# نحط — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%B7/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AD%D8%B7/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نحط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%B7.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نحط

نحط ينحط نحيطا، أي زفر زفيرا، نقله الجوهري، وأنشد لأبي سهم الهذلي:
  من المربعين ومن آزل                      إذا جنه الليل كالناحط وقال غيره: النحيط: شبه الزفير. والناحط: من يسعل شديدا والنحاط، كشداد: المتكبر الذي ينحط من الغيظ، قال:
  وزاد بغي الأنف النحاط وقال ابن سيده: النحاط، كغراب: تردد البكاء في الصدر من غير أن يظهر، أو هو أشد البكاء، كالنحط بالفتح والنحيط، كأمير. وقال الليث: النحطة: داء في صدور الخيل والإبل لا تكاد تسلم منه، وهي منحوطة ومنحطة، كمكرمة، عن النضر بن شميل.
 وفي بعض الأصول: كمعظمة. والنحط: الزجر عند المسألة، كالنحيط.
 والنحط: صوت الخيل من الثقل والإعياء، يكون بين الصدر إلى الحلق، كالنحيط.
 وفي المحكم: النحط: تنفس القصار حين يضرب بثوبه الحجر ليكون أروح له.
 ومما يستدرك عليه: النحيط: صوت معه توجع. وقيل: هو صوت شبيه بالسعال. وشاة ناحط: سعلة، وبها نحطة. وقال ابن دريد: يسب الرجل إذا صاح أو سعل فيقال: نحطة.
 والنحط، كركع: هم الذين يزفرون من الحسد. نقله الأزهري، وبه فسر قول رؤبة:
  وأن أدواء الرجال النحط

### Türkçe

**نحط** **ينحط** **نحيطا**: yani bir iç çekişle iç çekti; onu el-Cevherî nakletti. Ebû Sehm el-Hüzelî’ye ait olarak şu beyti okuttu:
  İki **المربعين**’den ve **آزل**’den
  Gece onu bürüdüğünde, **كالناحط** gibi.

Başkası dedi ki: **النحيط**: iç çekişe benzer. **الناحط**: şiddetle öksüren kimse. **النحاط**, **كشداد**: öfkeden **ينحط** eden kibirli; dedi ki:
  Ve **النحاط** burnunun azgınlığını artırdı.

İbn Sîde dedi ki: **النحاط**، **كغراب**: göğüste, dışarı çıkmaksızın ağlamanın gidip gelmesi; yahut o, en şiddetli ağlamadır; **كالنحط** (fetha ile) ve **النحيط**، **كأمير**.

el-Leys dedi ki: **النحطة**: atların ve develerin göğüslerinde bir hastalıktır; ondan neredeyse kurtulmaz; o, **منحوطة** ve **منحطة**’dır, **كمكرمة**; en-Nadr b. Şumeyl’den.
Ve bazı nüshalarda: **كمعظمة**.

**النحط**: istek sırasında azarlama; **كالنحيط**.

**النحط**: ağırlık ve yorgunluktan atların sesi; göğüsten boğaza kadar olan yerde olur; **كالنحيط**.

**المحكم**’de: **النحط**: kumaşını taşa vurduğu sırada, kendisi için daha rahat olsun diye, dokumacının nefes almasıdır.

Ve ona ilâve edilip telâfi edilenlerdendir: **النحيط**: beraberinde acı duyma bulunan bir ses. Ve denildi ki: o, öksürüğe benzer bir sestir. **وشاة ناحط**: öksürüklü; onda **نحطة** vardır. İbn Düreyd dedi ki: adam bağırdığında veya öksürdüğünde ona sövülür de şöyle denir: **نحطة**.

**النحط**، **كركع**: onlar, hasetten iç çeken kimselerdir. Onu el-Ezherî nakletti; ve onunla Ru’be’nin sözü tefsir edildi:
  Ve erkeklerin hastalıkları **النحط**’tır.
