُه الرجلُ في جوفه. وقد نَحَّ يَنِحُّ نَحِيحاً ونَحْنَحَ إِذا رَدَّ السائلَ ردّاً قبيحاً.
وشَحِيحٌ نَحِيحٌ إِتباع كأَنه إِذا سُئِلَ اعْتَلَّ كراهةً للعطاءِ فَرَدَّدَ نَفَسَه لذلك.والتَّنَحْنُح والنَّحْنَحة: كالنَّحِيح وهو أَشدّ من السُّعال. الأَزهري عن الليث: النَّحْنَحَة التَّنَحْنُح وهو أَسهل من السُّعال وهي عِلَّة البخيل؛ وأَنشد:
يَكادُ من نَحْنَحةٍ وأَحِّ،
يَحْكي سُعالَ الشَّرِقِ الأَبَحِّ
والنَّحْنَحَةُ أَيضاً: صوتُ الجَرْع من الحلق، يقال منه: تَنَحْنَحَ الرجلُ؛ عن كراع؛ قال ابن سيده: ولست منه على ثقة وأُراها بالخاءِ، قال: وقال بعض اللغويين النَّحْنَحَةُ أَن يُكَرِّرَ قولَ نَحْ نَحْ مُسْتَرْوِحاً، كما أَن المَقْرُورَ إِذا تَنَفَّسَ في أَصابعه مُسْتَدْفٍئاً فقال كَهْ كَهْ اشْتُقَّ منه المصدر ثم الفعل فقيل: كَهْكَهَ كَهْكَهةً، فاشتقوا من الصوت؛ وذكر ابن بري في الحواشي في فصل وَغَبَ: كَزِّ المُحَيَّا أُنَّحٍ إِرْزَبِّ
قال: الأُنَّحُ البخيلُ الذي إِذا سُئل تَنَحْنَحَ

### Türkçe

**النَّحِيحُ**: erkeğin iç boşluğunda tekrarladığı bir sestir. Ve **نَحَّ يَنِحُّ نَحِيحاً** ve **نَحْنَحَ**; dileneni çirkin bir reddedişle reddettiği zaman (denir).

Ve **شَحِيحٌ نَحِيحٌ**: bir tâbi‘ (itbâ‘)dır; sanki o, kendisinden istenildiği zaman, vermekten hoşlanmama sebebiyle hastalanır da bunun için nefesini tekrarlar.

Ve **التَّنَحْنُح** ve **النَّحْنَحة**: **النَّحِيح** gibidir; ve öksürükten daha şiddetlidir. Ezherî, Leys’ten: **النَّحْنَحَة** **التَّنَحْنُح**tur; ve öksürükten daha kolaydır; ve o cimrinin illetidir; ve inşad etti:

يَكادُ من نَحْنَحةٍ وأَحِّ،
يَحْكي سُعالَ الشَّرِقِ الأَبَحِّ

Ve **النَّحْنَحَةُ** ayrıca: boğazdan yudumlama sesidir; ondan (şöyle) denir: adam **تَنَحْنَحَ**; Kurâ‘dan; İbn Sîde dedi: Ben ondan emin değilim ve onu **الخاءِ** ile görüyorum; dedi: Ve bazı lugatçılar dedi ki: **النَّحْنَحَةُ** kişinin, ferahlama isteyerek **نَحْ نَحْ** sözünü tekrar etmesidir; tıpkı üşümüş olanın, ısınma isteyerek parmaklarına nefes verdiği zaman **كَهْ كَهْ** demesi gibi; ondan masdar sonra fiil türetildi de **كَهْكَهَ كَهْكَهةً** denildi; böylece sesten türettiler.

Ve İbn Berrî, hâşiyelerde **وَغَبَ** faslında zikretti:

كَزِّ المُحَيَّا أُنَّحٍ إِرْزَبِّ

Dedi: **الأُنَّحُ** cimridir; kendisinden istenildiği zaman **تَنَحْنَحَ** eden.
