# نحل — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%84/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AD%D9%84/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%84.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: نحل

باب الحاء واللام والنون معهما
ل ح ن، ن ح ل يستعملان فقط
لحن:
اللَّحْنُ: ما تَلْحَنُ إليه بلسانك، أي: تميل إليه بقولك.
ومنه قول الله- جلّ وعزّ-: "وَلَتَعْرِفَنَّهم في لَحْن القَول" فكان رَسُول الله- صلى الله عليه وعلى آله وسلم- بعد نزول هذه الآية يعرف المنافقين إذا سَمِعَ كلامَهم، يَسْتَدِلُّ بذلك على ما يَرَى من لحنه، أي من مثله في كلامه في اللَّحْن.
واللَّحْنُ والألحان: الضُروب من الأصوات الموضوعة.
واللَّحْن: تَرْكُ الصواب في القراءة والنَّشيد، يُخَفَّفُ ويُثَقَّل، واللَّحّان واللَّحّانة: الرَّجل الكثير اللَّحْن، وقال:
فُزْتُ بقِدْحَيْ مُعْرِبٍ لم يَلْحَنِ
ولَحَنَ يَلْحَنُ لَحْناً ولَحَناً.
واللَّحَن بفتح الحاء: الفطنة، ورجلٌ لَحِنٌ إذا كان فَطِناً.
نحل:
واحدة النَّحل: نَحْلة.
والنَّحْلُ: إعطاؤك إنساناً شيئاً بلا استعاضة.
ونُحْلُ المرأة: مَهْرُها، ويقال: أعطيتُها مَهْرَها نِحْلةً إذا لم تُرِد عِوَضاً.
وانتَحَلَ فلانٌ شِعْرَ فُلانٍ إذا ادَّعاه أنّه قائله. ونُحِلَ الشاعرُ قَصيدةً إذا رُوِيَتْ عنه وهي لغَيره. وسيف ناحِلٌ أي: دقيق.
ونَحَلَ الجسم ينْحَلُ نُحُولاً فهو ناحِل، وأنَحْلَهَ الهَمُّ أي: هَزَلَه.
ونَحَلَ فلانٌ فُلاناً أي: سابَّه فهو يَنْحَلُه أي: يُسابُّه، وقال طرفة:
فَذَرْ ذا وانحَلِ النُّعمانَ قَوْلاً		كنَحْتِ الفَأْسِ يُنْجِدُ أو يغُورُ
والنَّحْلُ: دَبْرُ العَسَل، الواحدة نَحْلة.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **اللام** ve **النون**’un ikisiyle birlikte

**ل ح ن**، **ن ح ل** yalnızca kullanılırlar

**لحن**:
**اللَّحْنُ**: dilinle kendisine **تَلْحَنُ** ettiğin şeydir; yani sözünle ona meyledersin.
Bundan, Allah’ın—aziz ve celil—sözü: “وَلَتَعْرِفَنَّهم في **لَحْن** القَول” (vardır); bu âyetin inişinden sonra Resûlullah—Allah’ın salâtı onun ve âlinin üzerine olsun—münafıkları, sözlerini işittiği zaman tanırdı; bununla, **لحنه**’sinden, yani sözündeki misalinden, **اللَّحْن**’de (bulunan) şeyden gördüğüne delil getirirdi.
**اللَّحْنُ** ve **الألحان**: konulmuş seslerden türlerdir.
**اللَّحْن**: kıraat ve naşîdde doğruyu terk etmektir; hafifletilir ve ağırlaştırılır; **اللَّحّان** ve **اللَّحّانة**: çok **اللَّحْن** yapan adamdır. Ve dedi:
فُزْتُ بقِدْحَيْ مُعْرِبٍ لم يَلْحَنِ
Ve **لَحَنَ** **يَلْحَنُ** **لَحْناً** ve **لَحَناً**.
**اللَّحَن** (hâ’nın fethiyle): zekâdır; ve bir adam **لَحِنٌ** (olur) eğer zeki ise.

**نحل**:
**النَّحل**’in bir tanesi: **نَحْلة**.
**النَّحْلُ**: bir insana bir şeyi karşılık istemeksizin vermendir.
Kadının **نُحْلُ**’ü: mehiridir; ve denir: ona mehirini **نِحْلةً** olarak verdim, eğer bir karşılık istemediysen.
Falan, falanın şiirini **انتَحَلَ** etti: eğer onu, kendisinin söylediğini iddia ettiyse. Ve şaire bir kaside **نُحِلَ** olundu: eğer ondan rivayet edildiği hâlde o başkasına ait ise. Ve **سيف ناحِلٌ**: yani ince.
Ve beden **نَحَلَ** **ينْحَلُ** **نُحُولاً**; o hâlde o **ناحِل**’dir. Ve gam onu **أنَحْلَهَ** etti: yani onu zayıflattı.
Ve falan, falana **نَحَلَ** etti: yani ona sövdü; o da onu **يَنْحَلُه** eder: yani ona sövüşür. Ve Tarafe dedi:
فَذَرْ ذا وانحَلِ النُّعمانَ قَوْلاً		كنَحْتِ الفَأْسِ يُنْجِدُ أو يغُورُ
Ve **النَّحْلُ**: bal arısıdır; bir tanesi **نَحْلة**.
